Module Mầm non 44: Giáo dục hoà nhập trẻ khuyết tật trong giáo dục mầm non - Hoàng Thị Thu Hương

Nội dung text: Module Mầm non 44: Giáo dục hoà nhập trẻ khuyết tật trong giáo dục mầm non - Hoàng Thị Thu Hương

1. HOÀNG THỊ THU HƯƠNG MODULE mn 44 gi¸o dôc hoµ nhËp trÎ khuyÕt tËt trong gi¸o dôc mÇm non GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 115
2. A. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN Lut Ngi khuyt tt có hiu lc t ngày 01 tháng 01 nm 2011, theo ó, mi tr khuyt tt có quyn c i hc. Hng nm, V Giáo dc Mm non u có hng dn thc hin nm hc, trong ó có ni dung giáo dc hòa nhp. C th: huy ng tr khuyt tt ti trng, thc hin xây dng k hoch giáo dc cá nhân, tin hành thc hin giáo dc hòa nhp và chuyn tip lên cp Tiu hc. Thc hin giáo dc hòa nhp không ch em li li ích và quyn c i hc ca tr khuyt tt mà còn em li li ích cho tt c tr em, bi giáo viên phi tìm hiu tr sâu sc, phi áp dng nhng phng pháp cá bit giúp tr tip thu nhng tri thc mi, rèn luyn nhng k nng xã hi. iu này to c hi, iu kin cho giáo viên trng thành hn v nghip v s phm và vng vàng hn trong chuyên môn. Giáo dc hòa nhp cng to ra môi trng m m, rèn luyn tình yêu thng, s chia i vi tr em. Tài liu này s trang b cho giáo viên nhng kin thc c bn v giáo dc hòa nhp ng thi gi ý mt s yu t c bn khi tin hành giáo dc hòa nhp trong trng, lp mm non có tr khuyt tt theo hc. B. MỤC TIÊU I. MỤC TIÊU CHUNG Sau khi hc xong module này, ngi hc có kh nng: — Phân tích c các khái nim c bn ca giáo dc hòa nhp; — Phân tích c các yu t ca giáo dc hòa nhp trong giáo dc mm non. II. MỤC TIÊU CỤ THỂ 1. Về kiến thức — Nêu c các c im ca tr thuc các dng thông dng: khuyt tt trí tu, khim thính, khim th, khuyt tt ngôn ng. — Phân tích c các khái nim c bn ca giáo dc hòa nhp, các yu t ca giáo dc hòa nhp trong giáo dc mm non. — Nêu c cách thc t chc hot ng giáo dc hòa nhp trong trng mm non. 116 | MODULE MN 44
3. 2. Về kĩ năng — Xác nh c tr khuyt tt và nhng khó khn ca tr. — T chc môi trng và các hot ng giáo dc hòa nhp phù hp vi nng lc ca tr khuyt tt. 3. Về thái độ Tích cc tìm hiu và vn dng kin thc k nng vào t chc các hot ng giáo dc hòa nhp cho tr khuyt tt. C. NỘI DUNG TT Ni dung 1 Tìm hiu tr khuyt tt, các du hiu nhn din khuyt tt tr em. 2 Giáo dc hòa nhp trong giáo dc mm non. 3 T chc hot ng giáo dc hòa nhp trong trng mm non. Nội dung 1 TÌM HIỂU TRẺ KHUYẾT TẬT, CÁC DẤU HIỆU NHẬN BIẾT TRẺ KHUYẾT TẬT Hoạt động. Tìm hiểu khái niệm trẻ khuyết tật, các biểu hiện khuyết tật ở trẻ em 1. Câu hỏi Câu 1. Th nào là tr khuyt tt? Câu 2. Trình bày các dng khuyt tt thng gp tr em. Trình bày các du hiu biu hin khuyt tt tr em. 2. Thông tin phản hồi * Câu 1: Khái nim v tr khuyt tt: — Tr khuyt tt là tr b khim khuyt mt hoc nhiu b phn c th hoc b suy gim chc nng c biu hin di dng tt, khin cho các hot ng và sinh hot hng ngày gp khó khn. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 117
4. — Tr khuyt tt c chia theo mc khuyt tt sau ây: + Khuyt tt c bit nng, là tr do khuyt tt dn n không th t thc hin vic phc v nhu cu sinh hot cá nhân hng ngày; + Khuyt tt nng, là tr do khuyt tt dn n không th t thc hin mt s vic phc v nhu cu sinh hot cá nhân hng ngày; + Khuyt tt nh, là tr khuyt tt không thuc hai trng hp trên. — Theo phân loi ca T chc Y t Th gii, có ba mc suy gim là: khim khuyt, khuyt tt và tàn tt: + Khim khuyt ch n s mt mát hoc không bình thng ca cu trúc c th liên quan n tâm lí hoc/và sinh lí. + Khuyt tt ch n s gim thiu chc nng hot ng, là hu qu ca s khim khuyt. + Tàn tt cp n tình th bt li hoc thit thòi ca ngi mang khim khuyt do tác ng ca môi trng xung quanh lên tình trng khuyt tt ca h (WHO, 1999). — Theo quan im ca T chc Quc t ngi khuyt tt, ngi khuyt tt tr thành tàn tt là do thiu c hi tham gia các hot ng xã hi và có mt cuc sng ging nh thành viên khác (DPI, 1982). Do vy, khuyt tt là mt hin tng phc tp, phn ánh s tng tác gia các tính nng c th và các tính nng xã hi mà trong ó ngi khuyt tt sng. * Câu 2: Các dng khuyt tt thng gp tr em và du hiu nhn din. Tr khuyt tt thng c phân thành các nhóm sau: tr khim thính, tr khim th, tr chm phát trin trí tu hay tr khó khn v hc, tr khuyt tt vn ng hay tr khó khn v vn ng, tr khó khn v ngôn ng, tr a tt (tr có hai hoc nhiu khuyt tt) và tr có các dng khuyt tt khác. Sau ây ch cp 6 dng khuyt tt tr mm non. — Tr khim thính: + Khái nim: Tr khim thính là tr b khó khn v nghe, b suy gim hay mt kh nng nghe dn n chm phát trin ngôn ng, hn ch chc nng giao tip, trng hp nng hn tr không nói c. + Du hiu nhn din: • Tr không hng v ni có phát ra ting ng. • Tr không tr li khi ngi khác gi. 118 | MODULE MN 44
5. • Tr thng chú ý nhìn môi ca ngi khác khi nghe hoc khi hc nói: tr nói rt to hoc không nói c (câm). + Các biu hin theo mc thi gian có th xác nh tr b khim thính nh sau: Tháng tui ca tr Du hiu nhn bit — Không b git mình hay tnh gic khi có ting ng to gn tr. Sau khi sinh — Không bit hóng chuyn và âu bt chc, không phn n 3 tháng ng vi ting xúc xc lc di chuyn. — Không quay u tìm ngun phát ra ting nói ca ngi 3 — 6 tháng xung quanh. — Không quay u khi c gi tên. — Ch “nghe” mt ngi mà không bit nghe nhng ngi khác. 9 — 12 tháng — Tách mình ra khi cuc sng, không nghe và không bit làm theo bn và ngi khác. — Ít nói hoc chm bit nói. 18 — 24 tháng — Không hiu ngôn ng li nói và không làm theo c 2 yêu cu ca cha m và ngi thân, cô giáo — Không nghe và hiu c li nói, không nhc li chuyn k ngn. 30 — 48 tháng — Nói thm cách xa 0,5m không tr nhìn ming, tr không nhc li c các t ã nói thm. — Không hiu các câu chuyn trong gia ình; nghe c rt ít, phi nhc i nhc li tr mi nghe thy, thng nhìn ming mi nhn ra c li nói. 60 tháng — Khó khn trong giao tip, không th din t c câu và mu chuyn phù hp vi ng cnh; hoc có th nói to, lc lõng — Tr khim th: + Khái nim: • Tr khim th là tr có khuyt tt th giác, sau khi ã có các phng tin tr giúp ti a vn gp nhiu khó khn trong các hot ng cn s dng mt. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 119
6. • Tr khim th b suy gim kh nng nhìn (nhìn kém) hoc mt kh nng nhìn (mù). + Du hiu nhn din: • Tr bé không quay u nhìn theo vt, không vi tay theo vt, mt không bình thng (có th mù). • Tr không có kh nng tìm các vt nh, mc dù nhng vt này tr c nhìn thy nhiu ln. • Tr thng va chm các vt khi phi i vòng quanh chúng, ôm u khi c tìm hoc nhìn vt gì ó. • Tr i li phi ln s và hay va chm vào vt xung quanh, tìm kim chi, vt khó khn. • Tr không có s tip xúc bng mt, mt nhìn l . • Tr phi iu chnh, nghiêng u, xoay c hoc c nh mt bên mt nhìn bng mt còn li. • Tr vi tay không chính xác khi vi ly các vt. • Hai mt chuyn ng không ng u hay mt mt di chuyn. • Mt chuyn ng ngang hay thng ng quá nhanh (rung git nhãn cu). • Không có ng t mt trong veo, en (giác mc b m, con ngi trng, hai mt có tròng nhiu, hin tng phn sáng khi chp nh có èn flash). • Thng xuyên t nc mt khi tr không khóc do tc l o. • Có phn ng không thoi mái vi ánh sáng mnh (chng s sáng). • Kt mc ca mt thng xuyên b . • Hình dáng, c và cu to mt bt thng rõ rt. • Tr b khuyt tt th giác ít nhiu cng s có nh hng n t duy b chm do thiu các hình mu giúp tr t duy trc quan trong quá trình hình thành các khái nim. Nu c phát hin và khc phc sm các biu hin ca tt khim th chúng ta s giúp tr tránh c chm phát trin t duy rt nhiu. — Tr khuyt tt trí tu: + Khái nim: Tr khuyt tt trí tu là tr có nhng hn ch ln v kh nng thc hin các chc nng. c im ca tt là: • Hot ng trí tu di mc trung bình. 120 | MODULE MN 44
7. • Hn ch v hai hoc nhiu hn nhng lnh vc hành vi thích ng nh: giao tip, t phc v, sng ti gia ình, xã hi, s dng các tin ích công cng, t nh hng, k nng hc tp, gii trí, lao ng, sc kho và an toàn. • Xut hin tt trc 18 tui. + Du hiu nhn bit: • Tr 1 tui không bit tên mình. • Tr 3 tui không nhn ra hoc ch các b phn ca mt và c th. • Tr 4 tui không hiu c nhng câu n gin. • Tr 5 tui không nghe hiu nhng câu chuyn n gin. • Tr hiu bit khó khn hn so vi tr cùng tui • Có hình th không cân i, ánh mt và nét mt kh di • Chm bit ngng u và c ng tay chân, mt tròn mt xch, vân tay ch nht nm ngang, li dày, li ùn (hi chng Down do ri lon nhim sc th ca gen). • Phn ng chm vi kích thích bên ngoài. • Kh nng phi hp tay — mt kém. • Tránh giao tip bng mt. • Tip thu chm li mau quên (nh chm quên nhanh). • Giao tip bng ngôn ng nói: chm hoc hoàn toàn không có, tr nào nói c thì ch s dng mc ht sc hn ch, nói không rõ, không thích hp. • Biu hin cm xúc/tình cm phc tp. • T thu mình li, nói rt ít, tách bit khi bn bè, không thích tham gia vào các hot ng tp th, luôn luôn s tht bi, tâm trng rt phc tp • Chng i gây s chú ý ca ngi khác, khó kim ch phn ng, không th tuân theo quy tc chi/hc tp, quy ri trong lp hc, d b sao nhãng bi kích thích bên ngoài, t làm tn thng bn thân, gây au n cho ngi khác, hành vi rp khuôn máy móc Khi thy tr có các biu hin trên cn a tr i khám c t vn và can thip sm. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 121
8. — Tr khuyt tt vn ng: + Khái nim: Tr khuyt tt vn ng là tr khó khn v vn ng. ó là nhng tr b tn thng các c quan vn ng tay, chân, hoc ct sng gây khó khn v cm nm, nm, ngi, i, ng và di chuyn. + Du hiu nhn din: • Tr 10 tháng tui không t ngi mt mình, tr 2 tui không có kh nng t i mt mình, tr 4 tui không có kh nng t cân bng trên 1 chân trong mt thi gian ngn, tr vn ng khó khn hn so vi tr cùng tui. • Da vào các mc phát trin vn ng ca tr, có th phát hin sm tr khuyt tt vn ng nu tr có nhng biu hin nh sau: Tháng tui Du hiu nhn bit ca tr t nm nga mà tr không có c ng chân, không co 1 tháng p, nâng chân, a chân lên trên. 2 tháng Không th ngng, ct u khi t nm sp. 3 tháng Không gi u t ngng khi b ngi. Không th ngi thng khi c t ta lng và u ngng 4 tháng thng. 5 tháng Không bit p mnh tay, chân trong bn nc khi tm. 6 tháng Không a tay vi ra trc, t nm tr không t lt ngc. Không bit ngi, ng mt lúc khi không có ngi , ng 7 tháng trên hai chân không vng khi c . 8 tháng Không th bc i khi c gi t th ng. Không th ta vào bàn gh bc i vi s giúp ca 10 tháng ngi ln. 12 tháng Không th t ng mt mình và bò bng hai tay, hai chân. 13 tháng Không t mình ng lên và i vài bc xiêu vo. 15 tháng Không th t mình i xiêu vo vài bc và trèo cu thang. Không th t i mt cách vng vàng, ném c bóng, cúi 18 tháng nht bóng mà không ngã. 122 | MODULE MN 44
