Module Mầm non 16: Chăm sóc - Giáo dục và đáp ứng trẻ có nhu cầu đặc biệt - Bùi Thị Lâm

Nội dung text: Module Mầm non 16: Chăm sóc - Giáo dục và đáp ứng trẻ có nhu cầu đặc biệt - Bùi Thị Lâm

1. BÙI THỊ LÂM MODULE mn 16 CH¡M Sãc - gi¸o dôc vµ ®¸p øng trÎ cã nhu cÇu ®Æc biÖt CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 75
2. A. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN Ngày nay, vi s bin i nhanh chóng ca th gii và nhng yêu cu mi ca xã hi i vi sn phm giáo dc, òi hi nhà giáo dc cn không ngng bi dng nâng cao nng lc ngh nghip thc hin tt nht các mc tiêu giáo dc cho tr em. Trong iu kin giáo dc mm non Vit Nam hin nay, nng lc phát hin và cá bit hoá vi tr có nhu cu c bit ang là mt nhu cu cn phát trin cho các giáo viên mm non. Module Chm sóc, giáo dc và áp ng tr có nhu cu c bit c phát trin da trên các kin thc, k nng mà hc viên ã có c t module c im ca tr có nhu cu c bit và ng dng các kin thc, k nng ó vào quá trình chm sóc, giáo dc tr em trng mm non. Hòa nhp không ch n thun là vic a tr có nhu cu c bit vào trong các môi trng hc tp có tr bình thng. S tham gia tích cc ca tr có nhu cu c bit trong các hot ng giáo dc c xem là mt trong các yu t m bo thc hin thành công giáo dc cho nhóm tr này. Trong lp hc hoà nhp, tr có nhu cu c bit có th gp khó khn trong hc tp và trong vic tham gia các hot ng cùng bn bè. Nhng yêu cu và iu kin hc tp ti lp và bin pháp chm sóc, giáo dc ca giáo viên nu không c iu chnh s tr thành rào cn ln i vi vic hc tp ca tr và tr s không th hoà nhp mt cách hiu qu và có ý ngha vào lp hc. Vic áp ng nhu cu phù hp vi s khác bit cá nhân ca mi tr là c s quan trng cho vic iu chnh chng trình giáo dc môi trng hoà nhp. t chc hot ng giáo dc áp ng c nhu cu ca tng tr, giáo viên cn chú ý ti các khác bit gia các tr em v mc phát trin, tc phát trin, trng thành, tri nghim cá nhân, mi quan tâm và s thích ca tr, cách hc tp. Module này s làm rõ các bin pháp t chc hot ng giáo dc áp ng nhu cu c bit ca các nhóm tr khác nhau tui mm non (tp trung vào 3 nhóm tr là tr khuyt tt, tr nhim HIV và tr có nng khiu/tài nng) da trên nhng khác bit ã nêu trên. 76 | MODULE MN 16
3. B. MỤC TIÊU 1. KIẾN THỨC — Hiu c s a dng ca tr em v kinh nghim, kh nng, nhu cu và mi quan tâm cá nhân, li ích và thách thc khi chm sóc, giáo dc tr em có tính a dng; — Gii thích c tm quan trng ca vic hiu rõ cá nhân tng tr và nhu cu ca tr; — Phân tích c các bin pháp chm sóc, giáo dc phù hp vi tng nhóm tr có nhu cu c bit nh tr khuyt tt, tr nhim HIV/AIDS, tr phát trin sm (tr có nng khiu, tài nng). 2. KĨ NĂNG — La chn c các bin pháp chm sóc — giáo dc phù hp vi nhng im mnh và im yu ca tng nhóm tr có nhu cu c bit; — Áp dng nhng bin pháp, k nng n gin thit k môi trng phù hp cho tng nhóm tr có nhu cu c bit; — Thc hành s dng các bin pháp chm sóc giáo dc phù hp cho tr các nhóm tr có nhu cu c bit khác nhau trong môi trng giáo dc mm non. 3. THÁI ĐỘ — Tôn trng s a dng ca tr em; — Có hành vi ng x phù hp trong quá trình chm sóc — giáo dc tr có nhu cu c bit. C. ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ THỰC HIỆN MODULE — Hc viên ã hc xong module: c im ca tr có nhu cu c bit . — Tài liu hc tp và tài liu tham kho. — Bng hình tranh nh v tr có nhu cu c bit. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 77
4. D. NỘI DUNG Nội dung 1 TÌM HIỂU VỀ SỰ ĐA DẠNG TRONG PHÁT TRIỂN VÀ HỌC TẬP CỦA TRẺ EM (2 tiết) Hoạt động 1: Tìm hiểu về sự đa dạng của trẻ em 1.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG Mi tr em là mt cá th riêng bit do vy các lp hc u a dng. Lp hc a dng có nhng li ích tích cc vi tt c tr em. Tr em u có kinh nghim, k nng, kin thc và thái khác nhau. Mt òi hi t ra i vi giáo viên là phi tôn trng tt c tr em và các phm cht ca tng cá nhân tr, tìm hiu và phát hin nhng c im ca mi tr, trên c s ó xây dng nhng hot ng giáo dc cho phép các phm cht này c s dng và phát trin. * S a dng ca tr em có th xut hin các khía cnh: — S a dng v mc và tc phát trin: Tr phát trin các tc khác nhau trong các lnh vc th cht, ngôn ng, nhn thc, tình cm xã hi. Có nhng tr có các k nng xã hi tt, trong khi nhng tr khác li cm thy khó làm quen, tham gia hot ng vi các bn. Mt s tr có th nói rt lu loát vi ngôn ng tinh t và t tin; s khác chng bao gi gi tay xung phong tr li hoc không th tìm ra c t chun xác mô t mt kinh nghim ã tri qua. Trong khi mt s tr có th suy ngh nhanh và thc hin c các nhim v hc tp khá phc tp, s khác li không th hoàn thành các nhim v nu không có s h tr nào. Mi tr u có tc phát trin riêng ca mình, c bit vi trng hp tr khuyt tt, thi gian lnh hi tri thc và k nng mi li càng có nhiu s khác bit. Ngoài ra, giáo viên cho dù có hng dn cùng mt ni dung thì vn có tr lnh hi c ngay nhng cng có tr cha lnh hi c. Vì vy, khi hng dn, t chc hot ng hc tp cn chú ý n s khác nhau trong tc phát trin ca tr sao cho không hn ch s phát trin ca tng tr. Trong cùng mt nhóm tr khuyt tt thì cng có rt nhiu mc khác nhau và nhiu nhóm nh hn. Do ó, cn phi cân nhc tính cá bit 78 | MODULE MN 16
5. trong quá trình giáo dc i vi mi khuyt tt khác nhau ca tr. Chng hn, tr khim th có nhóm tr nhìn kém và nhóm tr mù. Giáo viên cn hiu rõ s a dng trong s phát trin ngôn ng, xã hi và cá nhân, nhn thc và vn ng ca tr. Nh ó, chúng ta có th chun b các hot ng hc tp phù hp hn vi các mc phát trin khác nhau ca tr, và thúc y s phát trin ca tr trong nhiu lnh vc. Chúng ta có th s dng các k nng và bin pháp n gin hiu rõ s a dng trong lp hc và áp ng úng mc nhu cu ca tr em bng cách to cho tr c hi hc tp theo kh nng, vi s t tin và thành công. — S a dng v kinh nghim ã có: Mi tr u có nhng khác bit v hoàn cnh gia ình, môi trng sng cng nh nhng kinh nghim thc t. iu này có ngha khi giáo dc cn phi cân nhc n s khác nhau v kinh nghim ca tr và hng ti hoà hp s khác nhau ó tr. Tr hc bng cách kt ni nhng thông tin mi vi thông tin mà chúng ã bit — S a dng v s thích: S thích và mi quan tâm ca mi tr cng có nhng s khác nhau. Các hot ng giáo dc phi da trên c s ó và tp trung vào mi tr. Tuy nhiên, vi trng hp tr khuyt tt, do có kinh nghim thc tin khác bit nên rt nhiu tr khuyt tt ch có nhng s thích và s quan tâm nht nh. Bi vy, giáo viên cng cn lu ý ti vic to lp và m rng s thích, mi quan tâm ca tr. Giáo viên cn bit nhng gì có th gây hng thú cho tr. Hiu c s thích ca tr em là mt trong nhng c s chun b hot ng giáo dc phù hp, thu hút, lôi cun c s chú ý ca tr và phát trin các kin thc, k nng cho các em. — S a dng v hot ng: Trong các hot ng c t chc có rt nhiu tr không chu ngi yên, lp i lp li mt hành ng hoc ngc li có nhng tr ch ngi yên mt ch. Trong nhiu trng hp, tr tng ng làm cn tr hot ng hc tp và rt d nhn ra nên rt nhiu giáo viên ch chú ý ti vic thu hút s tp trung chú ý ca tr ó mà quên i nhng tr ch ngi yên mt ch. Do vy, quá trình giáo dc cn quan tâm n c hai i tng tr CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 79
6. này và a ra nhng ch dn thu hút s chú ý và mi quan tâm ca c tr tng ng và tr ch ngi yên mt ch. — S a dng v cách hc: Tu theo cách tip nhn các kích thích bng th giác, thính giác hay xúc giác hoc s thích, mi quan tâm ca tr mà mi tr s có nhng cách hc khác nhau. Giáo viên cn hiu c ý thích, cách hc khác nhau ó tr t ó phát trin c các hot ng hc tp áp ng nhu cu ca mi tr. Mt s tr d dàng tip thu thông qua hình nh, s khác thì thông qua nghe, và s khác na thông qua vn ng. Tuy nhiên, có mt s tr gp khó khn v nghe hoc nhìn, do ó chúng không th tip nhn c thông tin nh nhng tr khác. Vì vy, giáo viên cn t chc hot ng sao cho h tr tr hc thông qua nhìn, nghe, vn ng, và khích l hc tp bng a giác quan. Vic hiu rõ c im ca tng tr và s a dng trong lp hc là vn quan trng giúp chúng ta: bit và hiu v c im ca tng tr và áp ng nhu cu hc tp cá nhân ca chúng; nh hng và hng dn cho các hot ng hc tp thit thc và có ý ngha; nh hình các mi quan h tích cc vi tr. 2.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Phân tích s a dng ca tr em. — Vit tên nhng tr em trong lp ca bn có kh nng rõ rt v các lnh vc phát trin và mô t hình thc các em biu hin nhng kh nng này trong lp hc vào phiu thc hành 1.1. — c phn thông tin cho hot ng 1. — Ly ví d thc tin minh ho s khác bit gia các tr em v: Tính cách và cá tính, kh nng hc tp, k nng xã hi, hoàn cnh và kinh nghim sng, s thích, sc khe * Nhim v 2: Tìm hiu tm quan trng ca vic hiu tính a dng ca tr em. — c phn thông tin cho hot ng 1. — Tho lun theo cp v tm quan trng ca vic hiu tính a dng ca tr em. — Rút ra các kt lun s phm trong giáo dc cho tr em mm non. 80 | MODULE MN 16
