Module Mầm non 5: Đặc điểm phát triển thẩm mĩ, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về thẩm mĩ - Lý Thu Hiền

Nội dung text: Module Mầm non 5: Đặc điểm phát triển thẩm mĩ, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về thẩm mĩ - Lý Thu Hiền

1. LÝ THU HIỀN MODULE mn 5 ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn thÈm mÜ, nh÷ng môc tiªu vµ kÕt qu¶ mong ®îi ë trÎ mÇm non vÒ thÈm mÜ C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 51
2. A. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN Giáo dc phát trin thm m là mt trong nm mt giáo dc nhm phát trin toàn din tr mm non, góp phn hình thành nhng yu t u tiên ca nhân cách, chun b cho tr vào hc lp mt. Trong chng trình giáo dc mm non, giáo dc phát trin thm m cho tr c tin hành thông qua nhiu hot ng mà âm nhc và to hình c coi là nhng hot ng ngh thut có u th. Mc ích ca giáo dc thm m nhm phát trin tr kh nng cm nhn và th hin cái p; giáo dc tr mi quan h thm m, tình cm thm m. T ó, hình thành tr th hiu và thái thm m úng n. vic giáo dc phát trin thm m cho tr t hiu qu, ngi giáo viên cn nm c c im phát trin thm m ca tr mm non, nhng mc tiêu và kt qu mong i tr v thm m theo chng trình giáo dc mm non. T ó, giáo viên bit vn dng t chc các hot ng giáo dc thm m nói riêng và vic chm sóc — giáo dc tr mm non nói chung. Ni dung ca module gm các hot ng sau: — Tìm hiu c im phát trin thm m tr mm non. — c và nghiên cu mc tiêu giáo dc phát trin thm m tr mm non. — Phân tích kt qu mong i v giáo dc thm m tr mm non. — Vn dng kt qu ã hc vào vic thit k các hot ng phát trin thm m (âm nhc, to hình) cho tr mm non. Module c thit k cho 15 tit hc trên lp. Tuy nhiên, vic tip thu c hiu qu, trc khi hc module này giáo viên mm non cn hiu c khái quát c im tâm sinh lí ca tr mm non; nm vng chng trình giáo dc mm non hin hành. ng thi nên tham kho thêm mt s tài liu có liên quan. B. MỤC TIÊU Sau khi hc xong module này, giáo viên mm non có th: — Xác nh c mc tiêu giáo dc phát trin thm m cho tr mm non. — Phân tích c nhng c im phát trin thm m i vi tr mm non. 52 | MODULE MN 5
3. — Nêu lên s khác bit gia các tui v nhng c im phát trin thm m i vi tr mm non. — Phân nh rõ kt qu mong i v giáo dc phát trin thm m cho tr mm non. — Thit k c các hot ng giáo dc thm m cho tr mm non. C. NỘI DUNG Hoạt động 1: Xác định đặc điểm phát triển thẩm mĩ của trẻ mầm non 1.1. MỤC TIÊU Giáo viên có c bc tranh tng th v c im phát trin thm m ca tr mm non, làm c s giúp giáo viên bit cách la chn ni dung, phng pháp và cách thc t chc các hot ng giáo dc thm m cho tr trng mm non. 1.2. THÔNG TIN CƠ BẢN Tui mm non, c bit tui mu giáo là thi kì nhy cm vi nhng “cái p” xung quanh, có th coi ây là thi kì phát cm ca nhng xúc cm thm m — nhng xúc cm tích cc, d chu c ny sinh khi tr tip xúc trc tip vi “cái p”. T nhng xúc cm tích cc, tr bt u mong mun th hin trong các hot ng ngh thut. c im c bn ca hot ng to hình tui mm non a. Hot ng to hình Hot ng to hình (HTH) còn gi là hot ng to ra cái p trong cuc sng và trong ngh thut bng ngôn ng, phng tin to hình. ó là s kt hp hài hoà gia ng nét — mu sc — hình khi và b cc trong không gian. HTH luôn gn lin vi i sng hin thc nhm tho mãn nhu cu v cái p ca con ngi trên hai lnh vc: — Mt là, to ra các tác phm ngh thut to hình nhm tho mãn nhu cu nhn thc thm m, ng thi nâng cao cht lng i sng vn hoá ca con ngi. — Hai là, a cái p vào cuc sng. Vic này c thc hin qua m thut ng dng vi các chuyên ngành ho, trang trí th công m ngh và kin trúc. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 53
4. Ngh thut to hình còn là hình thc giao tip bng ngôn ng ca hình tng ngh thut khi con ngi cha bit v li nói và ch vit ca nhau. HTH giúp ta hiu bit v quá kh, bit c trình sn xut, tp quán, vn hoá xã hi ca mi thi i khác nhau c th hin bng phng pháp khc trên vách á hay dùng, dng c lao ng, th, t l, trang sc Vì th HTH còn là hot ng nhn thc c bit mà ó con ngi không ch n thun nhn thc v cái p ca th gii xung quanh mà còn có mong mun ci to th gii theo quy lut ca cái p. HTH là hot ng òi hi con ngi lòng ham mun, nim say mê ngh thut không có nhng cái ó chc hn không có sáng to ngh thut. Sáng to ngh thut chính là ngng ti a ca tính tích cc hot ng ngh thut nói chung, ca HTH nói riêng, hay nói cách khác hot ng ngh thut (trong ó có ngh thut to hình) là hot ng th hin cao nht tính tích cc và sáng to ca ngi ngh s. Ngh thut to hình bao gm các chuyên ngành hi ho, ho, iêu khc, trang trí th công m ngh. — Hi ho: Là ngh thut mt phng, không gian ca ngh thut hi ho là không gian hai chiu. phn ánh c i tng trên mt phng, ngi ho s phi dùng ng nét, mu sc, b cc biu hin. ó chính là ngôn ng, là c trng biu cm ca hi ho. — ho: Ging nh hi ho, ngôn ng và c trng ca ho cng chính là ng nét, mu sc, b cc (cho n nay ngi ta cha nh ngha rõ ràng v ho). — iêu khc: Có hai loi hình ó là tng tròn và phù iêu, hay còn gi là chm ni, song c hai loi hình này u dùng hình khi biu hin. — Trang trí th công m ngh: Là loi hình ngh thut ng dng, bao gm rt nhiu chuyên ngành nh: To dáng công nghip, to dáng gm, trang trí vi la thi trang, làm trang sc Qua tìm hiu khái quát v HTH, ta thy rng HTH và các chuyên ngành ca nó u có trong môi trng HTH ca tr mu giáo nhng hình thc ca hot ng này tn ti di dng các trò chi ca tr nhm tho mãn nhu cu “c làm ngi ln” cng nh nhu cu khác trong s phát trin ca tr. 54 | MODULE MN 5