9. Tháng tui Du hiu nhn bit ca tr 21 tháng Không th t trèo lên gh, không th bc lên cu thang. Không th t lên xung cu thang tng bc bng hai chân 24 tháng và chy vng. 33 tháng Không th t nhy chm chân, i nhón trên u bàn chân. Không th chy theo và dùng chân á bóng, chy trên u 48 tháng ngón chân và trèo lên xe ba bánh. Không t lên xung cu thang bng hai chân i nhau 54 tháng mi bc. Không th p ny bóng, nhy lò cò, lên xung cu thang 60 tháng d dàng. Khi thy tr có nhng du hiu nh trên, giáo viên và gia ình cn cho tr i khám và can thip sm cho tr. — Tr khuyt tt ngôn ng: + Khái nim: Tr khuyt tt ngôn ng là tr b tn thng c quan tip nhn, ch huy ngôn ng và các b phn ca c quan phát âm làm cho tr nói khó khn hoc mt kh nng nói (câm). + Du hiu nhn bit: • Không quay u theo âm thanh. • Không mm ci vi ngi khác lúc 3 tháng tui. • Không bp b lúc 9 tháng tui. • Không ch ngón tay vt mà tr quan tâm lúc 12 tháng tui. • Không nói c t n lúc 16 tháng. • Tr 18 tháng không nói c ting m. • Tr 2 tui không gi c tên ngi thân cha m anh em. • Tr 3 tui không nhc li c câu n gin. • Tr 4 tui không nói c câu ngha. • Tr 5 tui không tip xúc và nói chuyn c vi ngi ngoài gia ình. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 123
10. Da vào các mc phát trin ngôn ng theo tui hoc khi tr có các du hiu sau ây phát hin sm tr khuyt tt ngôn ng: Tháng tui ca tr Biu hin Git mình vi ting ng, bit lng nghe ging nói 0 — 1 tháng ca ngi chm sóc. Phát ra ting g g, vài âm thanh kiu nguyên âm, 2 — 3 tháng áp tr ging nói và bp b. Bp b thành tràng, bt chc vài âm thanh, nhiu 4 — 6 tháng kiu lên ging và nói to. Hiu mt vài t và yêu cu n gin, bt chc vài 7 — 9 tháng âm thanh có th nói “ma ma” “ba ba”. Hiu ý ngha ca “không”, áp tr vài yêu cu, quay 10 — 12 tháng li khi c gi tên, nói c vài t n. Nói c 5 — 10 t, ch yu là danh t, ch úng ngi 13 — 15 tháng và vt khi c yêu cu. Làm theo vài mnh lnh n gin, nói câu 2 t, ví d: 16 — 18 tháng “i chi”. Bit tr li “M âu?” (ch vào M). “Áo p ca ai?” (“Ca con”). Tr li vài câu hi “có”, "không” (ví d: “Con có n 24 — 30 tháng na không?” — “Không”). Gi tên nhng vt quen thuc hng ngày, nói nhng câu cha hoàn chnh. Nói câu 3 — 4 t, t vài dng câu hi, dùng th ph nh không th và không làm c, hiu t ti sao? 36 — 48 tháng Ai? Và bao nhiêu? Ví d: Tr li câu hi “Ba con âu?” (Ba i làm). Hi: “M làm gì ó?”. Nói câu hoàn chnh, bt u k chuyn dài hn. Ví 48 — 60 tháng d: trng, con chi xích u vi bn. Hôm nay, con c n bánh sinh nht bn Lan! — Tr t k: + Khái nim: T k là mt hi chng ri lon phát trin chung và các hành vi, biu hin trc 30 tháng tui vi nhng nét ch yu sau: • Ri lon tc và trình t phát trin. 124 | MODULE MN 44
11. • Ri lon áp ng vi các kích thích giác quan. • Ri lon li nói, ngôn ng và giao tip phi ngôn ng. • Ri lon kh nng quan h vi con ngi, s vt và s kin. Có th nói t k là khuyt tt phc tp v phát trin, nh hng n nhiu kh nng nh nhn thc, s dng ngôn ng giao tip, biu l tình cm Nhng biu hin ca t k có th thy trong ba nm u i, thm chí có nhng du hiu có th xut hin t rt sm, ngay t khi tr c vài tháng. Các triu chng tinh t ca bnh t k xut hin khi tr còn rt nh d làm cha m b qua, hoc không nhn ra vì tr t k thng có din mo bình thng. nhng cá nhân khác nhau, nhng biu hin bnh cng khác nhau v hình thái và mc . + Du hiu nhn bit: • Không có giao tip bng mt, không bit chi cùng bn, ch thích chi mt mình. • Thích nhng màu sc c trng hoc tr không nói, không biu l và áp ng tình cm khi có s kích thích: vui bun hay khi không ng ý. • Có nhng biu hin tình cm bt thng, lúc ci lúc khóc không có nguyên nhân, ng ngi không yên, thích ánh m ngi khác và bn thân, thích la hét, chy nhy • Có khim khuyt v mt quan h xã hi nh: tránh tip xúc và ít biu l s lu tâm n ging nói ca ngi khác; không thay i t th hoc không gi tay khi sp c bng b nh tr bình thng; biu hin cm xúc thng th , v mt không din cm. Hu ht tr t k không s ngi l, không lo âu khi phi xa b m; không chi chung vi tr cùng tui và ch ng tránh nhng tr này. Lúc nh, tr có th tránh tip xúc bng mt, nhng có th chp nhn nu c vut ve và t ngi trong lòng m. Tuy nhiên, tr thng không phát trin hành vi gn bó, không “theo uôi” b m trong nhà nh nhng tr bình thng khác. Khi ln lên, tr có th phát trin kh nng gn bó vi cha m và nhng ngi ln khác. Mt s tr có th chi chung vi bn hoc tham gia mt s trò chi vn ng th lc. Tuy nhiên, tr vn khim khuyt v mt xã hi. Tr thng ít quan tâm n trò chi nhóm và không thit lp c quan h vi bn cùng tui. tr GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 125
12. t k có trí tu khá, du hiu khim khuyt quan h xã hi có th không rõ rt cho n nm 2 tui. • Gp vn trong giao tip ngôn ng: Khim khuyt giao tip phi ngôn ng: Lúc nh, tr t k thng biu l nhu cu qua ting khóc. Ln lên, tr biu l ý mun bng cách kéo tay ngi ln n vt mong mun, tr thng không din cm qua nét mt. Tuy nhiên, tr không bit ch tay, không bit gt u, lc u; không tham gia các trò chi bt chc, không có kh nng bt chc làm theo nhng vic làm ca b m nh nhng tr bình thng vn làm. c bit, tr không hiu c ý ngha ca nhng c ch, iu b ca ngi ln. ôi khi tr có th s dng và có khi hiu c c ch iu b ca ngi ln hoc có th chi bt chc, nhng cách chi thng vn có tính rp khuôn và lp i lp li. Nói chung, tr t k vn có th biu l cm xúc vui, s, gin d nhng cách th hin có khuynh hng cc oan, nét mt thng không din t ý ngha. Mt s tr hu nh th hin nét mt vô cm. Không hiu li nói: Biu hin này có th din bin t nh n mc chng bao gi hiu c li nói. mc nh, tr có th tuân theo nhng ch dn n gin, nu ch dn c a ra úng bi cnh tc thi, hoc có kèm theo nhng c ch, iu b minh ha tng ng. Tr b khim khuyt kh nng hiu nhng ý ngha tru tng và tinh t. Tính hài hc và din t thành ng cng b nhm ln ngay c nhng tr t k thông minh nht. Khim khuyt v phát trin li nói: Nhiu tr t k ít bp b trong nm u tiên. Nhiu tr gn nh câm nín cho n 5 tui. Khong 1/2 tr t k s b câm nín sut i. Nu tr phát trin li nói, thng li nói cng s có bt thng. Nhiu tr nói vô ngha, nói vt. Tr có th nhi li li nói ca ngi khác mt cách chính xác, nhng thng ít hoc chng hiu c ý ngha ca chúng. Mt s tr có th nhi li nhng câu cú b méo mó và ri rc. Trong giai on u ca s phát trin ngôn ng, tr có th có hin tng hoán i i t nhân xng. Ging nói có th ging robot, c trng bi s n iu, phng lng, không thay i, ít nhn ging và không din cm. 126 | MODULE MN 44
13. Mt s tr nói vi mc ích “t kích thích”, li nói có tính cht lp i, lp li, không liên quan n nhng vic thc s ang din ra xung quanh. Tr nh có th gp các vn v phát âm, khi ln lên tình trng này có th gim. i lp vi kh nng nhi li chính xác, nhng li nói t nhiên ca tr li có ni dung rt nghèo nàn, vn t ít i; có th dùng kiu nói nh ang hát, kéo dài mt s âm hoc t nào ó trong câu. Câu nói thng c kt thúc kiu câu hi (lên ging cui câu); cu trúc ng pháp bt thng, không thành thc, thng gp trong li nói t nhiên ca tr; có th t tên riêng cho vt theo cách ca mình, hoc dùng nhng t riêng mà ngi khác không th hiu c; không bit s dng hoc s dng không úng các gii t, liên t và i t; có khuynh hng không s dng li nói giao tip; thng nói rp khuôn, lp i lp li; không bit dùng li nói din t ý tru tng; không bit nói v chuyn quá kh, chuyn tng lai hoc chuyn không xy ra trc mt. Tin b hn, mt s tr t k có th nói v iu tr quan tâm, nhng mt khi ngi ln áp ng và bt u nói chuyn vi tr thì tr li b d và rút khi cuc nói chuyn y. Nói chung, tr vn thiu kh nng tng tác qua li. • Hành vi bt thng: Chng li s thay i: Tr t k thng khó chu trc nhng thay i trong môi trng sng quen thuc ca chúng. Mt s thay i nh trong thông l thng ngày có th làm tr ni gin. Nhiu tr hay xp chi và vt dng thành hàng dài và rt khó chu nu nh trt t này b thay i. Hin tng này gp tr t k có chm phát trin trí tu nhiu hn gp hai ln so vi tr t k có trí thông minh bình thng. Hu ht tr t k u chng li vic hc và thc hành mt hot ng mi. Hành vi mang tính nghi thc, thúc ép: Các hành vi mang tính nghi thc, thúc ép tr t k thng liên quan n nhng thông l cng nhc nh: t chi n mt loi thc n nào ó; hoc nhng hành vi có tính rp khuôn, lp i lp li (Ví d: vung vy hai cánh tay, hoc a bàn tay lên gn mt ri xon vn hoc bt bt các ngón tay ). Khi ln lên, tr có th có các hành vi mang tính ám nh, chng hn hi i hi li cùng mt câu hi, hay s ng vào mt s vt nào ó Các hành vi mang tính nghi thc, thúc ép thng xy ra bnh nhân t k không b chm phát trin trí tu hn là bnh nhân có trí tu kém. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 127
