Module Mầm non 4: Đặc điểm phát triển nhận thức, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về nhận thức - Nguyễn Văn Lũy

Nội dung text: Module Mầm non 4: Đặc điểm phát triển nhận thức, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về nhận thức - Nguyễn Văn Lũy

1. NGUYỄN VĂN LUỸ – LÊ MỸ DUNG MODULE mn 4 ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn nhËn thøc, NH÷NG MôC TI£U Vµ KÕT QU¶ MONG §îi ë trÎ mÇm non vÒ nhËn thøc | 7
2. A. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN — Giáo dc mm non là giai on u ca quá trình giáo dc, giáo viên mm non có v trí quan trng trong vic t nn móng nhân cách ca con ngi, làm tin cho s phát trin lâu dài sau này. Giáo viên mm non là ngi góp phn quyt nh trong vic m bo cht lng giáo dc mm non. — S hiu bit nhng c im phát trin nhn thc tr mm non giúp nhà giáo dc có phng pháp giáo dc hiu qu cho tng la tui nht nh và hn na cho tng em trên c s vn dng nhng hiu bit này vào vic chm sóc, giáo dc tr. — i vi giáo viên mm non, có nghip v s phm tt, mi ngi cn nm vng khoa hc tâm lí nhm làm ch quá trình hc tp và rèn luyn tr thành ngi giáo viên có tay ngh vng vàng. B. MỤC TIÊU Sau khi kt thúc t hot ng tp hun module, hc viên t c nhng vn sau: 1. VỀ NHẬN THỨC — Hc viên PHÁT BIU c c im phát trin nhn thc tr mm non, làm c s chm sóc và giáo dc tr mt cách phù hp. — Hc viên PHÂN TÍCH c nhng c im mang tính quy lut v s chuyn on trong tin trình phát trin ca tr t lt lòng n 6 tui. — Hc viên XÁC NH c mc tiêu phát trin nhn thc tr mm non. 2. VỀ KĨ NĂNG — Hc viên S DNG c mt s phng pháp, k thut n gin, NG DNG vào vic chm sóc và giáo dc phù hp vi c im phát trin nhn thc ca tr mm non. — Bc u T A RA c các cách thc riêng, phù hp chm sóc và giáo dc tr mm non mc nht nh. 3. VỀ THÁI ĐỘ — Hc viên có thái KHÁCH QUAN, KHOA HC, THN TRNG trong vic chm sóc và giáo dc tr mm non. 8 | MODULE MN4
3. — Hc viên có ý thc T RÈN LUYN thng xuyên nâng cao trình k nng chm sóc và giáo dc phù hp vi c im phát trin nhn thc ca tr la tui mm non. C. NỘI DUNG Hoạt động 1: Xác định đặc điểm phát triển nhận thức ở trẻ trong năm đầu (từ lọt lòng đến 15 tháng) 1.1. MỤC TIÊU — Xác nh c c im phát trin nhn thc tr trong nm u (t lt lòng n 15 tháng). — Liên h c vi thc tin chm sóc và giáo dc tr la tui này. 1.2. THÔNG TIN CƠ BẢN a. V nhn thc cm tính — Tr s sinh cha có tri giác, tr cha tip nhn rõ ràng kích thích t bên ngoài. Trong tun u tr mi ny sinh cm giác, c biu hin nhng phn ng vn ng ca tr — là nhng phn x nh hng. Ht tun u, tr bt u có nhng phn ng phân nh. Cho n tun th sáu, tr có th cm nhn c mt s kích thích t môi trng bên ngoài, c bit tr sm nhn ra mt ngi, ây là mt c im quan trng ca tr s sinh, biu hin nhu cu v n tng bên ngoài ca tr. Chính nhu cu này là c s cho nhng nhu cu khác ca tr nh nhu cu giao tip, nhu cu nhn thc — Qua tháng th hai, cm giác t mt mi bt u óng vai trò quan trng, tr thng nhìn mt m lúc bú. n tháng th ba, tr nhn ra mt hình tng th 3 chiu, s xut hin cm giác t xa giúp cho nh hng vào môi trng, thi kì này, vai trò ca môi ming vn là ch yu. — T tháng th ba tr xut hin s phân tích và tng hp phc hp các kích thích phc tp, tr bt u tri giác s vt — nhng cái có ý ngha hn c i vi cuc sng ca tr, trc ht là ngi m, sau ó là các vt khác. Tr bt u dùng hai tay s mó vt. Hai bàn tay to ra nhng n tng xúc giác v vt, giúp cho tr bit c vài c tính n gin ca chúng. n tháng th t tr bt u nm ly vt. Nhiu khi tr C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 9
4. nm chc trong tay mt vt lâu, nhng vn cha làm ch hoàn toàn hành ng nm. Càng v cui nm ng tác nm càng chính xác hn. — T tháng 10 — 11 xut hin tri giác nhìn hình dng và ln, th hin sau khi nhìn vt nh ly, tr t bàn tay phù hp vi thuc tính ca i tng. S nhn bit c hình thành qua mt quá trình kéo dài t s sinh n 18 tháng vi 6 giai on: — Hai giai on u là phn x, ri mt s vn ng c lp li thành quen thuc (ch yu tr s sinh và u tui hài nhi). — Giai on 3: xut hin phn ng quay vòng, mt vn ng to ra mt kt qu. Ví d: lc mt vt to ra ting kêu ri tr lc li tìm ra ting kêu. — Giai on 4: ang tìm mt vt gì, thy vt ó bin mt tr có ý tìm nhng không có hng tìm. — Giai on 5: ang tìm mt vt gì, thy bin mt, tìm ngay ch mà tr thy vt bin mt. — Giai on 6: dù có thy hay không thy vt khi bin mt, tr vn tìm. — Tri giác ca tr liên h mt thit vi hành ng. Tr có th “tri giác khá” chính xác các thuc tính, hình dng, c im, mu sc ca i tng, v trí ca chúng trong không gian khi tr cn xác nh nhng thuc tính ó trong hot ng thc tin va sc i vi tr. — n tui hài nhi, tr ã bt u tri giác thuc tính ca vt xung quanh, nm c nhng mi liên h n gin nht gia nhng vt ó và ã bt u s dng các mi liên h này trong các hành ng chi nghch ca mình. — Tri giác bng tai phát trin mnh gn lin vi giao tip bng ngôn ng. Tr hai tui ã phân bit c khá tt âm thanh ngôn ng, cng nh âm thanh âm nhc. iu này có ý ngha quan trng cho ngôn ng phát trin và nng lc âm nhc c hình thành. b. V trí nh — Tr mi sinh cha có trí nh, trong nm u tr tích ly c mt s kinh nghim thc tin và cm tính mà tr nhng biu tng s ng c hình thành. — Cui nm th nht, tr có kh nng nh li. Ví d, tr c tìm vt th b mt, quay u v s vt c gi n. 10 | MODULE MN4
5. c. V nhn thc lí tính — Khi mi sinh, tr cha có tng tng và t duy. Nhn thc ca tr bt u t cm giác và tri giác s vt, hin tng, hình nh ó ca chúng c lu gi li trong trí nh. — Vic nhn thc ca tr c tin hành trong quá trình hành ng thc tin làm cho biu tng ca tr v s vt, hin tng ngày càng rõ ràng, chính xác, ng thi tr còn khái quát kinh nghim thu thp c. — Cui tui hài nhi, nhiu tr ã xut hin nhng hành ng có th coi ó là mm mng ca t duy, ví d: tr kéo cái r ly qu cam ng trong ó, nh vy là tr bit s dng mi liên h gia i tng t ti mc ích. 1.3. CÁCH TIẾN HÀNH — T nghiên cu vn bn tài liu và tài liu tham kho. — Quan sát tr trong thc t. — Trao i nhóm, phân tích, rút ra nhng c im phát trin nhn thc ca tr la tui u nhi (t lt lòng n 15 tháng) và nhng khó khn gp phi trong công tác chm sóc và giáo dc tr nu không hiu rõ các c im ó. 1.4. ĐÁNH GIÁ — Phân tích c im hot ng nhn thc cm tính ca tr trong nhng nm u tiên (t 0 n 15 tháng). Cho mt ví d minh ho. — Phân tích c im trí nh ca tr trong nhng nm u tiên (t 0 n 15 tháng). Cho mt ví d minh ho. — Phân tích c im tng tng và t duy ca tr trong nhng nm u tiên (t 0 n 15 tháng). Cho mt ví d minh ho. — xut bin pháp phát trin hot ng nhn thc cho tr trong nhng nm u tiên (t 0 n 15 tháng). 1.5. PHẢN HỒI — Nm vng nhng ni dung chính phn thông tin v c im phát trin hot ng nhn thc ca tr trong nhng nm u tiên (t 0 — 15 tháng). — Bin pháp phát trin hot ng nhn thc cho tr trong nhng nm u tiên (t 0 n 15 tháng): C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 11