5. b. c im c bn ca hot ng to hình tr mm non HTH ca tr em cha phi là mt hot ng sáng to ngh thut thc th. Quá trình hot ng và sn phm HTH ca tr th hin các c im ca mt nhân cách ang c hình thành. HTH ca tr em không nhm mc ích to nên nhng sn phm phc v xã hi, ci to th gii hin thc xung quanh mà kt qu v i nht ca quá trình hot ng là làm bin i, phát trin chính bn thân tr. c im rõ nét nht trong HTH ca tr em ó là tính duy k. Tính duy k làm cho tr n vi HTH mt cách d dàng. Tr sn sàng v bt c cái gì mà tr thích, tr mun ch không phi là cái d v. Mi quan tâm ca tr trong hot ng này là c gng truyn t, giúp ngi xem hiu c nhng suy ngh, thái , tình cm mà tr miêu t, ch không phi là s ánh giá v thm m, do ó tr thng rt hào hng và hài lòng vi tt c nhng sn phm do mình to nên. Mt c im tâm lí rt c trng to nên v hp dn riêng cho sn phm HTH ca tr, ó là tính không ch nh. Tr mu giáo cha có kh nng c lp suy tính công vic sp ti mt cách chi tit, các d nh to hình thng ny sinh mt cách tình c, ph thuc rt nhiu vào tình hung và cm xúc ca tr. ôi khi, tr cng “lp k hoch” cho HTH nhng k hoch này thng b thay i nhanh chóng bi s chi phi ca các yu t ngu nhiên xut hin trong quá trình quan sát hay trong i sng xúc cm, tình cm. HTH tr nh gm các dng: v, nn, xé dán, chp ghép. Kh nng th hin tính truyn cm qua các phng thc HTH ca tr c phát trin theo tng tui. * Tr 2 — 3 tui Th hin bng ng nét, hình dng song cha th to nên nhng hình nh rõ ràng, y nhng ã có kh nng liên tng, liên h gia các du hiu ca i tng tri giác vi nhng hình v c th hin ra trên giy. Tr tui này ã có kh nng th hin tng tng tái to, biu cm bng cách s dng mt s chm vch, ng nét khác nhau b sung vào các hình do ngi ln v sn hoc hình v do tr tình c to nên trc ó nh: “nhng tia nng”, “nhng git ma”, “nhng chic lá”, “dòng nc chy”, làm cho các hình v “có v” hoàn thin hn, “hình tng” có v trn vn hn. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 55
6. thi kì tin to hình và giai on s ca to hình, khi tr v thng tp trung chú ý, n lc hiu hn vào s vn ng bin i các ng nét và to nên các hình thù. Bi vy, tr thng ít quan tâm ti mu sc và thng v bng bt kì loi bút màu nào mà chúng tình c v c. tui này, tr cha có kh nng th hin b cc trong tranh. Trong quá trình vui chi — to hình, tr có th cm nhn bng các giác quan tính nhp iu ca s sp xp các ng nét, các du chm, vch, Khi cùng ngi ln b sung các hình v và mô t các hin tng n gin bng các vn ng và s sp xp hình nh trc quan theo nhp hình nh v “ma ri”, “lá rng”, tr có th tp nh hng trên không gian * Tr 3 — 4 tui Các k nng to hình ca tr 3 — 4 tui mc n gin. Tr có th v tng i chun xác các hình hình hc (tròn, vuông, tam giác) và rt tích cc, linh hot vn dng phng thc v các hình c bn này th hin các s vt n gin mà tr quan sát c trong môi trng xung quanh (Ví d: tr v con gà bng hai hình tròn làm u và thân, các nét xiên làm chân, ngón chân ). Trong tranh v, tr bt u chú ý ti vai trò ca mu sc nh là mt du hiu làm p cho bc tranh nhng cha bit cách tô màu cho phù hp vi i tng (Ví d: Tr có th tô ông mt tri màu xanh, mt nc màu hng). Tr phân bit và có thái khác nhau vi mu sc, qua mu sc th hin thái tình cm ca mình vi i tng miêu t (Ví d: màu áng yêu nh , hng, vàng, da cam, xanh lc, xanh lam sáng dùng tô nhng nhân vt bé thích; màu tô nhng nhân vt áng ghét là màu en, tím, nâu). Các s vt c miêu t thng là trong không gian hai chiu trên t giy v, th hin tính nhp iu trong s sp xp lp i lp li các s vt n l cùng loi trên khp b mt t giy (Ví d: v nhng qu trên cành cây, v ma, hoc xp chui ht). * Tr 4 — 5 tui Cùng vi vic hoàn thin dn các k nng to hình, tr la tui này ã hiu c chc nng thm m ca các ng nét, hình khi. Tr có kh nng phân bit và iu chnh các nét v, to ra nhiu hình khác nhau (ô van, hình bán nguyt), qua ó m rng phm vi các i tng miêu t. ng thi, tr bt u nhn bit, phân bit mu sc tht ca i tng miêu t nh mt du hiu c thù và th hin chúng trong tranh v (Ví d: tr hiu ông mt tri nên c tô màu hoc vàng, mt nc tô màu xanh ). Tri giác không gian và t duy không gian phát trin giúp tr 56 | MODULE MN 5
7. có th liên h gia không gian ba chiu ca khung cnh hin thc vi không gian hai chiu trên t giy v và bit cách sp xp xen k gia các i tng miêu t chính trên nn các thành phn th yu (Ví d: v ng ph th hin s xen k các kiu nhà, ô tô, cây ci). * Tr 5 — 6 tui Cùng vi s tng lên ca các kinh nghim nhn thc, nng lc thm m, các n tng, xúc cm tình cm và phát trin k nng vn ng tinh khéo, tr 5 — 6 tui có th s dng các ng nét lin mch, uyn chuyn, mm mi miêu t tính trn vn ca i tng trong cu trúc và b cc hp lí. ng thi, tr linh hot trong vic to ra các bc chuyn màu, phi màu to nên hiu qu thm m khác nhau và th hin suy ngh, tình cm ca mình (Ví d: màu xanh non ca lá m, màu xanh m ca bi cây). Cách b cc a dng, có chiu sâu vi nhiu tng cnh ã khin tranh v ca tr th hin c mi liên h cht ch gia ni dung và hình thc, to c s sinh ng, áng yêu trong cách th hin các i tng thm m. Tóm li, khi nghiên cu các sn phm to hình ca tr mu giáo, ta thy tr thng miêu t nhng gì tr thy, tr bit, tr ngh theo cách cm nhn riêng ca tr ch cha hn là ging nh nhng cái mà ngi ln chúng ta nhìn thy. ây là mt c im rt c trng trong sn phm HTH ca tr mu giáo. Di góc nhìn ca tr, mi s vt hin tng u mang mt v p rt ng nghnh, trong sáng, áng yêu và y cm xúc. Chính c im này ã to nên nhng sáng to y bt ng trong các sn phm to hình ca tr. Tuy nhiên, cùng vi vic hoàn thin dn các k nng to hình, ngi ln và nhà giáo dc cn làm phong phú hn biu tng v các s vt hin tng, m rng vn hiu bit, tng cng cho tr quan sát các s vt hin tng có trong hin thc và các hình tng trong nhng tác phm ngh thut làm giàu vn sng cho tr, giúp tr miêu t i tng to hình trong tính ngh thut, sáng to và chân thc hn. c im c bn ca hot ng âm nhc tui mm non a. Hot ng âm nhc trng mm non, c bit là i vi la tui mu giáo, âm nhc là mt trong nhng loi hình ngh thut phát trin nng lc cm xúc, tng tng, sáng to, s tp trung chú ý, kh nng din t hng thú ca tr. Khác vi các loi hình ngh thut nh hi ha, vn hc, âm nhc không hoàn toàn xác nh rõ nhng hình nh c th. Âm nhc bng C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 57