7. 2.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu vn tt nhng c im a dng ca tr em. Câu hi 2: Ti sao vic hiu rõ c im ca tng tr và s a dng trong lp hc là vn quan trng? Câu hi 3: Giáo viên vn dng hiu bit v tính a dng nh th nào trong chm sóc — giáo dc tr em? Hoạt động 2: Phân tích những lợi ích và thách thức của lớp học có tính đa dạng 2.1. THÔNG TIN CHO CÁC HOẠT ĐỘNG * Nhng li ích ca lp hc a dng: — i vi tr em: Lp hc a dng có nhng li ích tích cc i vi tt c tr em. Tr em vi nhng kinh nghim, kin thc, k nng, thái khác nhau u có th óng góp bng nhiu cách khác nhau cho lp hc. Môi trng a dng là c s cho s hình thành mi quan h tt p gia các tr em vi nhau, hình thành nhng k nng giao tip — xã hi, giúp tr em nhn thc v s a dng ca cuc sng xã hi, hiu úng giá tr ca mình và bn bè, xoá b s cách bit mc cm, xa lánh, tr có trách nhim vi nhau hn, phát huy nhng im mnh ca cá nhân óng góp cho lp hc. Tr em cng hc c cách giúp ln nhau, tr có kh nng tt hn giúp các bn khác cùng hc tp, tr bình thng giúp tr khuyt tt Môi trng a dng s khuyn khích mi tr em tích cc suy ngh, ch ng tham gia các hot ng hc tp t khám phá và lnh hi kin thc, rèn luyn k nng, xây dng thái và hành vi úng n. Tr c to c hi và tr nên mnh dn, t tin th hin ý tng, t câu hi cho bn thân, bn bè và cô giáo. Thông qua hot ng cùng nhau trong môi trng a dng, tr t hc cách iu chnh cm xúc, hành vi và thái bn thân phù hp có th hoà nhp trong tp th. Các k nng giao tip và kh nng thích ng c rèn luyn và phát trin tt nht, tr bit t tôn trng nhng giá tr ca bn thân và bit tôn trng ngi khác. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 81
8. — i vi giáo viên: Nhng yêu cu cn áp ng m bo mt môi trng a dng to ra s thay i cho giáo viên c phm cht o c và nng lc chuyên môn. áp ng c nhu cu a dng, òi hi giáo viên phi thit k, t chc, hng dn tr thc hin các hot ng hc tp vi các hình thc a dng, phong phú, có sc hp dn phù hp vi ni dung giáo dc và phù hp vi trình ca tng cá nhân tr nhng vn m bo các iu kin c th ca trng lp và a phng. Giáo viên phi ng viên, khuyn khích, to c hi và iu kin cho tr c tham gia mt cách tích cc, ch ng, sáng to vào quá trình khám phá và lnh hi ni dung hc tp; chú ý khai thác vn kin thc, kinh nghim, k nng ã có ca tr; bi dng hng thú, nhu cu hành ng và thái t tin trong hc tp cho tr giúp tr phát trin kh nng bn thân, iu này giúp phát trin k nng và s sáng to ngh nghip ca ngi giáo viên. Làm vic trong lp hc a dng cng cao trách nhim và tình cm ca giáo viên vi tr em. dy hc trong lp hc a dng i tng, òi hi giáo viên phi quan tâm n tr tìm hiu c im vn hoá, nhu cu c bit cn c áp ng và tìm cách truyn ti nhng quan im, thái tích cc ca mình v yu t a dng ca lp hc n mi tr em. * Nhng thách thc ca lp hc a dng. Trong mt lp hc hoà nhp có bao nhiêu tr có hoàn cnh và nng lc khác nhau thì có by nhiêu khó khn và th thách. Nhng thách thc ln nht có th cn tr tr hc tp cùng nhau trong mt môi trng a dng là nn c hip/bt nt, nh kin và kì th. Gii quyt nhng khó khn này trong lp hc hoà nhp là mt trong nhng nhim v quan trng nht ca ngi giáo viên. — c hip/bt nt: Khi nói v nn c hip, bt nt, chúng ta thng ngh ngay n mt a tr hay mt nhóm tr e do mt a tr khác. Không ch có thái và hành vi ca tr em, mà ngay c ca ngi ln và các giáo viên cng có th c xem nh biu hin ca s c hip/bt nt, vi nhiu hình thc khác nhau nh: c hip v th cht nh b bn hoc giáo viên ánh; c hip v trí tu là khi nhng ý kin ca tr không c quan tâm hoc không c coi trng; c hip v tinh thn do tr b buc phi ánh giá thp bn thân mình, b quy ri, b ch giu trng; c hip bng li 82 | MODULE MN 16
9. nh b gi bng mt bit hiu mang tính kì th, b xúc phm, thng xuyên b trêu chc c hip/bt nt thng là mt dng hành vi hung hãn có ch ý và làm tn thng ngi khác. Nu không có s giúp , nhng tr b c hip, bt nt thng khó có th t bo v mình. Tr b c hip, bt nt thng không k hoc chia s vi ai vic mình b bt nt, c hip vì lo s rng nu nói ra các em s b bt nt, c hip nhiu hn. Tuy nhiên, nhng nh hng do b c hip, bt nt gây ra thng nh hng ti vic hc tp và s tham gia ca tr trong lp hc. Quan sát khi tr chi cng nh tham gia các hot ng trong lp hc s giúp giáo viên phát hin c các vn mà tr gp phi nh: tr có b các bn hoc ngi ln khác trong trng ánh, b gi bng nhng tên xu, ch giu hoc xúc phm, b t chi khi tham gia vào trò chi mt cách có ch ý — Kì th và nh kin: Kì th và nh kin cng là nhng rào cn i vi vic hc ca tr. S kì th có liên quan n nhiu vn khác nhau nh gii tính (nhng quan nim cho rng các em n thng không gii khoa hc), kh nng (quan nim cho rng tr em khuyt tt không th chi các môn th thao), ngun gc xut thân, hoàn cnh sng nh kin và kì th có th vô tình c th hin trong chng trình hc tp và các tài liu dy hc. ây là trng hp rt thng thy vi các em gái, vi nhng tr em b nh hng bi HIV/AIDS cng nh nhng em có hoàn cnh và nng lc khác bit. Ví d, tr sng và làm vic trên ng ph có th c miêu t trong các câu chuyn là nhng k móc túi hoc trm cp và nhng tr em phi lao ng sm thng c miêu t là nhng ngi nghèo kh, mc dù các em cng có th có nhiu mt mnh nh có các k nng xã hi và kh nng sinh tn tuyt vi. Nu các tài liu có tính hoà nhp i vi tr em có hoàn cnh và nng lc khác bit, thì chúng càng phi nhy cm hn vi tính a dng ca tr và hoàn cnh ca các em. Giáo viên và trng hc mt cách vô tình có th ã làm tng các nh kin liên quan n gii trong quá trình t chc hot ng nh quan nim cho rng mt s trò chi hoc hot ng ch dành cho tr trai hoc tr gái. Là ngi giáo viên, mt trách nhim rt rõ ràng i vi chúng ta là CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 83
10. to c hi cho tt c tr c trai và gái nhm giúp các em hc tp tt nht bng kh nng ca mình. Ngày càng có nhiu tr em trên th gii b nhim HIV/AIDS t m ngay t khi mi lt lòng. Nhiu tr em khác có th b kì th hoc hoàn toàn b loi tr ra khi trng hc bi vì các em sng trong mt gia ình có ngi có HIV/AIDS. Mt nh hng khác ca HIV/AIDS là nhiu tr em b m côi do cha m mt sm vì AIDS và nhng em này có th sng vi ông bà, vi ngi thân hoc tr thành tr em ng ph. Có hai vn ln mà các giáo viên gp phi liên quan n HIV/AIDS trong trng hc. Th nht là vn sc kho và y t khi làm vic vi nhng em có HIV/AIDS và nhng nhn thc sai lm v cn bnh và nhng ngi b nh hng. Vn th hai là làm th nào tr li các câu hi ca tr em v HIV/AIDS trong ó có các vn liên quan n tình dc, sc kho tình dc và bnh lây nhim qua ng tình dc. Thái , hành vi bt công (kì th và nh kin) trong trng hc có nh hng n các cá nhân trong lp hc cng nh nh hng n cuc sng ca ngi b nh kin/kì th. • Mt ngi có th va là nn nhân, va là ngi thc hin nhng hành vi, thái bt công vi ngi khác. • Bt kì ai cng có th nhn ra nhng hành vi, thái kì th và nh kin i vi h thm chí ngay t khi còn nh tui. • S kì th có th có t chng trình dy hc, phng pháp ging dy, tài liu giáo dc, các mi quan h hoc nhng khía cnh khác liên quan trong môi trng hc ng. 2.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Nêu nhng li ích ca lp hc a dng. — c phn thông tin cho hot ng 2. — Ly ví d thc tin minh ho nhng li ích ca lp hc a dng * Nhim v 2: Nêu nhng thách thc ca lp hc a dng và nhng biu hin ca nó trong thc tin. — c phn thông tin cho hot ng 2. — Tho lun theo nhóm v nhng biu hin ca các thách thc và nh hng ca nó n quá trình hc tp ca tr em. 84 | MODULE MN 16
11. 2.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Theo bn nhng li ích ca mt lp hc a dng là gì? Câu hi 2: Theo bn nhng thách thc ca mt lp hc a dng là gì? Câu hi 3: Vic hiu rõ nhng li ích và thách thc ca lp hc a dng có ý ngha nh th nào cho công vic chm sóc, giáo dc tr em trng mm non? Hoạt động 3: Tổ chức hoạt động giáo dục đáp ứng nhu cầu đa dạng trong lớp học 3.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG Ngi giáo viên óng vai trò là ngi to iu kin thun li giúp tr em có môi trng hc tp và c hi hc tp tt, giúp mi tr em hc tp mt cách tích cc. Chúng ta ã c bit rng tr em hc theo nhiu cách và nhng trình khác nhau. Chính vì th mà vi vai trò là ngi giáo viên cn phi to iu kin tr hc tp theo nhiu cách khác nhau, s dng các phng pháp dy hc a dng sao cho tt c tr em có th hc mt cách có ý ngha, c bit là vi nhng tr em có hoàn cnh và nng lc khác bit. t chc các hot ng giáo dc áp ng nhu cu a dng ca tr em trong lp hc, giáo viên cn xem xét cn k v 3 phng din: ni dung, phng pháp (cách t chc hot ng giáo dc và dy hc) và môi trng hc tp . — V ni dung : Ni dung giáo dc và các ch t chc cho tr khám phá cn phi gn gi vi cuc sng ca tr em, và iu chnh cho phù hp vi hoàn cnh sng ca tr em. Các ch giúp tr em hc tp nhiu mc khác nhau phù hp vi kh nng ca tr. Giáo viên cn t câu hi là các ni dung hc tp ã quan tâm n nhu cu và kh nng, kinh nghim, s thích, phong cách hc tp, và hoàn cnh sng ca tr em cha? Giáo viên cng cn xét n nhng tr khuyt tt và tr có kh nng vt tri. Giáo viên cn t câu hi là mình ã lp k hoch cho nhng tr gp khó khn và tr phát trin sm tip cn vi chng trình giáo dc cha? Nhng ni dung nào cn iu chnh? Các ni dung hot ng, vt liu cho tr hot ng có to ra s phân bit i x gia các nhóm tr khác nhau không? (Nh tr trai và tr gái, tr có hoàn cnh c bit khó khn ). CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 85
12. — V phng pháp: Khi t chc hot ng lp hc hoà nhp các em có nhiu dng nng lc, chúng ta cn có phng pháp giúp nhng em này hc mt cách tt nht trong kh nng ca các em, c bit là nhng tr khuyt tt. iu này òi hi giáo viên cn hiu c rõ hn tr hc tt nh th nào, xem xét mt s tr ngi i vi vic hc tp ca tr em. To c hi cho tr hc tp mt cách c lp thông qua tri nghim, tng tác, rút kinh nghim và giao tip. Làm vic theo nhóm chia s ý tng và tìm cách gii quyt vn là mt yu t quan trng trong hot ng hc tp tích cc ca tr. Hc nhóm có th nâng cao k nng xã hi, kh nng ngôn ng và s phát trin ca tr. Mt s gi ý di ây s giúp giáo viên h tr cho các tr em có gp khó khn trong hc tp: + Chia các công vic và thc hin theo tng bc có hng dn. + Bt u t nhng vic nh ri phát trin dn lên. Khi dy mt k nng, hãy chia nh các công on thành nhng n v nh hn hoc nhng hành vi nh hn ri sau ó lp ráp các phn li thành tng th. + Gim nhng phn khó. Chia các công vic t d n khó và ch cung cp nhng ch dn cn thit. + t câu hi: t các câu hi có liên quan n quá trình (“làm nh th nào”) hoc nhng câu hi liên quan n ni dung (“cái gì”). + Hình nh: Tích cc s dng tranh nh hoc trình bày bng hình nh. + Hot ng theo nhóm. Cung cp các ch dn hoc hng dn cho các nhóm nh tr em. + H tr t giáo viên và s tham gia ca bn bè. Ngoài ra, giáo viên có th khuyn khích nhng tr em khác cùng có trách nhim vi nhau trong quá trình hc tp bng cách xây dng hình thc hc tp theo cp gia mt tr khuyt tt, tr có khó khn vi tr không có khuyt tt hoc có kh nng tt hn. Chng hn, hng dn tr em không có khuyt tt h tr giúp bn khuyt tt i li nh n th vin, ti nhà v sinh h tr bn trong các trò chi tp th. Ging gii cho các em thy rng các em cn phi bo v ngi bn khuyt tt ca mình khi nhng mi nguy hi v th cht hoc li nói. — V môi trng: Nhim v quan trng ca giáo viên khi t chc hot ng áp ng nhu cu a dng ca tr em là to môi trng hc tp hòa nhp 86 | MODULE MN 16