6. + Gi gìn v sinh thân th, phòng cha bnh kp thi, thc hin nghiêm túc ch sinh hot. + Tích cc rèn luyn các giác quan cho tr. Hoạt động 2: Xác định đặc điểm phát triển nhận thức ở trẻ ấu nhi (từ 15 tháng đến 36 tháng) 2.1. MỤC TIÊU — Xác nh c c im phát trin nhn thc (cm tính và lí tính) tr u nhi (t 15 tháng n 36 tháng); — Liên h c vi thc tin chm sóc và giáo dc tr la tui này nhà trng mm non hin nay; — Xác nh c mc tiêu phát trin nhn thc trong chng trình giáo dc mm non mi hin nay tr trong la tui này. 2.2. THÔNG TIN CƠ BẢN a. V nhn thc cm tính — u tui u nhi, tri giác ca tr cha hoàn thin, tr ch nm mt du hiu, mt thuc tính nào ó, da vào nó nhn bit i tng. Nhng hành ng tri giác c hình thành trong quá trình cm nm, chi nghch nói chung cha có ý ngha nhn bit i tng. Tri giác ca tr c tinh vi, y dn chính là nh tr c hot ng vi vt, nht là hành ng công c và hành ng thit lp các mi tng quan. Trong khi hành ng vi mt vt nào ó lnh hi c phng thc s dng nó thì ng thi cng tri giác c kích thc và hình dng ca nó. — T s i chiu, so sánh nhng thuc tính ca các i tng bng các hành ng nh hng bên ngoài, tr chuyn sang so sánh, i chiu nhng thuc tính ca các i tng bng mt. Mt kiu hành ng tri giác mi c hình thành. Tr dùng mt la nhng i tng hay b phn cn thit hành ng c phù hp ngay mà không cn phi m th nh trc ây. Chúng c phát trin mnh tr lên 3 tui. — Hành ng nh hng bng mt cho phép tr tích ly c khá nhiu biu tng v các i tng trong hin thc và c ghi li trong kí c, bin thành các mu so sánh vi các vt khác trong khi tri giác chúng. Ví d: tri giác vi các vt có hình tam giác, tr nói là “ging cái nhà” Vic tích ly biu tng v thuc tính ca các vt tùy thuc vào mc 12 | MODULE MN4
7. tr làm ch c s nh hng bng mt trong quá trình hành ng vi vt. — Cui 3 tui các hành ng nh hng phát trin mnh, tr có th hành ng theo mu ngi ln yêu cu. — Tri giác mi quan h gia các âm thanh theo cao cng c phát trin tt tr u nhi. Cui 2 tui tr tri giác bng tai c tt c các âm ca ting m . — Tóm li, trong sut tui u nhi, tr có th tri giác chính xác các thuc tính hình dng, ln, mu sc theo i tng, v trí ca chúng trong không gian và và có th so sánh nhng thuc tính ca i tng khác vi chúng. b. V trí nh — Khi bt u bit i, tr hai tui c tip xúc c nhiu i tng, vt và c s dng chúng nên tri thc ca tr v th gii xung quanh giàu thêm. Tr không ch nhn li tt mà nh li khá nhiu. Chng hn, tr có th thc hin c nhng vic giao phó n gin “hãy t thìa xung” Tr có th nh li c bài hát, bài th, câu ca dao n gin — n 3 tui, trí nh ca tr tt hn, tr nh nhiu hn, trí nh liên h cht ch vi li nói. Trên c s trí nh vn ng nhng hành ng thc hành bc u ã có, tuy cha bn vng, cha c hoàn chnh. Ví d: tr nh c ngi thân ã gp t hôm trc — Tr nh không ch nh, tr không có ý thc buc mình phi nh mt iu gì, tr ch nh nhng gì hp dn i vi tr. Vì vy, trí nh ca tr không y và chính xác, d nh và cng hay quên. c. V nhn thc lí tính * V tng tng: — tr 2 tui có nhng biu hin u tiên ca tng tng trong trò chi có ch ca tr, trong hng thú nghe ngi ln k nhng câu chuyn n gin. — Trong giai on mi phát trin, tng tng ca tr còn m nht, ni dung nghèo nàn, mang tính cht tái to th ng và mang tính cht không ch nh. Tr thng lp li nhng hành ng n gin mà tr ã nhiu ln quan sát thy nhà hay nhà tr, ví d: t em bé xung ging, cho n C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 13
8. — Tr khó b sung mt s vt nào ó còn thiu trong trò chi bng vt khác mà tr ngh ra, tng tng ra vt ang cn. — Tr d ln ln tng tng và thc t, ví d d nhm hình nh phim truyn vi hình nh thc. * V t duy — S phát trin t duy ca tr bt u t lúc 2 tui, là lúc tr bit xác lp mi quan h cha có sn gia các vt gii quyt nhim v thc tin t ra. Ví d: Tr ly qu bóng ln vào gm bàn bng cách ly gy khu bóng ra. Tuy nhiên, vic xác lp mi quan h ó nhiu khi ch là do ngu nhiên. iu quan trng tui u nhi là tr hc c nhng hành ng xác lp mi quan h gia các vt gii quyt mt nhim v thc tin nào ó. Vic ó ch có th thc hin c trong hot ng vi vt nh s giúp ca ngi ln. — Vic chuyn t bit s dng nhng mi liên h có sn hay nhng mi liên h do ngi ln ch ra sang bit xác lp nhng mi liên h mi gia các i tng là mt bc rt quan trng i vi s phát trin t duy ca tr em. ó là du hiu ca kh nng “bng nhiên hiu ra” (insight) và cng là du hiu ã làm theo ca biu tng — J. Piaget gi trí khôn ó là trí khôn cm giác — vn ng hay giác ng. — Tr u nhi s dng t duy trc quan — hành ng “nghiên cu” nhng mi liên h trong th gii vt xung quanh, loi t duy này c hình thành trong quá trình thc hin bng hành ng trc tip vi vt mang tính cht th nghim nhiu khi ngu nhiên tìm ra cách làm, nh s hng dn ca ngi ln. — Tr có kh nng khái quát ban u mang tính c áo, tr chú ý n nét b ngoài ca s vt, hin tng và khái quát chúng theo s ging nhau bên ngoài. Trong s hình thành nhng khái quát ban u tc là s hp nht trong óc nhng vt, nhng hành ng có du hiu b ngoài ging nhau, thì vic lnh hi các t ng gi vai trò ht sc quan trng; bi vì ý ngha ca t mà ngi ln dy cho tr luôn luôn c dùng vi ý ngha khái quát. Tr dn nhn ra là có mt tên gi chung cho nhiu vt có cùng công dng, tuy nhiên, i vi nhng vt có cùng mt công dng nhng li có thuc tính bên ngoài khác nhau thì tr rt khó nhn ra. — Trong khi hot ng vi vt, c bit khi thc hin nhng hành ng công c, không nhng tr nhn ra các chc nng chung ca các vt 14 | MODULE MN4
9. mà còn nhn ra rng có nhiu hành ng vi các công c khác nhau nhng li có cùng mt mc ích. — Tóm li, kiu t duy ch yu ca tr u nhi là trc quan — hành ng. S phát trin t duy ca tr gn lin vi hot ng vt, trong ó c bit quan trng là vic thc hin nhng hành ng công c. n cui tui u nhi bt u xut hin mt s hành ng t duy thc hin trong óc không cn phép th bên ngoài. ó là kiu t duy trc quan — hình tng, ch s dng trong khi gii bài toán n gin nht, còn ch yu vn s dng t duy trc quan hành ng. 2.3. CÁCH TIẾN HÀNH — Nghiên cu vn bn và tài liu. — T quan sát tr trên thc t lp. — Trao i nhóm, phân tích, rút ra nhng c im phát trin nhn thc ca tr la tui u nhi (t 15 n 36 tháng) và nhng khó khn mà giáo viên gp phi trong công tác chm sóc và giáo dc tr nu không hiu rõ các c im ó. — Ch ra mt s khác bit v c im phát trin nhn thc gia tr la tui u nhi và hài nhi làm c s tìm hiu, ánh giá, tác ng chm sóc và giáo dc tr mt cách phù hp. 2.4. ĐÁNH GIÁ — Phân tích c im hot ng nhn thc cm tính ca tr u nhi (t 15 n 36 tháng). Cho mt ví d minh ho. — Phân tích c im trí nh ca tr u nhi (t 15 n 36 tháng). Cho mt ví d minh ho. — Phân tích c im tng tng ca tr u nhi (t 15 n 36 tháng). Ghi chép li iu tr nói, su tm sn phm nn, v ca tr. Nhng thông tin, hình nh ó nói lên c im gì trong hot ng tng tng ca tr. — Phân tích c im t duy ca tr u nhi (t 15 n 36 tháng). Mô t kiu t duy trc quan hành ng ca tr di 3 tui trong hot ng vi vt. — xut bin pháp phát trin hot ng nhn thc cho tr u nhi (t 15 n 36 tháng). 2.5. PHẢN HỒI — Nm vng nhng ni dung chính phn thông tin v c im phát trin hot ng nhn thc ca tr u nhi (t 15 n 36 tháng). C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 15