8. ngôn ng riêng là giai iu, âm sc, cng , nhp , hòa âm, tit tu cùng vi thi gian ã thu hút, hp dn, làm tha mãn nhu cu tình cm ca tr. Âm nhc là phng tin giúp tr nhn thc th gii xung quanh, phát trin li nói, quan h giao tip, trao i tình cm i vi tr, âm nhc là th gii kì diu y cm xúc. Tr có th tip nhn âm nhc ngay khi còn nm trong nôi. Tr mm non d xúc cm, vn ngây th, trong sáng nên tip xúc vi âm nhc là nhu cu không th thiu. Th gii âm thanh muôn màu không ngng chuyn ng to iu kin cho tr phát trin các chc nng tâm lí, nng lc hot ng và s hiu bit ca tr. b. c im phát trin kh nng âm nhc ca tr mm non * Tr di 1 tui Ngay t thu u th, tr ã bit nghe và ã có nhng phn ng âm thanh. Tr 2 tháng tui ã có biu hin lng nghe âm thanh. Tr t 4 n 5 tháng tui bit hng theo ni phát ra âm thanh. Tr ngoái li nhìn khi nghe thy âm thanh phát ra Tr nhng tháng tui này ã có biu hin hng ng vi tính cht âm thanh ca âm nhc bng thái sung sng khi nghe ting nhc. Tr nín khóc khi nghe ting ru à i. Gn 1 tui, tr bit u theo ting hát ca ngi ln. Tuy nhiên, kh nng chú ý n âm thanh ca tr rt ngn. Tr cng rt thích hóng chuyn, thích nghe cô hát nhng bài hát ru, dân ca, các bài hát có giai iu êm du và vut ve tay chân tr hoc b tr ung a theo nhp bài hát. * Tr 1 — 2 tui tui này, nhng bài hát vui ti, nhn nhp to cho tr nhng cm xúc và s tp trung chú ý. Tr có th hát theo ngi ln nhng t cui, nhng câu hát n gin, thích nghe hát ru, nghe nhng bài hát có giai iu mm mi, êm du. Tr bit hng ng cm xúc vi âm nhc bng các ng tác n gin nh: vy tay, nhún nhy, ung a tuy nhiên cha khp vi nhp iu âm nhc. * Tr 2 — 3 tui Tr có nhng biu hin hng ng âm nhc bng thái c th, rõ ràng nh ti ci, yên lng, vui v, thích thú, chm chú, ngc nhiên. Tr có kh nng chú ý nghe hn và có th phân bit cao thp, to nh ca âm thanh. Tr có th hát theo ngi ln nhng bài hát ngn, n gin, bit th hin cm xúc âm nhc bng nhng vn ng n gin nh v tay, gim chân, vy tay, nhún nhy theo nhp iu âm nhc, chy vòng quanh theo ting nhc. 58 | MODULE MN 5
9. * Tr 3 — 4 tui ây là giai on chuyn t nhà tr lên mu giáo. V ngôn ng, tr ã nói c liên tc hn. Nhng biu hin v thái cng rõ rt hn nh ngc nhiên, thích thú, chm chú c bc l rõ trong vn ng nh: gim chân, v tay, vy tay theo âm nhc. tr xut hin s hng thú vi âm nhc, ôi khi tr hng thú vi mt dng âm nhc hoc vi mt tác phm âm nhc nào ó. Tuy nhiên, cm xúc và hng thú âm nhc cha n nh, nhanh chóng xut hin và cng mt ngay. Tr có th t hát hoc có s h tr chút ít ca ngi ln hát nhng bài hát ngn, n gin. Tr tui này có th làm quen vi mt s nhc c gõ m nh: trng con, chm che , tp s dng gõ m theo nhp bài hát. * Tr 4 — 5 tui Tr tui này ã th hin tính c lp. Tr t ra các câu hi nh: Vì sao? Th nào? Trong t duy tr bt u nm uc mi quan h gia các s vt, hin tng. Tr có th xác nh c các âm thanh cao, thp, to nh. Âm sc (ting hát ca bn hoc ting àn). Bit phân bit tính cht âm nhc: Vui v, sôi ni, êm du, nhp nhanh hay chm Tr hiu uc yêu cu ca bài hát, s phi hp ng tác trong khi múa. tui này, ging tr ã âm vang (tuy cha ln) và linh hot hn. Âm vc ging ã n nh trong khong quãng 6 (Rê — Xi). Kh nng phi hp gia nghe và hát cng n nh hn. Hng thú vi tng dng hot ng âm nhc tng tr, kh nng th hin s phân hoá rõ rt, tr thích hát, tr thích múa, tr thích chi các dng c âm nhc * Tr 5 — 6 tui ây là giai on chun b cho tr vào trng tiu hc. Tr có kh nng tri giác toàn vn hình tng âm nhc. Cm giác tai nghe và kinh nghim nghe nhc ca tr cng tích lu c nhiu hn. Tr có th phân bit cao, thp, ca âm thanh giai iu i lên hay i xung, to, nh, thm chí c s thay i cng âm thanh (mnh hay yu) âm sc ca mt s nhc c, ging hát. Ging hát ã vang hn, âm sc n nh, tm c ging cng m rng, trong khong quãng 8 (ô 1 — ô 2). S phi hp gia tai nghe và ging hát cng tt hn. Tr có th vn ng theo nhc mt cách nhp nhàng, uyn chuyn, có th di chuyn các i hình khác nhau, ng tác truyn cm, ôi khi có s sáng to mt mc nht nh. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 59
10. iu này cho thy rng, trong quá trình giáo dc âm nhc cn phi nm c c im la tui chung và chú ý c im cá bit tng tr. c. c im hot ng âm nhc ca tr mm non Tr nhà tr, b máy phát âm còn yu t, rt nhy cm và còn tip tc hoàn chnh cùng vi s phát trin chung ca c th. So vi ngi ln, thanh qun ca tr ch to bng mt na ngi ln. Các dây thanh i mnh d và ngn, vòm hng còn cng, cha linh hot, hi th còn yu, hi ht. Vì vy, ging tr có c im là cao và yu, s chú ý và cm giác v tai nghe ca tr do vy cng còn hn ch. Âm vc ging ch có th hát nhng giai iu ngn, phù hp vi ging nói t nhiên, âm vang cng cha rõ và ph thuc tu theo tng tui ca tr. * Tr di 1 tui Ch yu là cô cho tr làm quen vi ca hát bng cách hát cho tr nghe. Khi nghe tr có biu hin hng ng cm xúc ca mình vi bài hát bng ging u hay a a theo. * Tr 1 tui Ngoài vic cho tr nghe hát là ch yu, tr bt u bit hát theo cô nhng âm cui ca câu nhc, tit nhc. Tr nhún nhy, lc l khi c nghe nhc, nghe hát. Tr thích nhún nhy ung a theo nhc và bt chc làm theo mt vài âm thanh, c ch, iu b. Tr thích nghe nhc trên ài hoc ti vi, c bit là nhng on qung cáo vì mu sc chúng thng hp dn, li ngn, và c nhc i, nhc li. Tr thích chi vi các chi phát ra âm thanh nh cái chuông, trng, thanh gõ * Tr 1 — 2 tui Tr ã bit hát nhm theo khi nghe ngi khác hát và bt u hát theo vài t cui ca câu hát, nhng bài hát vui ti, nhn nhp d to cho tr cm xúc. Tr thích nghe hát ru, nhng bài hát có giai iu vui ti và hng ng cm xúc bng các ng tác nh: V tay, nhún nhy theo nhp iu bài hát, tuy nhiên cha tht nhp nhàng vi nhp iu âm nhc. * Tr 2 — 3 tui Tr có th hát theo cô nhng bài hát ngn, d hát, âm vc phù hp vi tr t Mi — La. Ni dung gn gi vi tr. Tr bt chc cô giáo nhng ng tác n l ca mt bài hát. Tr nhún nhy, lc l khi nghe cô hát hoc nghe bng nhc. 60 | MODULE MN 5
