›
›

Giáo trình Phương pháp giáo dục âm nhạc trong trường mầm non

pdf 83 trang ngocly 40
Download
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Phương pháp giáo dục âm nhạc trong trường mầm non", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pdfgiao_trinh_phuong_phap_giao_duc_am_nhac_trong_truong_mam_non.pdf

Nội dung text: Giáo trình Phương pháp giáo dục âm nhạc trong trường mầm non

  1. Ch−ơng ba Các hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc Trong tr−ờng Mầm non, căn cứ vào nội dung các hoạt động âm nhạc (nghe, hát, vận động, chơi), dựa vào đặc điểm tâm sinh lí trẻ, vào chế độ sinh hoạt hàng ngày, giáo dục âm nhạc bao gồm các hình thức tổ chức sau: - Dạy các hoạt động âm nhạc trong tiết học hoặc hoạt động chung. - Tổ chức hoạt động âm nhạc trong chế độ sinh hoạt. - Tổ chức âm nhạc trong các ngày lễ, ngày hội. I. Dạy các hoạt động âm nhạc Là hình thức cơ bản nhất, đ−ợc tổ chức theo tiết học hoặc trong hoạt động chung (theo ch−ơng trình đổi mới). ở đây, trẻ đ−ợc học các kĩ năng, cách thể hiện, cách cảm thụ âm nhạc có hệ thống d−ới sự tổ chức, điều khiển, chỉ dẫn của giáo viên trong một thời gian nhất định. Âm nhạc là nghệ thuật âm thanh, nghệ thuật động, luôn đòi hỏi hoạt động trực tiếp và sáng tạo của con ng−ời. Trong giáo dục, âm nhạc đ−ợc coi là ph−ơng tiện hình thành và phát triển cho trẻ tình cảm thẩm mĩ, tình cảm đạo đức lành mạnh, lòng nhân ái. Trong tiết học âm nhạc, các hoạt động nghe nhạc, tập hát, tập vận động và chơi nối tiếp liên hoàn với nhau, trong đó trẻ đ−ợc ôn bài cũ, luyện tập bài đang học và đ−ợc giới thiệu để chuẩn bị tập tiếp một bài mới khác. 1. Ch−ơng trình cải cách Từ sau khi thực hiện chuyên đề giáo dục âm nhạc 1993 - 1996, ch−ơng trình cải cách đ−ợc h−ớng dẫn thực hiện nh− sau: Đối với lứa tuổi nhà trẻ, hoạt động chính là cho trẻ nghe hát để tạo cảm giác an toàn, tình cảm. Trẻ d−ới 1 tuổi tiếp xúc với âm nhạc từ 5 - 7 phút. Giáo viên hát cho trẻ nghe vài lần những bài hát ru, dân ca Ngoài hát lời, giáo viên có thể hát giai điệu (la la ) hoặc đọc diễn cảm lời bài hát kèm theo điệu bộ minh hoạ. Ví dụ: Hát bài Cò lả (Dân ca đồng bằng Bắc Bộ) - Hát lời: Con cò cò bay lả a - Hát giai điệu: La là là la lả (theo giai điệu bài hát) - Hoặc đọc lời theo âm hình tiết tấu kèm theo động tác vẫy cánh tay nh− cò bay: Con cò (cò) bay lả lả bay la Bay từ (từ) cửa phủ bay ra (ra) cánh đồng 65
  2. Giáo viên l−u ý vừa hát vừa âu yếm, gần gũi với trẻ nh− cầm tay, vuốt tóc, vuốt má Trẻ 1 - 2 tuổi nghe hát khoảng 8 - 10 phút. Giáo viên cho trẻ làm quen với âm thanh to - nhỏ bằng cách vỗ tay to - nhỏ theo cô. Cần khuyến khích biểu hiện hứng thú của trẻ nh− cầm tay vẫy theo nhịp, khi hát lắc l− đầu, ng−ời theo nhịp điệu bài hát Trẻ 2 - 3 tuổi học theo cấu trúc ba phần (nghe, hát, vận động theo nhạc). Các hoạt động này luân phiên thay đổi nhau diễn ra trong vài tiết học. Thời gian tiếp xúc với âm nhạc từ 12 - 15 phút. Trong mỗi tiết học có nội dung trọng tâm và nội dung kết hợp. Nội dung trọng tâm đ−ợc hiểu là h−ớng dẫn trẻ kĩ năng hát, vận động, cách cảm thụ âm nhạc một cách chi tiết, từ dễ đến khó. Nội dung kết hợp đ−ợc hiểu là giới thiệu cho trẻ làm quen với bài hát, bài vận động sắp học hoặc ôn các bài đ học. Tiết 1: Trọng tâm hát: Hát cho trẻ nghe Kết hợp: Cho trẻ làm quen bài hát sắp học Kết hợp: Cho trẻ làm quen bài vận động sắp học Tiết 2: Trọng tâm; Dạy trẻ hát Kết hợp: Ôn lại bài hát cho trẻ nghe Kết hợp: Tiếp tục làm quen bài vận động Tiết 3: Trọng tâm: Dạy trẻ vận động Kết hợp: Ôn thêm bài hát cho trẻ nghe Kết hợp: Trẻ hát ôn lại bài đ học Tiết 4: Ôn lại các bài đ học d−ới hình thức tập biểu diễn. Ví dụ : Bài học âm nhạc bao gồm: - Hát cho trẻ nghe bài Chiếc khăn tay Sáng tác: Văn Tấn - Trẻ học hát bài Mùa hè đến Sáng tác: Nguyễn Thị Nhung - Vận động theo nhạc bài Chim bay Sáng tác: Vũ Thanh Nội dung trên diễn ra trong 4 tiết nh− sau: Tiết 1: - Nghe hát : Chiếc khăn tay (trọng tâm) - Hát: Mùa hè đến (làm quen) - Vận động: Chim bay (làm quen) Tiết 2: - Dạy hát: Mùa hè đến (trọng tâm) 66
  3. - Vận động: Chim bay (tiếp tục làm quen) - Nghe: Chiếc khăn tay (ôn) Tiết 3: - Vận động: Chim bay (trọng tâm) - Dạy hát: Mùa hè đến (ôn tiếp) - Nghe: Chiếc khăn tay (ôn tiếp) Tiết 4: Ôn d−ới hình thức biểu diễn (lớp, tổ, tốp, cá nhân) các bài nghe, hát, vận động đ học trên. Có thể bổ sung thêm bài hát, bài thơ cho ch−ơng trình thêm phong phú. Tiết học âm nhạc ở lứa tuổi mẫu giáo có thêm trò chơi âm nhạc. Thời gian ở mỗi nhóm tuổi nh− sau: Mẫu giáo nhỏ: 15 - 20 phút Mẫu giáo nhỡ: 20 - 25 phút Mẫu giáo lớn: 25 - 30 phút Dựa theo văn bản h−ớng dẫn thực hiện ch−ơng trình giáo dục âm nhạc của Vụ Giáo dục Mầm non sau khi chỉnh lí đ ban hành 1987 - 1988, cấu trúc bài học gồm bốn hoạt động nghe, hát, vận động, trò chơi diễn ra trong 4 tiết. Xét về tính chất kết hợp thì mỗi tiết có những trọng tâm khác nhau. Tiết 1: - Tập bài hát mới (trọng tâm) - Vận động bài cũ (kết hợp) - Trò chơi, hoặc nghe (kết hợp) Tiết 2: - Tập hát tiếp bài mới (kết hợp) - Nghe bài giáo viên hát (trọng tâm) - Trò chơi hoặc ôn vận động (kết hợp) Tiết 3: - Vận động bài đ học hát (trọng tâm) - Nghe lại bài giáo viên hát (kết hợp) - Trò chơi âm nhạc Tiết 4: - Vận động tiếp bài đ học (kết hợp) - Biểu diễn các bài đ học (trọng tâm) - Nghe giáo viên hát giới thiệu bài hát sẽ học (kết hợp) Ôn ở tiết 4 d−ới hình thức biểu diễn có thể bổ sung thêm các bài đ học từ tr−ớc đó, bài ngoài ch−ơng trình. Giáo viên thực hiện ch−ơng trình phải tập cho trẻ các cách biểu diễn khác nhau: nhóm, tốp, cá nhân, đồng thời sử dụng trang phục, đạo cụ, trang trí để buổi học thêm hấp dẫn, mang tính nghệ thuật. 67