10. — Bin pháp phát trin hot ng nhn thc cho tr u nhi (t 15 n 36 tháng): + Gi gìn v sinh thân th, phòng cha bnh kp thi, thc hin nghiêm túc ch sinh hot i vi tr. + Tích cc rèn luyn các giác quan cho tr. + Dy tr quan sát i tng mt cách có h thng. + S dng khéo léo phng pháp trình bày trc quan nhm gây hng thú cho tr. + To iu kin cho tr tham gia hot ng khác nhau hình thành tính tích cc ca tr trong vic ghi nh. + To iu kin cho tr tip xúc nhiu vi thiên nhiên, cuc sng làm giàu vn sng, trí tng tng phong phú. Hoạt động 3: Xác định đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo (từ 3 tuổi đến 6 tuổi) 3.1. MỤC TIÊU — Xác nh c c im phát trin nhn thc ca tr mu giáo (t 3 n 6 tui); — Liên h c vi thc tin chm sóc và giáo dc tr la tui này nhà trng mm non hin nay; — Xác nh c mc tiêu phát trin nhn thc trong chng trình giáo dc mm non mi hin nay tr trong la tui này. 3.2. THÔNG TIN CƠ BẢN a. V nhn thc cm tính — Cm giác ca tr la tui này ngày càng nhy cm hn và chính xác hn. — tr u tui mu giáo, tri giác không ch nh là ch yu, hay tri giác nhng gì gn gi vi tr, có liên quan n nhu cu và hng thú ca tr, do ó tr hay di chuyn chú ý, tri giác tn mn, không h thng. — Trong tui mu giáo, tr dn dn tri giác lâu hn và y hn. Tr bit tri giác theo hng dn ca ngi ln và bit kim tra tri giác ca mình theo yêu cu ra. Nh vy hình nh tri giác thc ti xung quanh ny sinh trong u tr dn dn có ni dung phong phú và chính xác hn. 16 | MODULE MN4
11. — Kh nng phân bit mu sc, hình dng ca tr phát trin qua các tui. u tui mu giáo, tr phân bit c màu , xanh, vàng, trng, en và nhn bit c các hình vuông, tròn, tam giác. Các hot ng sáng to ca tr ngày càng phc tp, dn dn tr lnh hi thêm nhng chun mu sc và hình dng. Tr mu giáo có kh nng nm và s dng các chun v mu sc và hình dng ca s vt, hin tng. Cui tui mu giáo, tr phân bit c các màu chính trong quang ph, nhng các sc thái còn ln ln (nh vàng và cam, xanh da tri và xanh lam ). Tr gi tên và nhn bit thêm các hình ch nht, thang, bu dc nhng các dng trung gian còn khó phân bit. — Nhìn và nhn cm các thuc tính v ln ca tr mu giáo c phát trin trên c s lnh hi nhng biu tng v quan h ln gia các vt. Các quan h này c biu th bng t ln hn — nh hn, ln nht — nh nht Vì vy, tr mu giáo lnh hi c chun ln còn khó khn. Kh nng lnh hi chun ln tng dn theo tui, tr la tui mu giáo bé ch nhn ra mi quan h v ln ca 2 s vt khi c tri giác cùng mt lúc. Tr mu giáo nh ã có biu tng v mi quan h gia 3 vt. Tr mu giáo ln ngoài chun ln, tr còn hình thành biu tng v chiu dài, chiu cao, chiu rng, có th nhn ra ln ca các chiu, các góc trong hình. — Nghe và nhn cm các thuc tính v âm thanh, di s tác ng ngôn ng ca ngi xung quanh tai tr tinh hn, tr ã phân bit c các du trong ting nói, sc thái âm ca li nói. nhy cm âm thanh ca tr có s khác bit ln gia các cá nhân, có mt s tr nhy cm thính giác rt cao, có mt s tr nhy cm thính giác kém rõ rt. Vì vy, khi t chc hng dn các hot ng giáo dc cho tr cn chú ý n c im cá bit có bin pháp i x và ch rèn luyn riêng. Trong s phát trin tri giác nghe, các vn ng ca tay, chân, toàn thân có ý ngha quan trng, nó giúp tr nhn cm tt mi quan h gia các âm và nhp iu. — Tr mu giáo 3 tui ly mình “làm gc” nh hng không gian. Di s hng dn ca ngi ln, tr bt u nh hng úng tay phi ca mình. Nhng nh hng khác ca không gian (ng trc, ng sau) cng c xác nh da vào bn thân mình. Hot ng sáng to (ghép các mnh g, v ) có ý ngha ln trong s hình thành các biu tng v quan h không gian gia các vt và nm k nng xác nh các quan h ó. S hình thành biu tng không gian có liên quan mt thit vi s lnh hi cách din t bng li các quan h ó, nó giúp tr tách bit và ghi li C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 17
12. mi dng quan h ó (bên trên, bên di), (ng trc, ng sau), tr lnh hi tng v mt, da vào v này lnh hi v kia. Ch n cui tui mu giáo, tr mi xác nh hng không gian không ph thuc vào “im gc” ca bn thân. — i vi tr, nh hng thi gian khó hn nh hng không gian. Tr mu giáo bé cha phân bit c các bui trong ngày và cha hiu c các t “bây gi”, “bao gi” khác nhau nh th nào. n tui mu giáo ln, tr ã phân bit c các bui trong ngày. Khi lnh hi các biu tng v thi gian trong ngày, tr phi da vào hot ng sinh hot ca bn thân trong ngày nh hng và phân biêt bui sáng, tra, chiu ti. Ví d: Bui sáng, ng dy ra mt, i hc; Bui tra n cm; Bui ti i ng. Các biu tng 4 mùa trong nm c tr lnh hi trong quá trình tìm hiu các hin tng t nhiên theo 4 mùa. S lnh hi các biu tng “hôm qua”, “hôm nay” khó khn c bit i vi tr. Trong thi gian dài tr không th nm c tính cht tng i ca các biu tng ó. Nh s hng dn ca ngi ln, n na cui tui mu giáo, tr mi có th lnh hi c các kí hiu thi gian ó và s dng chúng mt cách úng n. Tr mu giáo cha có kh nng lnh hi khong thi gian dài nh tháng, nm, th k. b. V trí nh — tui mu giáo bé, trí nh không ch nh tip tc phát trin, tr ghi li khá nhiu nhng n tng mt cách không ch nh khi tham gia vào các hot ng. Tr không t cho mình nhim v, mc ích ghi nh. — n tui mu giáo nh, bên cnh trí nh không ch nh, tr bt u hình thành trí nh có ch nh và phát trin nhanh tui mu giáo ln, do iu kin hot ng phc tp hn, yêu cu ca ngi ln cao hn bt buc tr không ch nh hng vào hin ti mà còn nh hng c tng lai và quá kh. — Lúc u trí nh có ch nh ca tr cha hoàn thin, tr nm c yêu cu, nhim v cn ghi nh, nhng tr cha nm c bin pháp ghi nh và cha bit làm gì ghi nh tt. — tr mu giáo, trí nh trc quan hình tng là ch yu. Nhng tài liu trc quan (s vt và hình nh ca nó) c tr ghi nh tt hn nhiu so vi tài liu ngôn ng. 18 | MODULE MN4
13. — Trí nh ngôn ng bt u hình thành, tr nh c nhng t c th, không nh c nhng t tru tng, nhng mô t có tính cht din cm c gi li trong trí nh tt hn. — tr t 4 — 6 tui ã hình thành trí nh vn ng, biu hin mt s k xo lao ng t phc v, k xo th dc, k xo hc tp (cm kéo, ct dán, cm bút v). c. V nhn thc lí tính * V tng tng — Di nh hng ca giáo dc, kinh nghim ca tr c m rng, hng thú ny sinh, hot ng phc tp hn, tng tng tip tc phát trin trong sut tui mu giáo c v s lng ln cht lng, không ch giàu hn mà có nhng nét mi mà la tui trc ó không có. — u tui mu giáo, tng tng tái to là ch yu, ít có tính c lp và tính sáng kin. Tng tng ph thuc nhiu vào s vt, hin tng ang tri giác, tr không th tng tng cái gì khi không có s vt, hin tng trc mt. — u tui mu giáo, tng tng không ch nh là ch yu. Cái gì tr thích, hoc gây tr n tng mnh m thì tng tng cái ó — tc nó tr thành i tng ca tng tng. Ví d, tr thích làm bác s thì tng tng mình là bác s khám bnh cho bnh nhân. — Tng tng ca tr u mu giáo thng không n nh và bn vng. — Cui tui mu giáo, tng tng sáng to bt u hình thành và phát trin, tng tng ca tr có tính c lp cao, có sáng kin. — Trong khi tr chi, ngay c trong trng hp cô a ra ch chi, tr cng không lp li mt cách máy móc tài cô ra. Tr còn to ra nhng dùng, chi trong khi chi. Ni dung tranh v ca tr phong phú a dng, nhiu v. Câu chuyn t k ca tr phong phú, a dng hn. — cui tui mu giáo, tng tng có ch nh ca tr bt u c hình thành và phát trin trong quá trình phát trin các dng hot ng sáng to, khi nm k nng thit k và s dng ý thit k. — Tr bit tng tng theo mc ích, nhim v t ra cho hot ng. * V t duy — n tui mu giáo, t duy ca tr có mt bc ngot rt c bn. ó là s chuyn t duy t bình din bên ngoài vào bình din bên trong mà thc C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 19