13. và thân thin. Trong ó bao gm vic giúp cho tt c tr em hiu và chp nhn s a dng trong lp hc. Hãy nói chuyn vi tr em v các dng khuyt tt khác nhau c bit là nhng dng mà các em có th nhìn thy ngay trong nhà trng hoc trong cng ng. Mt cách làm vic này là ngh mt ngi ln có khuyt tt ti thm lp hc và nói chuyn vi các tr em. có th giúp tr không có khuyt tt chp nhn nhng ngi bn khuyt tt, hãy k cho các em nghe nhng câu chuyn k v nhng vic mà ngi khuyt tt có th làm. iu này, giúp xây dng mt mi quan h mà trong ó c tr em khuyt tt và không khuyt tt u có th góp phn vào vic hc tp ca nhau. Chúng ta cng cn phân tích và tìm hiu nhng tài liu hc tp nh truyn k, vt liu hot ng ca tr em, dùng, chi có xu hng to ra thái thiên lch và kì th không ch ý tr? Mt tr ngi ln ó là vic tr t ánh giá thp bn thân mình. iu này hn ch ng c hc tp ca tr và có th ã và ang làm nh hng không tt n s phát trin v mt nhn thc cng nh v mt xã hi ca các em. Có th gii quyt iu này nh ci thin môi trng hc tp. Môi trng này là ni nhng li khen ngi phù hp c dành cho nhng em hc tp tt, ni mà các nhóm hp tác và thân thin c khuyn khích, ni mà tr em bit rng các em c quan tâm, chm sóc, c h tr trong quá trình hc tp. 3.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Chia s kinh nghim ca bn thân v t chc hot ng áp ng nhu cu a dng ca tr em: — Tho lun theo nhóm v nhng vic mình ã làm giúp cho tr em có nhu cu a dng hc tp tt hn và nhng vic mình ã làm cn tr vic hc tp ca các tr em có nhu cu a dng. — Vit kt qu tho lun vào phiu thc hành 1.2. — Chia s kt qu tho lun ca các nhóm vi c lp. * Nhim v 2: Phân tích nhng khía cnh giáo viên cn quan tâm khi t chc hot ng giáo dc nhm áp ng nhu cu a dng ca tr em. — c phn thông tin cho hot ng 3. — Tho lun theo nhóm và rút ra các kt lun s phm khi t chc hot ng giáo dc cho tr em trng mm non. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 87
14. 3.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1 : Nêu ngn gn vai trò ca giáo viên khi t chc hot ng giáo dc áp ng nhu cu a dng ca tr em. Câu hi 2: ánh giá s phù hp v ni dung, phng pháp và môi trng t chc hot ng giáo dc ca c s mình công tác vi vic áp ng nhu cu a dng ca tr em. Phiu thc hành 1.1: Tính a dng ca tr em 1. Hãy xác nh nhng tr phát trin tt các lnh vc sau: Lnh vc phát trin Tên tr Biu hin Th cht Nhn thc Ngôn ng Tình cm xã hi Thm m 2. Hãy xác nh nhng tr gp khó khn trong các lnh vc sau: Lnh vc Tên tr Biu hin phát trin Th cht Nhn thc Ngôn ng Tình cm xã hi Thm m Nhng tr có k nng tt lnh vc này có nht thit phi có k nng tt lnh vc khác không? Có. Không. Nhng tr gp khó khn lnh vc này có nht thit gp khó khn trong lnh vc khác không? Có. Không. 88 | MODULE MN 16
15. Phiu thc hành 1.2 Hãy vit kt qu tho lun: — Nhng vic bn ã làm giúp cho tr em có nhu cu a dng hc tp tt hn vào ct có hình mt ci. — Nhng vic bn ã làm cn tr vic hc tp ca các tr em có nhu cu a dng vào ct có hình mt mu. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 89
16. Nội dung 2 CHĂM SÓC – GIÁO DỤC TRẺ KHUYẾT TẬT (7 tiết) Hoạt động 1: Chăm sóc – giáo dục trẻ khiếm thị 1.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG * c im ca tr khim th: — Vic tip thu thông tin t thính giác và xúc giác phát trin song tip thu các thông tin n t th giác b hn ch. — Gim c hi hc ngu nhiên, tr không th t khám phá v th gii xung quanh mà cn có s h tr c bit hc và hiu các khái nim. Biu tng và khái nim ca tr khim th mang tính cht hình thc, chp vá và ri rc. T duy hình tng có nhiu hn ch. — Thng không ch ng giao tip vi tr/ngi khác, hn ch k nng luân phiên, không liên h bng mt, không nhìn thy nhng c ch iu b phi li nói nh vy tay, ch tay, gt u Nhiu tr có xu hng tách bit, không mun giao tip vi mi ngi, luôn cm thy thiu t tin, mt an toàn khi giao tip vi tr khác. — V ngôn ng: s dng t b lp, s dng ng iu không hp lí hoc áp dng sai nguyên tc, có xu hng s dng ngha ca t mt cách quá hp hoc quá rng. — nh hng và di chuyn khó khn. S vn ng vì cm thy không an toàn, không bit v nhng gì có xung quanh. * iu chnh môi trng t chc hot ng: — Môi trng bên trong ca lp hc cn c sp xp v trí các góc hot ng gn gàng, c nh nu có s thay i cn thông báo trc cho tr khim th. — Sp xp lp hc to c iu kin thun li cho tr mù i li d dàng, không b quá nhiu cn tr và c bit giáo viên nên sp xp ch ngi ca tr khim th gn giáo viên giáo viên có nhiu iu kin chú ý n tr hn và thun li khi quan sát các dùng trc quan. — m bo iu kin ánh sáng tt, theo dõi mc ca ting n giúp tr khim th s dng thính giác có hiu qu. 90 | MODULE MN 16
17. — Giáo viên cn chú ý sp xp v trí hp lí, rng và thun tin cho tr khim th s dng các phng tin tr th. — La chn dùng, dng c trc quan kích thích các giác quan, phóng to hoc làm tng tng phn tranh nh, ch. — V trí ca tr khim th trong lp hc: d tip cn vi giáo viên, — S dng mt s tín hiu giúp tr khim th nh hng và di chuyn trong lp. — S dng các thit b h tr cho tr: tranh kh ln, kính eo mt, èn chiu sáng, chuông gió, tay vn * iu chnh khi t chc hot ng: — Tn dng ti a giác quan còn li ca tr trong khám phá và thc hin các hot ng. — Thính giác giúp tr khim th nh hng trong không gian, âm thanh cng giúp tr phn ánh thuc tính ca các vt: kim loi, g Khuyn khích tr phát hin ting ng, âm thanh nhng thi im, v trí khác nhau; so sánh các loi âm thanh qua các trò chi, cho tr tp bt chc nhp iu ca mt s âm thanh quen thuc. — Trong các hot ng hng ngày ca tr ta cn chú ý kt hp vic tn dng kh nng ca tt c các giác quan bù tr cho kh nng th giác ã b thiu ht ca tr. — Thng nht khi hng dn mt k nng nào ó (cách dùng t tránh tr b nhm ln). Khi làm vic vi tr, giáo viên nên ng phía sau h tr tr. — Khi t chc hot ng cn gii thích, mô t dùng hay hình nh ang s dng bng ngôn ng ngn gn, d hiu. — T chc các nhóm hot ng cn m bo rng tr khim th hiu rõ v nhng gì ang xy ra, tr s phi thc hin nhim v gì. — Tr khim th thng không nhn bit có ngi cnh mình. Các em không th nhìn thy nhng ngi mà các em ó gp. Khi bn ang cnh mt a tr khim th, hãy nói chuyn vi em em bit bn ang ó. Hãy yêu cu các hc sinh khác trong lp làm tng t nh vy. — Trong các hot ng sinh hot hàng ngày, cn tp cho tr t mc qun áo, iu chnh cúc, khoá, tp cm thìa, cm bút, s dng mt s dùng n gin. Nên dy tr tng bc: có th tr t làm bc cui cùng ca CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 91
18. hot ng trc to cho tr có cm giác thành công, tr tip cn dn vi hot ng, s dng li hng dn n gin. — Mt s tr khim th rt rt rè và thn trng khi tham gia các hot ng vn ng nên trong các hot ng th cht cn có mt s iu chnh nh phù hp cho tr khim th nh dán thêm các loi bng màu vào dùng tr d nhn bit, phân bit vt vi b mt sàn, các tm thm màu cng có tác dng khi s dng b mt nn ti màu 1.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Tri nghim phát hin nhng kh nng và khó khn ca tr khim th. — óng vai là tr khim th, thc hin mt s yêu cu di chuyn hoc nhn bit vt gì ó. — Mô t cm giác ca bn thân khi thc hin các hot ng mà không nhìn thy. — Tho lun v nhng kh nng và khó khn mà tr khim th gp phi. * Nhim v 2: Xác nh các bin pháp h tr tr khim th: — c phn thông tin cho hot ng 1. — Ch ra nhng khó khn in hình ca tr khim th. — Xác nh các bin pháp h tr trong quá trình chm sóc giáo dc tr khim th. * Nhim v 3: Thc hành mt s bin pháp h tr tr khim th. — Các nhóm óng vai cô giáo trong lp hc cùng vi tr t chc hot ng cho tr khim th i do ngoài tri. — Tho lun v các bin pháp h tr tr. — óng vai, mô phng các bin pháp thc hin. 1.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu tóm tt nhng kh nng và khó khn ca tr khim th. Câu hi 2: Nhn xét v nhng iu kin phù hp và cha phù hp ca trng/lp mà mình công tác cho vic chm sóc, giáo dc tr khim th. Câu hi 3: xut các bin pháp thay i nhng iu kin cha phù hp. 92 | MODULE MN 16