11. * Tr mu giáo (3 — 6 tui) tui này b máy phát âm còn yu t, rt nhy cm và còn tip tc hoàn chnh cùng vi s phát trin chung ca c th. Ging tr có c im là cao và yu. tinh nhy ca tai nghe dn tng lên, do ó nng lc cm nhn các thuc tính ca âm thanh âm nhc (nh cao, thp, mnh, nh, to nh ) trong mi bài hát, bn nhc tr cng c bc l. Tuy nhiên, s chú ý ca tai nghe còn yu, cm giác v tai nghe ca tr do vy cng b hn ch v chun xác (mà yêu cu cn t ti). Tr cha iu khin c c quan thanh qun và hô hp nên âm thanh phát ra cha rõ ràng và nhiu khi không theo ch nh ca bn thân. Âm vc ging thun li tr hát mt cách t nhiên, âm vang cng khác nhau theo tng tui: — Tr 3 — 4 tui, âm vc ging t Rê — La. — Tr 4 — 5 tui, âm vc ging t Rê — Xi. — Tr 5 — 6 tui, âm vc ging t — . giúp cho tr t iu khin c ging hát ca mình, cn phi xác nh c âm vc ging hát ca tng tr, có k hoch luyn tp có h thng nhm cng c và bo v ging hát cng nh tai nghe ca tr. — Tr 3 — 4 tui Tr ã có nhng cm xúc âm nhc và có nhng biu hin bên ngoài nh: ngc nhiên, thích thú, vy tay, Tr có kh nng phân bit và nhc li nhng giai iu n gin. Tuy nhiên nhng cm xúc và hng thú âm nhc ó vn cha n nh, nhanh chóng xut hin và cng mt i ngay. — Tr 4 — 5 tui Tr có nhng biu hin n nh v mt cm xúc, ôi khi bit hng ng vui v, mnh m vi giai iu mang tính cht vui v, rn rã. Bc u tr ã có nhng biu hin quan tâm ti ni dung bài hát vi nhng câu hi “Nói v cái gì?”, “V ai?”. Tr có biu hin v trí nh âm nhc, bc u nm c nhng n tng v tác phm âm nhc ã c nghe. Vn ng ca tr tui này ã phong phú hn. Bc u tr bit làm các ng tác phi hp n gin (nh vy cánh tay kt hp nhún, v tay, C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 61
12. dm chân ). Tr cha thc hin nhng ng tác khó nhiu chi tit hoc òi hi chính xác cao. Vic di chuyn i hình cng cha cp ti. — Tr 5 — 6 tui S chú ý ca tr cao hn và kéo dài. Tr bit tp trung nghe âm nhc. Tr có kh nng cm nhn trng thái chung ca âm nhc, theo dõi s phát trin ca hình tng âm nhc. Tr bit th hin nhu cu i vi âm nhc và có ý thc hn, bit xác nh c tính cht âm nhc vui, bun, âm thanh cao, thp, to, nh, nhanh, chm. Các vn ng c bn ã hoàn thin hn, c bit kh nng vn ng ca các c ln. Tr bit phi hp ng tác tay, chân, thân mình bit múa cùng bn, múa vi các i hình n gin, các ng tác phong phú hn. 1.3. CÂU HỎI TỰ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG 1 Bn hãy suy ngh, c tài liu sau ó tr li các câu hi di ây: Câu hi 1: Vì sao cn phi xác nh c c im phát trin thm m ca tr mm non? Câu hi 2: Trình bày c im c bn ca hot ng to hình tui mm non. Câu hi 3: Trình bày c im c bn ca hot ng âm nhc tui mm non. Hoạt động 2: Xác định mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ mầm non 2.1. MỤC TIÊU Giáo viên có c cách nhìn tng th v mc tiêu giáo dc thm m cho tr mm non, giúp giáo viên trin khai ni dung lnh vc giáo dc phát trin thm m mt cách úng hng. 2.2. NỘI DUNG Mc tiêu giáo dc phát trin thm m cho tr mm non bao gm: — Mc tiêu giáo dc thm m cho tr nhà tr (3 — 36 tháng). — Mc tiêu giáo dc thm m cho tr mu giáo (3 — 6 tui). 2.3. ĐỌC THÔNG TIN SAU — Mc tiêu giáo dc phát trin thm m cho tr nhà tr: Mc tiêu giáo dc phát trin thm m cho tr nhà tr nm trong mc tiêu giáo dc phát trin tình cm, k nng xã hi và thm m, ó là: Thích nghe hát, hát và vn ng theo nhc; thích v, xé dán, xp hình 62 | MODULE MN 5
13. — Mc tiêu giáo dc phát trin thm m cho tr mu giáo: + Có kh nng cm nhn v p trong thiên nhiên, cuc sng và trong các tác phm ngh thut. + Có kh nng th hin cm xúc, sáng to trong các hot ng âm nhc, to hình. + Yêu thích, hào hng tham gia vào các hot ng ngh thut. 2.4. CÂU HỎI TỰ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG 2 Câu hi 1. Vì sao cn phi nm c mc tiêu giáo dc phát trin thm m tr mm non? Câu hi 2. Hãy trình bày mc tiêu giáo dc phát trin thm m cho tr nhà tr. Câu hi 3. Hãy trình bày mc tiêu giáo dc phát trin thm m cho tr mu giáo. Hoạt động 3: Xác định kết quả mong đợi về sự phát triển thẩm mĩ ở trẻ mầm non 3.1. MỤC TIÊU Giáo viên có c cách nhìn tng th kt qu mong i v s phát trin thm m tr mm non. T ó, giúp giáo viên nh hng cách la chn ni dung, phng pháp và cách thc t chc các hot ng ngh thut (âm nhc, to hình) cho tr trong trng mm non. 3.2. THÔNG TIN CƠ BẢN Kt qu mong i v s phát trin thm m tr nhà tr. Kt qu mong i 12 — 24 tháng tui 24 — 36 tháng tui Th hin cm xúc qua — Thích nghe hát và — Bit hát và vn ng n gin hát, vn ng theo vn ng theo nhc theo mt vài bài hát/ bn nhc nhc/tô màu, v nn, (dm chân, lc l, v quen thuc. xp hình, xem tranh. tay). — Thích v, xem tranh. — Thích tô màu, v, nn, xé, xp hình, xem tranh (cm bút di màu, v nguch ngoc). C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 63
14. Kt qu mong i v thm m tr mu giáo. Kt qu mong i 3 — 4 tui 4 — 5 tui 5 — 6 tui Cm nhn và th — Vui sng, v — Vui sng, v — Tán thng, hin cm xúc trc tay, nói lên cm tay, làm ng tác khám phá, bt v p ca thiên nhn ca mình mô phng và s chc âm thanh, nhiên, cuc sng và khi nghe các âm dng các t gi dáng iu và s các tác phm ngh thanh gi cm và cm nói lên cm dng các t gi thut (âm nhc, to ngm nhìn v xúc ca mình khi cm nói lên cm hình) p ni bt ca nghe các âm xúc ca mình khi các s vt, hin thanh gi cm và nghe các âm tng. ngm nhìn v p thanh gi cm và ca các s vt, ngm nhìn v hin tng. p ca các s vt, hin tng. — Chú ý nghe, t — Chú ý nghe, t — Chm chú lng ra thích c hát ra thích c hát nghe và hng theo, v tay, theo, v tay, nhún ng cm xúc (hát nhún nhy, lc l nhy, lc l theo theo, nhún nhy, theo bài hát, bn bài hát, bn nhc. lc l, th hin nhc. ng tác minh ha phù hp) theo bài hát, bn nhc. — Vui sng, ch, — Thích thú, ch, — Thích thú, s, ngm nhìn và s, ngm nhìn và ngm nhìn và s nói lên cm nhn s dng các t gi dng các t gi ca mình trc cm nói lên cm cm nói lên cm v p ni bt (v nhn ca mình xúc ca mình (v mu sc, hình (v mu sc, hình mu sc, hình dáng ) ca các tác dáng ) ca các tác dáng, b cc ) phm to hình. phm to hình. ca các tác phm to hình. 64 | MODULE MN 5