14. • Nhng s gn bó bt thng: Nhiu tr t k có s gn bó mnh m vi nhng vt khác thng, ví d mt chi nào ó nh qu bóng (trái banh) chng hn. Tr có th luôn mang theo mt vt nào ó bên mình và nu có ai ó ly vt này i thì tr s gin d, phn kháng li ngay. Nu vt này vn không c tr li, tr thng s quay sang tìm kim mt món khác thay th. • Các áp ng không bình thng vi nhng tri nghim giác quan: Tr có th b mê hoc bi các bóng èn, các hoa vn, nhng vt có chuyn ng xoay tròn, hoc mt th âm thanh nào ó. Tr thao tác trên vt, chi không theo các c nng thông thng ca món ó, mà nh tha mãn s kích thích ca các giác quan. Tr có th kiên trì làm i làm li các thao tác xp vt thành hình dài, xp chng vt lên nhau hoc xoay mt món nó xoay tròn. Tr cng có th làm i làm li nhng vic nh di nc bn cu hoc liên tc tt m các bóng èn. Tuy tránh né các tip xúc c th, nhng mt s tr t k rt thích các trò chi mnh bo, ví d: tung hng, cù lét, ánh u, “bay tàu bay” • Ri lon v vn ng: Các mc chuyn tip trong quá trình phát trin vn ng ca tr t k có th b chm tr hn các tr bình thng. Các tr em này thng gp khó khn trong vic bt chc các ng tác. Nhiu tr rt hiu ng, nhng s gim bt khi n tui thiu niên. Tr hay nhn nhó, v p cánh tay, xon vn bàn tay, i nhón gót, chy chúi u v phía trc, nhy, i u bc, lc l hoc u a thân mình, xoay u hoc p u xung t, vào tng. Mt s tr có trng thái cng c khi phn khích hoc khi quá chm chú. • Các khim khuyt v trí tu và nhn thc: Hu ht tr t k u có chm phát trin trí tu. Khong 40 — 60% có IQ = 70. Do a s tr t k khó làm các test trí tu (nht là các test dùng li nói) nên các kt qu IQ vn còn bàn cãi. Tr t k có IQ thp thng kèm theo các khim khuyt nng v k nng quan h xã hi và có nhiu áp ng xã hi lch lc. Chng hn tr hay s 128 | MODULE MN 44
15. mó hoc ngi vt và ngi khác, có nhng hành vi nh hình và t gây thng tích bn thân. Khong 1/3 tr t k có chm phát trin trí tu s b ng kinh, còn tr t k có trí tu khá thì t l này thp hn. Vì vy, nhng bài trc nghim IQ cng phn nào có ý ngha tiên lng mà thôi. Khác vi nhng tr chm phát trin tâm thn, tình trng chm phát trin ca tr t k vn còn cha li nhng “khong” trí tu bình thng hoc gn nh bình thng (th hin trong phn thao tác ca các test trí tu). V nhn thc, tr t k không th bt chc, không hiu ý ngha ca li nói, c ch và iu b, thiu hn tính uyn chuyn, sáng to, không th hiu bit v lut l, không th x lí hoc s dng các thông tin. • Các ri lon khác: tr t k, nhng biu hin cm xúc nhiu khi din ra rt trái ngc: có khi khí sc phng lng, có lúc cm xúc li quá mc hoc không phù hp. Tr có th mau thay i, khóc ci vô c hoc la hét khó kim soát. Tr cng có th leo trèo, chy nhy không s nguy him, nhng li có th s nhng s vt hoc tình hung mà bình thng là vô hi, ví d s các thú nuôi (chó, mèo ) hoc s n mt ni chn nào ó. Tr có nhng thói quen kì d: nh tóc, cn móng tay, cm tay, c tay hoc các phn khác ca c th. Các thói quen này thng gp tr t k chm phát trin, t xoay ngi vòng vòng mà không b chóng mt. Tình trng ng kinh xy ra 1/4 n 1/3 trng hp. Thng cn u tiên xy ra tui thiu niên. • Mt s hành vi có th quan sát c trong thói quen ca tr b t k là: Tr sut ngày ch xem ti vi. Tr ch thích chi mt mình, mt loi chi. Tr sut ngày ch xem chng trình qung cáo trên ti vi mà không quan tâm iu gì khác. Tr hay soi mói mt vt nào ó nh mt nhà nghiên cu khoa hc, dù tr ó mi c 3 tui. Tr t ra không có tình cm vi m và nhng ngi thân khác. Ví d nh m gi mà tr không quay li. • Tr không bao gi chia s bun vui vi b m và ngi thân, tay lúc nào cng"vân vê" mt cách vô thc GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 129
16. Bnh t k cng có th xut hin ngay t khi tr mi chào i. Vi nhng trng hp này, tr không khóc, mt m nhìn vô thc, mt không biu hin tình cm khi m b Tt c nhng hin tng trên là du hiu ca tr mc "hi chng t k". ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG 1 1. Phân bit các dng khuyt tt tr em. 2. Phân tích nhng im mnh, khó khn ca tr khuyt tt trong các lnh vc phát trin. Nội dung 2 GIÁO DỤC HÒA NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON Hoạt động 1. Tìm hiểu khái niệm giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật 1. Câu hỏi Th nào là giáo dc hòa nhp tr khuyt tt? Phân bit giáo dc hoà nhp tr khuyt tt vi giáo dc chuyên bit và giáo dc bán hoà nhp. 2. Thông tin phản hồi * Giáo dc hòa nhp tr khuyt tt là phng thc giáo dc chung tr khuyt tt vi tr không khuyt tt trong c s giáo dc. ó, tr khuyt tt c giáo dc trong cùng mt môi trng vi tr em không khuyt tt, hòa nhp tr khuyt tt và bình thng trong cùng mt lp hc. Hòa nhp không ch n gin là a tr khuyt tt vào trong mt chng trình giáo dc chung vi tr bình thng. Trong hot ng giáo dc hòa nhp, giáo viên cùng mt lúc phi gii quyt hai nhim v: giáo dc tr khuyt tt và giáo dc tr không khuyt tt. Nu tr b khuyt tt nh s c giáo dc theo chng trình giáo dc chung nh mi tr em bình thng khác và c hng dn, h tr thêm theo nhu cu cá nhân tr. Trong nhiu trng hp, tr khuyt tt cn c giáo dc theo chng trình riêng trong k hoch giáo dc cá nhân tr. Các mc tiêu, ni dung và phng pháp giáo dc trong giáo dc hòa nhp c iu chnh cho phù hp vi kh nng và nhu cu ca tr khuyt tt. 130 | MODULE MN 44
17. Giáo viên, nhóm bn bè và gia ình là nhng ngi h tr giúp tr hoàn thành k hoch giáo dc cá nhân. Lu ý: Vic ánh giá tr khuyt tt da vào k hoch giáo dc cá nhân và s tin b ca tr, giáo viên không nên ngn ngi khi lp có tr khuyt tt hc nh hng n cht lng giáo dc. * Chúng ta cn phân bit khái nim giáo dc hòa nhp vi các khái nim giáo dc chuyên bit và giáo dc bán hòa nhp: — Giáo dc chuyên bit là phng thc giáo dc dành riêng cho tr khuyt tt trong c s giáo dc. — Giáo dc bán hòa nhp là phng thc giáo dc kt hp gia giáo dc hòa nhp và giáo dc chuyên bit cho tr khuyt tt trong c s giáo dc. Hoạt động 2. Tìm hiểu phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật 1. Câu hỏi Hãy nêu cn c la chn và nhng phng pháp, hình thc t chc hot ng giáo dc hòa nhp. 2. Thông tin phản hồi a. Cn c la chn phng pháp, hình thc t chc * Da vào nhu cu và kh nng ca tr khuyt tt: ây là mt vic làm bt buc trong giáo dc hòa nhp, t tìm hiu nhu cu và kh nng ca tr chúng ta mi có th xây dng c k hoch giáo dc cá nhân cho tr và các hot ng h tr. — Nhu cu ca tr khuyt tt: Tr khuyt tt cng có nhng nhu cu c bn nh mi tr em bình thng, ngoài ra tr khuyt tt còn có nhng nhu cu riêng theo tng loi tt và rt cn s giúp , h tr t lp hòa nhp cng nh cng ng. Nhu cu ca tr Nhu cu ca tr khuyt tt cn c áp ng bình thng 1. Nhu cu v th cht: Tr b h hàm ch hoc bi não thng gp khó thc n, ni , nc, qun khn khi nut thc n: cn c giúp c bit áo m trong nuôi dng n ung. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 131
18. Nhu cu ca tr Nhu cu ca tr khuyt tt cn c áp ng bình thng 2. S an toàn v thân th Tr b bi não, lit cng có th lên cn co cng c, cng nh v tinh thn, cn có nhu cu chm sóc c bit; tr khim thính tình cm cn phát hin sm c h tr máy nghe 3. S thng yêu gn bó gia Tr khuyt tt có nhu cu cn c gia ình, h hàng ình, bn bè cng ng và nhng ngi xung quanh thng yêu, bn bè giúp , cm thông, chia s 4. Lòng t trng: nhng Tr khuyt tt cng có nhu cu c tôn trng, iu t c trong hc c tham gia vào cuc sng chung ca gia ình và tp, s nhn thc, tôn xã hi, c hc tp hòa nhp, c phát huy ht trng nhng kh nng vn có ca mình và mong mun c mi ngi công nhn 5. Quá trình phát trin cá Tr khuyt tt cn c i hc vì nhà trng là môi nhân, s hoàn thin, tính trng giáo dc hòa nhp tt nht tr có th sáng to phát trin. Mt s tr khuyt tt có th cn nhng thit b hay phng tin di chuyn c bit có th n trng. — Kh nng ca tr khuyt tt: + Kh nng ca tr khuyt tt là nhng c im cá nhân áp ng c các òi hi ca mt hot ng nht nh nào ó và là iu kin thc hin có kt qu hot ng nào ó. Bt c hot ng nào cng òi hi con ngi mt loi kh nng và các kh nng ó liên quan vi nhau. + Các c im v kh nng bù tr ca tr khuyt tt: • S nhy cm thính giác ca tr mù. • S nhy cm th giác ca tr ic. • S khéo léo ôi chân ca tr lit chi trên hoc ngc li. Do vy, giáo viên cn to iu kin thun li cho tr khuyt tt c tham gia các hat ng chung. Qua ó, tr s tha mãn các nhu cu khác nhau và phát trin các kh nng. * Da vào iu kin thc t v c s vt cht, trang thit b và dùng, chi và không gian chi ca lp, trng. 132 | MODULE MN 44
19. b. Phng pháp và hình thc t chc — Xây dng k hoch giáo dc (chng trình giáo dc) chung cho c lp, ng thi xây dng chng trình giáo dc riêng (k hoch giáo dc cá nhân) cho tng tr khuyt tt. Mc tiêu, yêu cu ca chng trình giáo dc tr khuyt tt tùy thuc vào mc khuyt tt. — Chun b y dùng, trang thit b chung cho c lp và riêng cho tr khuyt tt. — Khi t chc hot ng chung cho c lp, gíáo viên nên xp tr khuyt tt ngi phía trên gn giáo viên hoc v trí giáo viên d quan sát nhng không nên là tâm im chú ý ca c lp. — Ngoài hot ng chung vi c lp, gíáo viên sp xp thi gian thc hin tit cá nhân cho tr và cn có s phi hp gia giáo viên chính và giáo viên h tr. Tit cá nhân thc hin vi tng tr theo c im ca tng dng tt. Tùy theo mc tt mà giáo viên chn phng pháp thích hp, khong 15 — 20 phút/ngày, 2 — 3 bui/tun. — Giáo viên cn ng viên, khích l tr khuyt tt khi thy tr tin b to s t tin, lc quan cho tr và phi hp cht ch vi gia ình trong chm sóc, giáo dc tr. — xây dng k hoch giáo dc cá nhân, cn kho sát ánh giá các mt phát trin ca tr da vào 5 lnh vc phát trin sau: + Phát trin th cht: • Vn ng thô; • Vn ng tinh; • Tình trng dinh dng và sc khe; • Kh nng t phc v trong sinh hot (n ung, v sinh, i li ). + Phát trin nhn thc: • Hng thú nhn thc, kh nng tp trung chú ý; • Kh nng quan sát, so sánh, phân loi • Kh nng ghi nh; • Kh nng gii quyt vn ; GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 133
20. + Phát trin ngôn ng: • Nghe hiu li nói; • Ngôn ng nói (biu t bình thng hay có khó khn v vn t, ng pháp, phát âm ); • Làm quen vi vic c, vit; • K nng giao tip, thái trong giao tip + Phát trin tình cm và k nng xã hi: • Ý thc v bn thân; • Nhn bit và th hin cm xúc, tình cm; • ng x thích hp trong sinh hot gia ình, trng lp mm non, cng ng gn gi. + Phát trin thm m: • Tham gia các hot ng ngh thut (âm nhc, to hình); • K nng trong hot ng âm nhc và hot ng to hình. Ngoài ra, cn chú ý môi trng sng ca tr gia ình, nhà trng, cng ng là nhng yu t có th nh hng trc tip n tr. — ánh giá tr: + ánh giá tr khuyt tt trong quá trình giáo dc hòa nhp là ánh giá s tin b ca tr sau mi giai on v các mt phát trin ã nêu trên. + ng thi giáo viên cng cn tham kho ý kin ca các chuyên gia giáo dc chuyên bit và chuyên gia y t ánh giá úng mc s tin b ca tr và hng can thip tip theo. + Ghi nhn kt qu ca tr vào s theo dõi và thông báo cho gia ình k c nhng thành công và cha thành công ca tr. ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG 2 1. Phân tích s khác nhau gia môi trng giáo dc hòa nhp vi các môi trng giáo dc khác. 2. Phân tích cách thc t chc giáo dc hòa nhp. 134 | MODULE MN 44