19. Hoạt động 2: Chăm sóc – giáo dục trẻ khiếm thính 2.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG * c im ca tr khim thính: — Tri giác th giác tt, hc ch yu thông qua thc hành và quan sát, bt chc. — Vic tip thu các thông tin n t thính giác b hn ch. — Kh nng hiu và biu t ngôn ng ca tr hn ch, do ó nh hng n vic lnh hi các kin thc c bit là các khái nim tru tng. Tr hay gp khó khn trong vic s dng úng ng pháp, cú pháp và s dng úng t. Tr thng s dng t không phù hp, t sai th t các t trong câu, câu không rõ ngha. — Sc tp trung chú ý ca tr không cao nên khó tip nhn c lng thông tin nhiu và sâu. Kh nng t duy tru tng ca tr hn ch dn n vic hiu các kin thc tru tng nông cn, có khi hiu sai. — Gp khó khn trong vic giao tip vi các tr khác và giáo viên. * iu chnh v môi trng: S dng phòng hc khu yên tnh nht ca trng và gim bt ting n trong lp bng cách tri thm, khn tri bàn khi tr chi, s dng m cao su cho chân bàn, chân gh vic này có th gim áng k ting n trong lp. Giáo viên cng nên chú ý n các vt phát ra âm thanh nh ti vi, radio, qut, èn chiu iu chnh âm thanh phát ra t tivi, radio nu giáo viên mun tr khim thính lng nghe li hng dn ca giáo viên hoc các bn khác trong lp. Nu có ting n t bên ngoài có th hn ch bng cách óng kín ca. gim bt ting vang, nên s dng các vt liu hút âm thanh trong phòng nh tri thm, chiu trên sàn nhà, tng treo rèm vi dày * iu chnh khi t chc hot ng: Do có nhng khó khn v nghe, nên hiu c nhng li nói ca ngi khác, tr khim thính rt cn s h tr thông qua c hình ming. to iu kin thun li cho tr khim thính c hình ming, trong quá trình t chc hot ng, giáo viên nên ng hoc ngi i din tr, chú ý không che ming khi nói, không i li trong lúc ang nói, bi vì va i va nói s làm ging ca giáo viên khó nghe hn và tr cng khó nhìn CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 93
20. thy rõ ràng khuôn mt ca giáo viên hn. Giáo viên cn thu hút tr khim thính nhìn v phía mình trc khi nói và ra hiu cho tr bit ai ang nói khi lp tho lun tr có th nhìn úng hng và c hình ming thun li hn. Bên cnh ó cng cn chú ý n iu kin ánh sáng giúp tr khim thính c hình ming khi giao tip trong lp hc. — Mt s tr không nói c, tr cn c dy nhng cách thc khác nhau th hin suy ngh, nhu cu và cm xúc ca mình nh bng các hành ng và c ch. Giáo viên hãy s dng các phng tin giao tip khác nhau vi tr nh va nói va kt hp tay, mt hoc iu b c th và hng dn nhng tr em khác s dng nhiu cách thc giao tip vi tr khim thính. — Khi hng dn hot ng cho tr, giáo viên cn nói ngn gn, rõ ràng, nói to nhng không hét lên hay cng iu hình ming, s dng nhng t và câu n gin cùng vi nhng iu b hoc tranh nh giúp tr hiu iu ang c nói. Khi a ra li ch dn, giáo viên có th nói chung vi c lp và nhc li im then cht ca li ch dn cho tr khim thính. — Phng tin h tr v th giác óng vai trò quan trng trong quá trình tip thu thông tin ca tr khim thính. Nhng h tr v th giác i vi tr khim thính ó là dùng trc quan nh tranh nh, mô hình, s , vt tht và mt phng tin h tr trc quan quan trng i vi tr khim thính là c ch iu b. — Tn dng s h tr ca các tr khác trong lp giúp tr khim thính hiu c nhng gì ang din ra xung quanh. — Khi giao tip vi tr, hãy cho tr thi gian nghe và suy ngh. Kiên trì dành thi gian nghe xem tr ang mun nói gì và giúp tr s dng úng t nói và luôn gi thái tích cc, ng viên khuyn khích tr bi vì vic hc tp trong lp i vi các em là rt khó khn. Máy tr thính là mt trong nhng phng tin quan trng giúp tr s dng sc nghe tt hn trong quá trình tip nhn ngôn ng. giúp tr s dng sc nghe mt cách hu hiu qua máy tr thính, giáo viên cn bit mt s thao tác n gin v s dng máy tr thính nh tt m, kim tra máy tr thính Máy tr thính có nhiu loi, mi loi có tác dng khác nhau cho nhng loi ic khác nhau. Hin nay, có hai loi máy c s dng thông dng: máy tr thính hp và máy tr thính sau tai. 94 | MODULE MN 16
21. Máy tr thính hp Máy tr thính sau tai Ngoài ra, mt s phng tin tr thính khác cho tr khim thính nh c tai in t hoc h thng FM. 2.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Tri nghim phát hin nhng kh nng và khó khn ca tr khim thính. — Mt hc viên bt tai li trong khi mt ngi khác ang k mt câu chuyn vui cho c lp. — Hc viên b bt tai mô t cm giác ca bn thân khi tip nhn thông tin mà không nghe thy và k li nhng gì mình có th hiu c t nét mt và c ch iu b ca mi ngi. — Tho lun v nhng kh nng và khó khn mà tr khim thính gp phi. * Nhim v 2: Xác nh các bin pháp h tr tr khim thính. — c phn thông tin cho hot ng 2. — Ch ra nhng khó khn in hình ca tr khim thính. — Xác nh các bin pháp h tr trong quá trình chm sóc giáo dc tr khim thính. * Nhim v 3: Thc hành mt s bin pháp h tr tr khim thính. — Các nhóm óng vai cô giáo trong lp hc cùng vi tr t chc hot ng cho tr khim thính khám phá âm thanh. — Tho lun v các bin pháp h tr tr. — óng vai, mô phng các bin pháp thc hin. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 95
22. 2.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu tóm tt nhng kh nng và khó khn ca tr khim thính. Câu hi 2: Nhn xét v cách mình ã hng dn hot ng cho tr em trong lp và xut các bin pháp thay i phù hp cho lp có tr khim thính. Hoạt động 3: Chăm sóc – giáo dục trẻ khuyết tật trí tuệ 3.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG * c im ca tr khuyt tt trí tu: — Có kh nng bt chc tt. — Có th gp khó khn v nghe và nhìn. Kh nng tip thu các kin thc hc ng chm, khó nh, mau quên, gi nh không y . Khó khn trong vic áp dng kin thc vào thc tin và trong các bi cnh khác nhau. — Tp trung, chú ý kém, hay b phân tán chú ý. Ghi nh máy móc, gp khó khn trong vic hiu và nh bn cht. T duy ch yu là t duy trc quan hành ng, khó khn trong vic hiu nhng thông tin mang tính lôgic, tru tng. — Ngôn ng din t và ngôn ng tip nhn u kém, c bit là ngôn ng din t. — Không nm c các k nng giao tip thông thng nh luân phiên, ch i ít hiu các c ch giao tip không li: nét mt, c ch, iu b — Gp khó khn trong vic làm theo hng dn, làm theo trình t, tình hung mi. — Có các hành vi xã hi không phù hp vi bi cnh, mt s tr có hành vi xâm hi n nhng tr khác. * iu chnh môi trng và thit b: Vi hu ht tr khuyt tt trí tu tham gia hc hòa nhp không òi hi phi sp xp lp hc c bit hoc cn có nhiu dùng khác bit. Giáo viên có th iu chnh và t chc li dùng trong lp hc áp ng nhu cu ca tr khuyt tt trí tu. — Các li cn rng rãi tr di chuyn thun tin, tránh tr b ngã nht là vi nhng tr i li vng v. ng di chuyn gia các khu vc trong lp cn giúp tr d dàng nhn ra. 96 | MODULE MN 16
23. — Lúc u, sp xp lp hc n gin, rõ ràng gia các khu vc n mc có th. Khi tr ã quen dn vi cách sp xp này, tng dn thêm dùng, khu vc hot ng khác. Cn gi các khu vc c bn mt cách c nh giúp tr b nhm ln và quen thuc hn vi cu trúc ca lp hc. Cn ánh du các khu vc mt cách rõ ràng. — Tránh sp xp khu vc d gây ting ng vi khu vc cn yên tnh. Ting ng có th gây sao lãng vi nhng hot ng cn s yên tnh và tp trung. Ting ng cng có th làm tr khuyt tt trí tu d b kích thích. — Chú ý n sp xp ch ngi ca tr: ngay phía trc, gn ch ca giáo viên nu cn thit. Tuy nhiên, cn cho tr cm thy thoi mái khi hc, ch ngi cn xa nhng yu t có th gây nh hng ti vic hc nh: ca ra vào. Hn ch ting n và nhng yu t gây nhiu mà tr có th nhìn thy. — To nhng không gian cá nhân cho tr. Có nhng tr gp khó khn khi phi s dng không gian chung vi các bn. Giáo viên có th gii hn khi sp xp hn ch nhng nh hng ca nhng tr này vi các bn khác nht là nhng hot ng chung. — Vi phng tin trc quan, cn xem xét mc phc tp và tru tng ca dùng. Nu cn, iu chnh dùng n gin phù hp vi tr. Chú ý s dng nhng dùng mà tr s dng các giác quan khám phá: nghe, nhìn, nm, ngi, xúc giác và vn ng. * iu chnh khi t chc hot ng: — Hu ht các ni dung trong chng trình giáo dc mm non u có th áp dng dy tr nhng cn có mt k hoch dy c th và t m. Ni dung kin thc có th là phân bit và lnh hi c nhng gì tr nhìn thy và nghe thy, khái nim các s vt, hin tng gn gi, phát trin các giác quan — Khi t chc hot ng cho tr, giáo viên cn áp dng các bin pháp thu hút s chú ý ca tr thông qua s minh ho, tranh nh, nói nhn mnh, gi tên tr, t chc các hot ng vui v, hp dn i vi tr — Giáo viên phi di chuyn trong phòng hc, thay i tc , cao và âm lng ca ging, s dng c ngôn ng c ch và nhng ng tác sinh ng khác thu hút s chú ý ca tr. — Ni dung hc tp c nhc i nhc li nhiu ln vi nhng ngi khác nhau, hoàn cnh và hot ng khác nhau, giúp tr áp dng nhng k nng ã hc trong các hoàn cnh khác nhau. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 97
24. — Giao nhim v tp trung vào im mnh ca tr, nâng cao c hi thành công cho tr. m bo thi gian tr hoàn thành nhim v. — S dng dùng trc quan minh ho cho tr c bit khi dy các khái nim tru tng hoc các k nng có nhiu bc thc hin. — n gin hoá kin thc bng cách chia thành nhiu bc nh tr d nm bt, d nh hn. Áp dng k thut phân tích nhim v, tc chia mt nhim v ln thành các bc nh hn hng dn cho tr. hoàn thành nhim v, tr s hoàn thành tng bc nh — cách thc này d dàng hn rt nhiu so vi vic tr cn hoàn thành c nhim v ln. — Vic giao tip vi tr khuyt tt trí tu òi hi giáo viên cn nói chm hn, s dng ngôn ng n gin hn, kt hp li nói vi vt, tranh biu tng hoc kí hiu. — Giáo viên cn chú ý lp k hoch các hot ng trong ngày phong phú. Cn có s luân chuyn gia hot ng tnh và hot ng ng. Khi dy tr khuyt tt trí tu mt k nng mi, cn chú ý b trí hot ng ó trong bi cnh quen thuc vi tr. iu này giúp tr sn sàng hn vi hot ng hc tp và không làm tr có cm giác b bi ri, lúng túng. Tr khuyt tt trí tu c bit nhy cm vi nhp hc tp trong ngày. Mt s tr khuyt tt trí tu d dàng b mt mi và cn nhiu thi gian yên tnh hn so vi tr bình thng. Khi cn chuyn i các hot ng trong lp hc, giáo viên cn thông báo cho tr bit khong vài phút trc khi hot ng ó kt thúc. Mt s tr khuyt tt trí tu khi thông báo phi dng hot ng ngay lp tc mà không có s thông báo trc s th hin s không chp nhn, có hành vi không mong mun. Nhng nu tr c thông báo trc vài phút và trc khi hot ng kt thúc, tr s vui v dng hot ng mà tr yêu thích theo úng lch biu nh các bn khác. — Duy trì n np to cm giác an toàn và kích thích tr t tin hn. — Có k hoch qun lí hành vi hn ch nhng hành vi tiêu cc và phát trin nhng hành vi tích cc ca tr. Luôn quan sát k các hành vi ca tr xy ra âu, khi nào, vi mc ích gì, mc thng xuyên nh th nào, có các bin pháp h tr thích hp. — Luôn gi thái tích cc, khuyn khích và ng viên tr. 98 | MODULE MN 16