14. cht ó là vic chuyn nhng hành ng nh hng bên ngoài thành nhng hành ng nh hng bên trong theo c ch nhp tâm. Quá trình t duy ca tr ã bt u da vào nhng hình nh ca s vt và hin tng ã có trong u, cng có ngha là chuyn t kiu t duy trc quan — hành ng sang kiu t duy trc quan — hình tng. — u tui mu giáo, vic gii các bài toán không thc hin bng nhng phép th bên ngoài na mà thc hin bng c nhng phép th ngm trong óc da vào nhng hình nh, biu tng v vt hay v nhng hành ng vi vt mà trc ây tr ã làm hay trông thy ngi khác làm. — Vic chuyn t t duy trc quan — hành ng sang t duy trc quan — hình tng là nh vào vic tr tích cc hành ng vi vt, ây là c s cho hot ng t duy c din ra bình din bên trong và do hot ng vui chi mà trng tâm là trò chi óng vai theo ch , giúp tr hình thành chc nng kí hiu tng trng ca ý thc. Chc nng này c th hin kh nng dùng mt vt này thay th cho mt vt khác và hành ng vi vt thay th nh là hành ng vi vt tht. — T duy ca tr u tui mu giáo (3 — 4 tui) có nhng c im: + T duy ca tr mu giáo bé ã t ti ranh gii ca t duy trc quan — hình tng, nhng các hình tng và biu tng trong u tr vn còn gn lin vi hành ng. Ví d: Khi hi tr “Cái bút chì ném xung nc thì ni hay chìm”, tr nói ngay là “ni” và gii thích “Vì cháu thy que ci th xung nc cng ni”. Trong trng hp này, vic gii bài toán da vào biu tng c, tc là tr ã bit dùng kiu t duy trc quan — hình tng. + T duy ca tr mu giáo bé còn gn lin vi xúc cm và ý mun ch quan, iu này th hin ch, tr ch suy ngh v nhng iu mà chúng thích và dòng suy ngh thng b cun hút vào ý thích riêng ca mình, bt chp c tác ng khách quan. Ví d, tr chi trò ghép hình vi các mnh bìa thành cái cu, ngi ln hi tr: “Con cn hình vuông hay hình tam giác”, tr tr li ngay “Con ang xây cu Chng Dng” Tr tui này thng hay hi nhng câu hi “Ti sao” vì t duy ca chúng cha cho phép tìm ra nhng nguyên nhân khách quan. Mi tr u ngh là do ý mun ca mt ngi nào ó to nên. + Tr em tui mu giáo bé, do cha bit phân tích tng hp, cha bit mt s vt bao gm nhiu b phn kt hp thành mt tng th, cha xác 20 | MODULE MN4
15. nh c v trí, quan h gia b phn này vi b phn kia trong mt s vt. Do ó cách nhìn nhn s vt ca tr là theo li trc giác toàn b, có ngha là trc mt s vt nào ó tr nhn ra ngay, chp ly rt nhanh mt hình nh tng th cha phân chia ra thành các b phn. ó là cách nhìn nhn c trng ca tr 3 tui. Ví d: tr nhn ra ngay ôi giày ca m gia nhiu ôi giày khác, nhng tr không gii thích c nhng c im khác bit. Do trc giác toàn b, nên tr không phân bit c mt s hình dng tng t nhng có mt vài chi tit khác nhau khin chúng khác hn nhau di con mt ngi ln, ví d: tr khó phân bit c s khác nhau gia ch O và ch C Tuy nhiên, tr li rt hay ý n nhng chi tit vn vt, bi nhng chi tit y i vi tr li là nhng tng th, nhng n v. Tr không bao quát c khi nhìn mt s vt gm nhiu chi tit phc tp mà ch tâm ln lt n tng chi tit mt và không liên kt các chi tit y li vi nhau thành mt tng th. c bit tr không nhn ra nhng mi liên quan gia các chi tit b phn trong mt s vt. — T duy ca tr tui mu giáo nh (4 — 5 tui) có nhng c im: + Tr mu giáo nh t duy ang trên à phát trin mnh khin a tr d kin c hành ng và lp k hoch cho hành ng ca mình. Tr ã bt u ra cho mình nhng bài toán nhn thc, tìm tòi cách gii thích nhng hin tng mà mình nhìn thy c. Tr thng “thc nghim”, chm chú quan sát các hin tng và suy ngh v nhng hin tng ó rút ra kt lun. Tuy nhiên, nhng kt lun ó còn ngây ngô, ng nghnh và nhiu khi còn gây ngc nhiên cho ngi ln. + Phn ln tr tui mu giáo nh ã có kh nng suy lun theo kiu t duy trc quan — hình tng. Tr ã có kh nng gii các bài toán bng các “phép th ngm trong óc”, da vào các biu tng, kiu t duy trc quan — hình tng ã bt u chim u th. Khi hành ng vi các biu tng trong óc, a tr hình dung c các hành ng thc tin vi các i tng và kt qu ca nhng hành ng y. Bng con ng ó tr có th gii c nhiu bài toán thc tin t ra cho mình. T duy trc quan — hình tng t ra có hiu qu khi gii nhng bài toán trong ó nhng thuc tính bn cht là nhng thuc tính có th hình dung c. Ví d, tr có th hình dùng c rng qu bóng ln trên ng nha nhanh hn là ln trên mt á g gh, i vi nhng thuc tính bn C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 21
16. cht ca s vt, hin tng n tàng, khó hình dung c. Chúng có th c biu th bng t hoc nhng kí hiu khác. Trong trng hp này ch có th tìm ra nhng thuc tính bn cht bng con ng t duy tru tng, tr cha có kh nng này. + T duy trc quan — hình tng phát trin mnh cho phép tr tui mu giáo nh gii c nhiu bài toán thc tin mà tr thng gp trong i sng. Tuy vy, vì cha có kh nng t duy tru tng nên tr ch mi da vào nhng biu tng ã có, nhng kinh nghim ã tri qua suy lun ra nhng vn mi. Vì vy, trong khá nhiu trng hp chúng ch dng li các hin tng bên ngoài mà cha i c vào bn cht bên trong. Do ó nhiu khi tr gii thích các hin tng mt cách ng nghnh và rt d ln ln thuc tính bn cht và không bn cht ca s vt và hin tng xung quanh. Ví d: Khi tr vào bnh vin thy ai mc áo trng tr cng u gi là “bác s” — T duy ca tr tui mu giáo ln (5 — 6 tui) có nhng c im: + n cui tui mu giáo, áp ng vi nhu cu nhn thc phát trin mnh, do vy, bên cnh vic phát trin t duy trc quan — hình tng vn mnh m nh giai on la tui mu giáo nh, tr còn phát trin thêm mt kiu t duy trc quan — hình tng mi, ó là kiu t duy trc quan — s . + Kiu t duy trc quan — s to ra cho tr mt kh nng phn ánh nhng mi liên h tn ti khách quan, không b ph thuc vào hành ng hay ý mun ch quan ca bn thân tr. S phn ánh nhng mi liên h khách quan là iu kin cn thit lnh hi nhng tri thc vt ra ngoài khuôn kh ca vic tìm hiu tng s vt riêng l vi nhng thuc tính sinh ng ca chúng t ti tri thc khái quát, t ó mà hiu c bn cht ca s vt. + T duy trc quan — s vn gi tính cht hình tng nhng hình tng ch còn gi li nhng yu t ch yu giúp tr phn ánh mt cách khái quát s vt. Kiu t duy trc quan — s biu hin mt bc phát trin áng k trong t duy ca tr mu giáo. ó là kiu trung gian, quá chuyn t kiu t duy hình tng lên mt kiu t duy mi, khác v cht — t duy logic (hay còn gi là t duy tru tng), kiu t duy này s tip tc c phát trin la tui hc sinh. + Tr tui mu giáo ln có kh nng hiu mt cách d dàng và nhanh chóng v cách biu din s và s dng có kt qu nhng s ó 22 | MODULE MN4
17. tìm hiu s vt. Ví d: tr có th nhìn vào s tìm ra mt a ch nào ó hoc ch ng i n mt ni nào ó + tui mu giáo ln, nhng yu t ca kiu t duy lôgíc ã có th xut hin, khi tr bit s dng khá thành tho các vt thay th, khi ã phát trin tt chc nng kí hiu ca ý thc. Trong thi gian này, tr bt u hiu rng có th biu th mt s vt hay mt hin tng nào ó bng t ng hay các kí hiu khác khi phi gii thích các bài toán t duy c lp. + Tr mu giáo ln cng có th lnh hi c mt s khái nim n gin trong iu kin c dy d c bit, phù hp vi la tui mu giáo. + tui mu giáo ang din ra mt quá trình chuyn tip, t ch tr ch bit nhng s vt c th sang s dng nhng chun cm giác ph bin là kt qu ca s khái quát hóa nhng kinh nghim cm tính ca bn thân. + Chun cm giác là nhng biu tng do loài ngi xây dng nhng dng c bn ca mi loi thuc tính và quan h nh v mu sc, hình dng, ln ca các vt, v trí ca chúng trong không gian, cao ca các âm, dài ca khong thi gian Ví d, v hình dng, chun là các hình hc (hình vuông, hình tròn ), v mu sc, chun là 7 màu trong quang ph, v dài trong không gian, ly chun là mét, km v dài trong thi gian, ly chun là gi, phút, giây + Cui tui mu giáo, tr lnh hi c các chun. Nh ó tr em tách bit c trong s các bin dng muôn màu muôn v nhng dng c bn ca các thuc tính c dùng làm chun và bt u bit so sánh thuc tính ca s vt xung quanh vi các chun ó. Chính nhng bin i v cht ca nhng tài liu cm tính nh th cho phép hot ng t duy ca tr chuyn dn sang mt giai on phát trin cao hn. Tóm li , t duy trc quan — hình tng là loi t duy c bn tr mu giáo. Tr 3 — 4 tui gii quyt nhim v bng nhng hành ng th nghim, ch nhn ra kt qu sau khi hành ng c thc hin. Tr 4 — 5 tui bt u có suy ngh v nhim v và phng pháp gii quyt nhim v trong quá trình hành ng. Tr dùng nhng hành ng bên trong là nhng hành ng vi hình tng gii quyt nhim v trí tu. — Cui tui mu giáo nh và u tui mu giáo ln xut hin t duy trc quan s , tr hiu c hình v s ca các vt. tr xut hin tin ca t duy tru tng, biu hin t duy trc quan s xut hin và tr bit dùng vt thay th. Tuy nhiên, s phát trin các thao tác t duy ca tr, v phân tích và tng hp còn n gin v ni dung và hình thc, C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 23