15. Kt qu mong i 3 — 4 tui 4 — 5 tui 5 — 6 tui Mt s k nng — Hát t nhiên, — Hát úng giai — Hát úng giai trong hot ng âm hát c theo iu, li ca, hát rõ iu, li ca, hát nhc (hát, vn ng giai iu bài hát li và th hin sc din cm phù theo nhc) và hot quen thuc. thái ca bài hát hp vi sc thái, ng to hình (v, qua ging hát, nét tình cm ca bài nn, xé dán, xp mt, iu b hát qua ging hình). hát, nét mt, iu b, c ch — Vn ng theo — Vn ng nhp — Vn ng nhp nhp iu bài hát, nhàng theo nhp nhàng phù hp bn nhc (v tay iu các bài hát, vi sc thái, nhp theo phách, nhp, bn nhc vi các iu bài hát, bn vn ng minh hình thc (v tay nhc vi các hình ha). theo nhp, tit thc (v tay theo tu, múa). các loi tit tu, múa). — S dng các — Phi hp các — Phi hp và la nguyên vt liu nguyên vt liu chn các nguyên to hình to ra to hình to ra vt liu to hình, sn phm theo s sn phm. vt liu thiên gi ý. nhiên to ra sn phm. — V các nét — V phi hp các — Phi hp các k thng, xiên, nét thng, xiên nng v to ngang, to thành ngang, cong tròn thành bc tranh bc tranh n to thành bc có mu sc hài gin. tranh có mu sc hòa, b cc cân và b cc. i. 2.5. Xé theo di, — Xé, ct theo — Phi hp các k xé vn và dán ng thng, ng nng ct, xé dán thành các sn cong và dán thành to thành C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 65
16. Kt qu mong i 3 — 4 tui 4 — 5 tui 5 — 6 tui phm n gin. sn phm có mu bc tranh có sc, b cc. mu sc hài hòa, b cc cân i. — Ln dc, xoay — Làm lõm, v bt, — Phi hp các k tròn, n dt t bè loe, vut nhn, nng nn to nn to thành un cong t nn thành sn phm các sn phm có nn thành sn có b cc cân 1 khi hoc 2 phm có nhiu i. khi. chi tit. — Xp chng, xp — Phi hp các k —Phi hp các k cnh, xp cách nng xp hình nng xp hình to thành các sn to thành các sn to thành các sn phm có cu trúc phm có kiu phm có kiu n gin. dáng, mu sc dáng, mu sc khác nhau. hài hòa, b cc cân i. — Nhn xét các — Nhn xét các sn — Nhn xét các sn sn phm to phm to hình v phm to hình v hình. mu sc, ng mu sc, hình nét, hình dáng. dáng, b cc. Th hin s sáng to — Vn ng theo ý — La chn và t — T ngh ra các khi tham gia các thc các bài hát, th hin hình hình thc to hot ng ngh bn nhc quen thc vn ng ra âm thanh, vn thut (âm nhc, to thuc. theo bài hát, bn ng, hát theo hình). nhc. các bn nhc, bài hát yêu thích. — To ra các sn — La chn dng — Gõ m bng phm to hình c gõ m theo dng c theo tit theo ý thích. nhp iu, tit tu tu t chn. bài hát. 66 | MODULE MN 5
17. Kt qu mong i 3 — 4 tui 4 — 5 tui 5 — 6 tui — t tên cho sn — Nói lên ý tng — Nói lên ý tng phm to hình. và to ra các sn và to ra các sn phm to hình phm to hình theo ý thích. theo ý thích. — t tên cho sn — t tên cho sn phm to hình phm to hình 3.3. Câu hi t ánh giá hot ng 3 Câu hi 1: Theo ch vì sao cn có kt qu mong i cho tr nhà tr và tr mu giáo v giáo dc phát trin thm m? Câu hi 2: Hãy trình bày kt qu mong i tr nhà tr v giáo dc phát trin thm m. Câu hi 3: Hãy trình bày kt qu mong i tr mu giáo v giáo dc phát trin thm m. Hoạt động 4: Thiết kế các hoạt động âm nhạc/tạo hình, trên cơ sở của việc xác định đặc điểm, mục tiêu và kết quả mong đợi về giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ mầm non theo nội dung chương trình giáo dục mầm non 4.1. MỤC TIÊU Giáo viên có c nhng gi ý v vic t chc các hot ng âm nhc, to hình cho tr, c t chc trong hot ng hc trng mm non. Các hot ng gi ý này nhm giúp giáo viên tham kho vic la chn ni dung, phng pháp, cách thc t chc các hot ng ngh thut(âm nhc, to hình). T ó, giúp giáo viên bit cách thit k các hot ng ngh thut (âm nhc, to hình) c t chc cho tr tui do giáo viên ph trách trong trng mm non. 4.2. ĐỌC THÔNG TIN THAM KHẢO Gi ý các hot ng âm nhac, to hình cho tr nhà tr và tr mu giáo. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 67
18. HOT NG ÂM NHC A. Hot ng âm nhc cho tr nhà tr Hot ng 1 Nghe hát: “Cò l” — Dân ca ng bng Bc B. 1. Mc ích Tp cho tr bit chú ý nghe cô hát. 2. Chun b Mõ hoc song loan. 3. Tin hành i vi tr quá nh, cô có th cho tr ngi vào lòng, tr còn li ngi xung quanh cô. Cô hát tình cm, th hin ging mm mi, nh nhàng nh cánh cò bay. Cô va hát va nhìn tr âu ym. Nhng ln hát sau, cô có th va hát va gõ m bng mõ hoc song loan. Hoc cô hát cm tay tr này hoc tr khác lc nh theo nhp iu bài hát. Hot ng 2 Nghe nhc, nghe hát: “Em m gp Bác H”. Nhc và li: Xuân Giao. Dy tr v tay và làm ng tác minh ho theo bài hát. 1. Mc ích Tr chú ý nghe và bit th hin cm xúc cùng cô. 2. Chun b — Tranh Bác H vi các cháu thiu nhi. — Bng cát xét. 3. Tin hành — Cô cho tr xem tranh Bác H vi các cháu thiu nhi và cùng trò chuyn vi tr v tình cm, s chm lo ca Bác i vi các cháu. — Cô hát cho tr nghe, kt hp ng tác minh ho nh sau: + êm qua Bác H. Hai tay chp vào nhau, úp vào má trái, ngi ung a theo nhp bài hát. + Râu Bác dài bc ph. Hai tay ch vào cm, ri t t vut lên hai mái u. 68 | MODULE MN 5
19. + Em âu ym má Bác. Hai tay bt chéo nhau, ri t t a hai ngón tay tr ch lên hai bên má. + Vui bên Bác múa hát. Hai tay a lên cao, tay phi gi cao, tay trái thp, cun c tay theo nhp, ri i bên. + Bác mm ci Em ngoan. Tay phi vy nh theo nhp bài hát, mt nhìn âu ym. Ri t t úp hai tay lên ngc, ngi lc nh theo nhp bài hát. Cô ng viên tr v tay m cho cô hát. Tr nào thích hát, cô cho tr ph ho theo cô. Hot ng 3 Dy hát Con gà trng — Nhc và li: Tân Huyn. Vn ng theo nhc: oàn tàu nh xíu . 1. Mc ích Tr hát úng giai iu bài hát cùng vi cô giáo. Bc u làm quen vi vn ng theo nhc. 2. Chun b Trng lc, bng cát xét. M lái tàu, lá c xanh, lá c . 3. Tin hành — Cô cho tr nghe bng bài hát: oàn tàu nh xíu . Cô óng vai bác lái tàu, u i m, tay cm lá c xanh và cho c lp ni uôi nhau i thành vòng tròn trong lp (tr bá vai nhau). Va i u va hát theo bài hát. Khi nào cô gi lá c c lp dng li. Cô cho tr vn ng mt vài ln. — Cô gi ct ting gáy ò. ó. o. Cô tr ó là ting gáy ca con gì? Cô và tr trò chuyn v chú gà trng “Khi tri va hng sáng, chú gà trng ã ct ting gáy vang ò. ó. o gi mi ngui mau dy thôi i làm vic. Các con i! Mau dy thôi n trng mu giáo”. — Cô hát mu kt hp ng tác minh ho. — Cô gii thiu tên bài hát, tên tác gi. — Cô dy tr hát: Cô hát to, chm rõ li, cho tr hát theo cô tng câu mt t u n ht bài hát. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 69