  4. Nếu ở các tiết 1, 2, 3 kết quả ch−a tốt có thể dạy thêm một lần nữa tr−ớc khi tổ chức tiết 4. Để tăng ý nghĩa giáo dục, giáo viên nên h−ớng nội dung âm nhạc vào đề tài nào đó: ngày 8/3, Ngày thành lập Quân đội, rằm Trung thu Nội dung trọng tâm của tiết học chiếm nhiều thời gian hơn nội dung kết hợp để tập trung và luyện kĩ năng cho trẻ. Với nội dung hát cho trẻ nghe, cho trẻ nghe nhạc không nhất thiết phải dành nhiều thời gian nh− cho trẻ hát hay vận động vì đây là nội dung âm nhạc tác động tới trẻ, trẻ sẽ khó ngồi yên để nghe nhạc lâu. Mặc dù âm nhạc là loại hình nghệ thuật thính giác, nghệ thuật biểu hiện nh−ng các hoạt động cần xen kẽ hợp lí để đảm bảo yêu cầu tĩnh - động cho trẻ. Ví dụ: cho trẻ tập hát (động), hát cho trẻ nghe (tĩnh), cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc (động). Yêu cầu của các hoạt động trong từng loại tiết (cải cách): a) Dạy trẻ hát Nếu bài hát đa số trẻ đ biết, giáo viên cho trẻ hát vài lần rồi sửa sai, dạy trẻ các cách thể hiện diễn cảm. Nếu bài trẻ ch−a đ−ợc làm quen nhiều, giáo viên dạy trẻ từng câu nối tiếp cho tới khi trẻ hát đ−ợc. Lần 1 (tiết 1): Trẻ hát theo cô, cảm nhận đ−ợc tính chất, phong cách thể hiện bài hát, hát rõ lời, hát tập thể đều, biết tên tác giả, tên bài hát. Lần 2 (tiết 2): Trẻ thuộc trôi chảy lời bài hát, thể hiện đ−ợc tính chất, phong cách bài hát (sôi nổi, vui t−ơi hay nhẹ nhàng ), hát đúng trọng âm, biết thể hiện sắc thái (to - nhỏ, cao trào hát rõ, chậm dần ở kết thúc ), nhớ tên bài hát, tên tác giả. Lần 3 (tiết 3): Trẻ tự hát sau khi giáo viên bắt giọng, bắt nhịp, hát diễn cảm. b) Nghe hát Lần 1 (tiết 2): Trẻ cảm thụ tính chất bài hát qua âm điệu, lời ca, biết chăm chú lắng nghe, nhắc lại tên bài hát, tên tác giả, nói vài nét về nội dung bài hát. Lần 2 (tiết 3): Trẻ nhận ra bài hát khi nghe giai điệu qua đàn hoặc nghe giáo viên hát theo giai điệu la la. Khi nghe giáo viên đàn, hát, trẻ h−ởng ứng theo nh− gật gù, giậm chân, hát theo vài câu trẻ nhớ. Lần 3 (tiết 4): Trẻ thích thú say s−a nghe, có biểu hiện tình cảm với bài hát. Trẻ nói ngay đ−ợc tên bài hát, tên tác giả, đàm thoại về nội dung bài hát. c) Vận động theo nhạc Tr−ớc khi dạy trẻ vận động, múa, nên cho trẻ đi vào lớp hay ổn định đội hình trên nền nhạc. Nội dung vận động gồm luyện tập hình t−ợng, tập múa, các âm hình tiết tấu Lần 1 (tiết 3): 68
  5. Trẻ bắt ch−ớc vận động theo giáo viên đúng nhịp điệu, đúng động tác. Lần 2 (tiết 4): Trẻ vận động, múa sau khi giáo viên làm mẫu một lần, phối hợp tốt các động tác, thay đổi vị trí đội hình theo âm nhạc, thể hiện diễn cảm. Lần 3 (tiết 1 mới): Trẻ vận động, múa một cách nhuần nhuyễn trong sự khích lệ của giáo viên, biết tự sáng tạo thêm chi tiết động tác, đội hình. d) Trò chơi âm nhạc Lần 1: Giáo viên nêu tên trò chơi, h−ớng dẫn chi tiết sau khi phổ biến cách chơi. Trẻ biết chơi và tham gia hào hứng. Các lần sau: Giáo viên nói lại tên trò chơi, nhắc lại ngắn gọn cách chơi. Trẻ tham gia chơi và giáo viên nâng cao dần yêu cầu chơi. Trong khi tổ chức chơi, giáo viên luôn chú ý mục đích rèn luyện yếu tố âm nhạc cho trẻ, cho mọi trẻ cùng tham gia chơi, trẻ biết theo dõi, động viên bạn. Có thể cải tiến, bổ sung các trò chơi để trẻ đỡ nhàm chán. 2. Đổi mới hình thức giáo dục âm nhạc Quan điểm, mục đích giáo dục của h−ớng đổi mới là giáo viên là ng−ời h−ớng dẫn, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động vui chơi, tìm tòi, khám phá. Trẻ tham gia các hoạt động, trong đó có âm nhạc một cách hứng thú, chủ động để phát triển khả năng cá nhân. Giáo viên tích cực làm việc trực tiếp với nhóm, cá nhân để giúp trẻ thể hiện tốt hoạt động âm nhạc. Trẻ hoạt động không bị áp đặt để phát huy năng lực bản thân, đ−ợc trao đổi, nhận xét để trở nên năng động hơn. Chính vì vậy, trong vận động nhịp điệu, trẻ đ−ợc tự do thể hiện nhiều cách khác nhau, không nhất thiết yêu cầu mọi trẻ vận động giống nhau hoặc khi trẻ đ nắm đ−ợc bài hát, giáo viên cho trẻ kết hợp vận động nhịp điệu , bỏ qua các b−ớc dạy hát không cần thiết. Về thiết bị đồ dùng dạy học, ngoài nhạc cụ của giáo viên, băng, đĩa tiếng, đĩa hình, cũng cần trang bị cho trẻ đồ chơi, nhạc cụ trẻ em, đạo cụ để tạo điều kiện cho trẻ phát triển tai nghe chính xác, cảm thụ âm nhạc đ−ợc đồng bộ. Quan điểm giáo dục tích hợp trong âm nhạc cũng dựa theo các chủ đề xuất phát từ nhu cầu của trẻ gắn với cuộc sống, thiên nhiên, môi tr−ờng gần gũi trẻ. Nhiều bài hát cho trẻ nghe, dạy trẻ hát hay các trò chơi vận động đ−ợc bổ sung thêm h−ớng vào các chủ đề giáo dục. Trẻ từ 2 - 3 tuổi, cấu trúc giờ học gồm hai hoạt động (một nội dung trọng tâm và một nội dung kết hợp): - Hát, vận động - Nghe, vận động Theo định h−ớng đổi mới, giáo dục âm nhạc ở các lớp mẫu giáo không tiến hành theo các loại tiết mà triển khai thông qua giờ hoạt động chung. Giáo viên vận dụng ph−ơng pháp dạy các kĩ năng của các hoạt động theo ch−ơng trình cải cách nh−ng không tiến hành các b−ớc một cách máy móc. 69
  6. Căn cứ vào tính chất của từng bài hát, từng bài vận động và khả năng nhận thức của trẻ, giáo viên lựa chọn cách dạy phù hợp, đồng thời bổ sung thêm các bài hát theo chủ đề giáo dục để dạy trẻ. Dựa theo tài liệu h−ớng dẫn của Vụ Giáo dục Mầm non năm 2002, giờ hoạt động chung đ−ợc tiến hành d−ới các hình thức cơ bản sau: Hình thức 1: Tập trung rèn luyện kĩ năng âm nhạc dựa trên cấu trúc của các tiết có nội dung trọng tâm và nội dung kết hợp. Giáo viên có thể thực hiện một trong các nội dung trọng tâm (ca hát, vận động, nghe hát) hoặc thực hiện hai nội dung là ca hát và vận động hoặc vận động và nghe hát. Nội dung kết hợp sẽ chọn một hoặc hai trong các dạng hoạt động âm nhạc (ca hát, nghe hát, vận động, trò chơi). Nh− vậy, giáo dục âm nhạc trong hoạt động chung có thể sẽ bao gồm tất cả các dạng hoạt động âm nhạc. Hình thức 2: Thực hiện ch−ơng trình hoạt động nghệ thuật tổng hợp các hoạt động âm nhạc, kết hợp thêm các bài hát bổ sung h−ớng vào chủ điểm và nội dung tích hợp theo đề tài giáo dục. Hình thức 3: Thực hiện giờ hoạt động chung tổng hợp các hoạt động âm nhạc theo hình thức biểu diễn sau mỗi chủ điểm , trong đó trẻ có thể ôn hát, vận động, nghe hát và lồng thêm thơ, kể chuyện âm nhạc, trò chơi. Các lớp mẫu giáo bé, nhỡ thực hiện năm chủ đề. Chủ đề dinh d−ỡng sức khoẻ không tách riêng mà lồng vào các chủ đề bản thân, gia đình, môi tr−ờng tự nhiên, môi tr−ờng x hội. Mỗi chủ đề có các nhánh nhỏ. Ví dụ: Bản thân: Tôi là ai? Cơ thể của tôi. Tôi cần gì để lớn lên và khoẻ mạnh. Gia đình: Gia đình tôi. Gia đình sống chung trong một ngôi nhà. Nhu cầu của gia đình. Môi tr−ờng xã hội: Tr−ờng Mầm non của chúng em. Nghề nghiệp. Giao thông. Môi tr−ờng tự nhiên: Thế giới động vật. Thế giới thực vật. N−ớc và một số hiện t−ợng thiên nhiên. Giáo dục dinh d−ỡng và sức khoẻ (lồng ghép trong bốn chủ đề trên): Thực phẩm nuôi sống con ng−ời. 70