18. so sánh s khác nhau tt hn s ging nhau, có kh nng tru tng hóa mt cách trc tip, cm tính, da vào cái trc tip trông thy. 3.3. CÁCH TIẾN HÀNH — Nghiên cu vn bn và tài liu. — T quan sát tr trên thc t lp. — Trao i nhóm, phân tích, rút ra nhng c im phát trin nhn thc ca tr la tui mu giáo (t 3 — 6 tui) và nhng khó khn mà giáo viên gp phi trong công tác chm sóc và giáo dc tr nu không hiu rõ các c im ó. 3.4. ĐÁNH GIÁ — Quan sát và mô t li nhng hành vi (hot ng vi i tng và giao lu) ca tr 3 — 6 tui biu hin kh nng nhìn và nhn cm các thuc tính v mu sc, hình dng và ln trong hot ng giáo dc: Hot ng vi vt, các hot ng sáng to và tìm hiu môi trng xung quanh. Cho mt ví d minh ho. Nhn xét và ánh giá s khác bit nhng kh nng trên các la tui — gii thích nguyên nhân ca s khác bit ó. — Tìm hiu và mô t nhng hành vi biu hin c im phát trin kh nng ghi nh và nh li ca tr mu giáo (t 3 n 6 tui). Cho mt ví d minh ho trong tit hc th, truyn. — Phân tích c im tng tng ca tr mu giáo (t 3 n 6 tui). Ghi chép li hình nh tng tng ca tr qua câu chuyn tr k, su tm sn phm nn, v ca tr. Nhng hình nh ó nói lên c im gì trong hot ng tng tng ca tr. — Phân tích c im t duy ca tr mu giáo (t 3 n 6 tui). — Mô t kiu t duy trc quan — hình tng ca tr 3 — 4 tui và tr 4 — 5 tui trong hot ng vui chi. — Mô t kiu t duy trc quan — hình tng ca tr 5 — 6 tui trong hot ng vui chi và các hình thc hot ng sáng to. — Ch ra mt s khác bit v c im phát trin nhn thc gia tr la tui u nhi và mu giáo làm c s tìm hiu, ánh giá, tác ng chm sóc và giáo dc tr mt cách phù hp. — Hc viên a ra mt ví d c th v c im phát trin nhn thc và bin pháp phát trin nhn thc cho tr mu giáo. 24 | MODULE MN4
19. 3.5. PHẢN HỒI — Nm vng nhng ni dung chính phn thông tin v c im phát trin hot ng nhn thc ca tr mu giáo (t 3 n 6 tui). — Bin pháp phát trin hot ng nhn thc cho tr mu giáo (t 3 n 6 tui): + Thc hin nghiêm túc ch sinh hot i vi tr. + T chc tt các hành ng nh hng bên ngoài i vi i tng cho tr. giúp phát trin tt t duy — hình tng, cn cung cp cho tr nhng hiu bit cn thit có c nhng suy lun úng hn. Trc ht, ó là vic cung cp biu tng cho tr mt cách phong phú và a dng: h thng hóa và chính xác hóa dn các biu tng v th gii xung quanh qua nhng bui i chi, i do, qua các câu chuyn k, qua các bc tranh, bài hát, bài th, phim truyn hình, các trò chi, “tit hc”, s dng mô hình Ví d 1: Giúp tr 5 — 6 tui nhn bit phân bit khi tr, khi vuông, khi ch nht. Có th chn ch im Quê hng — Th ô — Bác H. Giáo viên có th dùng mô hình Lng Bác c xp theo hình thc sau. + Lng Bác xp bng khi ch nht. + Hàng rào xung quanh lng Bác xp bng khi vuông. + Ct tr cng vào Lng Bác xp bng khi tr. + Khi gi m cho tr vào ch im, giáo viên nói “Hôm nay cô cùng các con s i thm mt ni rt p Th ô Hà Ni”. Khi i n trc mô hình Cô hi tr: “Chúng mình ang c n thm ni nào vy nh? Mô hình lng Bác có gì c bit không?”. Tr nêu c là “Lng Bác c xp bng khi ch nht, hàng rào xp bng khi vuông, ó là nhng khi ã hc ri ”. Cô nhc li và nhn mnh yêu cu: “ hiu k hn v c im riêng ca tng khi ó hôm nay cô và các con s cùng khám phá tìm hiu nhé!” (Cô và tr vào bài). + Cho tr ôn tp, cng c bài hc thng xuyên Ví d 2: khc sâu kin thc v khi cu, khi tr, khi vuông, khi ch nht, giáo viên có th t câu hi? — Con nào thích khi cu và khi tr? — Con nào thích khi vuông và khi ch nht? Sau khi tr tr li, giáo viên s phân thành các nhóm: C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 25
20. — Nhóm thích khi cu, khi tr, v nhóm nn hình khi cu, khi tr. — Nhóm thích khi vuông, khi ch nht, v nhóm tìm hình bng giy màu tng ng dán các mt khi. iu này tr rt hào hng thi ua, khi cùng nhau tham gia vào các hot ng. + T chc các hot ng (c bit là trò chi, hot ng to hình, hát, múa ) to iu kin cho tr kho sát các thuc tính ca i tng không cn hành ng nh hng bên ngoài và yêu cu tr din t iu quan sát c bng ngôn ng mch lc. + S dng khéo léo phng pháp trình bày trc quan nhm gây hng thú cho tr. B trí trc quan xung quanh lp: giá chi, tranh treo tng cho hp lí tr luyn tp cng nh liên h thc t. Ví d 3: Giúp tr luyn m vi ch im gia ình + Treo tranh v gia ình có s lng thành viên khác nhau, tr m s lng ngi và giáo dc tr. + dùng gia ình xp giá chi tr có th luyn m. + To iu kin cho tr tham gia hot ng khác nhau hình thành tính tích cc ca tr trong vic ghi nh. Ví d 4 : Trò chi “Ghi nh bc chân” nhm giúp tr (3 — 4 tui) ghi nh c tên các loi hình hc c bn (hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình ch nht) làm quen vi toán. — Chun b: Giáo viên v trên sàn nhà các hình: — Lut chi: Yêu cu tr i vào úng ô theo hình theo hiu lnh ca cô. Ai i sai phi quay tr li và nhng lt chi cho i bn. i nào i ht ngi trc là i thng cuc. — Cách chi: Trc khi chi, giáo viên chia tr theo nhóm và cho tr bc thm hoc on tù tì chn lt chi. Khi cô nói n tên hình nào thì tr phi i vào hình ó. Trong quá trình cho tr chi, cô có th cho tr chi 26 | MODULE MN4
21. theo tc nhanh hoc chm tùy thuc vào kh nng nhn thc ca tr. Trong khi chi, cô n nh thi gian c th. + Khi lng tài liu, tính cht tài liu quy nh phù hp vi tng tui ca tr. + To iu kin cho tr tip xúc nhiu vi thiên nhiên, cuc sng làm giàu vn sng, trí tng tng phong phú. + To iu kin cho tr dùng ngôn ng ca bn thân din t ý , mc ích, bin pháp tin hành hot ng phát trin tính mc ích, ch ng, sáng to ca tr. — Vn dng mt cách khái quát lí thuyt v các giai on hình thành thao tác trí tu ca P.Ia. Ganperin hình thành mt khái nim khoa hc nào ó (i vi tr mu giáo là tin khái nim) theo các bc sau: + Thc hin các hành ng vt cht vi các i tng cn tìm hiu. + Thc hin các hành ng vi mô hình hay s ca i tng. + Nói to lên v trình t và ni dung các hành ng ã tin hành. + Nói thm v nhng iu ó. + Ngh thm trong óc: hành ng c rút gn và bin thành t duy logic. Hoạt động 4: Xác định các nguyên tắc, các bước, các điều kiện và các mặt về đặc điểm phát triển nhận thức cần tìm hiểu ở trẻ mẫu giáo 4.1. MỤC TIÊU — Xác nh c các nguyên tc chung trong tìm hiu tâm lí ca tr mm non; — Xác nh c các bc t chc tìm hiu tâm lí tr mm non mt cách phù hp; — Xác nh c các c im phát trin v nhn thc cn tìm hiu tr phù hp theo la tui; — Xác nh c các iu kin cn thit tìm hiu c im phát trin v nhn thc cn tìm hiu tr phù hp theo la tui. 4.2. THÔNG TIN CƠ BẢN — Hin tng tâm lí khó có th c o c mt cách trc tip nhng có th ánh giá gián tip thông qua các sn phm hot ng và các mi quan h giao tip. i vi la tui mm non, ó là hot ng vui chi, C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 27