21. Nội dung 3 TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HÒA NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON Hoạt động 1. Tìm hiểu việc tổ chức môi trường thuận lợi cho trẻ khuyết tật và không khuyết tật trong giáo dục hòa nhập 1. Câu hỏi Câu hi 1. Cách t chc các hot ng giáo dc hoà nhp trong lp hc nh th nào thun li cho giáo dc hòa nhp? Câu hi 2. Cách t chc các hot ng giáo dc ngoài tri c tin hành nh th nào trong giáo dc hoà nhp? 2. Thông tin phản hồi Câu hi 1: T chc trong lp hc hòa nhp. * B trí và t chc các khu vc hot ng ca tr trong trng lp mu giáo: — T chc môi trng hot ng ca tr trong trng, lp mu giáo có vai trò quan trng i vi s phát trin v th cht, ngôn ng, trí tu, tình cm — xã hi, kh nng thm m, sáng to ca tr nói chung và tr khuyt tt nói riêng. Vì vy, b trí và t chc môi trng cho tr chi và hot ng cn m bo trên nguyên tc cho tr “chi mà hc” và phi tính n các yu t sau: + Không gian thc t ca trng. + Mc ích t chc các hot ng. + Các yu t an toàn cho tr. + Các nhu cu ca tr c bit (nu có). + S linh hot và d thay i theo mc ích giáo dc theo các ch . — Các khu vc hot ng (góc chi) bao gm: góc chi óng vai, góc to hình, góc th vin (sách, truyn), góc chi xây dng vi các hình khi ln, ghép hình và lp ráp, góc khám phá khoa hc, góc âm nhc (ngh thut). — Tu theo iu kin ca nhóm lp giáo viên có th b trí 3 n 4 khu vc c nh, các khu vc hot ng khác có th b trí các giá sát tng, linh hot và trin khai thành góc khi cn thit. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 135
22. * Mt s yêu cu chung v b trí các khu vc hot ng ca tr: — Cn b trí các khu vc chi, hot ng trong lp và ngoài tri phù hp, thun li cho vic s dng ca cô và tr, m bo theo các nguyên tc ã ra trong chng trình. — Phòng hc m bo sáng sa, sch s, nhiu không gian m. Ca, li i ra vào, hiên, sân c b trí hp lí. Trong lp nên có khu vc thun tin cho giáo viên ón tr tip xúc, gp g trò chuyn vi ph huynh. — Trong phòng nên b trí bàn, gh, t, k, giá thun tin, d thu dn khi cn thit, dành nhiu không gian cho tr hot ng cá nhân, nhóm nh, c lp và ngh tra, n tra. Các trang thit b, các giá, t nên b trí sao cho d dàng di chuyn làm vách ngn cho các khu hot ng riêng bit phù hp vi tính cht ca hot ng ng và tnh. — Nu phòng, lp quá nh, có th bt c, bàn gh ra ngoài hiên, to nhiu không gian, din tích cho tr hot ng. Ngoài ra có th linh hot b trí thêm các không gian ph trong lp hoc bên ngoài hiên lp hc (nu có) phù hp vi các góc chi khi cn thit t chc cho tr chi. — Các khu vc hot ng (góc chi) cn b trí thun li cho tr c hot ng theo kh nng, hng thú, s thích riêng. Khuyn khích tr t chn ni chi, các góc chi, các khu vc hot ng và t quy nh chi cái gì, chi vi ai tham gia vào trò chi, hot ng theo kh nng và theo ý thích nh: v, nn, lp ráp, làm truyn tranh phù hp vi trin khai ca ch và d dàng giao tip vi các bn trong nhóm và vi các nhóm chi khác. — Trang trí môi trng, b trí tranh nh trong lp các góc hot ng cn m bo tính thm m, mang tính m phù hp vi quá trình trin khai các nhánh ca ch , luôn to s mi m, hp dn, kích thích tr hot ng. Các bc tranh cn mang tính m, gn vi ch c b trí thích hp trong phòng lp. Các bc tranh này cn c a vào nhng sn phm ca tr và ca cô cùng làm ra trong quá trình chi, hot ng các góc và cung cp c hi cho tr, cng c nhng hiu bit, vn dng gii quyt các vn t ra. — Các góc cn c trang trí hp dn, thm m cùng vi tên gi và hình nh phù hp, giúp tr nhn bit góc chi mt cách d dàng. Tên các góc cn c vit to theo úng quy nh mu ch, giúp tr làm quen vi ch vit, gn gi, d hiu i vi tr nh: “Gia ình ca tôi”, “Bé khám phá khoa hc”, “Phòng khám a khoa”, “Công trình xây dng ca chúng tôi ”. 136 | MODULE MN 44
23. — Khu vc v sinh cn c b trí gn vòi nc sch, v sinh sch s, an toàn thun tin cho tr t thc hin v sinh cá nhân. — Các khu vc chi còn c b trí phn ánh vn hoá ni tr sng nh các chi c s dng phn ánh nhng dùng, trang phc ca a phng Ngoài ra giúp cho tr có nhng hiu bit v các nn vn hoá khác, cn b trí có ch thích hp trng bày mt s nh v tr em các dân tc khác nhau; nh c, tranh nh ca các nc * Qun lí, hng dn và giám sát tr chi các khu vc hot ng (góc chi): — i vi lp mu giáo ln, cô giáo có th cùng tr chun b, t chc môi trng, cô hng dn, theo dõi iu chnh hot ng ca tr trong các khu vc (góc chi) hot ng. — Trong thi gian t chc cho tr chi, hot ng các góc, ph thuc vào kinh nghim ca tr và yêu cu trin khai ca ch , cô có th t chc, trin khai dn dn t 4 n 5 khu vc (góc chi) phù hp. Không nht thit trin khai cùng mt lúc vi tt c các góc. — Phù hp vi ni dung chi, hot ng các góc, cô quan sát, gi ý, khuyn khích tr hp tác cùng nhau trong nhóm chi, to c hi th hin mi quan h giao tip vi các khu vc, nhóm chi khác, m rng ni dung chi phù hp vi ch (Ví d: M cho con n bt, b sp xp trang trí cn h gia ình, sa cha ( góc gia ình); các m a con i hc trng mm non (góc chi óng vai trng mm non); hoc cùng nhau chi, làm mt vic gì ó góc chi vi cát, nc, cùng tham gia chm sóc cây ci, các con vt góc thiên nhiên ). Cô b trí hp lí v thi gian, không gian cho các nhóm chi, hng dn, to iu kin cho mi tr cùng suy ngh, làm mt vic gì ó, không thúc ép, áp t tr tránh tr bt chc ln nhau mt cách th ng và khuyn khích tr quan sát và hc hi (Ví d: Cô gi ý hi tr nên b trí, trang trí nhng gì trong “cn phòng ca gia ình” cho p và thun tin (góc chi “gia ình” vi ch gia ình); xng “May mc thi trang” (góc to hình) s thit k và may nhng mu, kiu trang phc qun áo nh th nào phc v cho khách hàng ). Cô nên to tình hung thích hp gi ý tr cùng làm vic theo nhóm phi hp làm nhng sn phm, chi nào ó (góc to hình, góc gia ình) trong quá trình chi giúp cho ni dung trò chi tr nên phong phú, hp dn (Ví d: “Xí nghip sn xut ô tô” có nhng b phn làm thân và sn ôtô, có b phn làm bánh xe, b phn lp ráp các b phn ca ô tô theo chng loi ô tô khác nhau sau ó cung cp cho “Siêu th ô tô Hà Ni” bán hoc cho bn xe “xe khách 1 — 5” ). GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 137
24. — Trong quá trình tr chi, hot ng các góc, cô bao quát và chú ý n nhu cu, hng thú ca tng cá nhân, ca nhóm chi, gi ý luân phiên, iu chnh s tr trong các nhóm chi trong các khu vc hot ng (góc) chi phù hp. — Khi t chc cho tr chi, hot ng các góc, cô quan tâm, bao quát toàn b các khu vc hot ng ca tr. Trong ó khu vc chi óng vai, chi xây dng, lp ghép, chi góc to hình, góc khám phá khoa hc c coi nh khu vc hot ng trng tâm. — Trong quá trình tr tham gia vào hot ng các góc, cô theo dõi, quan sát các nhóm chi, các hot ng ca tr gi m, hng dn kp thi, khuyn khích tr th hin ý tng ca mình, m rng mi quan h qua li ca tr gia các nhóm chi các khu vc hot ng khác phù hp vi ch chung. Không nên áp t, bt tr chi theo ý ca ngi ln hay ý ca cô giáo. Cô ghi nht kí v các hot ng ca tr, s ln tr chi trong các khu vc hot ng có th iu chnh, luân phiên kp thi, tránh tình trng tr chi trong mt khu vc hot ng nào ó quá lâu. — Vi lp mu giáo ln, vic t chc cho tr chi, hot ng các góc c quy nh trong ch sinh hot hng ngày vào thi im bui sáng và thi im bui chiu sau khi n ba ph. Thi gian tin hành hot ng không nên quá 50 phút. Cô nên chú ý lên k hoch và thc hin m bo thi gian cho tr chi thích hp. * Các ngun cung cp vt liu: — Vn ng cha m óng góp dùng hc tp và dùng ã qua s dng — Vn ng các ca hàng, nhóm cng ng ph huynh tng trng, lp (hp bìa các tông, v chai l nha, giy báo, tp chí c, qun áo, giày dép, in thoi không dùng na, m nón, túi, khn, cà vt, trang sc gi, hoc dng c ngh mc ). — Mua các trung tâm thit b và các ca hàng bách hoá. — Cô và tr t to và làm. — Nhng dùng ã qua s dng cn c làm v sinh sch s trc khi cho tr dùng chi. * Gi ý hng dn t chc các khu vc hot ng: — Khu vc chi óng vai: + Khu vc chi óng vai là khu vc hot ng trng tâm, vì vy cn b trí v trí, không gian thích hp, trin khai các góc nh phù hp vi các 138 | MODULE MN 44
25. vai chi nh góc “Cn h gia ình”, “Ca hàng”, “Bnh vin, “Trng mu giáo” Các khu vc (góc) chi cn c b trí sao cho to iu kin tt nht cho tr t do tham gia vào các vai chi, khuyn khích tr suy ngh, tng tng và th hin vai chi mt cách tích cc phù hp nh: óng vai làm cha m — con cái, em bé, cô giáo, bác s, ngi bán hàng, ngi mua hàng, chú công nhân, chú công an, b i + Không gian khu vc này cn b trí có th chia thành mt s góc nh: góc “Cn h gia ình”, “Trng mu giáo”, “Công viên”, “Doanh tri b i” và vi “Ca hàng siêu th”, “Ca hàng rau qu”, “Bnh vin”. + i vi lp mu giáo ln, cô cn b trí không gian thích hp, thun tin cho vic t chc các trò chi mang tính cht tp th và hot ng theo nhóm. + Khi t chc, tin hành cho tr chi trong khu vc này, chi, dùng cho tr hot ng cn c a ra, b sung dn, sp xp phù hp vi ch chi, ni dung chi, to cho tr s mi m, hp dn và kích thích khám phá, tìm tòi. — Khu vc hot ng to hình: + To hình là hot ng ngh thut luôn c tr a thích. Trong khu vc hot ng này, tr mong mun c th hin s sáng to, tip nhn nhng cm xúc tích cc sáng to thông qua vic b trí, t chc môi trng, không gian hot ng thích hp. + V trí không gian trong lp dành cho khu vc này nên c b trí các giá kê có bánh xe kê c nh sát tng, hoc khi cn thit có th tn dng khong không gian khác phù hp b trí thêm bàn và ch ngi khi cn thit. + Nên b trí y các phng tin, vt liu cho tr thc hin hot ng nh: v bng ngón tay, bút màu, bút d, tô màu, nn, xây dng, ct, dán, in + Bàn v hay giá v b trí khu vc thoáng, rng và gn ngun nc, nên ph khn nilon trên các bàn cho tr chi vi t nn hoc các vt liu d bôi bn. + góc này, dùng, phng tin hot ng c bày bin sao cho khuyn khích tr t la chn hot ng theo ý thích, hot ng theo nhóm gn vi ch và ni dung chi. + i vi lp mu giáo ln, cô nên khuyn khích tr thc hành, luyn tp mt s k nng xã hi góc này nh: chia s, trò chuyn trao i vi bn, vi cô v ý tng mi khi v, nn (k mình làm v cái gì) hoc nhn xét GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 139