  7. Nhu cầu và vai trò của dinh d−ỡng với sức khoẻ. Giữ gìn vệ sinh, sức khoẻ, nề nếp trong ăn uống. Các hình thức giáo dục âm nhạc ở lớp mẫu giáo bé, nhỡ đ−ợc vận dụng linh hoạt. Hình thức 1: Dạy trẻ hát là trọng tâm, kết hợp vận động, điệu bộ, cho trẻ nghe hát và tích hợp những môn học gần gũi. Hình thức 2: Dạy trẻ vận động theo nhạc là trọng tâm, kết hợp nghe hát và tích hợp những môn học gần gũi khác. Hình thức 3: Tổ chức biểu diễn sau mỗi chủ đề giống nh− các nhóm tuổi trên. Các bài hát đ−ợc lựa chọn phải phù hợp với chủ đề. Ví dụ: chủ đề Gia đình chọn bài Mẹ đi vắng (Trịnh Công Sơn) để dạy trẻ hát, vận động; hát cho trẻ nghe bài Bàn tay mẹ (Bùi Đình Thảo); trò chơi hát theo tranh: cho trẻ xem tranh, qua nội dung tranh gợi ý cho trẻ hát bài Cả nhà th−ơng nhau (Phan Văn Minh), Cháu yêu bà (Xuân Giao), Ông cháu (Phong Nh), Chào hỏi (Hoàng Tiến). Các nội dung và hình thức hoạt động giáo dục âm nhạc kết hợp hài hoà thành một ch−ơng trình thống nhất trong giờ hoạt động chung và tích hợp một số bộ môn khác. Nếu trẻ ch−a thực hiện đ−ợc các kĩ năng thì giáo viên dành thời gian (trọng tâm) để tập luyện cho trẻ, sau đó tiếp tục ch−ơng trình hoạt động nghệ thuật. Hoạt động góc là hoạt động gắn bó với các hoạt động khác trong tr−ờng Mầm non. Hoạt động góc giúp trẻ ôn luyện, củng cố, vận dụng kĩ năng vào các trò chơi, hoạt động sáng tạo. Giáo viên giúp trẻ thực hiện các hoạt động nghệ thuật: nghe nhạc, xem đĩa hình, sử dụng nhạc cụ, diễn kịch. II. Hoạt động âm nhạc trong đời sống hàng ngày ở tr−ờng Mầm non Trẻ tiếp nhận văn hoá, trong đó có âm nhạc trong điều kiện môi tr−ờng sống xung quanh. Việc giáo dục âm nhạc đ−ợc thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt cả ngày ở tr−ờng của trẻ có ý nghĩa lớn, nhờ đó cuộc sống của trẻ thêm vui vẻ, hồn nhiên. ở tr−ờng, trẻ đ−ợc chơi, ăn, học, nghỉ và âm nhạc gắn liền với mọi thời điểm sinh hoạt của trẻ. 1. Tr−ớc giờ học buổi sáng Giờ cô đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến tr−ờng vì các cháu ch−a tự giác, tự túc đi học nh− học sinh phổ thông. Tạm thời bứt ra những tình cảm âu yếm mà bố mẹ dành cho, trẻ đến tr−ờng với cô giáo, bạn bè, tr−ờng lớp, lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn. Hầu hết các tr−ờng Mầm non mở băng cho trẻ nghe nhạc lúc trẻ đến tr−ờng. Có thể tuyển chọn một số ca khúc có chủ đề đi học cho trẻ nghe nh− Em đi mẫu giáo (sáng tác D−ơng Minh Viên), nhịp độ vừa phải, sắc thái vui vẻ trong lời ca. "Nắng vừa lên em đi mẫu giáo Chim chuyền cành hót chào chúng em Cô giáo khen em chăm học Mừng vui đón em vào tr−ờng " 71
  8. Và một số bài quen thuộc nh− Cháu đi mẫu giáo của Phạm Minh Tuấn, Tr−ờng chúng cháu đây là tr−ờng Mầm non của Phạm Tuyên tạo cho trẻ niềm tự tin khi đến tr−ờng. Hoà với khung cảnh thiên nhiên, niềm phấn chấn đến tr−ờng của bé đ−ợc thể hiện trong bài Con chim hót trên cành cây của Trọng Bằng. Một ngày mới bắt đầu sôi động với âm thanh và màu sắc thiên nhiên trong bài Vui đến tr−ờng của Hồ Bắc. Lời ca trong bài hát là ngôn ngữ điển hình của trẻ thơ: Để tạo cho trẻ nề nếp tr−ớc khi vào lớp phải lễ phép, tự tin, bài Lời chào buổi sáng của Nguyễn Thị Nhung nhắc nhở trẻ chào bố mẹ. Bằng âm nhạc, ngữ điệu lời nói của bé thêm tình cảm, âu yếm: Cho trẻ nghe những bài trẻ có thể hát theo đ−ợc ở trên, ngoài tác động âm nhạc còn giúp trẻ làm quen, củng cố các bài trong ch−ơng trình trẻ phải học hát. Đây là một ph−ơng pháp tiếp xúc cần thiết, chuẩn xác bởi vì học nhạc chỉ bằng sự truyền đạt của cô giáo sẽ dẫn tới đơn điệu, thậm chí sai lệch. Nhiều bài hát cho trẻ nghe không cần trẻ phải hát đ−ợc cũng tạo không khí vui vẻ khi đến tr−ờng nh− bài Đi học . (Nhạc Bùi Đình Thảo, lời: Bùi Đình Thảo - Minh Chính) là bài mang phong cách âm nhạc dân gian miền núi trong sáng, trữ tình, đ−ợc thể hiện ngay từ phần dạo đầu: Lời bài hát cho các cháu thêm hiểu biết về phong cảnh, sinh hoạt ở rừng núi phía Bắc: "H−ơng rừng thơm, n−ớc suối trong, cọ xoè ô che nắng, mẹ lên n−ơng, cá d−ới khe ". Ca khúc Bài ca đi học của Phan Trần Bảng đ gây ấn t−ợng, kỉ niệm quen thuộc cho bao thế hệ học sinh. Bên cạnh cảnh đẹp thiên nhiên nh−: "Bình minh dâng lên ánh trên giọt s−ơng long lanh Đàn b−ớm phơi phới l−ớt trên cành hoa rung rinh " Danh từ "mẫu giáo" nói lên đặc tr−ng về cách dạy dỗ, chăm sóc của cô giáo theo ph−ơng thức ng−ời mẹ. Đó là cô không chỉ cho trẻ làm quen, nhận biết cuộc sống xung quanh mà còn chăm từng bữa ăn, giấc ngủ. Với trẻ, " Cô giáo nh− mẹ hiền ". Bài Ngày đầu tiên đi học của Nguyễn Ngọc Thiện có tính chất trữ tình, thiết tha là bài khá điển hình cho trẻ nghe lúc tới tr−ờng. Vào đầu giờ buổi sáng, quy định học sinh phải tập thể dục. Tr−ớc kia, để thay thế cho lối hô 1 - 2 - 3 - 4 trong khi tập thể dục của số đông trẻ, cô giáo dùng trống gõ "tùng, cắc" làm hiệu lệnh . Quan sát những cánh tay, b−ớc chân còn vụng dại giơ lên hạ xuống nh− một cái máy, chúng tôi thấy giờ thể dục quá khô cứng. Gần đây, ch−ơng trình giáo dục thể chất đ có thay đổi bằng cách kết hợp âm nhạc 72
  9. trong giờ thể dục. Ví dụ để luyện hơi dài, cô dạy các cháu vừa giả làm gà gáy (hai tay khum trên miệng h−ớng sang phải, sang trái) vừa hát ò ó o theo bài Chú gà trống gọi của Kim Hữu: Bài viết ở nhịp 1 , tiết tấu đơn giản hoàn toàn phù hợp với động tác thể dục của trẻ con. 4 Để các cháu cùng tập đi đều, b−ớc đều trong các đội hình khác nhau, yêu cầu phải có tiết tấu đơn giản, rõ ràng về nhịp phách, nhịp độ vừa phải, dùng bài Tập đi đều của Kim Hữu. Với bài trên, cô giáo có thể h−ớng dẫn cho các cháu b−ớc chân phải theo phách mạnh, b−ớc chân trái theo phách nhẹ, gợi cho trẻ hình ảnh đi giống chú bộ đội để tăng thêm sự tham gia hào hứng vì đặc điểm trẻ con là thích bắt ch−ớc. Đi hay b−ớc theo phách trong giờ thể dục tạo cho trẻ thêm hoạt bát và là cơ sở của vận động chính xác theo nhạc. Ngoài ra, lời ca đúng với các động tác cụ thể giúp trẻ nhớ chi tiết khi tập luyện nh− bài Cùng đi đều hoặc bài trích trong ca cảnh của Trần Ngọc: Do trẻ con rất thích đồ chơi nên có thể cho mỗi cháu một cái vòng hoặc một thanh tre có trang trí màu. Hai tay trẻ cầm hai đầu thanh tre hoặc hai bên cạnh vòng, mục đích giữ hai cánh tay song song với nhau trong khi giơ lên cao, xuống thấp, sang bên Nhìn chung, các bài hát, bản nhạc dùng để tập thể dục ch−a nhiều, song không phải vì thế mà thiếu vắng âm nhạc trong giờ thể dục sáng ở các tr−ờng mẫu giáo. Ngoài nhu cầu đ−ợc gắn bó yêu th−ơng, trẻ em có nhu cầu tiếp nhận những ấn t−ợng từ thế giới bên ngoài, nhu cầu đ−ợc vui chơi, hoạt động, tìm kiếm Do đó ở tr−ờng mẫu giáo có tổ chức một số giờ học d−ới sự h−ớng dẫn của giáo viên. Khác với tr−ờng phổ thông, nội dung giáo dục thẩm mĩ ở tr−ờng mẫu giáo chiếm −u thế hơn giáo dục trí tuệ. Đến tr−ờng, trẻ em đ−ợc học múa hát, làm quen 73