25. 3.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Tho lun phát hin nhng kh nng và khó khn ca tr khuyt tt trí tu. — Mô t v mt tr khuyt tt trí tu ã tng gp hoc làm vic. — Tho lun v nhng kh nng và khó khn mà tr khuyt tt trí tu gp phi. * Nhim v 2: Xác nh các bin pháp h tr tr khuyt tt trí tu. — c phn thông tin cho hot ng 3. — Ch ra nhng khó khn in hình ca tr khuyt tt trí tu. — Tho lun các bin pháp h tr trong quá trình chm sóc giáo dc tr khuyt tt trí tu. * Nhim v 3: Thc hành mt s bin pháp h tr tr khuyt tt trí tu trong quá trình chm sóc — giáo dc. — Các nhóm óng vai cô giáo trong lp hc cùng vi tr t chc hot ng cho tr khuyt tt trí tu nhn bit s lng. — Tho lun v các bin pháp h tr tr trong hot ng trên. — óng vai, mô phng các bin pháp thc hin. 3.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu tóm tt nhng bin pháp h tr tr khuyt tt trí tu trong quá trình chm sóc giáo dc. Câu hi 2: Ly ví d v mt k nng cn hng dn cho tr khuyt tt trí tu và phân tích k nng này thành các thao tác nh hn hng dn cho tr khuyt tt trí tu. Hoạt động 4: Chăm sóc – giáo dục trẻ khuyết tật ngôn ngữ 4.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG * c im ca tr khuyt tt ngôn ng: — Có th không nói c hoc ã nói c nhng sau ó không th nói c na. Phát âm ca tr có th rt khó nghe, gp khó khn trong vic hiu và din t. — Khó khn v giao tip c bit là giao tip s dng ngôn ng nói. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 99
26. — Phn ng chm khi giáo viên hi. — T duy ngôn ng chm và có th kém phát trin. * iu chnh môi trng: To môi trng phong phú kích thích ngôn ng cho tr bng cách bày các quyn truyn tranh v hp dn, phn li ngn gn, s dng các ng t, tính t gn gi. * S dng các bài th ch to kèm hình nh: Thit k các phng tin h tr giao tip cho tr nh tranh nh, iu b, kí hiu * iu chnh khi t chc hot ng: To môi trng phát trin ngôn ng phong phú vi nhiu c hi tr c nghe, nói, t câu hi, yêu cu, ngh. Giáo viên cn phát hin ra cách tr giao tip vi mi ngi. iu này s giúp cho ngi ln hiu c các hành ng ca tr và tác ng ti chúng mt cách phù hp, t ó m bo c các tín hiu tr nên có ch ích và có ý ngha. Tr có th s dng các phng tin nh tranh nh, iu b, t ng, hành vi giao tip, th hin nhu cu và cm giác ca mình. Ngi ln cn áp ng li trc mi biu hin phi li nói và li nói ca tr khuyn khích tr s dng các phng tin giao tip khác nhau. Hãy giúp tr cm thy an tâm và cho tr bit rng bt c mt c gng nào tr nói u rt c khuyn khích và ánh giá cao. Ngoài ra, giáo viên cng cn giúp các tr khác trong lp hiu li nói ca tr khó khn v ngôn ng. Lúc u, giáo viên phi thc hin vi vai trò nh là mt ngi phiên dch nhng c gng ng th hin iu này càng ít càng tt. S dng ngôn ng n gin và phù hp vi kh nng hiu ca tr và nhn mnh nhng t chính mt cách phù hp. — S dng mt s k thut phát trin ngôn ng cho tr nh: bt chc các hành ng và li nói ca tr, m rng “li nói” ca tr, dng li to c hi giao tip cho tr. — Khuyn khích tr din t bng cách gi ý cho tr bng câu hi, bng nhng thông tin có liên quan hoc cung cp ngôn ng phù hp cho tr. c bit i vi nhng tr khó khn v ngôn ng, khi yêu cu tr trình bày mt ni dung nào ó cn cho tr thêm thi gian thc hin các yêu 100 | MODULE MN 16
27. cu, không nên thúc gic tr, bi nu càng thúc gic tr càng tng thêm áp lc và tr càng không th din t úng. Hãy dành thi gian tr tr li, không nên ngt li tr. Khuyn khích tr nói bng cách giáo viên t ra rt chú ý lng nghe. Không thúc gic tr nói nhanh. Sa li ng pháp cho tr bng cách nhc li nhng câu ca tr nhng sa li cho úng ng pháp. — Chi các trò chi rèn luyn k nng nghe hiu li nói, phát âm, trò chi âm nhc, s dng các câu chuyn ngn. — Nu có iu kin có th cho tr tham gia các hot ng tr liu ngôn ng và li nói. 4.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Tho lun phát hin nhng kh nng và khó khn ca tr khuyt tt ngôn ng. — Mô t v mt tr khuyt tt ngôn ng. — Tho lun v nhng kh nng và khó khn mà tr khuyt tt ngôn ng gp phi. * Nhim v 2: Xác nh các bin pháp h tr tr khuyt tt ngôn ng. — c phn thông tin cho hot ng 4. — Ch ra nhng khó khn in hình ca tr khuyt tt ngôn ng. — Tho lun các bin pháp h tr trong quá trình chm sóc giáo dc tr khuyt tt ngôn ng. * Nhim v 3: Thc hành mt s bin pháp h tr tr khuyt tt ngôn ng trong quá trình chm sóc — giáo dc. — Các nhóm óng vai cô giáo trong lp hc cùng vi tr t chc hot ng k chuyn cho tr khuyt tt ngôn ng. — Tho lun v các bin pháp h tr tr trong hot ng trên. — óng vai, mô phng các bin pháp thc hin. 4.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Mô t mt tr khuyt tt ngôn ng và nêu nhng bin pháp h tr tr trong quá trình chm sóc giáo dc? Câu hi 2: T suy ngh v cách mình ã hng dn hot ng cho tr em trong lp và xut các bin pháp thay i phù hp cho lp có tr khuyt tt ngôn ng. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 101
28. Hoạt động 5: Chăm sóc – giáo dục trẻ khuyết tật vận động 5.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG * c im ca tr khuyt tt vn ng: — Trí tu phát trin bình thng. — Di chuyn trong lp khó khn, có th gp khó khn trong vic cm bút vit, cm nm các vt Có th t ra mt mi, kh nng chu ng kém. — Hay t ti, mc cm. — S hn ch v vn ng có th làm nh hng ti vic nm bt nhng k nng khác. Thng b hn ch v c hi tham gia các hot ng vui chi, c bit là các hot ng vn ng. * iu chnh môi trng và thit b: i vi tr khó khn v vn ng, môi trng sinh hot, vui chi, hc tp có vai trò vô cùng quan trng trong vic giúp tr t thc hin c các hot ng t phc v và tham gia vào các hot ng thng ngày gia ình và lp hc. Khi t chc môi trng cho tr khuyt tt vn ng cn m bo: — B trí, sp xp lp hc to iu kin thun li cho vic i li và s dng ca tr, tng thêm din tích cho các thit b h tr. dùng, chi va tm mt và chiu cao ca tr giúp tr c lp hn. — Chú ý n ch ngi và t th phù hp có th khc phc s lu thông kém, co qup c, au do b chèn ép và giúp phát trin kh nng tiêu hoá, hô hp. — S dng các thit b h tr chuyên dng: xe ln, thit b iu chnh và nh v, chân tay gi, tay vn, giá iu chnh dùng hc tp phù hp vi kh nng ca tr. Tuy nhiên vi các thit b s dng hng ngày ch nên iu chnh n gin tránh làm cho chúng tr nên quá khác thng. Bên cnh các dng c h tr di chuyn, tr khó khn vn ng cn có các dng c cn thit phc v cho các nhu cu hot ng, sinh hot ca tr nh: nhng dng c phù hp vi các t th cn thit (nm, ngi ) ca tr; nhng dng c giúp tr t lp trong các sinh hot (n, ung, mc qun áo ). Ví d: áo vi móc, khuyt phi d m, d cài; phi có loi thìa cán to tr t n 102 | MODULE MN 16
29. * iu chnh khi t chc hot ng: — La chn cách t chc phù hp vi tng hot ng tr có th tham gia c. Cho phép tr tham gia theo kh nng kích thích kh nng c lp và suy ngh tích cc v bn thân. iu ct yu là ng quá nhn mnh n khuyt tt ca tr, mà phi tìm ra nhng kh nng ca tr, ri to c hi tr có th th hin cho các bn trong lp bit nhng kh nng ca mình. Qua ó dn dn tr có th t khng nh, nâng cao v th ca mình, to c s tôn trng, yêu thng thc s ca các bn trong lp. — S hn ch v vn ng trong ó có hn ch v phm vi di chuyn, k nng vn ng thô và k nng vn ng tinh có th xut hin ri làm nh hng ti vic nm bt các k nng khác. Ví d, tr nh b chm phát trin vn ng, không th khám phá xung quanh s có nhng biu hin chm phát trin ngôn ng và k nng xã hi do chúng ít c tip xúc vi vt mi, vn t hn hp hoc tri nghim xã hi cng thiu thn. Giáo viên và cha m nên to ra mt môi trng phong phú v ngôn ng cho tr, m bo cho tr có c hi vn ng, tip xúc c nhà và trng. — Bên cnh các ni dung hc tp phát trin nhn thc, tr khó khn vn ng cn c giúp hc c các k nng t phc v và sinh hot c lp. — i li là mt trong nhng vn khó khn và mt nhiu thi gian. Do vy khi t chc các hot ng cho tr, giáo viên cn suy ngh k càng v vic chuyn v trí cho tr khi chuyn tip các hot ng. — Tr khó khn vn ng có th mt mi, kh nng tham gia kém, tham gia c mt ít vào các hot ng nh tr b lit na ngi, au khp, cong vo ct sng không ngi c lâu. Do vy, giáo viên và cha m nên xây dng ch sinh hot nhà và trng, thi lng ca các hot ng m bo sc kho cho tr. — trng, lp mm non, giáo viên cn to ra các nhóm bn bè thân thit trong lp, bit giúp nhau. Xp tr khuyt tt vào nhóm bn mà tr khuyt tt cm thy hp, thoi mái hn. — Vi mt s tr khó khn vn ng có th có các bin pháp phc hi chc nng mang li hiu qu cao nh nn chnh hình hoc phu thut sa cha bin dng và cung cp np chnh hình cho tr Do tr ang trong giai on tui phát trin nên np chnh hình và chân gi cung cp cho các em luôn phi thay i phù hp vi tr. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 103