22. giao tip ca tr vi ngi ln (trong gia ình, nhà trng ) và vi bn cùng la. iu này th hin nguyên tc gián tip, khách quan, xã hi — lch s trong nghiên cu tâm lí hc. Các nguyên tc này cn c quán trit trong t chc tìm hiu tâm lí tr m bo thu c t liu mt cách tin cy nht. Ngoài ra, t phía giáo viên cn tránh s nh kin, nóng vi i vi tr. — Vic t chc tìm hiu c im phát trin nhn thc ca tr mm non tuân th các bc: xác nh mc ích; thi gian; phm vi; cách thc; iu kin tìm hiu; hng phi hp x lí thông tin; hng lu tr, khai thác thông tin v tr. — Ni dung tìm hiu tùy theo mc ích và bám vào c im phát trin nhn thc ca tr mm non. 4.3. CÁCH TIẾN HÀNH — Nghiên cu vn bn và tài liu. — ng não. — T quan sát tr trên thc t lp ch nhim. Kinh nghim ã làm ca giáo viên trong vic tìm hiu c im phát trin nhn thc ca tr mm non. Ly mt ví d c th v vic t chc tìm hiu tr lp mình ch nhim: Tìm hiu cái gì? Tìm hiu bng cách nào? Tìm hiu nh th nào? Kt qu ra sao? (vit vào giy). — Trao i nhóm. 4.4. ĐÁNH GIÁ — vic tìm hiu tr mm non mang tính khách quan, khoa hc, giáo viên cn m bo nhng nguyên tc gì? — Giáo viên xác nh các c im phát trin v nhn thc cn tìm hiu tr nh th nào? Da vào cái gì? — vic tìm hiu c im phát trin v nhn thc ca tr có kt qu áng tin cy, giáo viên cn tuân th nhng bc nào? Các iu kin kèm theo là gì? — Câu 4: Giáo viên làm gì vi nhng kt qu thu c? 4.5. PHẢN HỒI — Nm vng nhng ni dung phn thông tin v các nguyên tc, các bc, các iu kin và các mt v c im phát trin nhn thc cn tìm hiu tr mu giáo. 28 | MODULE MN4
23. — Mt s cách thc thu thp thông tin v c im nhn thc ca tr: + Nghiên cu các t liu/h s v tr ã có t trc; + S dng các phiu trng cu ý kin do giáo viên t son tho hoc tham kho có sn t các ngun khác nhau; + S dng các trc nghim n gin có sn; + Trò chuyn vi tr; + Cùng tham gia vào các hot ng vi tr; + Chp nh, ghi hình; quan sát trc tip hoc t xa; + S dng mt s k thut phân tích nhóm; + Tìm hiu v tr thông qua các i tng khác (cha m, ). — Nm vng nhng ni dung phn thông tin các hot ng c cp trên v c im phát trin hot ng nhn thc ca tr mm non. — Các bin pháp phát trin hot ng nhn thc cho tr mm non. Hoạt động 5: Thực hành tìm hiểu đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo theo một số phương pháp, kĩ thuật khách quan 5.1. MỤC TIÊU — Hc viên thc hành s dng mt s phng pháp tìm c im phát trin nhn thc ca tr mu giáo. — Hc viên t xây dng cách thc riêng tìm hiu c im phát trin nhn thc ca tr mu giáo. 5.2. CÁCH TIẾN HÀNH — Nghiên cu vn bn và tài liu. — ng não. — T quan sát tr trên thc t lp ch nhim. xut c im phát trin nhn thc ca tr mm non ( xut các “case” theo tng tui, vit vào giy). — Xác nh công vic c th tìm hiu c im phát trin nhn thc ca tr mm non: la chn/thit k phng pháp; d kin kt qu gi nh; x lí nh lng; phân tích rút ra kt lun. — Thc hành cách s dng mt s phng pháp n gin (phng pháp nh lng hoc nh tính) tìm hiu mt s c im phát trin nhn C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 29
24. thc ca tr mm non (hot ng nhn cm, trí nh, tng tng, t duy ). — Trao i nhóm v nhng phng pháp, cách thc ã thc hành: t ánh giá v nhng im ã làm c, nhng im còn phi tip tc làm th tr thành k nng. 5.3. ĐÁNH GIÁ — Xác nh công vic c th tìm hiu c im phát trin nhn thc ca tr mm non. — Lit kê và mô t các phng pháp n gin (phng pháp nh lng hoc nh tính) tìm hiu mt s c im phát trin nhn thc ca tr mm non. — T thit k phiu ánh giá s phát trin nhn thc ca tr mm non. 5.4. PHẢN HỒI — Nm vng công vic c th tìm hiu c im phát trin nhn thc ca tr mm non: la chn/thit k phng pháp; d kin kt qu gi nh; x lí nh lng; phân tích rút ra kt lun. — Mt s phng pháp n gin (phng pháp quan sát, trc nghim, ) tìm hiu mt s c im phát trin nhn thc ca tr mm non (hot ng nhn cm, trí nh, tng tng, t duy ). — Công c c thit k bao quát c c im phát trin hot ng nhn thc ca tr mm non và các bin pháp phát trin hot ng nhn thc cho tr mm non. — m bo tính khách quan ca các d liu quan sát c, cn phi: + Ch ghi chép nhng s kin xy ra. + Ghi chép các s kin theo úng trình t xy ra. + Ghi chép tng chi tit hành ng ca tr. + Ch s dng các t mô t, không dùng t bình lun. — Phân tích s liu thu thp c: Da vào nhng s liu thu thp c, tùy vào mc ích t ra, so sánh vi chun phát trin theo tui ca tr theo yêu cu chm sóc giáo dc xác nh mc t c mc tiêu giáo dc và s phát trin ca tr theo chun la tui. 30 | MODULE MN4
25. — Mt s phng pháp c th cung cp giáo viên vn dng vào vic tìm hiu c im nhn thc ca tr mm non: + Phng pháp quan sát Là phng pháp theo dõi mt cách có mc ích, có k hoch nhng hành vi, c ch, li nói ca tr trong i sng hng ngày và có ghi chép li mt cách nghiêm túc. Khi quan sát cn m bo yêu cu: Xác nh rõ mc ích quan sát và không tr bit mình ang b quan sát Ví d 1: Mu quan sát tr trong lp hc: Tên tr: Tui: Ngày quan sát: Ni quan sát: Thi gian: T n Mc ích quan sát: Mô t kt qu quan sát: Mc ích ca Thi im Các du hiu quan sát Gi ón tr Trong gi hc/ hot ng chung Trong gi chi trong lp/ góc chi Chi ngoài tri Trc khi n, ng Trong ba n Trc lúc tr ra v Ví d 2 Ngôn ng ca tr th không ch ng nghnh mà còn cho phép khám phá cái c thù ca t duy ca tr v th gii xung quanh. Anh (ch) quan sát ngôn ng ca tr th và phân tích tài liu quan sát c. + Phng pháp thc nghim Thc nghim là ch ng tác ng vào hin thc trong nhng iu kin khách quan ã c khng ch gây ra hin tng cn nghiên cu, C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 31
26. nhm lp i lp li nhiu ln tìm ra mi quan h nhân qu, tính quy lut ca hin tng nghiên cu và o c, nh hng chung. thc nghim t kt qu tt, cn m bo nhng yêu cu: • T chc hoàn cnh thc nghim làm sao cho tr hot ng t nhiên, thoi mái, gn gi vi hoàn cnh thc ca tr. • Biên bn thc nghim cn ghi y s gii quyt ca tr, nhng cách thc, nhng li sai, s sa cha sai lm y và ghi thi gian cn cho tr gii quyt nhim v. • Nhng kt qu ca ch s thc nghim ghi li di hình thc n gin, ngn gn, có th dùng nhng kí hiu x lí, thng kê s. • Khi tin hành thc nghim phi m bo tính khoa hc cao nh: cách truyn t, li hng dn, k nng theo dõi thi gian và s phn ng ca ngi thc nghim, k thut thng kê + Phng pháp nghiên cu sn phm hot ng Phng pháp giúp bit c tâm lí ca tr thông qua sn phm hot ng ca tr. Ví d: xem bc tranh v, sn phm nn, ghép ca tr, có th hiu c xúc cm, tri giác, t duy, tng tng ca tr. Tuy nhiên khi nghiên cu sn phm hot ng không cho ta thy c quá trình tr làm th nào t c kt qu ó. + Phng pháp àm thoi Là phng pháp t ra câu hi cho i tng và da vào tr li ca tr trao i, hi thêm nhm thu thp thông tin v vn nghiên cu. àm thoi c áp dng trong trng hp mun tìm hiu v tri thc, biu tng, nhìn nhn ca tr i vi th gii xung quanh, i vi chính bn thân mình. Yêu cu khi s dng phng pháp này: • Ngi nghiên cu cn chun b k h thng câu hi theo mc ích nghiên cu. • Câu hi phi d hiu, hp dn i vi tr, kèm theo thái ân cn, ci m. • Ghi li nguyên vn câu tr li ca tr phân tích và liên h chúng vi t liu thu c bng phng pháp khác. + Phng pháp trc nghim (test) Là hình thc thc nghim c bit, nhng trc nghim là nhng bài tp ngn gn ã c tiêu chun hóa, son ra xác nh mc phát trin ca các quá trình tâm lí khác nhau ca tr. 32 | MODULE MN4