  10. với các tác phẩm văn học, làm quen với môi tr−ờng xung quanh, hoạt động tạo hình Đặc điểm tâm lí trẻ là học d−ới hình thức chơi và tổng hợp nh− trong âm nhạc bao gồm cả múa hát, trò chơi hoặc kể chuyện kết hợp xem tranh Ngoài giờ giáo dục âm nhạc, các môn học khác hầu hết đều có sử dụng âm nhạc để tăng hiệu quả giáo dục. Giáo dục đạo đức bằng nghệ thuật, bằng cái đẹp có một −u thế nổi bật là biến những vẻ đẹp đ−ợc cảm thụ qua tác phẩm thành tình cảm và lòng khát khao muốn thực hiện những vẻ đẹp đó ngay trong cuộc sống thực. Đó là một sự tự giác ngộ từ bên trong và là một động cơ mang tính tự giác cao chứ không phải là một thái độ bị động, buộc lòng phải tuân thủ theo đạo lí x hội. Từ đó, việc rèn luyện những chuẩn mực và quy tắc đạo đức trở thành nhu cầu nội tại của con ng−ời trong sự tự giác và làm chủ bản thân. Ngoài giờ âm nhạc, tổ chức nghe nhạc trong các giờ học khác là ph−ơng pháp giáo dục tổng hợp đạt hiệu quả cao. Trong các giờ dạy trẻ về thơ, truyện, hoạt động tạo hình, làm quen môi tr−ờng xung quanh, làm quen chữ cái có sự tham gia của âm nhạc cũng làm cho giờ học thêm sinh động, hấp dẫn. 2. Giờ học khác a) Giờ làm quen với văn học Trong giờ làm quen với văn học, cô giáo dạy trẻ cảm thụ thơ, truyện thông qua cách đọc diễn cảm, giải thích nội dung, cảm nhận nhịp điệu thơ để truyền đạt tới trẻ vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ ng−ời Việt Nam nối tiếp nhau. Qua thơ ca, các em thêm yêu thiên nhiên, đất n−ớc, hình thành tình cảm trong sáng, cao đẹp. Bài thơ Hạt gạo làng ta của Trần Đăng Khoa sau đây là một ví dụ: Hạt gạo làng ta Có h−ơng sen thơm Có vị phù sa Trong hồ n−ớc đầy Của sông Kinh Thầy Có lời mẹ hát Sau khi trẻ đọc thơ, ngắt giọng theo vần điệu thơ bốn chữ, kết hợp cho nghe bài hát Hạt gạo làng ta do Trần Viết Bính phổ nhạc. Giai điệu trữ tình của bài hát nâng ý thơ lên tầm cao của sự cảm thụ nghệ thuật. Nhiều bài thơ có cùng chủ đề với bài hát, lời thơ tuy không hoàn toàn trùng với bài hát nh−ng mang ý nghĩa mở rộng nhận thức cho trẻ. Ví dụ: giờ đọc thơ, cho trẻ đọc bài Bó hoa tặng cô của Ngô Quân Miện: Ngày mồng tám tháng ba Chúng cháu đi hái hoa Mang về tặng cô giáo Bó hoa của em đây Vàng t−ơi hoa cúc áo Hồng hồng hoa cối xay 74
  11. Kết hợp bài hát Mừng ngày 8 − 3 (Nhạc và lời của Tân Huyền), mỗi tiết nhạc ứng với câu thơ năm chữ nh−ng khác với tình cảm xốn xang của bài thơ trên. Bài hát có không khí vui t−ơi, rộn ràng của thầy trò ngày 8 − 3: Cũng chủ đề trên, bài Bông hoa mừng cô của Trần Thị Duyên khá quen thuộc đ−ợc viết ở nhịp 3/8 thể hiện tình cảm thầy trò sôi nổi, thắm thiết. Với ph−ơng pháp vận dụng âm nhạc trong giờ học t−ơng tự, khi các cháu đọc bài thơ Bác Hồ của em , sáng tác của Phan Thị Thanh Nhàn, có thể kết hợp cho nghe Nhớ ơn Bác của Phan Huỳnh Điểu. Đọc thơ Chú bộ đội hành quân trong m−a của Vũ Thuỳ H−ơng, cho trẻ nghe bài Màu áo chú bộ đội của Nguyễn Văn Tý hoặc đọc bài thơ Dán hoa tặng mẹ của Khải Minh, cho nghe hát bài Quà 8/3 của Hoàng Long Sau khi kể chuyện Con gà trống kiêu căng (theo tài liệu của ban cải cách mẫu giáo 1986), cho trẻ nghe bài hát Con gà trống của Tân Huyền hoặc bài Đàn gà trong sân (nhạc n−ớc ngoài). Nhiều nhạc sĩ tìm ý thơ phổ nhạc để có lời ca giàu hình ảnh đ có tác dụng nhiều mặt, vì khi các bài thơ đó trở thành các bài hát trẻ sẽ rất dễ nhớ, tăng c−ờng sự cảm thụ nghệ thuật nh− các bài: Ông Mặt Trời của Ngô Thị Bích Hiền Chim chích bông của Nguyễn Viết Bình Mẹ và cô của Trần Quốc Toản. Các bài hát trên đ đ−ợc các cháu mẫu giáo Thành phố Hồ Chí Minh hát trong băng phát hành rộng ri, rất thuận tiện cho sử dụng phổ cập. Đặc biệt, nhạc sĩ Phạm Tuyên dựa vào các bài đồng dao trong ch−ơng trình thơ - truyện của các cháu để phổ nhạc, một số bài đạt chất l−ợng nghệ thuật cao nh− Con gà, Gánh gánh gồng gồng, Rềnh rềnh ràng ràng dùng để kết hợp trong khi dạy thơ truyện rất tốt. b) Giờ tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình Sự tham gia của âm nhạc trong giờ dạy trẻ hoạt động tạo hình đ kích thích sự sáng tạo, gợi mở, phát triển trí t−ởng t−ợng khi trẻ vẽ, nặn, cắt, dán Nhiều ch−ơng trình giáo dục của các n−ớc trên thế giới, giờ trẻ hoạt động tạo hình luôn luôn có sự tác động của âm nhạc, trong đó có nhạc không lời. ở n−ớc ta, trình độ biên tập âm nhạc của cô giáo còn hạn chế nên chủ yếu chọn cho trẻ nghe các bài hát có nội dung phù hợp với hoạt động của trẻ. Hoạt động Chủ đề Nghe nhạc kết hợp tạo hình Vẽ M−a M−a mùa hạ (Đông Hải) Hoa Màu hoa (Hồng Đăng) Ông mặt trời Cháu vẽ ông Mặt Trời (Tân Huyền) Vẽ Trăng ánh trăng hoà bình (Nhạc: Hồ Bắc − lời: Mộng Lân) Máy bay Anh phi công ơi (Nhạc: Xuân Giao − thơ: Xuân Quỳnh) Hoa mùa xuân Mùa xuân đến rồi (Phạm Thị Sửu) Con gà trống Con gà trống (Tân Huyền) Cô giáo của em Cô giáo (Đỗ Mạnh Th−ờng) 75
  12. Nặn Chú gà con Đàn gà con (Nhạc: Nga − Lời: Việt Anh) Xé Con cá Cá vàng bơi (Hà Hải) Dán Vịt con Đàn vịt con (Mộng Lân) c) Giờ làm quen với môi tr−ờng xung quanh Ch−ơng trình học ở tr−ờng mẫu giáo có giờ cho trẻ làm quen với môi tr−ờng xung quanh nhằm trau dồi năng lực hoạt động trí tuệ, nhận biết cuộc sống x hội. Với môi tr−ờng x hội, cô giáo tổ chức cho trẻ quan sát, gặp gỡ, trò chuyện, giúp đỡ những ng−ời gần gũi xung quanh. Cô h−ớng dẫn trẻ quan sát, nhận xét, trao đổi về những công trình văn hoá để trẻ hiểu những di tích lịch sử, hiểu giá trị lao động của cha ông để biết giữ gìn sản phẩm lao động, biết quan tâm và sẵn sàng giúp đỡ ng−ời lớn những việc vừa sức. Cô giáo còn cho trẻ làm quen với đồ vật, hiểu ý nghĩa của đồ dùng và những đặc điểm của nó và làm quen với các ph−ơng tiện giao thông phổ biến. Trong giờ làm quen với môi tr−ờng xung quanh, trẻ còn làm quen với thế giới thực vật: hoa, lá, cây, nhận biết thế giới động vật cùng một số hiện t−ợng thiên nhiên nh− nắng, m−a, gió, mây và các mùa trong năm. Để hiểu đúng đắn các đối t−ợng, trẻ phải quan sát, tiếp xúc nhiều lần bằng các giác quan. Việc kết hợp sử dụng âm nhạc trong giờ học góp phần tạo cho trẻ có xúc cảm với các đối t−ợng. Ví dụ: trong bài Giới thiệu một số loài hoa yêu cầu trẻ phân biệt đ−ợc một số loại hoa và so sánh, nhận xét sự giống nhau về cấu tạo, hình dáng, màu sắc, h−ơng thơm ; biết th−ởng thức vẻ đẹp, mùi thơm của hoa và biết yêu quý, bảo vệ hoa. Cho trẻ nghe bài Đi cấy (dân ca Thanh Hoá) đ−ợc đặt lời mới d−ới tên Hoa trong v−ờn vừa nhằm mục đích cho trẻ tiếp xúc với làn điệu dân ca, vừa mang ý nghĩa giáo dục đạo đức. Hoặc có thể cho các cháu nghe bài Ra v−ờn hoa của Văn Tấn theo nội dung dạy trên: "Ra v−ờn hoa em chơi, d−ới ánh nắng v−ờn hoa t−ơi đẹp" Để trẻ nhận biết môi tr−ờng x hội, hiểu công việc lao động của ng−ời lớn, với chủ đề "Chú công nhân", yêu cầu trẻ nhận biết đ−ợc một số công việc của ng−ời công nhân (xây dựng, dệt vải, luyện gang thép ) và ý nghĩa của công việc đó trong x hội để từ đó trẻ biết kính trọng, yêu quý ng−ời lao động và biết giữ gìn đồ chơi. Kết hợp cho trẻ nghe bài Cháu yêu cô chú công nhân của Hoàng Văn Yến. Bài Ng−ời đ−a th− dạy cho trẻ hiểu công việc của nhân viên b−u điện, có thể kết hợp cho nghe bài Bác đ−a th− vui tính của Hoàng Lân. Chủ đề "Chú bộ đội", cô giáo giải thích cho trẻ biết chú bộ đội dũng cảm, gan dạ, có mặt ở khắp mọi nơi làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, đồng thời là đề tài của rất nhiều bài hát có thể chọn cho trẻ nghe: 76