30. 5.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Phát hin nhng kh nng và khó khn ca tr khuyt tt vn ng. — Mô t v mt tr khuyt tt vn ng ã tng gp hoc làm vic. — Tho lun v nhng kh nng và khó khn mà tr khuyt tt vn ng gp phi. * Nhim v 2: Xác nh các bin pháp h tr tr khuyt tt vn ng. — c phn thông tin cho hot ng 5. — Ch ra nhng khó khn in hình ca tr khuyt tt vn ng. — Tho lun nhóm nh các bin pháp h tr trong quá trình chm sóc giáo dc tr khuyt tt vn ng. * Nhim v 3: Thc hành mt s bin pháp h tr tr khuyt tt vn ng trong quá trình chm sóc — giáo dc. — Lit kê mt s hot ng mà tr có khó khn trong vn ng ca tay có th gp phi trong lp mu giáo. — Tho lun v các bin pháp h tr tr. — Thc hành thit k mt s phng tin h tr cho các hot ng c th mà tr tham gia trng mm non. 5.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu tóm tt nhng bin pháp h tr tr khuyt tt vn ng trong quá trình chm sóc giáo dc. Câu hi 2: V vòng tròn ln gia trang giy và vit “Môi trng hc tp phù hp” và vit ra xung quanh nhng iu bn mun thay i trng, lp mm non ca bn cho phù hp vi tr khuyt tt vn ng. Hoạt động 6: Chăm sóc – giáo dục trẻ tự kỉ 6.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG * c im ca tr t k: — Tng tác xã hi: khó khn trong các quan h liên h cá nhân, liên h mang tính xã hi. Tr t k thng thích c chi mt mình tách ri khi nhng ngi xung quanh, thm chí c nhng ngi thân trong gia ình. Tr cng không quan tâm n vic chia s nim vui, s yêu ghét 104 | MODULE MN 16
31. hay nhng thành qu mà mình t c vi ngi khác; thiu s tip xúc bng mt, không áp li li ca cha m; ít hoc không quan tâm n vic kt bn, thích các hot ng mt mình. Tr không nhn bit c cm xúc ca ngi khác. — Giao tip: Khó khn trong vic hiu và s dng ngôn ng và các công c phi ngôn ng, c bit trong các tình hung giao tip. Nu nói c thì có th không s dng hoc rt th ng trong s dng ngôn ng giao tip vi ngi khác. Tr cng gp khó khn trong vic bt u hoc duy trì cuc hi thoi, hay dùng ngôn ng lp i lp li (tc tr thng mc chng nhi li). Mc phát trin ngôn ng ca tr cng rt a dng. Phn ln tr có th hiu c nhng hng dn n gin, nhng s vt gn gi. Quá trình x lí thông tin thng chm chp, tr gp khó khn khi ai ó nói quá nhanh, quá chm hoc dùng quá nhiu t, t l, t phc tp. Vn t ca tr thng nghèo nàn, cu trúc ng pháp sai. Tr thng hiu hn nu nhng gì c nói có kèm theo hình nh minh ho hoc tr có th liên tng ti mt hình nh quen thuc nào ó. Ngôn ng din t có th phát trin nhng chm hn tr bình thng. Chúng thng bt u bng vic lp li nhng t ngi khác nói c bit là mt vài t cui câu. Tr có th s dng ngôn ng mt cách kì quc: nhi li, s dng mt t trong nhiu tình hung — Tng tng: Tr t k gp nhiu khó khn trong s phát trin các hot ng chi và tng tng. Tr chi vi các vt theo mt cách rp khuôn, kì quc, ch quan tâm n mt vài chi tit nht nh ch không hiu chc nng ca vt. Khi chi trò chi, tr ch dng li mc chi cm giác. Khi hc các k nng xã hi, tr t k không liên h các k nng c hc vào tình hung c th, mà ch thc hin máy móc nhng gì c hc. — Tr t k có th có nhng vn v hành vi: hung tính, tng ng hoc ù lì, hành vi t lm dng, kích thích, hành vi rp khuôn Tr có nhng nh hình v các vn ng c th, các hành ng lp li nh xoay bàn tay hay c, lc l ngi, v tay Tr có nhng c ng mang tính cht rp khuôn, c bit nh là p tay hoc gõ tay, lc l qua li, hoc làm nhng dáng iu vi nhng ngón tay c coi nh là du hiu xác nh t k. Tr thng có nhng hành vi này khi các em thy b nhàm chán, tr b cng thng, lo âu hoc các yu t môi trng quá kích thích vi tr. — Tr thng gp khó khn v giao tip, thiu quan h vi bn cùng lp. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 105
32. — Tr có th gp khó khn v hc; khó khn trong vic liên h hoc vn dng kin thc, k nng ã c hc vào tình hung c th (tình hung thc). * iu chnh khi t chc hot ng: — Thu hút s tp trung chú ý ca tr, thit lp mi quan h gn gi, thân mt gia giáo viên và các tr khác vi tr t k. Bng cách khuyn khích tng tác mt, thu hút s chú ý ca tr vào khuôn mt mình. S dng tên ca tr mt cách thng xuyên nhng có ch ích. S dng các kích thích th giác và kí hiu duy trì s chú ý ca tr. — Làm vic vi tr trong môi trng yên tnh, ít s sao lãng cho phép tr tp trung vào hot ng hin ti. — Khuyn khích tr t k s dng ngôn ng nói và nói theo câu mu. Giúp tr nói c mt s mu câu hi và câu nói trong nhng tình hung c bn quen thuc hàng ngày. Có th dy tr mu câu hi: “Cái gì ây?” khi mun bit tên ca mt vt hay cái gì ó. Dy tr nói “Chào ” khi gp ai ó. Dy tr “Con mun ” khi tr mun iu gì ó. Dùng nhng t mô t con ngi, vt, hành ng, hin tng xung quanh tr, dùng nhng t n gin và lp li thng xuyên. — Vi mt s tr t k có ít ngôn ng hoc không có ngôn ng, hãy s dng các phng tin giao tip khác vi tr nh tranh nh, biu tng, kí hiu. — áp ng cho tr thy (bng phn ng thích hp nh v tay, mm ci, ôm tr vào lòng) tr hiu s c gng giao tip ca tr là rt tt, rt áng khen. — Khi tr có nhng hành vi không phù hp, giáo viên cn quan sát bit các hành vi xut hin khi nào, âu và nguyên nhân ca hành vi là gì (Ch sinh hot, thi gian hot ng, dùng dy hc, kì vng i vi tr ) tìm bin pháp h tr. — S dng chi, dùng an toàn. Tránh s dng nhng vt có th kích thích nhng hành vi hung hãn tr. — La chn và t chc hot ng hc tp cho tr da trên s thích ca tr bng cách lng ghép các ni dung hc tp vào các hot ng mà tr a thích. — Khi t chc các hot ng theo nhóm nh, cn la chn bn cùng nhóm vi tr tht cn thn vì ó là nhng mu hình tt v hành vi và giao tip tr bt chc theo. — Khen ngi tr khi tr làm úng khuyn khích các hành vi tích cc. 106 | MODULE MN 16
33. 6.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Phát hin nhng kh nng và khó khn ca tr t k. — Mô t v mt tr t k ã tng gp hoc làm vic. — Tho lun v nhng kh nng và khó khn mà tr t k gp phi. * Nhim v 2: Xác nh các bin pháp h tr tr t k. — c phn thông tin cho hot ng 6. — Ch ra nhng khó khn in hình ca tr t k. — Tho lun các bin pháp h tr trong quá trình chm sóc giáo dc tr t k. * Nhim v 3: Thc hành mt s bin pháp h tr tr t k trong quá trình chm sóc — giáo dc. — Mô t mt hành vi ca tr t k mà giáo viên mun thay i . — Tho lun v các bin pháp thay i hành vi cho tr này. 6.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu tóm tt nhng bin pháp h tr tr t k trong quá trình chm sóc giáo dc. Câu hi 2: T suy ngh v cách mình ã ng x vi hành vi ca tr em trong lp và xut thay i phù hp cho lp có tr t k. Nội dung 3 CHĂM SÓC – GIÁO DỤC TRẺ NHIỄM HIV/AIDS (3 tiết) Hoạt động 1: Xác định những rào cản đối với việc tiếp cận giáo dục của trẻ nhiễm HIV/AIDS 1.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG giúp tr em có HIV/AIDS ti trng mm non, chúng ta cn xác nh nhng nguyên nhân cn tr s hòa nhp ca tr. Mt s “nguyên nhân” bao gm: nhng c im hay hoàn cnh riêng ca tr; t môi trng xung quanh nh hng n tr Nhng rào cn hay “nguyên nhân” i vi vic hc ca tr có th ny sinh ti gia ình, lp hc hay cng ng. Có nhng nguyên nhân ch quan hoc nguyên nhân khách quan nh hng n tr. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 107
34. T bn thân tr có nhng nguyên nhân nh sc khe kém, hay m au. Mt s tr có th phi s dng thuc, vic n trng có th nh hng n vic tuân th ung thuc u n, úng gi. T gia ình tr, s mc cm làm cho h ngi ngn vic a con ti trng. Nu vi nhng gia ình có tr nhim HIV/AIDS phi dùng thuc thì vn càng trm trng hn vì gia ình tr lo ngi hoc không yên tâm khi không trc tip cho tr dùng thuc. T nhà trng, s thiu hiu bit và k nng ca giáo viên trong vic chm sóc tr có HIV dn n s lo lng thái quá, thiu khoa hc v nguy c lây nhim HIV/AIDS mà các trng hc cng ngi ngn thm chí là phn i tip nhn tr n trng. Môi trng lp hc, trng hc vn còn có s kì th nng n i vi tr em có HIV/AIDS và b nh hng bi HIV/AIDS. S thiu thn các iu kin trang thit b h tr cho giáo viên h có th làm vic vi tr có HIV cng là mt nguyên nhân cn tr s sn sàng ca giáo viên khi làm vic vi tr nhim HIV/AIDS. Tuy nhiên, nhng nguyên nhân ph bin vn là t cng ng. Thái kì th ca cng ng do không hiu c ch lây lan ca virus HIV/AIDS. S kì th thiu hiu bit ó còn nguy him hn HIV/AIDS. Khi c các c quan, t chc vn ng chp nhn s hoà nhp ca tr nhim HIV/AIDS, các ph huynh a ra rt nhiu lí do nh s tr hiu ng dn ti va chm máu, hoc các bnh nhim khun c hi t tr nhim HIV/AIDS lây sang tr bình thng ây là s nhìn nhn v HIV/AIDS mt cách nh kin và thiu c s khoa hc. Chm sóc và giáo dc tr em có HIV/AIDS s càng khó khn hn khi s kì th ca cng ng vi các em vn còn khá sâu sc. giúp nhng tr nói trên, chúng ta không ch tìm hiu nhng “nguyên nhân” mà còn ngh cách vt qua nhng rào cn này. Nhng ngi có liên quan có th phi hp hành ng áp ng và giúp tr vt qua nhng rào cn trong hc tp. Khi chúng ta cùng nhau làm vic s xây dng c k hoch và phng pháp phi hp nhm a tr ti trng và hc tp. Cng ng có vai trò quan trng trong vic gim kì th và phân bit i x liên quan n HIV/AIDS. Theo các chuyên gia, thái ci m ca ph huynh vi tr nhim HIV/AIDS ch có li cho chính con em h. giúp tr em b nh hng bi HIV/AIDS có c hi tip tc hc tp, hòa nhp và có tng lai tt p hn, cha m tr em, nhà trng và cng ng cn: 108 | MODULE MN 16
35. — m bo rng tr em b nh hng bi HIV/AIDS cng nh nhng tr em khác u có các quyn c bn c quy nh trong Công c v quyn tr em ca Liên hp quc và Lut Phòng chng HIV/AIDS ca Vit Nam. — Hiu chính xác và y v HIV/AIDS, bit phòng tránh lây nhim HIV/AIDS úng cách, iu ó quan trng hn là nhn bit ai là ngi nhim HIV/AIDS. — Không gây áp lc vi nhà trng ngn cn tr em b nh hng bi HIV/AIDS c cùng hc vi các tr em khác. — Phi hp vi nhà trng tuyên truyn gim kì th và phân bit i x vi tr em b nh hng bi HIV/AIDS. — u tranh vi các biu hin, quan nim sai lm v HIV/AIDS và thái kì th, phân bit i x liên quan n HIV/AIDS. — Không li, buc ti tr em v các hành vi ca cha m hay ngi thân ca các em. — Tr em, c bit là tr em b nh hng bi HIV/AIDS không phi chu trách nhim cho bt kì hành vi nào ca cha m hay ngi thân. — Tôn trng và bo mt thông tin ca ngi nhim và b nh hng bi HIV/AIDS. — Tham gia, t ch c các hot ng tuyên truyn phòng, chng HIV/AIDS ti cng ng. 1.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Tho lun nhng “rào cn” i vi vic tip cn giáo dc ca tr nhim HIV. — V nhng vòng tròn ng tâm trình bày nhng lnh vc khác nhau trong cuc i mt a tr, và vit tên cho mi vòng tròn ( a tr, gia ình, trng/lp, cng ng). CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 109