27. Yêu cu s dng phng pháp này: • Bài tp a ra theo nhiu kiu khác nhau tránh vic gii bài tp ngu nhiên. • Quy tc cho im cn n gin và nht quán. • Các o nghim cn tin hành di dng mt hot ng bình thng nh vui chi, xây dng — lp ghép, ghép tranh, Ví d 1: Yêu cu tr ghi nh các dãy t ch các con vt sau ây: a) chó, mèo, nga b) gà, vt, chim c) cá, rn, c Dãy t nào c tr ghi nh tt nht? Ti sao? Ví d 2 Cô giáo c cho c lp nghe cùng mt câu chuyn. Yêu cu tng tr k li câu chuyn theo cách ca mình. ánh giá kh nng ghi nh và tng tng ca tr. Ví d 3 Cho tr nhìn k 1 hình v có 5 ng tác th dc khác nhau. Sau ó yêu cu hc sinh tìm xem trong 1 hình v khác có nhng ng tác nào ã có trong hình ã c xem. Ví d 4 a cho 2 nhóm tr 2 la tui khác nhau: u nhi và mu giáo nhng mu g to nh khác nhau và giao cho chúng nhim v: Các con hãy dùng nhng mu g này xp thành mt ngôi nhà. Quan sát hành ng ca tr, hi tr v cách làm và ghi chép li. Sau ó hãy phân tích kt qu ca thc nghim này rút ra s khác nhau v hành ng ca 2 nhóm tr. Ví d 5: Trc nghim ánh giá s phát trin trí tu dành cho tr (5 tui) A. Hng dn thc hin TRÍ TU (Phn li) I. Hiu bit v bn thân và gia ình 1. H tên cháu là gì? 2. Cháu bao nhiêu tui? C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 33
28. 3. Nhà cháu âu? 4. H và tên b cháu là gì? 5. H và tên m cháu là gì? 6. Cháu có my anh, ch, em rut? Lu ý: Ghi li toàn b li tr nói và nhn xét cách tr li ca tr II. S thân th 7. Tay phi ca cháu âu? 8. Tay trái ca cô âu? 9. Dùng tay phi ca cháu nm ly tay trái ca cháu! 10. Dùng tay phi ca cháu nm tay phi ca cô! Lu ý: Khoanh vào con s tng ng vi mc tr làm úng. III. Biu tng v thi gian 11. Mt ngày có my bui? Cháu hãy k tên các bui trong ngày. 12. Mt tun có my ngày? Cháu hãy k tên các ngày trong tun. 13. Mt nm có my mùa? Cháu hãy k tên các mùa trong nm. 14. Bây gi là mùa gì? Lu ý: Ghi li toàn b li tr nói IV. Trí nh 15. Trí nh ngôn ng: Li dn: “Cháu hãy lng nghe cô k câu chuyn này, sau ó cháu s phi k li càng y càng tt” (Cô k chm rãi 2 ln). 1/ Mt bui sáng, m a Nam i chi. 2/ Tri nng p, gió thi nh. 3/ Các bn nh chi ùa vui v. 4/ M mua cho Nam mt cái diu. 5/ Nam rt thích. 6/ Bng mt cn gió thi ti. 7/ Si ch buc diu t. 8/ Cái diu bay lên tri. 9/ Nam khóc. 10/ M n cho Nam cái khác. Lu ý: Khoanh vào con s tng ng vi ý tr nói li c. 34 | MODULE MN4
29. Bài 16 — 18 Li dn: “Hãy nhc li nhng s mà cô c”. Sau ó cô c chm rãi mt ln tng dãy s, ri ghi li li tr nói: 16. 3 6 8 17. 2 9 7 4 18. 8 5 2 6 9 Bài 19 — 21 Li dn: “Nhc ngc li dãy s mà cô c”. Ví d: 2 4 thì cháu nhc li nh th nào? Dù tr nói sai hay úng thì Cô u nhc li “Dãy s ngc li ca 2 4 là 4 2”. Sau ó cô c chm rãi mt ln tng dãy s, ri ghi li li tr nói. 19. 9 3 20. 6 7 5 21. 6 3 7 9 22. Nhc li Li dn: “Cháu hãy nhc li câu này” (Cô nói chm rãi 1 ln) 1/ Hng ngày 2/ vào bui sáng 3/ m a em 4/ i hc 5/ lúc 7 gi 6/ bng xe p 7/ em rt thích 8/ Bui chiu 9/ m li ón em 10/ v nhà Sau ó cho tr nhc li và cô khoanh vào con s tng ng vi ý tr nhc li c. V. Suy lun Li dn: “Nu cô nói th này thì cháu nói tip th nào?”. Sau ó cô c chm rãi tng câu và ghi li li tr nói. 23. Cam thì ngt, còn chanh thì 24. Con trai ln lên thành àn ông, còn con gái ln lên thành 25. Ném thì dùng tay, còn p thì dùng 26. C dao ln mnh chai u C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 35
30. TRÍ TU (Phn hình) I. Nhn bit ch cái Hng dn: Cho tr xem bng ch cái và yêu cu: “Cháu hãy c nhng ch cái mà cô ch”. Lu ý: Cô ln lt ch tng ch cho tr c. Khoanh vào nhng ch cái tr c úng. II. Khác bit Chun b: — Bút chì. — Hng dn tr qua các ví d trc khi thc hin các bài tp. 1. Hng dn tr cách làm qua 4 ví d Ví d 1 Li dn: — “Cô cháu mình s cùng chi nhé, cháu hãy nhìn xem có nhng hình gì ây?” (Cho tr xem hình ví d trên bàn trc mt tr). — “Cháu thy hình con mèo không?” t ngón tay ca cháu vào ó. Hãy nhìn k nhng hình trong khoanh này. y có nhng cái cùng nhóm vi nhau, nhng có mt cái không cùng nhóm vi nhng cái khác. Nhng cái ca cc cùng nhóm vi nhau, cái gì không cùng nhóm vi nhng cái ca cc? (ch tr tr li) qu bóng (nu tr không nói c thì cô s nói “qu bóng”). — “Qu bóng không cùng nhóm vi cái ca, cái cc. Cháu gch vào qu bóng vì nó không cùng nhóm vi nhng th còn li”. Lu ý: Nhc tr cm bút gch vào qu bóng và yêu cu tr gch cho rõ. Ví d 2 Li dn : “Bây gi cháu t ngón tay vào hình qu tim. Hãy nhìn k nhng hình trong khoanh này! Nhng th nào cùng nhóm vi nhau?” Có th nào không cùng nhóm vi nhng th khác? (ch tr tr li): “Con chó” (nu tr không nói c thì Cô s nói “ Con chó”). “ây toàn là các th qu, con chó không th cùng nhóm. Cháu hãy gch vào con chó” (Kim tra nét gch ca tr). 36 | MODULE MN4
31. Ví d 3 Li dn : — “Bây gi cháu t ngón tay vào cây thông. Hãy nhìn k nhng hình trong khoanh này, xem nhng cái nào cùng nhóm vi nhau? Có cái nào không cùng nhóm vi nhng cái khác? ” (ch tr tr li): “Cái thìa” (nu tr không nói c thì Cô s nói “Cái thìa”). “ây toàn là nhng th vit, cái thìa không th cùng nhóm. Cháu gch nó i”. Ví d 4 Li dn : — “Bây gi cháu t ngón tay vào chm tròn. Hãy nhìn k nhng hình trong khoanh này, xem hình nào không cùng nhóm vi nhng hình khác? Gch vào hình ó khi cháu tìm thy”. Ch cho tr làm xong và nhn xét “Tt” nu tr gch úng vào hình có hình vuông nm trong hình tròn . Nu tr làm sai thì cô ch cho tr hình không cùng nhóm vi các hình khác. 2. Cho tr t thc hin các bài tp tip theo Li dn: “Bây gi các cháu tip tc chi nhé. Hãy nhìn cho tinh và gch cho úng”. Lu ý: — Thi gian cho tr làm mi biu tng là 15 giây. Nu ht 15 giây tr vn không làm c thì b qua biu tng ó và tip tc cho tr làm biu tng sau. — Hng tr chú ý vào phn hình ca mi biu tng và cô ch nêu yêu cu mt ln. 27. “Cháu t ngón tay vào con mèo. Tìm xem nhng hình nào cùng nhóm vi nhau. Gch vào hình nào không cùng nhóm vi nhng hình kia. Cháu hãy làm i”. Tip tc theo cách ó các bài sau. 28. “t ngón tay vào hình qu táo ” 29. “t ngón tay vào hình ôtô con ” 30. “t ngón tay vào hình chm tròn ” 31. “t ngón tay vào hình ông sao ” 32. “t ngón tay vào hình cây thông ” 33. “t ngón tay vào hình con mèo ” 34. “t ngón tay vào hình qu tim ” Kt thúc phn này, giáo viên cho tr ngh khong mt phút, ri mi sang phn tip theo. C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 37
32. III. Thông tin — T ng 1. Hng dn tr cách làm qua 3 ví d Ví d 1 Li dn: “Chúng ta chi mt trò chi khác. Cháu t ngón tay vào hình bông hoa nh. Cháu hãy nhìn k nhng hình trong khoanh này. Bây gi cô nói th gì thì cháu gch vào th y. Cháu hãy gch vào hình con voi”. (Cô ch nói 1 ln ). Kim tra nét gch ca tr và yêu cu tr gch cho rõ. Ví d 2 Li dn : “Bây gi cháu t ngón tay vào hình chm tròn. Hãy nhìn vào khoanh tròn này. Ngi ta ngi lên cái gì? Hãy gch lên vt gì dùng ngi”. Kim tra nét gch ca tr và ging gii: “Cái gh dùng ngi, chúng ta gch vào cái gh”. Trng hp tr không làm c thì hi li ln na: “Hãy nhìn xem, có mt cái chén, mt si dây, mt cái chai, mt cái gh. Ngi ta ngi vào cái nào? Ngi ta ngi vào cái gh. Vy chúng ta gch vào cái gh”. Ví d 3 Li dn: “Bây gi cháu t ngón tay lên hình con mèo con. Nhìn k các hình v trong khoanh này. Ngi ta vit bng gì? Hãy gch vào cái ó”. 2. Cho tr t thc hin các bài tp tip theo (Lu ý: nh Phn Khác bit) 35. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình ngôi nhà. Hãy nhìn vào các hình trong khoanh này và tìm xem âu là cái ng ten? Hãy gch vào cái ng ten”. 36. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình chm tròn. Hãy gch vào vt gì có mõm”. 37. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình ngôi sao. Hãy gch vào vt gì có li sc”. 38. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình con mèo con. Hãy gch vào con vt ng th hai”. 39. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình cây thông. Hãy gch vào cái gì làm bng bt”. 40. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình cái chìa khóa. Hãy gch vào con s” 38 | MODULE MN4