  13. Anh vẫn hành quân. Nhạc: Huy Du − Thơ: Trần Hữu Th−ơng Làm chú bộ đội của Hoàng Long Cháu th−ơng chú bộ đội của Hoàng Văn Yến Chú bộ đội của Hoàng Hà Nếu nh− hình ảnh chú bộ đội trong bài hát Làm chú bộ đội của Hoàng Long là: Hay ở bài hát Chú bộ đội của Hoàng Hà thể hiện tính chất khoẻ, nhịp hành khúc, là hình ảnh t−ợng tr−ng của chú bộ đội: Thì ở bài hát Gác trăng của Nguyễn Trí Tâm do Hoàng Văn Yến phổ nhạc thể hiện tính chất trữ tình, tình cảm của các cháu trong đêm Trung thu biết ơn chú bộ đội đứng "gác cho trăng tròn", giữ cho Tổ quốc thanh bình để thiếu nhi đ−ợc "r−ớc đèn trong đêm trăng": đêm Về chủ đề các mùa trong năm, ngoài sự miêu tả, dùng tranh ảnh, giảng giải có thể kết hợp cho trẻ nghe các bài sau đây để tăng thêm ấn t−ợng về thiên nhiên phong phú: V−ờn tr−ờng mùa thu (Cao Minh Khanh), Cánh én tuổi thơ (Phạm Tuyên) Khúc nhạc ngày xuân (Nguyễn Quý Thuận), Mùa hoa ph−ợng nở (Hoàng Vân) Khát vọng mùa xuân (Mô-da), Mùa hè đến (Nguyễn Thị Nhung) Trẻ em rất yêu thích các con vật, th−ờng các em đ−ợc làm quen qua các câu chuyện kể, phim ảnh, và các vật nuôi gần gũi trong gia đình. Giờ làm quen với môi tr−ờng xung quanh, cô giáo có nhiệm vụ giới thiệu, phân loại các con vật điển hình sống ở các môi tr−ờng khác nhau nh− d−ới n−ớc, trên cạn, trên không. Tuỳ vào từng nội dung cụ thể để chọn cho các cháu nghe kết hợp với các bài hát. Bài Vì sao chim hay hót của Hà Hải mang tính chất ngộ nghĩnh với lời ca "Con lợn éc, biết ăn không biết hát, con vịt nâu, cạc cạc không nên câu" Bài hát Gà trống, mèo con và cún con của Thế Vinh mang tính chất kể, liệt kê đặc tr−ng của từng con vật: "Gà trống gáy ò ó o, Mèo con luôn rình bắt chuột, Cún con chăm canh gác nhà". Bài Cá vàng bơi của Hà Hải tả chi tiết hơn: "Hai vây xinh xinh, cá vàng bơi trong bể n−ớc, ngoi lên lặn xuống cá vàng múa tung tăng", với các tiết nhạc ngắn thể hiện tính chất vui nhộn. Tóm lại: Giờ làm quen với môi tr−ờng xung quanh nhằm mục đích phát triển trí tuệ cho trẻ, bằng mọi biện pháp cho các cháu nhận biết cuộc sống x hội phong phú, đa dạng. Sự tham gia của âm nhạc trong thế giới âm thanh muôn màu góp phần tạo cho giờ học thêm sinh động, phát huy tích cực các giác quan của trẻ, đem tới cho các cháu nhiều ấn t−ợng mạnh mẽ, sâu sắc. 77
  14. d) Giờ làm quen với chữ cái Lớp cuối ở tr−ờng mẫu giáo (trẻ 5 - 6 tuổi) có giờ cho trẻ làm quen với chữ cái, yêu cầu các cháu tập nhận mặt chữ bằng các biện pháp khác nhau. Ví dụ cho trẻ tự xem bức tranh chùm nho để cho trẻ làm quen với chữ "O" trong từ "Chùm nho". Thêm một b−ớc, dạy trẻ so sánh chữ (không bắt trẻ phân tích cấu tạo con chữ hoặc phân tích âm). Bằng trực giác và hình ảnh, giúp trẻ so sánh sự giống nhau và khác nhau về hình dáng, dấu hiệu Song song với nhận biết mặt chữ cái, trẻ đ−ợc thực hành các thao tác ban đầu của kĩ năng viết d−ới sự h−ớng dẫn của cô. Âm nhạc nghe trong giờ học này có thể chọn khúc nhạc 4 trích trong ca cảnh Sói và Gà cánh tiên của Trần Ngọc: Tuổi mẫu giáo là lứa tuổi "học mà chơi - chơi mà học", do đó phải sử dụng nhiều biện pháp, thủ thuật trong giờ học để gây hứng thú và sự tập trung vốn rất ngắn của trẻ. Cũng vì thế, giờ học mang tính tổng hợp, không có giờ chuyên toán, chuyên văn nh− phổ thông. Giờ tạo hình có thể kết hợp nghe nhạc, giờ âm nhạc kết hợp kể chuyện, xem tranh, đọc thơ Phần này không đi sâu vào cấu trúc giờ học cũng nh− các ph−ơng pháp dạy học mà chỉ nói đến việc kết hợp âm nhạc (chủ yếu là ca khúc) vào một số tiết học, tạo chất "kích thích" để tăng thêm hiệu quả giáo dục của tiết học. ở đây âm nhạc đ tác động vào tâm hồn mẫn cảm của trẻ thơ. 3. Sử dụng âm nhạc sau giờ học buổi sáng Buổi sáng, sau giờ thể dục và hoạt động học tập, trẻ đ−ợc chơi quanh sân tr−ờng. Có thể cho các cháu nghe hoặc hát bài Khúc hát dạo chơi (Trần Hữu Du): - ở một số thành phố lớn, thỉnh thoảng cô tổ chức đ−a các cháu đi chơi công viên. Khi đó có thể chọn bài Em đi chơi thuyền của Trần Kiết T−ờng hát cho trẻ nghe hoặc trẻ cùng hát theo tạo niềm hân hoan, phấn chấn. - Tổ chức hoạt động vui chơi trong lớp cho trẻ nh−: chơi xếp hình, xây dựng công viên, doanh trại bộ đội hoặc đóng vai bác sĩ - bệnh nhân; cô giáo - học trò; bán hàng, tuỳ thuộc vào hoàn cảnh. Muốn giữ trật tự cho số đông trẻ chơi với nhau, nên tổ chức nghe nhạc không lời có giai điệu đẹp, ngắn gọn, tránh c−ờng độ âm thanh quá lớn. Vào giờ trẻ ăn cùng bạn bè, cho trẻ nghe bài hát Mời ăn cơm (khúc 6 trích ca cảnh Sói và Gà cánh tiên của Trần Ngọc) thay cho lời mời và động viên nhau ăn ngon miệng: 78
  15. Tr−ớc giờ đi ngủ là thời điểm thích hợp cho trẻ nghe từ bài có tính chất nhắc nhở nh− Đi ngủ của Hoàng Văn Yến: đến những bài hát ru: Ru con (Nguyễn Văn Tý), Khúc hát ru của ng−ời mẹ trẻ (Phạm Tuyên), Lời ru mùa đông (Đặng Hữu Phúc), Ru em (Thanh Hải) và cho nghe dân ca các miền thông qua hát ru: Ru con (dân ca Nam Bộ), Ru em (dân ca Xơ-đăng), Hát ru (dân ca đồng bằng Bắc Bộ) Hát ru với những giai điệu êm đẹp đầu tiên đến với con ng−ời ngay từ thuở còn thơ. Ng−ời mẹ Việt Nam đ hát cho con nghe những bài quen thuộc của quê h−ơng trong đó lời ca gửi gắm biết bao niềm tâm sự sâu sắc. Trẻ nhỏ tuy không hiểu hết ý nghĩa của lời ca nh−ng những âm điệu thắm thiết, êm ái tác động vào đôi tai trẻ thơ giúp cho trẻ có đ−ợc sự cảm thụ âm nhạc tinh tế. Tổ ấm thứ hai sau gia đình là mái tr−ờng, là nơi trẻ rất cần nhận đ−ợc những tình cảm yêu th−ơng từ cô giáo. Vì thế cho trẻ nghe hát ru qua băng, đài chỉ tạo cho trẻ cảm giác cô đơn vắng mẹ vì hát ru tr−ớc hết là ở tấm lòng. Có thể nói, hát ru là sự tổng hợp của nhiều yếu tố: âm thanh êm dịu m−ợt mà và sự trìu mến của