36. — Chia hc viên thành các nhóm tho lun và dán các tm giy nh ghi “nguyên nhân” vào bng mu, suy ngh xem nhng nguyên nhân cn tr tip cn giáo dc xut phát t tr , gia ình, trng/lp, hay cng ng . — Các nhóm trình bày các ý kin tho lun, nhng ngi khác a ra câu hi và tho lun nhng iu ging và khác nhau. S có mt s nguyên nhân trùng lp “các vòng tròn” do mi lnh vc ca cuc i mt a tr u có tác ng ti nhng lnh vc khác * Nhim v 2: Tho lun v vic cn làm giúp tr nhim HIV/AIDS hòa nhp. — Tho lun xem chúng ta có th làm gì giúp tr nhim HIV/AIDS c tip cn giáo dc hòa nhp. — Vit kt qu tho lun vào phiu thc hành 3.1. Phiu thc hành 3.1 Môi trng Nhng vic cn làm Gia ình tr Trng/lp Cng ng — Yêu cu mi nhóm trình bày các kt qu tho lun. Khuyn khích hc viên khác a ra câu hi và nhng ý kin khác. 110 | MODULE MN 16
37. 1.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu tóm tt nhng rào cn i vi vic hòa nhp tr nhim HIV/AIDS. Câu hi 2: Phân tích nguyên nhân cn tr vic giáo dc hòa nhp tr nhim HIV/AIDS và các bin pháp tháo g. Hoạt động 2: Tìm hiểu về trẻ có HIV và hòa nhập trẻ có HIV 2.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG Mt s hiu bit cn thit cho giáo viên v tr nhim HIV và hòa nhp tr nhim HIV: — Chm sóc giáo dc phù hp s giúp tr nhim HIV phát trin tt: Nhiu ngi cho rng tr nhim HIV luôn b m au và không sng quá 2 — 3 tui. Trên thc t, nhiu tr nhim HIV không khe mnh và hay b m là do không c chm sóc và iu tr thích hp. Tuy nhiên, s dng thuc kháng HIV (ARV) s giúp tr nhim HIV khe mnh, có kh nng hc tp, phát trin và có cuc sng bình thng nh nhng tr em khác. S dng thuc kháng HIV (ARV) có tác dng làm gim s lng HIV trong c th. Vì vy, giúp tng cng kh nng min dch ca tr, tr s có kh nng kháng vi các nhim trùng c hi, ít m au và có s c kho tt hn. Tuy vy, không phi tt c tr nhim HIV u phi s dng thuc kháng HIV (ARV). Ch s dng thuc kháng HIV (ARV) cho tr nhim HIV khi c s hng dn ca ngành y t. Nu c chm sóc giáo dc phù hp, tr nhim HIV có th phát trin tt v th cht, tâm lí, trí tu, tr có th hc tp, phát trin và sng bình thng nh các tr em khác. Chm sóc giáo dc và không kì th vi tr nhim HIV là thc hin Công c quc t v quyn tr em và Lut Phòng chng HIV/AIDS ca Vit Nam. — Tip xúc thông thng vi tr nhim HIV không b lây nhim HIV: Rt nhiu ngi lo lng v nguy c tr b lây nhim HIV qua cào cu hoc cn nhau (tr nhim HIV cn tr không nhim HIV hoc ngc li). i vi nhng tr b nhim HIV mà các cháu lành ln và không có tn thng gì, không xây sát ngoài da thì không th lây c qua nhng tip xúc thông thng. Trên thc t, HIV không lây truyn qua tip xúc thông CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 111
38. thng và cho ti nay cng cha có báo cáo nghiên c u nào v lây nhim HIV do b cào cu hoc b cn gây ra. HIV xâm nhp vào c th ph thuc vào 3 yu t sau: + Lng HIV có trong máu và dch tit ca c th, trong ó HIV có nhiu trong máu, tinh dch, dch âm o, sa m. Trong nc bt, nc mt, m hôi, nc tiu ch a rt ít HIV. Tuy nhiên, nu các dch này ln máu có nhiu HIV thì vn có th lây truyn HIV. + HIV khó có th tn ti ngoài c th con ngi và d b tiêu dit bi các yu t nh nhit , ánh sáng, tính axít hoc tính kim cao ca môi trng. + HIV có th xâm nhp vào c th qua các vt sây sát, vt thng ca da và niêm mc khi các vt sây sát và vt thng này ang chy máu và có tip xúc vi máu, dch tit ca c th có HIV. Nh vy, khi hc tp, vui chi, gii trí, s dng dùng hc tp vi tr em nhim HIV không có nguy c lây nhim HIV vì không thuc ba yu t gây lây nhim HIV nói trên. — Phòng tránh lây nhim HIV/AIDS không phi là lí do tách bit tr nhim HIV vi các tr em khác. Nhiu ngi cho rng tr em nhim HIV cn c tách riêng trong trng hc, lp hc, ni vui chi và ni không lây truyn HIV cho các tr em khác. Tách riêng tr nhim HIV không phòng c lây nhim HIV cho nhng tr em khác mà làm tn thng tinh thn, tình cm ca tr nhim HIV. HIV không lây qua tip xúc thông thng, do vy không cn tách bit tr nhim HIV ti các trng hc, lp hc, ni vui chi hoc ni . S tách bit này gây nên s kì th vi tr em nhim HIV vì mi ngi s bit tr hc trong trng hc, lp hc hoc ni dành riêng ó là nhng tr em nhim HIV. Nhng tr b HIV mà nhà trng bit ch là mt b phn rt nh trong s hàng ngàn tr nhim HIV nc ta. Nhiu em nhim HIV nhng vn i hc bình thng trng mà không ai bit. Vic chúng ta ci m vi ngi nhim HIV s giúp s ngi nhim HIV can m t nói ra ngày càng nhiu. iu này khin vic phòng lây nhim tt hn. 112 | MODULE MN 16
39. 2.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Chia s nhn thc v tr nhim HIV. — Hc viên vit nhng nhn thc ca bn v tr có HIV vào phiu thc hành 3.2. Phiu thc hành 3.2 NHNG TR TÔI Ã GP Tôi ã tng gp mt s tr nhim HIV, các em là: Tôi ã tng c sách báo hay xem phim nh v tr nhim HIV, các em là: HIU BIT CA TÔI V TR NHIM HIV VÀ NGI NHIM HIV CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 113
40. D OÁN CA TÔI V TR NHIM HIV Dựa trên nhng iu ã bit, tôi cho rng tr nhim HIV Tho lun v lí do bn ng h cho vic hòa nhp tr nhim HIV và nhng vn bn khon ca bn. Các hc viên t gii áp ln nhau v các vn còn bn khon t góc khoa hc và pháp lí. * Nhim v 2: Xác nh nhng nhn thc úng n v tr nhim HIV và hòa nhp tr nhim HIV. — c phn thông tin cho hot ng 2. — Ch ra nhng c s khoa hc cho vic chm sóc giáo dc và hòa nhp tr có HIV. 2.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Phân tích s cn thit ca vic chm sóc và giáo dc hòa nhp tr nhim HIV. Câu hi 2: Trình bày nhng c s khoa hc khng nh tip xúc thông thng không có nguy c lây nhim HIV. Hoạt động 3: Xác định các biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ có HIV 3.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG * To môi trng giáo dc: — S hiu bit, tình thng ca giáo viên và nhng ngi xung quanh dành cho tr nhim HIV là vô cùng quan trng, c bit là nhng tr ã mt cha m. Do vy, cn có thái i x vi tr thân thin, thng yêu trong quá trình chm sóc giáo dc tr. 114 | MODULE MN 16
41. — S kì th vn là rào cn tâm lí ln nht i vi tr nhim HIV khi tham gia vào lp hòa nhp. Tránh s kì th, phân bit i x vi tr nhim HIV mt cách vô tình hoc c ý. — Ngoài ra môi trng hc tp, các nguyên vt liu cho tr hot ng cn m bo s an toàn v mt th cht cho tr nh tránh s dng các vt sc nhn có th xây xc, chy máu. * Chm sóc th cht cho tr: — Do h thng min dch ã b suy gim, nên tr nhim HIV không ch mc các bnh thông thng ca tr em cùng la tui, mà còn mc các bnh nhim trùng c hi vì vy cn v sinh cho tr và giáo dc cho tr các thói quen v sinh. — m bo ba n y dinh dng và hp v sinh, giúp tr có ch ngh ngi, sinh hot hp lí. — Phát hin và x trí kp thi các du hiu bt thng mà tr gp phi, tr ang ung thuc thì cn tuân th theo ch dn ca bác s. * Phòng tránh lây nhim HIV/AIDS khi chm sóc tr: — Nu tr b chn thng, có chy máu cn ra vt thng, bng kín, cm máu hn ch nguy c bnh tt. Khi cn thit nên a tr n c s y t c x lí thêm. — Không tr dùng chung khn tm, khn mt, bông tm, bàn chi ánh rng, cái no li. — Thng xuyên lau chùi, c ra nhà tm, nhà v sinh bng xà phòng và nc sát trùng. Thu rác và bn có dính máu hay cht thi ca tr vào túi nilon b vào thùng rác. — Nu tn thng xuyên qua da: nh b kim tiêm âm, hoc b t tay chy máu hoc vùng da có tn thng t trc (do bng, viêm da ) b cht dch, máu ca ngi nhim HIV/AIDS bn vào cn: + Xi vt thng di vòi nc ngay lp tc, càng sm càng tt. + Có th vt thng t chy máu trong thi gian ngn, tu theo mc xây xc. Sau ó ra bng xà phòng và nc sch nhng không kì c. — Nu máu hoc cht dch ca ngi nhim HIV/AIDS bn vào mt, mi, ming: CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 115
42. + Hãy nh mt, mi liên tc trong 5 phút bng nc un sôi ngui có sn hoc dung dch NaCl 0,9% có bán sn ti các hiu thuc. + Riêng vi ming thì hãy súc ming bng nc sch pha mt ít mui n, súc nhiu ln. * H tr khi t chc hot ng: — Cn giáo dc tr không chi trò chi bo lc, trò chi có nguy c gây chn thng, không ánh nhau cng nh không cn nhau. — i x công bng vi tt c tr em, to c hi cho tr thành công và t tin hn trong các nhim v c giao. — Giúp cho tt c tr em trong lp có các k nng c bn m bo an toàn. 3.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Xác nh các bin pháp h tr tr nhim HIV trng mm non. — c phn thông tin cho hot ng 3. — Xác nh các bin pháp h tr trong quá trình chm sóc — giáo dc tr nhim HIV/AIDS. * Nhim v 2: Thc hành mt s bin pháp h tr tr nhim HIV. — Các nhóm óng vai cô giáo trong lp hc cùng vi tr t chc hot ng vui chi cho tr nhim HIV. — Tho lun v các bin pháp h tr tr. — óng vai, mô phng các bin pháp thc hin. 3.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Trình bày nhng bin pháp chm sóc giáo dc tr nhim HIV. Câu hi 2: Nhn xét kh nng thc hin các bin pháp trên ti trng/lp mà mình công tác. 116 | MODULE MN 16