33. 41. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình cây thông. Hãy gch vào vt ng c nc”. 42. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình con chó. Hãy gch vào vt gì có th ng c cái khác”. 43. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình ngôi sao. Hãy gch vào vt gì dùng c khi có pin”. 44. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình qu tim. Hãy gch vào con vt gì khi còn nh là con bê”. 45. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình cây thông. Mun bit nhit ngi ta dùng cái gì? Hãy gch vào vt ó”. 46. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình cái chìa khóa. Vt gì s bin thành con bm? Hãy gch vào vt ó”. 47. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình vuông. âu có hình mt em gái ng gia hai em trai? Hãy gch vào ch ó”. 48. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình con mèo. Hãy gch vào vt nào có quai”. 49. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình bông hoa. Ch nào có nhiu khi vuông nht thì gch vào ch ó”. 50. “Bây gi cháu t ngón tay lên hình chm tròn. Hãy gch mt nét lên cái gì không th thy c lúc ban êm”. IV. S Lu ý: Ghi nhn xét vic thc hin các bài tp ca tr 51. Cháu hãy nhìn k các khung này (Cô va nói va ch vào 2 dãy khung). Hãy ánh du + vào khung nào có 4 hình. 52. Cháu hãy nhìn k các khung này (Cô va nói va ch vào 2 dãy khung). Hãy ánh du + vào khung nào có 5 hình. 53. Cháu hãy nhìn k các khung này (Cô va nói va ch vào 2 dãy khung). Hãy ánh du + vào khung nào có 6 hình. 54. V thêm hình cho bng vi con s trong mi khung. Hng dn: Cô ch vào con s trong khung và nói: “ây là s my? Cháu hãy v thêm hình qu cam (hình ch nht ) cho bng vi con s trong khung này”. Lu ý: Quan sát cách cm bút ca tr và ghi nhn xét v k nng cm bút. C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 39
34. TRÍ TU (PHN HÌNH) I. Nhn bit ch cái a b c d e h k n o s (Khoanh vào nhng ch cái mà tr c úng) II. Khác bit Ví d: 40 | MODULE MN4
35. C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 41
36. 42 | MODULE MN4
37. III. Thông tin — T ng Ví d C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 43
38. THÔNG TIN — T NG 44 | MODULE MN4
39. C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 45
40. IV. S ánh du (+) vào khung nào có 4 hình + Tr ánh du ngay + Tr m hình ri ánh du ánh du (+) vào khung nào có 5 hình + Tr ánh du ngay + Tr m hình ri ánh du 46 | MODULE MN4
41. ánh du (+) vào khung nào có 6 hình + Tr ánh du ngay + Tr m hình ri ánh du V thêm hình cho bng vi con s trong mi khung B. Cách cho im và ánh giá * Cách cho im Tiu test S phiu im ti a Trí tu (li) — Hiu bit v bn thân và gia ình 6 6 — S thân th 4 4 — Biu tng v thi gian 4 4 — Trí nh (ngn hn và dài hn) 26 — Suy lun 4 C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 47
42. Trí tu (hình) — Nhn bit ch cái 1 2 — Khác bit 12 12 — Thông tin — t ng 16 16 — S 3 10 Tng cng 84 im * Cách ánh giá — Mc 1 (Mc rt thp): t di 35% im ti a ca test. — Mc 2 (Mc thp): t t 35% n 50% im ti a ca test. — Mc 3 (Mc trung bình): t trên 50% n 70% im ti a ca test. — Mc 4 (Mc khá cao): t trên 70% n 85% im ti a ca test. — Mc 5 (Mc cao): t trên 85% im ti a ca test. D. TỔNG KẾT MODULE — Ging viên cht li nhng ý chính ca module và nhng hot ng ã thc hin nhm giúp hc viên nâng cao nhn thc v c im phát trin nhn thc ca tr mm non vn dng vào công tác giáo dc theo chng trình giáo dc mm non mi. — Phát phiu ánh giá cho hc viên trng cu ý kin v kt qu thc hin module. E. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. B Giáo dc và ào to, Tài liu bi dng thng xuyên cho giáo viên mm non, NXB Giáo dc, 2004. 2. B Giáo dc và ào to, Tài liu tp hun v công tác giáo viên ch nhim trong trng THCS, THPT, 2011. 48 | MODULE MN4
43. 3. Chng trình giáo dc mm non mi. 4. Lê Minh Hà, Nguyn Thanh Giang, Hng dn bé làm quen vi toán qua các trò chi theo chng trình giáo dc mm non mi (Tài liu dành cho giáo viên), V Giáo dc Mm non, 2010. 5. Phm Minh Hc, Lê Khanh, Trn Trng Thu, Tâm lí hc , NXB Giáo dc, 1988. 6. Nguyn Th Thu Hin, Trò chi thí nghim tìm hiu môi trng thiên nhiên (tr 5 — 6 tui), NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. 7. Hoàng Th Thu Hng, V Ngc Minh, Nguyn Th Nga, Các hot ng làm quen vi toán ca tr mm non (Theo Chng trình giáo dc mm non mi), 2010. 8. Hoàng Thu Hng, Trn Th Ngc Trâm, Bch Thành Công, Phùng Th Tng, Bé làm quen vi ch cái 1, 2, NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. 9. Trn Th Ngc Trâm, Bé n vi khoa hc qua trò chi, NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. 10. Lê Thu Hng (Ch biên), Tuyn chn trò chi — bài hát — th ca — truyn — câu theo ch tr 5 — 6 tui, NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. 11. Lê Thu Hng (Ch biên), Tuyn chn trò chi — bài hát — th ca — truyn — câu theo ch tr 3 — 4 tui, NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. 12. Lê Thu Hng (Ch biên), Tuyn chn trò chi — bài hát — th ca — truyn — câu theo ch tr 4 — 5 tui , NXB Giáo dc Vit Nam, 2008. 13. Lê Thu Hng, T chc hot ng phát trin nhn thc cho tr mm non theo hng tích cc , NXB Giáo dc Vit Nam, 2009. 14. Ken Adams, Phát huy tim nng trí tu cho bé (Dành cho tr t 0 n 5 tui), Bs Nguyn Hu Vnh dch, NXB Ph n, 2010. 15. Su Hurrell, Dành cho mu giáo 3 — 5 tui — Gii toán tht d! — So sánh và phân loi, Dch gi: Ngc Hng, NXB Dân Trí, 2011. 16. Su Hurrell, Dành cho mu giáo 5 — 6 Tui — Gii toán tht d! — So sánh và phân loi, Dch gi: Ngc Hng, NXB Dân Trí, 2010. 17. inh Th Nhung, Trò chi giúp bé làm quen vi s và phép m, NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. C IM PHT TRIN NHN THC TR MM NON | 49
44. 18. Lê Th Thanh Nga, Bé hc toán qua các hot ng vi ch thc vt , NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. 19. Quyên, 365 câu giúp tr phát trin trí thông minh , NXB Giáo dc Vit Nam, 2009. 20. T Ngc Thanh, ánh giá và kích thích s phát trin ca tr t 0 — 3 tui , NXB Giáo dc Vit Nam, 2004. 21. T Ngc Thanh, ánh giá và kích thích s phát trin ca tr t 3 — 6 tui, NXB Giáo dc Vit Nam, 2004. 22. Nguyn Ánh Tuyt (Ch biên), Tâm lí hc tr em la tui mm non , NXB i hc S phm, 2004. 23. Nguyn Bích Thu (Ch biên) , Giáo trình Tâm lí hc tr em la tui mm non , NXB Hà Ni, 2005. 24. Trn Th Ngc Trâm, T Th Ngc Thanh, S phát trin ca tr 3 — 6 tui, Trung tâm Nghiên cu chin lc và phát trin chng trình giáo dc mm non — Vin Chin lc và Chng trình giáo dc, 2003. 25. Trn Th Ngc Trâm, Nghiên cu mc chín mui nhp hc lp 1 tiu hc tr 5 tui , tài cp B, 2005. 26. Trn Th Ngc Trâm, Nguyn Th Nga, Các hot ng khám phá khoa hc ca tr mm non (Theo Chng trình giáo dc mm non mi), NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. 27. V Giáo dc mm non, Tài liu tp hun v chun phát trin ca tr mu giáo 5 tui, 2006 . 50 | MODULE MN4