26. sn phm ca mình, ca bn; thu dn dùng khi thc hin xong; chia s dùng vi bn, t ra tay khi kt thúc — Khu vc sách, truyn (th vin): + Sách, truyn có vai trò quan trng trong i sng ca tr th và là mt hot ng thú v i vi tr. Khu vc sách, truyn cn có s yên tnh nên thng c t xa nhng khu vc hot ng n ào, có không gian va b trí giá sách, cái bàn và mt vài gh tr ngi xem sách, tranh và thc hin các hot ng phù hp. Nu phòng nh có th thay bàn gh bng m, gi hay các ming thm, chiu nh. + Các loi sách, nhng b su tp (các con vt, các loi cây, các loi ht, các loi hoa, các loi ô tô hay chi ), các tp chí, sách, truyn tranh, tranh nh phù hp vi ch c bày trên bàn, trên giá sách, d nhìn và s dng. Tr có th xem các tranh nh oán, t tên hay mô t v các vt, con vt, chi trong tranh, hoc cho tr ct dán làm truyn tranh; tp k chuyn sáng to qua tranh gn vi ch . — Nhng sách và vt liu cn thit cho góc này: + Các sách truyn tranh ca mu giáo phù hp vi la tui, có ni dung gn vi ch (ni dung truyn tranh thích hp, không quá nhiu li). + Các sách tr t làm da theo câu chuyn tr t k và tng tng vi s hng dn ca cô. + Các con ri, tranh nh s dng k chuyn. + Tranh, nh các loi tp chí (Ho mi, Nhi ng ), lch treo tng, tranh nh ã s dng dùng cho tr xem tranh nh và ct dán, làm truyn tranh — Khu vc chi ghép hình, lp ráp và xây dng: + Hot ng góc này cung cp cho tr nhiu c hi, óc tng tng sáng to, phát trin tr k nng phi hp tay, mt; phát trin vn ng tinh và các c nh, to iu kin có c hi luyn tp k nng giao tip xã hi. + Hot ng ghép hình, lp ráp và xp hình, xây dng có th t ch c nh hoc di ng, tu theo iu kin phòng, lp. + B trí có ch thoi mái tr có th chi xp hình vi các hình khi có kích thc to, nh, các khi sn màu khác nhau, có không gian cho tr làm vic, chi xây dng các công trình vi các hình khi bng g, v hp giy, hp TV, hp ng ài, các khi xp + B trí khong không gian thích hp, trong khu vc này cn có các chi ghép hình bng g, các bng có l, các b xây dng vi các khi g khác 140 | MODULE MN 44
27. nhau, các khi bng nha nh, b sa cha, mt s b ghép hình v các con vt, tranh nh hoa, qu chi xp các hình, lp rp chi. — Khu vc hot ng khám phá khoa hc: + Tr la tui mu giáo rt thích thú khám phá, tìm hiu môi trng xung quanh, c bit thích chm sóc cây ci, vt nuôi; thích thú theo dõi, quan sát s ln lên ca chúng; hc cách bo v, chm sóc môi trng xung quanh. Tr em tham gia hot ng khu vc này các k nng v nhn thc, vn ng tinh, k nng giao tip xã hi c luyn tp, cng c và tr nên bn vng hn. + B trí mt góc trong lp hoc tt nht mt góc ngoài hiên lp hc nhng cây cnh, các loi ht ging, qu, rau, hoa, có chu gieo ht, quan sát s ny mm và ln lên ca cây; l nc cho tr quan sát r cây; b cá cnh, thc n ca cá, các dng c chm sóc cây ci nh bình ti nc trng và theo dõi s ny mm, mt s cây cnh, cây rau quen thuc tr c chm sóc và quan sát s ln lên, thay i ca chúng và thc hành chm sóc cây ci. + Tu theo ni dung ca ch và iu kin ca lp, cô giúp tr hng la chn ni dung chi khu vc này cho thích hp. Cô nên chú ý, lên k hoch và có nhng gi ý có th luân phiên cho tr chi trong khu vc này các ngày trong tun. — Khu vc hot ng âm nhc + Âm nhc là mt hot ng vui v, gii trí, và là mt hình thc hot ng có tính ngh thut, sáng to c tr yêu thích, thích hp vi tr la tui mm non. Vì vy, góc âm nhc c b trí và t chc môi trng hp lí, thun tin s khuyn khích và to nhiu c hi cho tr c hot ng tích cc, tri nghim nhng cm xúc tích cc, vui ti qua các giai iu, li ca, trò chi âm nhc, óng kch. Câu hi 2. T chc môi trng hot ng ngoài tri. — Môi trng bên ngoài lp hc rt tt i vi sc kho và vic hc tp, vui chi ca tr. Chi ngoài tri to cho tr nhiu c hi vn ng toàn thân, phát trin k nng vn ng thô nh i, chy, nhy, leo trèo, thng bng, sc mnh, phi hp các giác quan và tip nhn cm giác. — Hot ng ngoài tri rt a dng và có th thc hin các khu vc khác nhau: + Khu vc cây bóng mát, góc thiên nhiên, bãi c: Khu vc này cn có gh cho tr ngi ngh, nghe k chuyn GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 141
28. + Khu vc các thit b chi ngoài tri: Dng c leo trèo: cu trt, u quay, thng bng, ng ng chui qua, thang bng dây thng, lp ô tô dng ng chui qua, bóng, ô tô, xe p ba bánh có a hình mp mô cho tr i, leo trèo. + Khu vc chi vi cát, nc và các vt liu thiên nhiên: h cát, b nc và các vt liu nh xng, chai l, hp, ô tô ti, r, thìa bát, cân, xà phòng, giy gp thuyn, phm màu, khuôn, xp + Khi chi ngoài tri, giáo viên ch nên gii thiu các khu chi và ý tng chung, sau ó tr tu ý la chn trò chi, a im chi và cách chi. Cô gi ý la chn các trò chi, t chc các hot ng ngoài tri gn vi ni dung trin khai trong ngày và ch . Cô cn bao quát, quan sát tr chi, m bo an toàn cho tr. Hoạt động 2. Tìm hiểu việc tổ chức môi trường thuận lợi cho trẻ khuyết tật 1. Câu hỏi Th nào là môi trng thun li cho giáo dc hòa nhp tr khuyt tt? 2. Thông tin phản hồi Trong lp hc hòa nhp, tr khuyt tt hay không khuyt tt u hot ng và sinh hot chung trong mt môi trng là trng lp mm non. Nhng do tr khuyt tt có nhng khim khuyt riêng nên nhiu khi môi trng trong lp hc cha thc s thun li cho tr khuyt tt hot ng và hc tp. Chính vì vy, giáo viên cn chú ý n c im riêng ca tr khuyt tt hc hòa nhp trong lp ca mình t chc môi trng sao cho thun li tr khuyt tt tham gia mt cách có hiu qu trong các hot ng. Môi trng thun li cho giáo dc hoà nhp tr khuyt tt là nhng iu kin vt cht và tâm lí tinh thn phù hp vi c im ca tr khuyt tt giúp tr khuyt tt tham gia mt cách có hiu qu trong các hot ng giáo dc. Môi trng thun li cho giáo dc hoà nhp tr khuyt tt gm môi trng vt cht và môi trng tâm lí. * Môi trng vt cht: m bo cho tr khuyt tt tham gia vào các hot ng thun li, cn: — B trí không gian sinh hot và hc tp gn gàng, ngn np, tránh vt cn trên ng i. 142 | MODULE MN 44
29. — Các ng hành lang có các ch báo bng: ng gch nn gia hoc hai bên có rãnh khác vi nhng ch còn li; mi bc cu thang cn có ch báo ht bc; phòng hc, phòng sinh hot, phòng n cn có kí hiu ni va tm tay vi tr. — Các cnh bàn, gh, t, k c làm tù (vê tròn) hoc bt các góc tránh vic tr xô y, ngã, vp gây nguy him, thng tích cho tr. — Tng phòng c làm gim âm. — B sung thêm mt s dùng, chi phù hp vi tr khuyt tt có trong lp hc hòa nhp. * Môi trng tâm lí: Tr khuyt tt thng có nhng biu hin khác vi tr bình thng cùng tui do khuyt tt to ra, d làm cho các tr khác chú ý hoc ch nho, hoc xa lánh. Chng hn nh: Tr khim thính do không nghe c, không nghe rõ nên mi thông tin tr tip nhn ch yu qua mt. Mt khác, tr biu t cm xúc, c ch ca bn thân không bng li nói nh các bn khác mà bng hành vi khác l vi các bn. iu này d gây phn cm i vi tr trong lp nên tr khim thính d b xa lánh. Tr khuyt tt trí tu, nhn thc chm chp, vn ng thng vng v nên d b các bn khác chê ci, ch nho. Tr khim th có nhng khó khn trong di chuyn, t phc v và hiu các khái nim thông thng Tuy nhiên, tr khuyt tt có nhng im mnh riêng nh: tr khim thính có kh nng quan sát tt, nhanh nhn và khóe léo trong vn ng, bt chc; tr khim th có trí nh âm thanh và thng có kh nng v hát, nhc Giáo viên cn xây dng bu không khí vui ti, m áp và chia s trong lp, trong trng ca mình. To ra bu không khí m m chia s là yu t quan trng giúp tr phát trin nhân cách và hc tt. làm c iu này, cn lu ý mt s im sau ây: — Phát hin và s dng nhng im mnh ca tr ng thi to c hi cho tr khuyt tt th hin im mnh, có c nhng thành công ca mình. Ví nh: cho tr khim thính th hin “nng khiu” múa, kch, v; tr khim th th hin ting hát, c th, kch — ng viên, khuyn khích kp thi nhng thành công ca tr khuyt tt. — Cho tr không khuyt tt cm nhn nhng khó khn ca bn khuyt tt t ó có nhng cm thông, chia s nht nh. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 143
30. Hoạt động 3. Cách thức tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trong trường, lớp mầm non 1. Câu hỏi Phân tích mt s ví d v t chc hot ng giáo dc hòa nhp tr khuyt tt. 2. Thông tin phản hồi * T chc thc hin các hot ng giáo dc hòa nhp tr khuyt tt trong trng, lp mm non cn thc hin theo nguyên tc chung: Tr cn c tham gia tt c nhng hot ng nh tr bình thng (nu có th). Xây dng hot ng mi hoc iu chnh các hot ng chung cho phù hp vi kh nng ca tr; Trang b nhng dng c, dùng sinh hot, chi phù hp vi c im tt và kh nng ca tr. * Gi ý mt s hot ng chm sóc và giáo dc hòa nhp tr khuyt tt trong trng mm non: 1. Lnh vc phát trin th cht 1.1. Dng c thích hp * Tt c nhng loi dng c thích hp hin có t nhng cái phc tp, t tin n nhng cái n gin, c làm bng nhng vt liu d kim u là nhng phng tin tr giúp quan trng giúp tr phát trin ti a kh nng vn ng ca chúng. Vì vy, cn phi bit nguyên tc c bn v t th ca tr khi s dng nhng dng c này. Cha m và giáo viên nên c hng dn cách s dng úng. * Các loi dng c: — Dng c di sàn nhà: + B xiên: Dng c tr giúp trong th nm sp; giúp tr phát trin và kim soát u, vai, tay và hai bàn tay; kéo dãn c hông, gi và vai; giúp ngóc u lên và gi hai tay ra trc khi t tr sp. 144 | MODULE MN 44