20. Hot ng 4 Dy vn ng theo nhc: oàn tàu nh xíu . Nghe nhc, nghe hát: Con cò cánh trng . 1. Mc ích Tr bit vn ng nhp nhàng theo bài hát. Bit chú ý nghe cô hát, nghe trn vn tác phm. 2. Chun b M bác lái tàu, lá c xanh, lá c . Bc tranh v chú cò bay trên cánh ng. 3. Tin hành — Cô trò chuyn vi tr v bc tranh chú cò ang bay trên cánh ng. Cô hi tr: “Các con ã c nghe bài hát gì nói v chú cò?”. Cô hát cho tr nghe kt hp ng tác cánh cò bay l bay la. Cô hi tr tên bài hát? — Cô i m bác lái tàu, tay cm lá c xanh và nói: “Bây gi ã n gi lên tàu xin mi các con hãy lên tàu”. Cô cho tr bá vai nhau va i va hát bài oàn tàu nh xíu . Hát ht bài, cô cm lá c ra hiu tàu dng li. Cô có th mi tr ln nht lên óng gi bác lái tàu, cô bá vai tr và cùng vn ng vi tr. giúp tr vn ng mt cách hng thú, nhp nhàng theo nhc, cô cho tr nghe bng cát xét, trong quá trình vn ng cô có th gi ting còi tàu hú tu tu xình xch B. Hot ng âm nhc cho tr mu giáo Hot ng 1 * Dy hát: Xoè bàn tay, nm ngón tay. * Ni dung kt hp: Trò chi âm nhc Tai ai tinh. 1. Mc ích — Tr bit hát úng theo cô c bài, hát vui ti. — Bc u bit chi trò chi âm nhc. 2. Chun b Bng cát xét. Giy trng, bút d, hoc nhng bc tranh v sn nhng ôi bàn tay tr tô màu. M chóp kín. 70 | MODULE MN 5
21. 3. Tin hành * Dy hát: — Cô trò chuyn vi tr v ôi bàn tay. Bàn tay có ngón dài, ngón ngn. Ngón nào cng p, ngón nào cng xinh. Bàn tay giúp các con hc múa, hc cách làm vic. ôi bàn tay tht áng quý, các con phi bit gi gìn và bo v ôi bàn tay nhé! — Cô hát mu kt hp ng tác minh ho cho bài hát, ng tác nh sau: + Bàn tay nm li, nm li. Bàn tay nm vào, m ra theo nhp bài hát. + p tay to nhé! V tay theo phách. + Bàn tay nm li nm li. Bàn tay nm vào, m ra theo nhp bài hát. + Lc chúng quay i nào! Gi tay lên cao, lc c tay theo phách. — Cô gii thiu tên bài hát, tác gi. — Cô gii thiu ni dung, tính cht bài hát: Bài hát nói v ôi bàn tay ca chúng mình. ôi bàn tay bit v tay tht to, bit lc c tay tht do. Bài hát tht vui. Nào chúng mình cùng hát. — Cô hát bài hát to, chm, rõ li, tr hát theo cô t u n cui bài hát. Trong quá trình hc hát, gây hng thú cho tr, cô có th kt hp làm ng tác minh ho theo bài hát. Nhng câu tr hát cha úng, cô có th sa sai cho tr bng cách hát mu trn vn câu hát sai ó ri bt nhp cho tr hát li. Khi tr ã hát úng, cô cho tng t hát thi ua nhau, cô m àn cho tr cùng hát, hoc v tay m theo. * Chi trò chi âm nhc: Tai ai tinh. — Mc ích: Phát trin tai nghe, phát hin và nhn ra ging hát ca bn. — Chun b: M chóp kín. — Cách chi: Cô cho mt tr lên i m chóp kín, gi mt tr khác ng lên hát mt bài hát bt kì. Cô tr i m chóp, bn nào va hát? Nu tr cha oán úng, cô yêu cu bn hát li, tr oán. Cô cn ng viên, khuyn khích tr chi. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 71
22. • Kt thúc cô cho tr tô màu nhng ngón tay, hoc trên giy nhng ngón tay ca mình (hot ng góc). Hot ng 2 * Dy vn ng theo nhc: Xoè bàn tay, nm ngón tay . * Ni dung kt hp: Nghe nhc — nghe hát Nm ngón tay ngoan. * Trò chi: Chi trên nhng ngón tay. 1. Mc ích — Tr hát úng và vn ng nhp nhàng theo bài hát. — Bit chú ý nghe cô hát, nghe trn vn tác phm. 2. Chun b Bng cát xét. 3. Tin hành * Chi trò chi: Chi trên nhng ngón tay . — Mc ích: Phát trin tai nghe, kh nng phn ng vi nhp iu bài hát. — Chun b: Mt s bài hát quen thuc. — Cách chi: cô giáo quy nh: “Các con dùng ngón tay tr và ngón tay gia, gi v i. Cô s hát mt bài hát bt kì. Khi nào cô hát nhanh các con i tht nhanh trên hai ngón tay, cô hát chm các con i chm, cô không hát các con dng li”. Thi ua xem bn nào i gii theo úng nhp nhc bài hát. Trò chi này cô có th cho tr nghe nhp v tay hoc nhp trng lc, trng con tu theo. * Dy vn ng theo nhc: Cô bt nhp cho c lp hát li bài hát i hc . Cô kt hp vn ng minh ho (ng tác gi ý phn dy hát). Cô cho tr cùng hát và vn ng vi cô. Cô có th i n tng t hoc tng nhóm tr va hát va vn ng. khuyn khích tr vn ng cô cho tng nhóm vn ng cùng cô, nhóm còn li hát cho bn hoc cùng v tay, nhún nhy ho theo. * Cô hát hoc cho tr nghe bng bài hát: Nm ngón tay ngoan. Cô gii thiu tên bài hát, tên tác gi. Cô hát li cho tr nghe, kt hp ng tác minh ho các nhân vt trên ngón tay. 72 | MODULE MN 5
23. Hot ng 3 Nghe nhc — nghe hát: Ma ri . Dân ca Xá. Ni dung kt hp: Vn ng theo nhc Vui xuân. Trò chi âm nhc: Ô ca bí mt. 1. Mc ích Tr chm chú lng nghe, bit hng ng cm xúc cùng cô giáo. Nói úng tên bài hát, tên làn iu dân ca. 2. Chun b a nhc, màn hình, àn oocgan, àn bu, trang phc dân tc, xá, lc lc , n eo tay, trang phc các vùng dân tc ca tr. 3. Tin hành * Vn ng minh ha theo bài hát: Vui xuân — Cô bt bng catxet cho tr nghe và vn ng minh ha cùng vi cô. — Các bn trai biu din. — Các bn gái biu din. — Mi nhng tr xung phong lên biu din, cá nhân biu din. * Nghe nhc, nghe hát: Ma ri. Cô gii thiu ni dung bài hát: Tt n, xuân v, ma ri cây ci luôn c tt ti âm chi ny lc. ó là ni dung ca bài hát Ma ri dân ca Xá ca vùng Tây Bc. Bây gi các con chú ý lng nghe cô hát nhé: + Cô hát kt hp hình nh c ch iu b minh ha. Hi tr: Cô va hát bài gì? Làn iu dân ca nào? + C mi xuân v các cô gái dân tc vùng Tây Bc thng hát và mc nhng b trang phc rt p i ón xuân. Bây gi cô s thay trang phc còn các con hng lên màn hình xem hình nh và nghe bài hát Ma ri nhé. + Cô múa kt hp nhc minh ha. Các con thy cô mc trang phc này có l không. ây là trang phc ca dân tc Xá vùng Tây Bc. Còn ây là chic lc lc dùng gõ m theo li bài hát cô biu din cho các con xem nhé. + Cô ánh àn bu cho tr nghe. Chúng mình bit ây là cây àn gì không? ây là cây àn bu, mt nhc c truyn thng ca dân tc Vit Nam. Âm C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 73