43. Nội dung 4 CHĂM SÓC – GIÁO DỤC TRẺ CÓ NĂNG KHIẾU (TRẺ PHÁT TRIỂN SỚM, TRẺ TÀI NĂNG) (3 tiết) Hoạt động 1: xác định điểm mạnh và điểm yếu trong học tập của trẻ có năng khiếu 1.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG — Khi chm sóc giáo dc tr có nng khiu, chúng ta cn xem xét c nhng c im tích cc và tiêu cc ca tr. — Tr em mm non có nng khiu có th có nhiu khác bit vi các tr cùng tui v cách tr ngh và cm nhn nhng không phi hoàn toàn khác bit. Nhng im tích cc h tr tt cho vic hc ca tr có nng khiu cng nh giúp cho giáo viên cm thy hng thú hn khi làm vic vi nhng tr này bao gm: + S tò mò: Tr có nng khiu thng rt tò mò v nhng iu xy ra xung quanh nh th nào, tr quan tâm n vic hc nhng iu mi và thng có rt nhiu câu hi nh "Ti sao?" và "Ti sao không?". + Kh nng ghi nh: bao gm kh nng tìm hiu và lu gi thông tin mt cách nhanh chóng, tr nh nhng gì ã xy ra mt thi gian dài trc ó, tn hng s thú v vi các thông tin ó. + Tc hc: Tr có th nm bt ý tng mt cách nhanh chóng và có th s dng chúng trong nhng tình hung mi. Tr cng s hoàn thành các nhim v c giao nhanh chóng và quan tâm n nhiu iu khác na. + Chú ý: Tr có th duy trì s chú ý trong thi gian dài ca thi gian vào nhng th mà tr quan tâm. + Suy lun: Hiu c nguyên nhân và hu qu, kt ni c các thông tin, ý tng và các s kin khác nhau. + Giao tip: Có rt nhiu ý tng và gii pháp cho các vn . + Ngôn ng: Tr có th s dng nhiu hn các t và cm t so vi các tr em khác ca cùng tui, có th bt u nói và hiu ngôn ng tui sm. + Khiu hài hc: Nhanh chóng hiu c câu chuyn ci và câu ; có th to ra s hài hc ca riêng mình. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 117
44. + S kiên trì: Tr kiên trì trong vic hoàn thành nhim v, có th có mt ý thc mnh m v nhng iu úng và sai. + nhy cm: Có th nhy cm vi cm xúc ca ngi khác, d bun, d vui. — Tr có nng khiu cng th hin mt s im yu có th gây khó khn cho vic chm sóc giáo dc cho nhng tr này bao gm: + Tht vng v nhng k nng ca bn thân: Tr có th tht vng khi phát trin th cht ca chúng không bt kp vi trí tu. Ví d, tr có th ngh n mt hình nh nhng không th kim soát c bút chì v nó. + Tr có th d dàng tr nên bun chán trong lp hc dn n vic chúng th gây ri cho các bn khác. + Các tr này cng rt yu t v tâm lí vì quá nhy cm. iu ó khin tr lo lng, thm chí d trm cm hn các tr khác. + Tr phát trin trí tu sm có mt s chênh lch nht nh v trí tu so vi nhng bé cùng tui, nên thng d b cô lp. + Mt s tr có th tht vng khi n trng vì trng hc không áp ng c các mong mi ca tr. Tr bt u quy phá lp hay ngc li, h hng. + Tr có nng khiu c bit cng có nhng ri lon tng t nh các tr khác ch có iu rt khó phát hin. Các ri lon ó thng không c cha m cng nh giáo viên chp nhn do b ám nh bi ý ngh “ó là có nng khiu c bit”. iu ó to áp lc lên tr buc chúng che y các khó khn y và ch c phát hin rt lâu sau ó. + Tr phát trin trí tu sm thng cm thy thy cô giáo và bn bè cùng tui không thông cm vi chúng. Chính vì th, chúng thng rt bun và rt khó thit lp các mi quan h vi nhng ngi xung quanh. 1.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Tho lun theo nhóm v trng hp tr có nng khiu mà hc viên ã tng gp hoc làm vic. — Mô t mt trng hp tr mà bn cho là tr có nng khiu. — Tho lun cùng c nhóm và ghi li nhng kh nng ni tri và khó khn ca tr vào phiu thc hành 4.1. 118 | MODULE MN 16
45. Phiu thc hành 4.1 Mô t tr có nng khiu H tên tr: tui: Kh nng ni tri Khó khn — Chia s ý kin vi các nhóm khác. * Nhim v 2: Xác nh nhng im mnh và im yu ca tr có nng khiu. — c phn thông tin cho hot ng 1. — Ch ra nhng im mnh và im yu ca tr có nng khiu. 1.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu tóm tt nhng kh nng và khó khn ca tr có nng khiu. Câu hi 2: Rút ra các kt lun s phm cho vic chm sóc, giáo dc tr có nng khiu. Hoạt động 2: Chăm sóc – giáo dục trẻ có năng khiếu 2.1. THÔNG TIN CHO HOẠT ĐỘNG Trng hc luôn có trách nhim áp ng nhu cu giáo dc cho tt c tr em. i vi nhng tr có nng khiu và tài nng, iu này bao gm vic cung cp nhng thách thc ln hn thông qua t chc môi trng giáo dc cng nh các hot ng nhm to c hi cho các em phát trin các tim nng ca mình. — Môi trng hc tp: + Tr em có nng khiu tui mm non cn c tip xúc vi nhng tình hung, hoàn cnh cho phép tr phát trin vi tc ca riêng mình. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 119
46. Do vy, tr cn c hot ng trong mt môi trng linh hot, cho phép tr la chn các hot ng vi phc tp khác nhau và a dng nguyên vt liu, phng tin cho tr hot ng. + Cn cung cp cho tr các chi, dùng hc tp có các mc phc tp khác nhau mà không ch là các vt liu phù hp vi tui ca tr. + To môi trng hc tp thoi mái, vui v, thân thin vi tt c tr em. Phân nhóm linh hot cho phép tr tìm c mc nhn thc thích hp vi chúng và cng tip xúc vi nhng thách thc v th cht và xã hi trong các nhóm hot ng khác nhau. — T chc hot ng giáo dc: + Có k hoch giáo dc uyn chuyn, phong phú và phù hp là rt cn thit cho vic t chc hot ng giáo dc trong lp mu giáo có tr có nng khiu. Giáo viên cn phi nhy bén vi s chín chn v trí tu hay tài nng c bit ca tr bi chính chúng không h nhn bit c iu ó. + tránh có nhng c im tiêu cc trong lp, bên cnh hot ng chung cho c lp, giáo viên cn thit k thêm mt s hot ng phù hp hn vi tr có nng khiu hoc yêu cu tr làm nhng vic h tr giáo viên và bn bè. Gi cho tr bn rn tránh s nhàm chán cho chúng và giáo viên s tìm thy s thú v trong vic t chc hot ng cho các tr có nng khiu. + Trong quá trình t chc hot ng nên to c hi cho tr có nng khiu c s dng vn t vng tiên tin, nhng ý tng sáng to và giúp tr khám phá nhiu vt liu, tài liu hc tp khác. Mt s tr em trng thành v mt cm xúc có th thích c tìm hiu v nhng vn xã hi phc tp, giáo viên hãy giúp tr tha mãn nh cu này thông qua các hot ng trong gi hot ng t do. + Tr có nng khiu cng có th th hin nhng hiu bit rng hn và có th giáo viên s có c mt cm giác tuyt vi khi s hài hc ca tr vt ra ngoài tui ca chúng. Song giáo viên cng cn bit gii hn vic m rng ý tng, ni dung hot ng nó không i quá xa so vi nhn thc chung ca nhiu tr em khác. + Khen ngi là mt bin pháp c s dng ph bin trong quá trình t chc hot ng cho tr em mu giáo. Khen ngi khuyn khích tr có nng khiu hc tp và sáng to song cng cn giúp cho tt c tr khác trong lp cm nhn c giá tr ca bn thân và không to ra s ghen t gia các tr em. 120 | MODULE MN 16
47. + Các tr có nng khiu rt nhy cm vi cm xúc ca nhng ngi xung quanh và bit cách th hin bn thân rt tt. iu này có th làm các tr khác th hin mình khó khn hn. ôi khi, các tr khác có th có cm giác là tr có nng khiu dng nh ã bit tt c và cng có th thy tr có nng khiu nh là mt ngi hng hách. Vì vy, thông qua các hot ng, giáo viên hãy giúp cho các tr có nng khiu bit lng nghe nhng suy ngh ca ngi khác. iu này s giúp tr d dàng to ra và duy trì các mi quan h bn bè trong lp hc. + Tr nng khiu cng có s tin b khác nhau trong các lnh vc phát trin. Mt a tr có th trng thành nhanh chóng trong lnh vc vn ng nhng có th chm hn tr khác trong nhn thc. Do vy nhà giáo dc không nên quá kì vng vào s phát trin vt tri ca tr tt c các lnh vc. 2.2. CÁC NHIỆM VỤ * Nhim v 1: Chia s kinh nghim v nhng thách thc khi chm sóc giáo dc tr có nng khiu. — Tho lun trong nhóm nh v nhng thách thc khi chm sóc giáo dc tr có nng khiu, iu gì làm cho bn thích thú, iu gì làm bn khó chu. — Chia s các ý tng giúp bn vt qua các thách thc ó. * Nhim v 2: Xác nh các bin pháp chm sóc giáo dc tr có nng khiu. — c phn thông tin cho hot ng 2. — Xác nh các bin pháp phát huy kh nng và h tr tr có nng khiu trong quá trình chm sóc giáo dc. * Nhim v 3: Thc hành mt s bin pháp chm sóc giáo dc tr có nng khiu. — Các nhóm óng vai cô giáo trong lp hc cùng vi tr t chc hot ng khám phá khoa hc cho lp mu giáo có tr có nng khiu. — Tho lun v các bin pháp phát huy kh nng và h tr tr có nng khiu. — óng vai, mô phng các bin pháp thc hin. 2.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG Câu hi 1: Nêu tóm tt nhng thách thc ca giáo viên khi chm sóc — giáo dc tr có nng khiu. Câu hi 2: Phân tích các bin pháp phát huy kh nng và h tr tr có nng khiu trong quá trình chm sóc — giáo dc. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 121
48. E. KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ Câu hi 1: Ti sao cn tìm hiu c im ca tng tr em trong quá trình chm sóc — giáo dc? S a dng ca tr em th hin nhng khía cnh nào? Câu hi 2: Khi thit k môi trng hc tp lp hc hoà nhp có tr có nhu cu c bit, giáo viên cn lu ý n các yu t nào? Ly ví d v nhng iu chnh ca môi trng hc tp cho mt trng hp tr có nhu cu c bit c th. Câu hi 3: Khuyt tt có nh hng gì n s phát trin ca tr tui mm non? T ó rút ra nhng lu ý i vi giáo viên khi làm vic vi tr khuyt tt. Câu hi 4: Nêu nhng thách thc và gii pháp cho giáo dc hòa nhp tr nhim HIV hin nay, liên h thc tin a phng mình công tác. Câu hi 5: Giáo viên cn thc hin các bin pháp nào h tr cho tr có nng khiu khi t chc hot ng cho tr trong lp hoà nhp trng mm non? F. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. B Giáo dc và ào to, Chng trình giáo dc mm non , NXB Giáo dc, 2009. 2. B Giáo dc và ào to, S tht v tr em và HIV/AIDS , NXB Thông tn, 2010. 3. Khu Th Khánh Dung (Ch biên), S tay hng dn chm sóc tr nhim HIV/AIDS . 4. Hiu và áp ng nhu cu c bit trong lp hoà nhp, NXB Chính tr Quc gia, Hà Ni, 2002. 5. Sandy Niemann, Devorah Greenstein, Darlena David, Giúp tr ic , Tài liu dch, NXB Lao ng — Xã hi, 2006. 6. Richard M. G & Jennifer K., Young Children with Special needs, Delmar Publishers, 2000. 122 | MODULE MN 16
49. 7. Trn Th Thip, Bùi Th Lâm, Hoàng Th Nho, Trn Th Minh Thành, Can thip sm và giáo dc hòa nhp tr khuyt tt mm non , NXB Giáo dc, 2005. 8. Nguyn Th Hoàng Yn, i cng v giáo dc tr khim thính, NXB i hc S phm, 2005. 9. Nguyn Th Hoàng Yn (Ch biên), Nhp môn giáo dc c bit , NXB i hc S phm, 2011. CHĂM SÓC – GIÁO DỤC VÀ ĐÁP ỨNG TRẺ CÓ NHU CẦU ĐẶC BIỆT | 123