31. + Trc ln: • Giúp ngóc u lên khi cho nm sp. • Ngi gi 2 chân dang kéo dãn c áp ùi. • Kích thích thng bng t th ngi. • Nên làm úng kích thc tr t bàn chân sát nn nhà. + Gh nm mt bên: Tr gi t th nghiêng: 2 tay ra trc hng vào ng gia, lng hông hi gp, chân bên trên co ti trc. Giúp gim n lng. + Võng: Gim gng, n c, lng. + Gh ngi: GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 145
32. • Gh cho em bé: Nên dùng kiu na nm na ngi, có ai gi an toàn. Mt s tr lit cng và tr nh có th d làm lt gh, không nên t gh trên cao. • Gi ngi “bao u”: Dùng cho nhng tr không có kh nng gi c và lng thng; Giúp tr ngi lên và hai tay a ra trc d dàng cho tr n ung và chi. • Gh kiu tam giác: Có lng ta to thành mt góc giúp nâng lng tr và gi 2 tay ra trc. 146 | MODULE MN 44
33. • Gh c bit có mt bàn: Gi thân thng, hông, gi thng góc 90 o. Trong t th này tr nhìn mi vt xung quanh và s dng 2 tay; d dàng cho n ung và làm v sinh. + Dng c ng: Cách giúp tr tng tin kh nng ng; dùng cho tr b tn thng ct sng, hoc d chóng mt khi t tr ng. Bàn ng sp, khung ng nhm tr duy trì t th ng (hi da ra phía trc); gia tng s tun hoàn 2 chân; giúp xng tng trng thng và mnh. + Khung i: Có nhiu loi khung i khác nhau; nhm giúp tr di chuyn t ch này n ch khác. Vt liu phi nh nhàng nhng chc chn. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 147
34. 1.2. Gi ý mt s hot ng iu chnh hoc thay th cho tr khuyt tt * Tr khim th: — Hot ng: Chy thay i tc theo hiu lnh. + Cô cho tng tr hoc tng nhóm nh (3 — 4 tr) ng vch xut phát. Khi xut phát, cho tr chy chm, c khong 5m thì cô hô cho tr chy nhanh lên; tr chy nhanh c 4 — 5m, cô li hô cho tr chy chm li, ri dng hn. Yêu cu tr khi chy phi chú ý nghe khu lnh nhanh — chm ca cô thay i tc chy cho phù hp. + iu chnh cho tr khim th theo 2 cách: • Cách 1: Ti ích chy cn có tín hiu âm thanh nh ting trng, còi, xc xô. Giáo viên phát âm thanh ích; tr khim th nghe âm thanh và hiu lnh ca giáo viên chy ti hng phát âm thanh. • Cách 2: Tr khim th cùng chy vi các bn, song cn có 1 bn cm dây chy trc. Khong cách gia tr cm dây và tr khim th khong 1m. Chú ý trong khi chy, không cho tr dn ng kéo bn khim th hoc dây trùng quá khin bn khim th mt nh hng chy. — Luyn tp phát trin th cht còn có th thông qua các trò chi. Di ây gii thiu mt s trò chi tr khim th cùng tham gia vi tr sáng mt. + Trò chi: gi thng bng. • Mc ích: giúp tr gi c thng bng nhanh. • S tr tham gia chi khong 4 — 6 em mt nhóm. Tr sáng mt cùng tham gia vi tr khim th (tr sáng mt cn bt mt). • Cách chi: Tt c xp thành vòng tròn cm tay nhau và cách nhau khong mt tm tay. Trng tài ng gia ra hiu lnh. Khi có hiu lnh nh bc/chy sang phi hoc sang trái, tr s bc/chy sang hng ó. Bt ng, trong tài ra hiu lnh “Dng li”, lp tc tt c phi dng li. Nu ai không dng li (không gi c thng bng) coi nh thua cuc và phi chu pht bng cách nhy lò cò 1 — 2 vòng. 2. Lnh vc phát trin nhn thc 2.1. Khám phá khoa hc i vi tr khuyt tt hòa nhp * Khi t chc hot ng khám phá khoa hc cho tr, giáo viên cn: — Cho tr khám phá và nhn ra nhng nét c trng ca vt sng, vt và nhng s vt, hin tng quan sát c bng cách s dng tt c các giác quan mt cách thích hp. 148 | MODULE MN 44
35. — Cho tr xem xét nhng nét ging nhau và khác nhau ca các s vt, hin tng. — Cho tr quan sát, xem xét, phng oán các s vt và hin tng xung quanh. — Dành thi gian cho tr t khám phá, tri nghim và chia s, bày t ý kin ca mình. — Khích l tr suy ngh v nhng gì chúng ang nhìn thy, ang làm và phát trin nhng suy ngh, ý tng ca mình và quan tâm n môi trng xung quanh. — S dng câu hi gi m giúp tr phát trin suy ngh ca mình. — Cho phép tr c hot ng và làm nhng công vic phc v cho bn thân tr vì nhng công vic ó có th s là nhng bài hc và tri nghim tt cho tr v khoa hc. — To cho tr môi trng hot ng khám phá khoa hc phong phú, hp dn vi các dùng, chi, các nguyên vt liu khác nhau. Tr nh hc ch yu qua chi, qua t mày mò, khám phá. Giáo viên nên bày phòng nhóm và môi trng hot ng sao cho kích thích tr hot ng và dành phn ln thi gian t hc qua chi. Ví d: góc chi nc có các ng nc, phu, rây, các vt ni/ chìm trong nc, mt vài cht tan/không tan trong nc, bt màu s khuyn khích tr khám phá c im và tính cht ca nc. Trong mi hot ng khám phá khoa hc, cn c vào kh nng ca tr khuyt tt, giáo viên cn có nhng iu chnh c th cho phù hp vi mc phát trin và c im ca tr. * Gi ý mt s hot ng c th và iu chnh cho tr khuyt tt: Hot ng: Bé thông minh — Mc tiêu chung: Phát trin kh nng quan sát, nhn xét và gii quyt tình hung có vn . Cng c hiu bit ca tr v mt s dùng trong sinh hot. — Mc tiêu riêng cho tr khuyt tt. + Tr khim thính: • Phát trin kh nng quan sát, nhn xét và gii quyt tình hung có vn . • Cng c hiu bit ca tr v mt s dùng trong sinh hot. + Tr khim th: • Phát trin kh nng quan sát bng xúc giác, nhn xét và gii quyt tình hung có vn . GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 149
36. • Cng c hiu bit ca tr v mt s dùng trong sinh hot. + Tr khuyt tt trí tu: • Phát trin kh nng chú ý quan sát, nhn xét và gii quyt tình hung có vn . • Cng c hiu bit ca tr v mt s dùng trong sinh hot. — Chun b: Trng bày các vt sau lên 3 — 4 bàn: + 1 túi vi, 2 — 3 chi. + 1 m bo him xe máy, 1 ôi dép tr em, 1 áo khoác ngi ln. + 1 ba lô, 2 ôi tt, 2 cái kính, 1 ôi gng tay, 1 cái gng, 1 cái lc. — Tin hành chung: + Cô cho tr quan sát k các vt trên mi bàn và yêu cu mt s tr k tên các vt có trên bàn. + Cô nêu tình hung: Mi bn hãy quan sát và ngh xem cách làm th nào mang ht các vt trên bàn a xung cui lp mt cách gn gàng và nhanh chóng mà ch vi mt ln i. + Nu tr cha bit cách mang vt mt cách gn nh nht (ôm ht các th vào ngi và 2 tay) thì cô gi ý: “M bo him dùng làm gì? ( i)”, “Túi dùng làm gì? ( ng các th)”, “Dép làm gì? ( i)”, “Ba lô dùng làm gì? ( ng)”. + Gi ý mc c th hn nu tr cha bit thc hin: “Có th mang c m và dép xung cui lp bng cách i m lên u, chân i dép c không ?” + Sau ó, cho tr tho lun mun mang các vt i mt cách nhanh chóng, gn gàng cn phi làm gì? (cn phi quan sát k và suy ngh, cho cái nh vào cái to hn hoc cho các th vào túi mang i ). — Tin hành cho tr khuyt tt: + Tr khim thính: • Cô cho tr quan sát k các vt trên mi bàn và yêu cu tr k tên (bng kí hiu) các vt có trên bàn. • Cô nêu tình hung (bng kí hiu): Mi bn hãy quan sát và ngh xem cách làm th nào mang ht các vt trên bàn a xung cui lp mt cách gn gàng và nhanh chóng mà ch vi mt ln i. • Nu tr cha bit cách mang vt mt cách gn nh nht (ôm ht các th vào ngi bng 2 tay) thì cô gi ý (bng kí hiu): “M bo him dùng 150 | MODULE MN 44
37. làm gì? ( i)”, “Túi dùng làm gì ? ( ng các th)”, “Dép làm gì? ( i)”, “Ba lô dùng làm gì? ( ng)”. • Gi ý mc c th hn nu tr cha bit thc hin: “có th mang c m và dép xung cui lp bng cách i m lên u, chân i dép c không?” • Sau ó, cho tr tho lun (bng kí hiu) mun mang các vt i mt cách nhanh chóng, gn gàng cn phi làm gì? (cn phi quan sát k và suy ngh, cho cái nh vào cái to hn hoc cho các th vào túi mang i ). + Tr khim th: • Cô cho tr quan sát k (bng s, bng nghe) các vt trên bàn và yêu cu tr k tên các vt có trên bàn (s lng ít hn so vi tr bình thng). • Cô nêu tình hung: “Các con hãy quan sát và ngh xem cách làm th nào mang ht các vt trên bàn a xung cui lp mt cách gn gàng và nhanh chóng mà ch vi mt ln i?”. • Nu tr cha bit cách mang vt mt cách gn nh nht (ôm ht các th vào ngi và 2 tay) thì cô gi ý (bng kí hiu): “M bo him dùng làm gì? ( i)”, “Túi dùng làm gì? ( ng các th)”, “Dép làm gì? ( i)”, “Ba lô dùng làm gì? ( ng)”. • Gi ý mc c th hn (nu tr cha bit thc hin): “có th mang c m và dép xung cui lp bng cách i m lên u, chân i dép c không?” • Sau ó, cho tr tho lun mun mang các vt i mt cách nhanh chóng, gn gàng cn phi làm gì? (Cn phi quan sát k và suy ngh, cho cái nh vào cái to hn hoc cho các th vào túi mang i ). + Tr khuyt tt trí tu: • Cô cho tr tp trung quan sát k mt s (s lng ít hn so vi tr bình thng) vt trên bàn và yêu cu tr k tên các vt có trên bàn. • Cô nêu tình hung: “Các con hãy quan sát và ngh xem cách làm th nào mang ht các vt trên bàn a xung cui lp mt cách gn gàng và nhanh chóng mà ch vi mt ln i?”. • Nu cháu cha bit cách mang vt mt cách gn nh nht (ôm ht các th vào ngi bng 2 tay) thì cô gi ý (bng kí hiu): “M bo him dùng làm gì? ( i)”, “Túi dùng làm gì? ( ng các th)”, “Dép làm gì? ( i)”, “Ba lô dùng làm gì? ( ng)”. • Gi ý mc c th hn nu tr cha bit thc hin: “có th mang c m và dép xung cui lp bng cách i m lên u, chân i dép c không ?” GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 151
38. • Sau ó, cho tr tho lun mun mang các vt i mt cách nhanh chóng, gn gàng cn phi làm gì ? (cn phi quan sát k và suy ngh, cho cái nh vào cái to hn hoc cho các th vào túi mang i ). Trong trng hp tr không làm c, cô cùng tr hoc nh bn khác giúp tr làm ging các bn. Hot ng: o cây — Mc tiêu chung: Trau di óc quan sát, làm quen vi o lng. — Mc tiêu riêng i vi tr khuyt tt: + Tr khim thính: Trau di óc quan sát, làm quen vi o lng. + Tr khim th: Trau di óc quan sát, phát trin tri giác xúc giác, làm quen vi o lng. + Tr khuyt tt trí tu: Hình thành chú ý và óc quan sát, làm quen vi o lng. — Chun b: Trng các cây ln nhanh nh cây u. Ct nhng mnh bìa cng màu làm thc o. — Tin hành chung: Sau khi cây mc, o cây mt tun mt ln. Làm s hoc biu s ln lên ca cây. Có th so sánh nhng cây ln lên không bình thng vi nhng cây khác. Tr có th th o bng nhng n v o khác nhau xác nh chiu cao ca cây. — Tin hành riêng cho tr khuyt tt: + Tr khim thính: Sau khi cây mc, o cây mt tun mt ln. Làm s hoc biu s ln lên ca cây. Có th so sánh nhng cây ln lên không bình thng vi nhng cây khác. Tr có th th o bng nhng n v o khác nhau xác nh chiu cao ca cây. + Tr khim th: Sau khi cây mc, o cây mt tun mt ln. Làm s hoc biu s ln lên ca cây bng cách lu li dài ca thc o sau mi ln o. Cui cùng cho tr so sánh dài ca các thc o sau mi ln o (tr có th nhn xét chiu dài ca thc o các ln o t ó rút ra kt lun cây ln lên vì thc dài ra). Có th so sánh nhng cây ln lên không bình thng vi nhng cây khác. Tr có th th o bng nhng n v o khác nhau xác nh chiu cao ca cây. + Tr khuyt tt trí tu: Sau khi cây mc, o cây mt tun mt ln. Làm s hoc biu s ln lên ca cây. Tr có th th o bng nhng n v o khác nhau xác nh chiu cao ca cây. 152 | MODULE MN 44