24. thanh bay bng ca cây àn bu c th hin qua bài Ma ri nh th nào. Mi các con cùng nghe. + Nghe nhc bài Ma ri bng àn thp lc. Bài hát Ma ri này là bài hát hay ni ting ca dân tc Xá c rt nhiu ngh s th hin. Mi các con nghe giai iu bài hát Ma ri qua âm thanh ca cây àn thp lc. + Cô và tr cùng biu din. Nào chúng mình múa hát cùng cô theo giai iu bài hát. * Trò chi: Ô ca bí mt: — Cách chi trò chi: Các con s chia làm 3 i. Mi i s c ra 1 bn làm i trng. Trên bng có 6 ô ca t s 1 n s 6. di mi ô có hình nh minh ha theo ni dung bài hát. Các con s chn và lt ô. Khi oán c tên bài hát các i gi tín hiu, i nào có tín hiu trc s có quyn tr li, tr li úng thì c thng 1 bông hoa. Nu sai dành quyn tr li cho i khác. Hot ng 4 Dy vn ng múa: Múa vi bn Tây Nguyên. Ni dung kt hp: Nghe nhc — nghe hát, hát theo yêu cu. Trò chi âm nhc: Thi ai nhanh. 1. Mc ích Tr hát múa nhp nhàng cùng bài hát. Thích nghe nhc, nghe hát. Chi thành tho trò chi. 2. Chun b Bng cát xét. Ba ngôi nhà tng trng cho ba min (Hà Ni, min núi, Tây Nguyên). 5 — 7 kí hiu v Th ô, min núi, Tây Nguyên. 3. Tin hành — Cô cho tr nghe bng bài hát Múa vi bn Tây Nguyên . Tr có th hát và nhún nhy theo bài hát. Sau ó, cô cho bn gái tp múa trc, ng tác nh sau: + Tay em cm hoa vang vang. Hai tay giang hai bên, lòng bàn tay nm h, chân bc nhún ánh hông theo nhp bài hát. 74 | MODULE MN 5
25. + Vui bên nhau lu luyn. Tay trái nm h gi lên cao, tay phi a ra a vào theo nhp bài hát. + Hôm nay ngoan ngoan. Tay phi gi cao, tay trái thp, cun c tay theo nhp bài hát ri i bên. ng tác nam. + Tay em vang vang. Tay trái gi cao gi cm cng, tay phi gi cm dùi ánh cng theo nhp bài hát. Chân trái gi cao, chân phi cùng dm theo nhp bài hát. + Vui bên nhau lu luyn. Ging ng tác n. + Hôm nay ngày vui ngoan ngoan. Chân trái chng gót trái lên phía trc, v tay nghiêng trái, nghiêng phi theo nhp bài hát. Sau khi tp riêng cho tng nhóm tr, cô cho tr nam và n ng i din nhau tng ôi mt cùng múa. — Nghe nhc — nghe hát: Cô có th hi tr bài hát nào tr thích nghe? Cô bt bng cátxét cho tr nghe, cô và tr cùng ph ho theo nh v tay, nhún nhy hoc lc l theo bài hát. * Trò chi âm nhc: Thi ai nhanh Mc ích: phát trin tai nghe, tr phân bit bài hát theo úng tín hiu. Chun b: nh trên. Cách chi: Cô hát cho tr nghe ( Em yêu Th ô, Múa vi bn Tây Nguyên, Gà gáy le te ). Cô cho 5 — 7 tr lên chi và eo kí hiu ca các a danh. Hát bài hát nào có a danh vùng nào tr có kí hiu vùng ó phi chy nhanh v ngôi nhà tng ng. Ai chm chân phi nhy lò cò hoc chi li lt sau. Hot ng 5: Sinh hot vn ngh theo ch 1. Mc ích — Tr hào hng tham gia vào các hot ng âm nhc. — Th hin s sáng to ca mình khi tham gia các hot ng âm nhc. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 75
26. 2. Chun b — Trang phc phù hp vi bài hát. — Nhc c, ài, bng, con ri, tranh nh — dùng hc tp ca tr: Các dng c gõ — Gii thng vn ngh (tu hoàn cnh c th). Vi vn ng theo nhc, ngoài nhng vn ng n gin ca c th, cô có th dng thành iu múa có trang phc, o c, i hình tu theo kh nng ca cô và ca tr. Mt s bài hát, bn nhc b sung: — Bé và Trng Nhc và li: Bùi Anh Tôn — Ht sng Nhc: Lê Th Bích Dip Th: Phng Tho — Bn i hãy lng nghe Dân ca Ba Na t li: Tô Ngc Thanh — Ch ong Nâu và em bé Nhc và li: Tân Huyn — Bu và bí (ca dao c) Phm Tuyên ph nhc — Câu ch (ng dao c) Nhc: Phm Lê — Lí con kh Dân ca Nam B — Lí con sáo Gò Công Li mi — Tôm cá cua thi tài Nhc và li: Hoàng Th Dinh 3. Tin hành Cô có th t chc hot ng di hình thc sinh hot vn ngh theo kiu hi din có thi ua giành gii nht, nhì, ba, khuyn khích các tit mc múa hát cá nhân, tp th Cô gii thiu chng trình, cùng tham gia biu din vi tr. Nên sp xp xen k các th loi hot ng, hình thc a dng. Chú ý li dn kt ni các bài hát hp lí, uyn chuyn, hng tr vào ch . Nên t chc thành hi din vn ngh, cô giáo tuyên b l trao gii vào cui bui, có tng quà, hoa 76 | MODULE MN 5
27. HOT NG TO HÌNH CHO TR MU GIÁO Hot ng 1. V gà mái 1. Mc ích — V kt hp các hình tròn vi các chi tit nh: m, mào, uôi miêu t hình dáng và c im ca gà m. — V sáng to v mu sc và hình dáng gà mái. 2. Chun b — Mt s tranh, nh mu v con gà mái. — Giy, bút v. 3. Tin hành — Tr quan sát và nhn xét bc tranh v gà mái: mình, u gà là hình tròn, chân thp, uôi ngn, mào nh. — Cô v mình gà là hình tròn nm ngang, u gà là hình tròn nh nm sát phía trên hình tròn to. Sau ó, v chân gà, uôi và các chi tit nh nh: mt, m, mào. — Tr thc hin: i vi tr cha bit v, cô hng dn trình t cho tr xem và bt chc. Vi tr ã bit v, cô ng viên tr tô màu hoc gi ý tr v con gà mái vi các dáng iu khác nhau. Hot ng 2: V các loi qu 1. Mc ích V mt s loi qu có kiu dáng, mu sc khác nhau to thành bc tranh v các qu. 2. Chun b — àm thoi cùng tr v hoa qu trong ngày tt. Khuyn khích tr k mt s c im ca nhng loi qu trong ngày tt. — Bút màu và giy kh A3. 3. Tin hành — Trao i vi tr v cách v tng loi qu (qu hình tròn, bu dc, thon, dài, qu to, nh ). — Tr thc hin: Cô khuyn khích tr thc hin b cc bc tranh hp lí. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 77