cô giáo đ−a trẻ vào giấc ngủ đầm ấm dễ chịu. Trong ch−ơng trình giáo dục của tr−ờng Mầm non, cô hát cho trẻ nghe vào giờ nghỉ tr−a là đặc tr−ng khác hẳn tr−ờng phổ thông. Vì vậy, khả năng của cô giáo và số l−ợng các bài hát ru sử dụng đ−ợc là điều đáng quan tâm. Buổi chiều, sau khi ngủ dậy, trẻ cũng cần đ−ợc nghe các bài ca, bản nhạc không lời mang tính chất vui vẻ, thanh thản, nhộn nhịp. Thời gian nghe không nhiều, tr−ớc hết làm cho các cháu tỉnh táo, chơi tự do và chờ bố mẹ đón về. Lúc này trẻ đ−ợc nghe những bài chúng −a thích, nội dung bài lành mạnh: dân ca, ca khúc thiếu nhi, hoặc nghe củng cố bài đ học, sắp học. Nh− vậy ở tr−ờng mẫu giáo, từ lúc đến tr−ờng cho đến khi bố mẹ đón, âm nhạc luôn luôn xuất hiện bên trẻ tạo không khí t−ơi mát. Nếu vắng bóng lời ca tiếng hát thì tr−ờng lớp đối với các cháu thật buồn tẻ. Âm nhạc là chu kì thời gian, là nhịp sống hàng ngày của trẻ, làm cho trẻ thêm linh hoạt, t−ơi vui. Âm nhạc thực sự là ng−ời bạn thân của trẻ thơ. III. Hoạt động âm nhạc trong ngày lễ, ngày hội 1. ý nghĩa hoạt động âm nhạc trong ngày hội, ngày lễ Tổ chức ngày hội, ngày lễ ở tr−ờng Mầm non là một hoạt động đ−ợc quy định trong ch−ơng trình giáo dục. Hoạt động này tạo điều kiện hình thành ở các cháu phẩm chất đạo đức, trí tuệ và kĩ năng nghệ thuật. Vào các ngày lễ, ngày hội (nh− ngày khai giảng, ngày Nhà giáo Việt Nam, ngày Tết Nguyên đán, ngày Quốc tế Phụ nữ, ngày tết Trung thu, ngày quốc tế Thiếu nhi và lễ bế giảng ) là những ngày có hình thức tổ chức quan trọng trong việc tạo ra môi tr−ờng âm nhạc phong phú, sinh động cho trẻ. 79
  16. Ngày lễ, ngày hội có các hoạt động nghệ thuật đa dạng nh− múa, hát, múa rối, kịch, thơ tạo cho trẻ niềm phấn khởi, vui vẻ, những cảm xúc mới mẻ, tăng c−ờng khả năng cảm thụ âm nhạc, mở rộng nhận thức cho trẻ. Nhà giáo dục Tri-khê-ê-va gọi đó là "những cảm xúc vui s−ớng". Ngày lễ, hội là cơ hội cho giáo viên và trẻ trong toàn tr−ờng giao l−u, hiểu biết nhau hơn, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ đ−ợc nâng cao các kĩ năng hoạt động nghệ thuật. Trẻ hiểu thêm những điều mới lạ chỉ có trong ngày hội, lễ (cách trình diễn, trang trí, nội dung, ý nghĩa ) đồng thời củng cố những điều trẻ đ lĩnh hội đ−ợc. 2. Tổ chức văn nghệ trong ngày hội, ngày lễ Ch−ơng trình biểu diễn văn nghệ trong ngày hội, lễ chủ yếu do các cháu trong toàn tr−ờng biểu diễn. Các cháu là hạt nhân văn nghệ của các lớp, từ nhà trẻ 2 - 3 tuổi đến các lớp mẫu giáo. Ch−ơng trình bao gồm múa, hát, đọc thơ, kể chuyện, múa rối, trò chơi biểu diễn xen kẽ trong thời gian khoảng 30 phút. Giáo viên các lớp sẽ chuẩn bị tiết mục của lớp mình phụ trách h−ớng vào nội dung của từng ngày hội, lễ. Giáo viên s−u tầm, tập cho trẻ thêm những bài hát, điệu múa ngoài ch−ơng trình từ vài tuần tr−ớc. Ch−ơng trình biểu diễn có thể kết hợp với các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp (rối, xiếc, hài) để tăng thêm hấp dẫn. Ngoài ra, phụ huynh, giáo viên có thể tham gia biểu diễn cùng trẻ vài tiết mục. Sự tham gia, chuẩn bị biểu diễn của giáo viên sẽ đem lại cho trẻ sự hào hứng, tạo những ấn t−ợng tốt đẹp về ngày lễ. Trong buổi biểu diễn, cần chọn một giáo viên dẫn ch−ơng trình là ng−ời trẻ, đẹp, diễn đạt l−u loát, hóm hỉnh, vui vẻ, biết ứng xử tình huống thật linh hoạt vì ở trẻ rất dễ xảy ra "sự cố". Cũng có thể phối hợp dẫn ch−ơng trình với một cháu lớp mẫu giáo lớn. Cháu ch−a đọc đ−ợc chữ, do đó giáo viên dạy cháu giới thiệu bằng văn vần để tạo sự trôi chảy, dễ nhớ. Mỗi ngày lễ, hội đ−ợc tổ chức với các ý nghĩa khác nhau sẽ tạo những ấn t−ợng khó quên đối với trẻ. Ngày Tết Trung thu: là ngày tết dân gian cổ truyền của trẻ em. Theo truyền thống dân tộc, ông cha ta đ chọn ngày "Rằm tháng Tám" là ngày trăng tròn sáng đẹp nhất làm ngày hội cho các cháu r−ớc đèn, múa s− tử, chơi các trò chơi dân gian, phá cỗ d−ới trăng. Có thể chọn một số bài hát sau: R−ớc đèn d−ới trăng (Phạm Tuyên), Đêm trung thu (Phùng Nh− Thạch), ánh trăng hoà bình (Nhạc Hồ Bắc-lời Mộng Lân), Vui Trăng (Phạm Tuyên), Gọi trăng sao (Đồng dao Thái - Tô Ngọc Thanh đặt lời). Ngày Quốc tế Phụ nữ 8 - 3: Đối với trẻ thơ, ng−ời phụ nữ tôn kính nhất ngự trị trong tình cảm của chúng là ng−ời mẹ. Vì vậy kỉ niệm ngày 8 - 3 có ý nghĩa sâu sắc về tình cảm trong tâm hồn trẻ nhỏ. Để chuẩn bị cho ngày hội, cô giáo h−ớng dẫn cháu tự làm những bông hoa để tặng bà, tặng mẹ và tặng cô giáo. Ch−ơng trình liên hoan văn nghệ có cả đọc thơ, múa hát theo chủ đề cô và mẹ. Có thể sử dụng các bài hát sau: Mẹ là ánh nắng sớm mai (Hoàng Long), Múa cho mẹ xem (Xuân Giao), Khúc hát ru ng−òi mẹ trẻ (Phạm Tuyên), Cô giáo (Nguyễn Mạnh Th−ờng), Bông hoa mừng cô (Trần Thị Duyên), Chỉ có một trên đời ( ý thơ Nga, nhạc Tr−ơng Quang Lục) Ngày Tết Nguyên đán: Tết Nguyên đán là ngày tết cổ truyền của dân tộc. Sự háo hức đón chờ ngày tết luôn luôn là hạnh phúc của con trẻ. Cô giáo cùng các cháu trang trí tr−ờng lớp bằng cành đào, cành mai, hoa cúc, cây nêu tuỳ theo địa ph−ơng để có đ−ợc khung cảnh xuân. Trong chủ đề ngày xuân, cô giáo kể chuyện dân gian nhân dịp ngày tết cổ truyền của dân tộc, kết hợp trò chuyện với các cháu về chủ đề yêu quê h−ơng, yêu thiên nhiên. Phần biểu diễn văn nghệ: múa hát, đọc thơ, cô giáo tổ chức cho các 80
  17. cháu chơi một vài trò chơi có tính chất vui xuân. Các bài tiêu biểu đ−ợc các cháu biểu diễn là: Cùng múa hát mừng xuân (Hoàng Hà), Mùa xuân đến rồi (Phạm Thị Sửu), Chúc mừng năm mới (Thanh Hải), Cánh én và mùa xuân (Nhạc Thanh Ly-Thơ Định Hải). 4. Các lực l−ợng hỗ trợ khác trong giáo dục âm nhạc Giáo dục âm nhạc cho trẻ ở tr−ờng mầm non không chỉ thực hiện trong giờ học, trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ mà còn đ−ợc thể hiện qua các ngày hội, ngày lễ. Hiện nay, các ph−ơng tiện thông tin đại chúng phát triển mạnh , trẻ em có điều kiện tiếp xúc với các hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp. Đó là hình thức mở rộng phạm vi trực quan cho trẻ. Hoạt động âm nhạc trong ngày lễ, ngày hội làm cho trẻ không bị th−ởng thực thụ động mà trở thành chủ thể hoạt động sáng tạo. Để đảm bảo ch−ơng trình văn nghệ có chất l−ợng, đem lại niềm vui cho trẻ, nhà tr−ờng cần có sự kết hợp với các tổ chức đoàn thể, phụ huynh, đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp Ví dụ: mời một số đoàn viên thanh niên, thiếu niên tham gia tiết mục văn nghệ; mời chuyên gia múa dựng tiết mục, mời ng−ời đệm đàn, dàn dựng ch−ơng trình, trang trí Nếu có điều kiện, nhà tr−ờng mời diễn viên hài, diễn viên rối, diễn viên xiếc đóng góp tiết mục phù hợp vói trẻ, với nội dung của ngày hội, ngày lễ để ch−ơng trình thêm đặc sắc, đa dạng. Thực tế cho thấy các ch−ơng trình văn nghệ có sự đầu t− tốt th−ờng đạt chất l−ợng cao, để lại ấn t−ợng tốt đẹp trong lòng mọi ng−ời, đặc biệt với các cháu. H−ớng dẫn tự học Tài liệu tham khảo 1. Phạm Mai Chi - Lê Thị ánh Tuyết (chủ biên). H−ớng dẫn thực hiện đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trẻ 3-4 tuổi; 4-5 tuổi. Trung tâm Nghiên cứu Chiến l−ợc và phát triển Ch−ơng trình Giáo dục Mầm non - Vụ Giáo dục Mầm non, 2004. 2. Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mầm non - Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tài liệu bồi d−ỡng giáo viên thực hiện đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi và 4-5 tuổi, Hà Nội 2001. 3. Hoàng Văn Yến. H−ớng dẫn thực hiện nội dung giáo dục âm nhạc lớp mẫu giáo 5 tuổi (theo đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non). NXB Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh, 2000. 4. Vụ Giáo dục Mầm non. Tài liệu bồi d−ỡng th−ờng xuyên cho giáo viên mầm non chu kì II (2004- 2007). Quyển 1; 2, NXB Hà Nội, 2005. 5. Viện Chiến l−ợc và Phát triển giáo dục. Trung tâm Nghiên cứu Chiến l−ợc và Phát triển Ch−ơng trình giáo dục Mầm non. Tuyển chọn trò chơi, thơ ca, truyện, câu đố theo chủ đề (trẻ 3-4 tuổi và 4-5 tuổi). 6. Hoàng Văn Yến (chủ biên) và nhiều tác giả. Bồi d−ỡng âm nhạc cho giáo viên mầm non, NXB Giáo dục, 1998. Kiến thức cơ bản 1. Nội dung, cấu trúc giờ dạy âm nhạc theo ch−ơng trình cải cách của các nhóm tuổi 2. Mục tiêu của giáo dục âm nhạc theo định h−ớng đổi mới 81
  18. 3. ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động âm nhạc trong tr−ờng mầm non ( trong chế độ sinh hoạt và trong giờ học khác) 4. Tổ chức sinh hoạt văn nghệ trong ngày hội, ngày lễ ở tr−ờng mầm non Câu hỏi 1. Hãy trình bày yêu cầu và cấu trúc 4 loại tiết học âm nhạc cho trẻ từ 2 - 3 tuổi. 2. Hãy trình bày yêu cầu và cấu trúc 4 loại tiết học âm nhạc cho trẻ mẫu giáo. Gợi ý: - Nêu rõ yêu cầu nội dung giáo dục, thời gian theo từng nhóm tuổi. Cấu trúc bài học ở từng loại tiết. - L−u ý nhóm tuổi nhà trẻ không có cấu trúc trò chơi độc lập, bài dạy hát và bài dạy vận động là 2 tác phẩm khác nhau. 3. Thế nào là giáo dục âm nhạc theo định h−ớng đổi mới? Cho ví dụ về một chủ đề giáo dục. Gợi ý: - Trình bày quan điểm giáo dục đổi mới nói chung, đổi mới trong giáo dục âm nhạc (các chủ đề giáo dục, giáo dục tích hợp trong âm nhạc, sử dụng tác phẩm, hình thức tổ chức). 4. Hãy lên kế hoạch (hoạt động) một ngày ở tr−ờng Mầm non trong đó có sử dụng âm nhạc kết hợp. Lấy ví dụ cụ thể một đối t−ợng trẻ. Gợi ý: - Tổ chức các hoạt động âm nhạc gắn liền với các thời điểm: giờ đón trẻ, thể dục sáng, giờ học khác, giờ chơi, giờ nghỉ tr−a giờ trả trẻ. Cho ví dụ về sử dụng tác phẩm và hoạt động âm nhạc cụ thể để chứng minh. 5. Phân tích vai trò, ý nghĩa giáo dục của việc tổ chức âm nhạc trong ngày lễ, ngày hội ở tr−ờng mầm non. Soạn ch−ơng trình văn nghệ nhân ngày khai giảng, ngày rằm Trung thu, ngày 20-11, ngày Tết nguyên đán, ngày 1-6 và lễ bế giảng năm học. Gợi ý: - Phân tích vai trò, ý nghĩa giáo dục của việc tổ chức âm nhạc trong ngày lễ, ngày hội ở tr−ờng mầm non: mở rộng nhận thức cho trẻ, là cơ hội giao l−u cô trò trong toàn tr−ờng, phát triển năng khiếu nghệ thuật cho trẻ Soạn ch−ơng trình văn nghệ nhân ngày khai giảng; ngày Trung thu ngày 20-11; 8-3; ngày Tết Nguyên đán; ngày 1-6 và lễ bế giảng năm học. Chú ý số l−ợng tiết mục, lựa chọn tác phẩm, thể loại, thành phần tham gia, thời gian. 82
  19. Ch−ơng bốn Soạn giáo án và tập dạy I. Phân phối ch−ơng trình Ch−ơng trình giáo dục âm nhạc dành cho trẻ mẫu giáo gồm các hoạt động: dạy trẻ hát, hát cho trẻ nghe, vận động theo nhạc, trò chơi âm nhạc đ−ợc kết hợp với nhau và triển khai trong tiết học (của ch−ơng trình cải cách) hoặc trong hoạt động chung (của hình thức đổi mới). 1. Nội dung ch−ơng trình cải cách Lớp mẫu giáo bé: Giai đoạn (tháng) Nội dung Dạy hát 1. Cháu đi mẫu giáo 2. Đàn vịt con 3. Quả bóng 4. Tr−ờng chúng cháu là tr−ờng mầm non I Nghe hát (9 + 10 + 11) - Đêm pháo hoa - Cô giáo - Vui đến tr−ờng - Con mèo ra bờ sông Vận động - Vỗ tay theo phách bài 1, 3, 4 - Vận động minh hoạ bài 2 Trò chơi âm nhạc - Gà gáy, vịt kêu Dạy hát 5. Ai cũng yêu chú mèo 6. Sắp đến Tết rồi 7. Con chim non 8. Tay thơm, tay ngoan II 9. Làm chú bộ đội (12 + 1 + 2) Nghe hát Con chim vành khuyên 83
  20. Giai đoạn (tháng) Nội dung Vận động - Vận động minh hoạ bài 5, 7, 8, 9 - Vỗ tay theo phách bài 6 Trò chơi âm nhạc - Ai đoán giỏi - Tai ai tinh Dạy hát 10. Chiếc khăn tay 11. Hoa bé ngoan 12. Quà 8- 3 III 13. Đội kèn tí hon (3 + 4 + 5) 14. Đi học về Vận động - Vận động minh hoạ bài 10, 13, 14 - Vỗ tay theo phách bài 11, 12 Trò chơi âm nhạc Ai đoán giỏi 84
  21. Lớp mẫu giáo nhỡ: Giai đoạn (tháng) Nội dung Dạy hát 1. Mẹ yêu không nào 2. Hoà bình cho bé 3. Thật là hay 4. Vui đến tr−ờng 5. Cá vàng bơi Nghe hát - Lí cây bông I - ánh trăng hoà bình (9 + 10 + 11) - Bèo dạt mây trôi - Chiếc đèn ông sao - Hoa trong v−ờn Vận động - Vận động minh hoạ bài 1, 4 - Vỗ tay theo nhịp bài 2, 3, 5 Trò chơi âm nhạc - Bao nhiêu bạn hát - Ai nhanh nhất - Ai đoán giỏi Dạy hát 6. Chú bộ đội 7. Hoa tr−ờng em 8. Tập đếm 9. Cháu vẽ ông Mặt Trời 10. Cháu th−ơng chú bộ đội Nghe hát - Đi học II - Gà gáy le te (12 + 1 + 2 + 3) - Lí chiều chiều - Khúc hát ru của ng−ời mẹ trẻ - Inh lả ơi Vận động - Múa bài 8 - Vận động minh hoạ bài 6 - Vỗ tay theo nhịp bài 9 - Vỗ tay tiết tấu chậm bài 10 Trò chơi âm nhạc - Nghe tiếng hát tìm đồ vật - Ai nhanh nhất - Ai đoán giỏi Dạy hát 11. Yêu Hà Nội 12. Một con vịt 13. Cháu yêu bà 14. Múa đàn 15. Vì sao con mèo rửa mặt III Nghe hát (3 + 4 + 5) - Chim bay - Cây trúc xinh 85
  22. Giai đoạn (tháng) Nội dung - Nhớ giọng hát Bác Hồ - Lí con sáo - Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng Vận động - Vỗ tiết tấu chậm bài 11, 13 - Múa bài 12, 14 - Vỗ tay theo nhịp bài 15 Lớp mẫu giáo lớn: Giai đoạn (tháng) Nội dung Dạy hát 1. Sáng thứ hai 2. Gác trăng 3. V−ờn tr−ờng mùa thu 4. Cho tôi đi làm m−a với 5. Đ−ờng và chân I 6. R−ớc đèn d−ới ánh trăng 7. Lá xanh (9 + 10 + 11) Nghe hát - Tr−ờng em - Ru em (Dân ca Xơ-đăng) - Bài ca đi học - Trống cơm - Reo vang bình minh - M−a rơi - Hạt gạo làng ta Vận động - Vỗ tay theo nhịp bài 1, 4, 7 II - Vỗ tiết tấu chậm bài 2, 3 - Múa minh hoạ bài 5, 6 (9 + 10 + 11) Trò chơi âm nhạc - Ai nhanh nhất - Nhận hình đoán tên bài hát Dạy hát 8. Chú bộ đội đi xa 9. Mùa xuân đến rồi 10. Bác đ−a th− vui tính 11. Lớn lên cháu lái máy cày 12. Muá với bạn Tây Nguyên III 13. Em chơi đu (12 + 1 + 2 + 3) 14. Cả tuần đều ngoan Nghe hát - Màu áo chú bộ đội - Lí con sáo Gò Công - L−ợn tròn l−ợn khéo - Xe chỉ luồn kim 86