39. 2.2. Các hot ng làm quen vi toán trong giáo dc hòa nhp a) Mt s lu ý trong làm quen vi toán i vi tr khuyt tt hc hòa nhp * i vi tr khim thính: Quá trình làm quen vi toán tr khim thính cng din ra ging nh tr nghe c. Do vy, các ni dung và các hot ng cho tr làm quen vi toán ca tr bình thng có th s dng c cho i tng này. Trong quá trình t chc các hot ng dy toán, giáo viên cn lu ý mt s im sau: — Tr khim thính còn có kh nng nói, do ó giáo viên cn nói rõ ràng, chm hn so vi bình thng tr tip thu c. — i vi tr cha nói (phát âm) c, giáo viên cn s dng kí hiu ngôn ng. — Trong mi trng hp, cn phi tr nhìn rõ hình ming ca giáo viên. — Kt hp gia nói và các mình ha vi dùng trc quan. * i vi tr khim th: Mc dù quá trình làm quen vi toán tr khim th cng din ra ging nh tr sáng mt, song do không nhìn c hoc nhìn không rõ nên trong quá trình t chc các hot ng dy toán, giáo viên cn cho tr thc hành vi dùng dy hc. Các li gii thiu, gii thích, hng dn cn rõ ràng vi vn tc chm hn so vi tr sáng mt. * i vi tr khuyt tt trí tu: Quá trình nhn thc ca tr khuyt tt trí tu din ra chm hn tr “bình thng” rt nhiu. Do vy, trong quá trình t chc các hot ng làm quen vi toán, giáo viên cn chia nh các bc và nht thit phi cho tr thc hành vi dùng dy hc. tr hiu rõ các biu tng, khái nim v toán, bit c các s m, s th t và các ni dung nh: không gian, thi gian và hình dng, màu sc tr khuyt tt trí tu cn c hng dn c th, c luyn tp, thc hành nhiu ln. Ni dung, yêu cu i vi tr khuyt tt trí tu i vi hot ng làm quen vi toán cn c la chn, xây dng trên c s nng lc nhn thc ca tr. Do vy, mc tiêu, ni dung và phng pháp tin hành các hot ng cn c iu chnh cho phù hp vi tr. b) Gi ý hot ng c th (5 — 6 tui) * Hot ng: Làm tip tc: (Ni dung: so sánh, phân loi và xp theo quy tc, mu giáo ln) GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 153
40. * Mc tiêu chung: Tr phát hin c quy tc sp xp ca các i tng và hoàn chnh các sp xp ó. * Mc tiêu riêng cho tr khuyt tt trí tu: Tr phát hin c quy tc sp xp ca hai i tng và hoàn chnh các sp xp ó. * Chun b: — Bìa các tông vi các hình ri nh bng gi ý di ây (xem hình v — tr làm vi 3 hình khác nhau). — Các hình ri này d dàng bóc ra hay dính vào bìa có th thay i c nhiu cách sp xp khác nhau. Tin hành chung — Cho tr ch và c ln lt tên các hình trên bng bìa (theo hàng). Ví d: hình vuông, hình tròn, hình vuông, hình tròn Hi tr có nhn xét gì v cách sp xp này. Sau ó cho tr chn các hình ri ngoài gn vào v trí còn b trng cho úng vi cách sp xp ã có. Tng t vi các hình khác. Khi tr ã thành tho, cho tr chi cá nhân hoc chia thành tng nhóm thi ua xem nhóm nào hoàn thành trc. — Hot ng này nên c tin hành trong góc hot ng: có th s dng các mng tng treo (dán) mnh bìa hoc trong hp sao cho tr d dàng ly ra chi hoc ct gn khi không chi na. * Chun b riêng cho tr khuyt tt trí tu: — Bìa các tông vi các hình ri nh bng gi ý di ây (xem hình v — ch làm vi 2 hình khác nhau). — Các hình ri này d dàng bóc ra hay dính vào bìa có th thay i c nhiu cách sp xp khác nhau. 154 | MODULE MN 44
41. * Tin hành riêng cho tr khuyt tt trí tu: — Cho tr cm hoc ch và c ln lt tên các hình trên bng bìa (theo hàng). Ví d: hình tròn, hình vuông, hình tròn, hình vuông Hi tr: th t các hình ã xp trên bng. Sau ó cho tr chn các hình ri ngoài gn vào v trí còn b trng cho úng vi th t ã có. Tng t vi các hình khác. Khi tr ã thành tho, cho tr chi cá nhân hoc chi chung vi các bn trong nhóm. — Hot ng này nên c tin hành trong góc hot ng: có th s dng các mng tng treo (dán) mnh bìa hoc trong hp sao cho tr d dàng ly ra chi hoc ct gn khi không chi na. 3. Lnh vc phát trin ngôn ng 3.1. Mt s lu ý i vi tr chm phát trin ngôn ng Nu thy tr có nhng biu hin khó khn v ngôn ng (nghe hoc phát âm), cha m và cô giáo cn tìm n s giúp ca các nhà chuyên môn. Ngoài ra, cha m và cô giáo cn lu ý mt s iu sau ây: a) i vi tr di 12 tháng tui — Luôn dành thi gian trò chuyn, chú ý n các nhu cu ca tr. Âu ym, khích l tr bng các câu nói tình cm. — Kích thích tr phát âm các âm bp b, bt chc âm thanh ca ngi ln. b) i vi tr 13 — 24 tháng tui — Luôn dành thi gian trò chuyn, chú ý n nhu cu ca tr. Âu ym, khích l tr bng các câu nói tình cm. Nói chm và rõ, nhn mnh trng âm tr có th nghe rõ tng âm. — Kích thích tr phát âm các âm, các t, chi các trò chi vn ng môi li, trò chi lng nghe. Ch nhng vt dng hng ngày quen thuc và yêu cu bé cùng gi tên. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 155
42. — Khi tr cho tay vào ming hãy a cho tr chi tr thích. ng tr cho tay vào ming vì mút tay có th góp phn to nên tt nói ngng dù không d dàng gì giúp tr b tt mút tay. c) i vi tr 24 — 36 tháng tui — Trong quá trình hc nói, tr cn ghi nhn c chính xác các âm thanh ca li nói, phân bit và ghi nh c mi liên h gia khái nim và tên gi ca nó. Mt khác, kh nng phát âm ca tr còn ph thuc vào s thun thc dn ca h thn kinh. — Vi tr chm nói, cn phân bit 2 kh nng: + Nu tr vn hiu c li nói (ch úng nhng gì c hi nh: Tai âu? Mt âu? và thc hin úng nhng mnh lnh n gin nh ly m, dép ) thì ó ch là chm nói n thun. Nu c giúp tt, nhng tr này có th phát trin li nói rt nhanh và không b chm tr v mt ngôn ng khi n tui i hc. + Nu tr b chm c din t ln cm th ngôn ng thì thng có nguyên nhân nghe kém hoc chm khôn, cn phi a tr i khám chuyên khoa tai, o sc nghe và o ch s IQ bit nguyên nhân và có bin pháp can thip kp thi. — Vi tr t ngt không nói c hoc nói nng ln xn, "nói mà không hiu" thì cn sm a tr n các chuyên khoa khám v thn kinh, tâm lí. — Vi tr nhút nhát hoc ít nói, nhim v ca giáo viên là giúp cho tr cm thy thoi mái trong lp, không nên ép tr nói khi chúng cha cm thy thoi mái t tin. Nu c ép tr nói, s gây kt qu ngc li. Giáo viên nên ci, gt u, nói nhng t biu l khi thích hp và tr mt mình khi cn thit. — Vi nhng tr nói lp, nhc nh tr nói t t. Nu tr nói sai không nên bt tr lp i lp li các câu theo mu ca ngi ln, vic này gây cho tr cm giác luôn có li khi nói. Nên lp i lp li nhng t mà tr nói úng, nhng t ng thu hút chú ý ca tr nh, các âm ni bt c lp i lp li nh: tùng — dinh — tùng Tr thích nói nhng t vô ngha, lp li các t ng âm. Vic hc ngôn ng ca tr òi hi các t và các câu chuyn phi c lp i lp li nhiu ln, khi tr yêu cu giáo viên c li, giáo viên nên áp ng ngay yêu cu ca tr. d) i vi tr mu giáo * i vi tr chm phát trin ngôn ng, giáo viên cn phi nhy cm vi các nhu cu ca tr, có s linh hot, kiên trì và bình tnh. Th thut giao 156 | MODULE MN 44
43. tip i vi tr khác nhau thì cng khác nhau. Mt s tr có th nh cô ly h nhng vt mà chúng thích bng cách ng vào ngi cô giáo, mt s tr khác li bng cách ch hoc nhìn vào vt ó. Giáo viên cn dành thi gian chi và hot ng vi cá nhân tr hoc tham gia vào các hot ng theo nhóm. Tr thng cm thy tht vng khi chúng không hiu và cn s thông cm, giúp . — Khi giao tip vi tr cn chú ý: + To giao tip bng mt vi tr. + Mm ci và nhìn thng vào tr. + Không ngt li tr. + Không thúc gic tr nói nhanh. + Lng nghe nhng gì tr nói. + Sa li ng pháp cho tr bng cách nhc li nhng câu ca tr nhng sa li cho úng ng pháp. Ví d: "Bn ly bóng ca con phi không?". + Hi nhng câu hi m, ví d nh "Con ang làm gì th?" thay cho nhng câu hi óng vi câu tr li ch là mt t, chng hn nh "Con có thích nó không?". + Nói rõ ràng và úng. Nu giáo viên thc s không có thi gian nghe tr nói thì cn phi gii thích rõ cho tr bit, hn nghe tr nói vào mt lúc khác và phi làm úng nh vy. — Tr em chm ngôn ng thng c a n các bác s chuyên khoa cha tr v tt nói. Trong mt vài trng hp, giáo viên mm non cn thc hin mt chng trình riêng cho tr nhm h tr và giúp tr. * i vi tr nói lp: — iu này thng xy ra khi tr suy ngh nhanh hn nói hoc tr s rng tr khác s ngt li chúng. Hu ht tr em ln lên s khi nói lp, nhng vi mt s tr thì nói lp li tr thành tt ca tr. — Giáo viên có th giúp tr bng cách cho tr thy rng h ang chú ý nghe tr nói. Có th làm iu này thông qua vic giao tip bng mt, ngi xung và mm ci vi tr, không nên ngt li ca tr. Mc ích là tr bình tnh và nói chm li. — Tr em gp khó khn v ngôn ng kéo dài cn c a n các bác s chuyên khoa cha tr v tt nói. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 157