28. Hot ng 3: Nn con cá 1. Mc ích Ln dc, xoay tròn và n bt to thành nhng con cá khác nhau (thân tròn, mình dài và thân bt, mình ngn). 2. Chun b — Mt vài mu cá nn ca cô. — Cho tr quan sát cá, tranh cá. 3. Tin hành — Tr quan sát mu và nêu nhn xét v hình dáng ca con cá: thân tròn, mình dài và thân bt, mình ngn. — Cô nn con cá: + Ln tròn, ln dc và n bt to thành nhng con cá có hình dáng khác nhau. + Dùng tay kéo mu t nh phía trên, phía di viên t to thành vây cá. Nn mt u viên t cho eo và to thành cái uôi cá theo các dáng khác nhau. + Dùng que u nhn v mt, ming, vy cá. — Tr thc hin: Cô hng dn li cho mt s tr còn lúng túng. Hot ng 4: V chân dung bn 1. Mc ích V chân dung bn trai/ gái bng cách v phi hp các nét xiên, nét thng, nét ngang, nét cong tròn. 2. Chun b — Mt s tranh v chân dung bn trai hoc bn gái. — Giy, bút sáp, chì màu. 3. Tin hành — Tr xem tranh v bn trai, bn gái và nhn xét v khuôn mt bn: mt, mi, u, tóc, tai, áo — Cô v nét tròn là khuôn mt, chính gia t giy, kéo hai nét t c sang hai mép giy làm b vai. Sau ó, v tóc (tóc bn trai ngn, cao; tóc bn gái dài); v mt, mi, ming (lu ý: không v tay, chân). — Tr thc hin: Cô giúp nhng tr còn lúng túng cha bit v. — Tng t, cô dy tr v chân dung b, m. 78 | MODULE MN 5
29. Hot ng 5: Xé, dán hình con cá 1. Mc ích Xé ln các mnh giy to, nh khác nhau xp và dán thành hình các con cá. 2. Chun b — Bc tranh mu dán hình con vt. — Mi tr: các mnh giy màu mm hình ch nht: mnh to, mnh nh, giy bìa màu cng làm ao cá. — H dán. 3. Tin hành — Tr xem tranh mu dán hình con cá và nhn xét: thân, u, uôi, vây cá — Cô xé ln mnh giy to thành hình thuôn dài làm thân con cá, xé ln mnh giy nh thành uôi, vây con cá. Sau ó, xp và dán hình con cá vào ao cá. — Tr thc hin: Cô có th làm mu li cho tng nhóm, tng tr. Khi tr làm xong sn phm, gi ý tr xé, dán thêm trang trí cây trong ao cá. Hot ng 6: V àn gà 1. Mc ích S dng k nng ã bit v àn gà mà tr thích. 2. Chun b — Tr quan sát gà m và gà con vào nhng lúc do chi ngoài lp hc, hoc xem tranh, bng hình àn gà m con — Giy, bút v. 3. Tin hành — Cô gi ý cho tr mt vài cách v gà mái và gà con. — Tr thc hin: v nhng con gà có nhiu dáng v khác nhau, khuyn khích tr v thêm 1, 2 chi tit sáng to (v thêm các ht thóc di chân các con gà, gà m ang tìm giun, cây hoa, c cnh àn gà ) to bc hình hp lí và tô màu cho p. Hot ng 7: Xp dùng gia ình 1. Mc ích — Khéo léo lp ghép các hình hc (hình vuông, hình tròn, hình ch nht, hình tam giác) thành mt s dùng trong gia ình. — Gi tên, mu sc ca các hình hc. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 79
30. 2. Chun b B xp hình bng hình hc. 3. Tin hành — Cô xp cho tr em, khuyn khích tr gi tên các vt và tên các hình hc xp tng vt. — Cô xp cho tr xem. — Tr xp các dùng bng các hình hc có mu sc, hình dng khác nhau. Hot ng 8: Xp và dán tranh àn cá bi bng lá ép khô. 1. Mc ích Xp, dán àn cá bng các loi lá. 2. Chun b — Mt s loi lá nh: lá bìm bìm, lá mp, lá dâm bt ã c ép khô. — Bút chì, bút d, giy màu, bìa cng. — H dán, bng dính hai mt. 3. Tin hành — Tr quan sát mt s loi cá (quan sát thân, u, uôi, vây, mt ) c xp, dán bng các loi lá. — Tr cùng cô trao i v cách s dng các loi lá xp, dán thành hình con cá. Ví d: lá hng, lá mít, lá táo, lá dâm bt xp hình thân con cá; lá mp, lá bìm bìm, lá gc, lá sn xp hình uôi con cá. — Cô làm mu: + Xp và dán thân con cá bng lá hng, lá mp; vây cá dùng lá nh và dài xp hình uôi con cá. + Xp và dán thân con cá bng lá dâm bt, lá bìm bìm làm uôi con cá. + Dùng keo dán các con cá va to thành lên bìa các tông hình vuông hoc hình ch nht. — Tr thc hin: + Khuyn khích tr xp, dán các con cá trên bc tranh có b cc cân i, hp lí. + Xp, dán hình con cá có kích thc to, nh và ang bi các t th khác nhau. + Gi ý tr v (dán giy màu) thêm môi trng sng ca cá: nc, rong rêu, si, á hoc các con vt khác. 80 | MODULE MN 5
31. Hoạt động 5: Hoạt động tổng kết Câu hi 1: Da trên nhng câu tr li và nhng thông tin mà bn c c, bn hãy vit ra mt on tng kt (khong 2 trang A4) v vn giáo dc phát trin thm m cho tr mm non trong chng trình giáo dc mm non mi. Câu hi 2: Bn có nhng xut gì sau khi hc xong module này? D. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Phm Mai Chi, tài: i mi t chc hot ng hc tp và vui chi theo hng tip cn tích hp ch , B98—49—T 46. 2. Phm Mai Chi — Lê Thu Hng — Trn Th Thanh, i mi hình thc t chc các hot ng giáo dc tr mu giáo theo hng tích hp ch , Hà Ni, 2004. 3. Phm Mai Chi — Lê Thu Hng, tài: Nghiên cu i mi Chng trình Chm sóc Giáo dc Mu giáo 3 — 6 tui, Mã s B—01—49—T01. 4. Lê Thu Hng, tài: Nghiên cu c s khoa hc cho vic nâng cao cht lng chng trình chm sóc giáo dc tr 3 — 6 tui trong trng mm non , B—2002—49—T29. 5. Nguyn Ánh Tuyt (Ch biên), Tâm lí hc tr em trc tui i hc, NXB i hc Quc gia Hà Ni, 1988. 6. Nguyn Ánh Tuyt, Quan im tích hp trong giáo dc mm non , K yu Hi tho khoa hc giáo dc mm non, tháng 8 — 1998. 7. Chng trình giáo dc mm non, Trung tâm Nghiên cu Giáo dc Mm non — 2009. 8. Hng dn t chc thc hin chng trình giáo dc mm non (Mu giáo Bé, Nh, Ln), NXB Giáo dc Vit Nam, 2009. 9. Phm Th Hòa, Vai trò giáo dc âm nhc cho tr mu giáo, K yu Hi tho quc gia, 1992. 10. Phm Th Hòa, Nét i mi trong các hot ng âm nhc cho la tui mm non , K yu Hi tho khoa hc, 1995. C IM PHT TRIN THM M, NHNG MC TIU V KT QU MONG I TR M M NON V THM M | 81
32. 11. Trn Ngc, Các ca cnh ã dàn dng trên chng trình Nhng bông hoa nh . 12. Phm Tuyên, Bé hát ng dao , NXB Giáo dc, 1993. 13. Tô Ngc Thanh, Nhng vn v âm nhc và múa , V Ngh thut âm nhc và múa, 1969. 14. Nguyn Th Ánh Tuyt, Giáo dc cái p cho tr th, NXB Giáo dc, 1992. 15. Vet lughina N.A, Phng pháp giáo dc âm nhc nhà tr — mu giáo , NXB Giáo dc, 1989. 16. Vgotxki L.X, Tâm lí hc ngh thut , NXB Khoa hc k thut, Hà Ni, 1995. 17. Xokhor. A, Vai trò giáo dc ca âm nhc — V T Lân dch, Hà Ni, 1976. 18. TS. Lê Xuân Hng (Ch biên), Giáo dc ngh thut cho tr la tui mm non, NXB Ph n, 2002. 19. Tài liu dch, Chng trình giáo dc mm non ca Singapore — Trng Cao ng S phm Trung ng, 2007. 20. Nguyn Th Hòa, Giáo trình Giáo dc tích hp bc hc mm non , NXB i hc S phm, 2010. 21. Lý Thu Hin — Nguyn Th Cm Bích, Bé n vi âm nhc qua trò chi, NXB Giáo dc Vit Nam, 2010. 82 | MODULE MN 5