44. * i vi tr chm nói: S phát trin ngôn ng có mt mi quan h c bit vi s phát trin chung ca tr. Tr cn ngôn ng giao tip vi nhau, th hin nhu cu và phát trin t duy. Nu chm phát trin ngôn ng, tr s gp khó khn trong ng x. Mt s khó khn trong ng x thông thng có liên quan n s chm ngôn ng ca tr là hin tng hay khóc và khó giao tip vi các bn bng tui. phát trin kh nng nói ca tr, bn cn: — Dành nhiu thi gian trò chuyn vi tr, thm chí ngay c khi tr còn tui m nga. Bn có th nói, hát hoc khuyn khích tr bt chc theo nhng âm thanh hoc c ch ca mình. — c cho tr nghe ngay khi tr c 6 tháng tui. Bn không cn phi c toàn b quyn sách. Hãy chn nhng quyn truyn tranh. iu ó s cun hút tr nhìn vào sách khi bn c. Khi tr ln hn, hãy khuyn khích tr ch ra nhng bc tranh mà tr có th nh và c gng gi tên chúng. — S dng các tình hung hng ngày khuyn khích tr phát trin kh nng nói và ngôn ng. Ví d, bn có th gi tên các loi thc n trong ba n; gii thích cho tr bn ang làm gì; gi tên các vt xung quanh. Hãy t cho tr nhng câu hi n gin và khuyn khích tr tr li (ngay c khi tr cng cha hiu c my). — Tr ch nói tt khi tr c “tm” trong môi trng ngôn ng ca nhng ngi thân. Vì vy, hãy trò chuyn vi tr, nht là trong nhng thi im cùng sinh hot. Tr có c hi hc nói nhanh, hiu bit và mnh dn. Hãy nói vi tr tt c nhng gì liên quan ang xy ra xung quanh. (Ví d: M cho con bú, n cm, m tm cho con, m ru con ng ) — Tr ch mau nói khi tr vui thích và yên tâm. Hãy vui ùa vi tr mi khi chi cùng. Không nên em ni lo lng, cng thng và bun ru trong công vic ca ngi ln vào thi im chm sóc tr. Vì nh th lúc ó, chúng ta khó nhn thy yêu cu cng nh kh nng ca tr có th áp ng và kích thích tr tip tc duy trì giao tip gia tr và chúng ta. — Ngôn ng c hình thành qua mt quá trình ging nh xây nhà cn có nn móng. u tiên là kh nng chú ý. Tip theo là nhng kh nng tin ngôn ng quan trng khác (bt chc, chi luân phiên và bit chn la). K n là tr phi bit ch ngón tr iu tr mun hoc thích, bit chi theo tui, hiu và bit làm theo lnh n gin. Quá trình ngôn ng ca tr s hoàn thành nu tr luôn c khen ngi khích l. 158 | MODULE MN 44
45. — Cn kiên nhn, bit kt hp vic s dng nhng k nng trên khi chi ùa, c sách, k chuyn, múa hát cùng tr. Hình nh và âm thanh rt quan trng hp dn tr mau nói (múa hát cùng tr, cùng chi vi tr, nht là nhng trò chi bng c th: xích u tiên, chi chi chành chành, làm “nga” cho tr ci ). — Giao tip bng “ngôn ng c th” càng nhiu càng tt: Ví d tr mun n hay bú, bn hãy khích l tr bng 2 cách: nhìn vào mt và hi tr “Con/Cháu mun n phi không?”. Hãy ch i to c hi khi tr có th nói, phát ra bt c mt âm thanh nào hoc có mt c iu nào áp li câu hi, ri khích l tr bng li, bng c ch yêu thng nào ó. — Cn thúc y cho quá trình hc nói ca tr phù hp vi la tui và không nên ch i quá trình ngôn ng ca tr s phát trin t nhiên. Bi l não ca tr phát trin nhanh nht là giai on trc 3 tui, sau ó chm hn t 3 — 6 tui. Sau 6 tui, các can thip tp nói s có kt qu hn ch nht nh. Dù tr tui nào thì vic nhn bit và iu tr kp thi là cách tt nht cho kh nng chm nói ca tr. Cùng vi nhng phng pháp hp lí, bn s giúp tr giao tip vi mình và th gii bên ngoài tt hn. 4. Lnh vc phát trin tình cm, k nng xã hi — Trong quá trình chm sóc giáo dc tr, giáo viên cn chú ý quan sát có th phát hin nhng tr có du hiu biu hin không bình thng v phát trin tình cm và k nng xã hi. Ví d: tr th hin s s hãi, rt rè quá mc, th hin hành vi chng i, gây g quá mc, né tránh hoc h hng vi nhng tr khác và ngi ln, không th hin tình cm khi cn, him khi chi trò chi bt chc (óng vai). Nu thy tr có nhng biu hin trên, giáo viên cn trao i vi b m tr, hoc tìm s tr giúp ca các nhà chuyên môn (nu cn). — Mt s lu ý: Nhng tr khuyt tt thng t ti, khó giao tip vi nhng tr khác. giúp nhng tr này to lp c mi quan h vi các bn trong lp, giáo viên cn: + To cho tr cm giác thoi mái v bn thân bng cách chi vi tr và khen ngi tr khi chúng th hin nhng k nng xã hi mà hp dn c nhng tr khác, ví d: i n lt khi chi trò chi hoc chuyn chi cho bn. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 159
46. + Giáo viên phi là ngi trung gian lôi cun tr vào các hot ng vi nhng tr khác. Lúc u, có th cho tr chi trong mt trò chi có 3 hay 4 tr chi, dn dn a tr vào trò chi có ông tr hn. + Dy tr cách làm theo s ch dn ca nhng tr khác tham gia trò chi ca chúng. + Khuyn khích các tr trong lp chi, chia s vi tr khuyt tt và giúp bn trong các hot ng. + Giáo dc tr không c bt chc, nhi các khuyt tt ca tr khuyt tt. Không gi tên tr kèm theo khuyt tt ca chúng. + To các tình hung các tr trong lp tri nghim nhng khó khn ca tr khuyt tt các cháu có th ng cm vi bn khuyt tt. + Th hin s bình ng trong mi quan h vi các tr bình thng và nhng tr khuyt tt. Giáo viên không nên gi ra mt ý ngh nào v s thng cm bi tr khuyt tt thng mong mun c i x công bng ch không phi lòng thng hi. + Quan sát nhm phát hin nhng tr gp khó khn trong phát trin tình cm và k nng xã hi có k hoch giúp kp thi. + i vi tr t k: chi thích hp cho tr t k có hai chc nng, va mang li nim vui, va h tr quá trình phát trin nhng k nng quan trng. Tr t k thng cn h tr nhiu hc nhng k nng mà các bn cùng tui khác có th hc c mà không gp khó khn nào. Thi gian vui chi có th là c hi luyn thêm các k nng y trong tình th th giãn, tách ri mi áp lc ca môi trng hc hi chính thc. Tuy nhiên, không phi chi nào cng c chn là có mc ích giáo dc. Mi tr cn nhng chi khác nhau vui, thy c v v. + i vi tr có biu hin ri lon v cm xúc hoc hành vi, giáo viên có th: • Hãy tht s thng yêu tr. • Quan tâm ti tr nhng ng cho tr bit là cô quan tâm. • Hãy tìm hiu xem tr thích và có kh nng, nhu cu gì. Nu tr thích v, cô nên to iu kin cho tr v. • Dn dp và b trí phòng, lp gn gàng, tránh cho tr nhng kích thích không cn thit. • Thc hin các bài tp vi tr theo tng bc nh, nhc i nhc li n khi nào tr t làm c thì mi chuyn sang bài tp khác. 160 | MODULE MN 44
47. • Cho tr nhn bit mình (tên, b phn c th, bit làm gì, thích gì). Nhn bit các bn xung quanh qua trò chi Ai hát y ? Ai bin mt • Nu tr không nói c, cô nên c gng dùng c ch iu b giao tip vi tr. 5. Lnh vc phát trin thm m Trong lp có tr khuyt tt hc hoà nhp, giáo viên cn tìm hiu mc khuyt tt và kh nng ca tr v múa hát, v, nn, xé dán, chp ghép t chc thc hin các hot ng cho phù hp vi các mc khuyt tt ca tr. Ví d: * i vi tr khim thính: — Kim tra, iu chnh máy tr thính ca tr (nu có) sao cho tr có th nghe rõ. Gim bt ting n khi tr hc. — Cho tr ngi hc v trí mà có th nghe và nhìn thy cô giáo rõ nht. — Trc khi bt u mt hot ng nào ó, giáo viên lôi cun s chú ý ca tr bng cách rung chuông, gõ vào bàn sau ó mi nêu các yêu cu, ni dung cn thc hin — Nói rõ ràng, kt hp các c ch, iu b ca nét mt, chân tay và nhc nhng tr bình thng nói to, chm và rõ khi tr li câu hi ca cô giáo. — Yêu cu tr khim thính gi tay làm hiu khi tr không hiu cách làm, không hiu câu hi ca cô — S dng các dng c trc quan, nh tranh nh, vt cho tr quan sát. — Hng dn tr hc trong gi âm nhc bng cách: c (hát) cùng tr, va c (hát) va s dng các dng c âm nhc hoc v nh vào tay, lên ùi tr. * i vi tr khim th: — Cho tr tham gia cùng c lp các hot ng nh: hát, vn ng theo nhc Giáo viên a ra các yêu cu, ch dn rõ, ngn gn. Ví d: yêu cu tr mô t, nêu tên các s vic, các hot ng ca các bn trong lp. — B trí lp hc, ánh sáng và ch ngi tr khim th nhìn rõ nht. Cho tr s mó, ngi nhn bit v trí ca các bn, các vt c bn trong lp, các vt làm mu. — Giáo viên nên bt u các hot ng vi tr vi mt s lng rt ít các vt, dng c, sau ó mi t t a thêm các vt, dng c khác vào. — Giáo viên gii thiu và cho tr làm quen, nhn bit các vt. Ví d: cm tay tr nh v bc tranh, ch các vt. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 161
48. — Khuyn khích tr s dng ti a các giác quan ca mình trong các hot ng nhn bit. Dy tr tô màu: trc ht cho tr s nhn bit kích thc, ng vin ca t giy cn tô màu, sau ó a bút cho tr cm, cm tay hng dn tr tô t âu n âu — t mép vin này n mép vin kia, tô liên tc t trên cho n di Có th khuyn khích tr s (ngi) phân bit ch ã tô có gì khác so vi ch cha tô — Tr khim th s gp nhiu khó khn vi hot ng chp ghép, vì vy, giáo viên cn quan tâm: Mô t tht c th các vt, cho tr cm, s mó và cm tay giúp tr làm 1, 2 ln ng tác cn thc hin. ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG 3 1. Bn hãy phân tích môi trng và t chc môi trng thun li cho giáo dc hòa nhp. 2. Da vào các gi ý t chc hot ng giáo dc hòa nhp, bn hãy thit k mt s hot ng giáo dc hòa nhp cho tng i tng tr khuyt tt. D. KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ TOÀN BỘ MODULE 1. Thc t dy tr trng mm non, bn ã tng t chc các hot ng giáo dc cho tr trong lp có tr khuyt tt hc hòa nhp cha? Nu có thì vic t chc các hot ng giáo dc hòa nhp tr khuyt tt mà bn ã t chc có gì khác so vi các ni dung ã trình bày trong module? 2. Sau khi nghiên cu module này, bn ã t tin tin hành giáo dc hòa nhp tr khuyt tt trong trng mm non cha? E. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Báo cáo ánh giá gia kì d án "M rng h tr cng ng cho tr khuyt tt (2000), D án do t chc Cu tr và Phát trin (CRS) Hoa Kì tài tr. 2. B Giáo dc và ào to, Can thip sm và giáo dc hòa nhp tr khuyt tt mm non, Tp 1 và tp 2, Hà Ni, 2005. 3. Trn Th Thip — Bùi Th Lâm — Hoàng Th Nho — Trn Minh Thành, Can thip sm và giáo dc hoà nhp tr khuyt tt, NXB Giáo dc, 2006. 4. B Giáo dc và ào to, Chng trình Giáo dc mm non, NXB Giáo dc, 2009. 162 | MODULE MN 44
49. 5. Lê Vn Tc, ánh giá kt qu giáo dc tr khuyt tt hc hoà nhp, Tp chí Giáo dc s 60, trg 36 — 38, 2003. 6. Vin Khoa hc Giáo dc, Giáo dc hoà nhp cho tr khuyt tt, NXB Chính tr Quc gia Hà Ni, 2000. 7. Báo cáo ánh giá chng trình do Radda Barnen tài tr 1991 — 1995, Giáo dc hoà nhp Vit Nam , NXB Chính tr Quc gia, Hà Ni, 1995. 8. Nguyn c Minh — Phm Minh Mc — Lê Vn Tc, Giáo dc tr khuyt tt Vit Nam: Mt s vn lí lun và thc tin, NXB Giáo dc, 2006. 9. Hiu và áp ng nhu cu c bit trong lp hoà nhp, NXB Chính tr Quc gia, Hà Ni, 2002. 10. B Giáo dc và ào to, Hng dn thc hin chng trình giáo dc mm non nhà tr, mu giáo bé, mu giáo nh, mu giáo ln (4 quyn), NXB Giáo dc, 2007. 11. Trn Th Ngc Trâm (Ch biên), Hng dn t chc thc hin chng trình giáo dc mm non , 4 cun cho 4 tui, NXB Giáo dc Vit Nam, 2009. 12. Lê Vn Tc, Phng pháp nâng cao kh nng giao tip cho tr khim thính tui mu giáo và tiu hc trong môi trng giáo dc hoà nhp, Báo cáo tng kt tài NCKH—CN cp b, mã s B 98—49—62, 2001. 13. Trn Ngc Giao — Lê Vn Tc (ng Ch biên) — Nguyn Xuân Hi — Lê Th Thúy Hng — Phm Minh Mc — Trn Th Thip — Nguyn Th Hoàng Yn, Qun lí giáo dc hòa nhp, NXB Ph n, 2010. GIÁO DỤC HOÀ NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 163