  23. Giai đoạn (tháng) Nội dung - Đuổi chim Dạy vận động - Vỗ tay theo nhịp 3/4 bài 8, 13 - Tiết tấu nhanh bài 14 - Tiết tấu phối hợp bài 11 - Vận động minh hoạ, múa bài 9, 10, 12 2. Nội dung ch−ơng trình thực hiện theo h−ớng đổi mới Căn cứ vào ch−ơng trình h−ớng dẫn của Vụ Giáo dục Mầm non, lớp mẫu giáo bé và nhỡ sử dụng các bài hát h−ớng vào 5 chủ đề: - Bản thân; - Gia đình; - Môi tr−ờng tự nhiên; - Môi tr−ờng x hội; - Dinh d−ỡng - sức khoẻ. Lớp mẫu giáo lớn h−ớng vào 9 chủ điểm: - Tr−ờng, lớp Mầm non; - Gia đình; - Một số ngành nghề; - Thế giới động vật; - Tết và mùa xuân; - Thế giới thực vật; - Ph−ơng tiện và luật lệ giao thông; - Quê h−ơng - Thủ đô Hà Nội - Bác Hồ; - Tr−ờng Tiểu học. Quan điểm tích hợp cũng đ−ợc thể hiện ở nội dung dạy trẻ theo các lĩnh vực gần gũi với nhau, quan hệ lồng ghép giữa các mặt giáo dục trong bảy môn học. Ví dụ: Qua lời ca bài hát, giáo viên cho trẻ ôn số, giải thích đôi chút về kiến thức môi tr−ờng xung quanh hoặc cho trẻ đọc câu thơ có liên quan đến chủ điểm, nội dung bài hát. II. Soạn giáo án và tập dạy 1. Soạn giáo án Khi soạn giáo án, căn cứ vào đối t−ợng trẻ, vào ch−ơng trình hiện hành, những đồ dùng dạy và học của giáo viên, của trẻ, giáo án cần ghi rõ: - Đối t−ợng trẻ: nhà trẻ, mẫu giáo bé, mẫu giáo nhỡ hoặc mẫu giáo lớn. - Ch−ơng trình cải cách: soạn 4 loại tiết, xác định nội dung trọng tâm, nội dung kết hợp; ch−ơng trình theo h−ớng đổi mới: soạn 3 hình thức, lựa chọn chủ đề giáo dục. 87
  24. - Xác định mức độ các yêu cầu cần đạt ở từng tiết, hoặc trong hoạt động chung. - Biện pháp, thủ pháp tiến hành cụ thể (hoạt động của cô, của trẻ). - Dự kiến thời gian dạy, thời l−ợng từng nội dung, trình tự nội dung. - Đội hình, t− thế múa hát: vòng tròn, hàng ngang - Dự kiến chỗ khó trong tiết tấu, giai điệu, phát âm, nêu các biện pháp sửa sai. - Những lời chỉ dẫn, dặn dò, liên hệ giáo dục. - Những hoạt động bổ trợ: cho xem tranh minh hoạ, đồ chơi, kể chuyện, lồng ghép các môn học gần gũi có liên quan (môi tr−ờng xung quanh, thơ, toán ). Trình bày lần l−ợt từng nội dung các hoạt động và lời nói trực tiếp của giáo viên, chú ý câu nói chuyển tiếp các nội dung phải dễ hiểu, có hình ảnh, hấp dẫn. Ví dụ 1: Giáo án theo ch−ơng trình cải cách (tiết 1) Đề tài: Trung thu Đối t−ợng: Mẫu giáo bé Thời gian: 20 phút Dạy hát (ôn): R−ớc đèn d−ới ánh trăng (Phạm Tuyên) Nghe hát (trọng tâm): Bé và Trăng (Bùi Anh Tôn) Vận động (ôn): Ông trăng Mục đích, yêu cầu: - Trẻ hát thuộc, biết thể hiện diễn cảm, hát đối đáp. - Trẻ vỗ tay theo nhịp, múa đôi nam nữ động tác đơn giản. - Tập trung nghe cô hát, đàm thoại về bài hát. Chuẩn bị: - Đàn phím điện tử (thu bộ nhớ các bài sẽ dạy); - Băng, đĩa (bài hát cho trẻ nghe); - Con rối minh hoạ. Cách tiến hành: Cô giới thiệu hình ảnh đêm Trung thu, các bài hát về Trung thu: Chiếc đèn ông sao , Đêm trung thu. Dạy trẻ ôn hát: - Cô hát, bắt nhịp cho cả lớp hát theo, lần sau hát vỗ tay theo nhịp. - Cô sửa sai, trẻ nhắc lại (dn nhịp câu kết). - Cô bắt nhịp, trẻ hát lại toàn bài. - Tập cho trẻ hát đối đáp giữa trẻ nam với trẻ nữ theo từng câu nhạc. Vận động theo nhạc: - Cho trẻ nghe nhạc dạo để ổn định đội hình, nam xếp thành hình vòng tròn múa, nữ hát vỗ tay theo nhịp của bài hát. - Các bạn nam mời bạn nữ múa đôi cùng nhau trên nền nhạc. 88
  25. Nghe hát: - Cô giới thiệu vào bài Bé và Trăng , sau đó hát cùng phần đệm của đàn phím điện tử. - Hỏi trẻ cảm nhận về bài hát (vui vẻ hay êm dịu, tên tác giả, bài hát), đọc lời cho trẻ hiểu nội dung. - Hát tiếp, sau đó cho trẻ nghe giai điệu bài hát qua đàn phím điện tử lần 1, lần sau cô hát cùng đàn. - Lần cuối cô cho trẻ nghe băng kết hợp minh hoạ bằng con rối. Ví dụ 2: Soạn giáo án theo h−ớng đổi mới Chủ điểm: Quê h−ơng đất n−ớc - Thủ đô Đối t−ợng: Lớp mẫu giáo lớn Thời gian: 30 phút Nội dung chính: Dạy hát, vận động: Em yêu Thủ đô (Bảo Trọng) Nội dung kết hợp: Nghe hát: Nhớ Hà Nội (Nhạc và lời: Hoàng Hiệp) Trò chơi âm nhạc: Âm thanh to - nhỏ. Mục đích, yêu cầu: - Trẻ thích hát, thuộc bài hát, thể hiện tình cảm của mình với bài hát. - Vận động bài hát trên, thể hiện điệu bộ đa dạng theo tiết tấu: θ θ θ ∈ - Chú ý nghe cô hát, cảm nhận tính chất âm nhạc, lời ca của bài hát. - Trẻ biết cách chơi, hào hứng tham gia trò chơi, phân biệt c−ờng độ âm thanh to, nhỏ. Dạy trẻ hát, vận động: Em yêu Thủ đô - Giáo viên đàm thoại với trẻ về phong cảnh, công trình văn hoá ở Hà Nội: hồ G−ơm, chùa Một cột, Lăng Bác Hồ, cầu Thăng Long. - Cô và trẻ cùng hát, đi theo vòng tròn nối đuôi nhau, bạn đằng sau đặt tay lên vai bạn đằng tr−ớc, vừa hát vừa đi, đập gót chân theo nhịp bài hát. - Lần hai: Thay đổi t− thế hát, cô cho trẻ ngồi xuống, cô bắt nhịp cho các tổ hát luân phiên nối tiếp. - Cô gõ trống theo tiết tấu: θ θ θ ∈ Cho trẻ vỗ tay rồi ghép vào bài hát. - Mời một số trẻ lên biểu diễn: θ θ θ ∈ trẻ vỗ trẻ vỗ trẻ vỗ cô vỗ 89
  26. - Cô hỏi trẻ xem có thể dậm chân thay thế đ−ợc không? Gợi ý cho trẻ vận động 1, 2, 3 giống nhau, 4 thay đổi: Tay chống hông dậm chân tại chỗ: θ θ θ ∈ giậm giậm giậm giậm chân chân chân gót Hoặc tay chống hông, đá chân phía tr−ớc, phía sau, phía tr−ớc và nhảy: θ θ θ ∈ đá đá đá nhảy Hoặc hai tay lắc bên trái, bên phải, bên trái, hạ tay: θ θ θ ∈ lắc lắc lắc hạ trái phải trái tay Hoặc làm động tác nhảy rải hoa (dân tộc Thái): θ θ θ ∈ hất hất hất vuốt tay cổ tay cổ tay cổ tay nhún chân Hát cho trẻ nghe: Nhớ Hà Nội - Cô giới thiệu dẫn vào bài dựa trên nội dung lời ca, sau đó hát cùng đàn đệm. - Cô hỏi trẻ: Bài hát nói về điều gì? Trẻ trả lời: (Hà Nội bom đạn hoà bình). - Cho trẻ nghe băng, cô hỏi trẻ về sự cảm nhận. Trẻ trả lời (hay, tình cảm, cảm động). - Cô giải thích thêm cho trẻ hiểu nội dung bài hát. Trò chơi âm nhạc: Âm thanh to - nhỏ - Sử dụng ba vỏ hộp n−ớc ngọt, cho vào đó ba nguyên liệu khác nhau (khuy nhựa, cát, sỏi) để tạo ba âm thanh với mức độ: to (sỏi) – vừa (khuy nhựa) – nhỏ (cát). - Cách chơi: Cho trẻ nhìn, cầm hộp, lắc để phân biệt sự giống và khác nhau của ba hộp: kích th−ớc, màu sắc giống nhau; trọng l−ợng nâng lên nặng nhẹ khác nhau; âm thanh vang lên khác nhau. + Lần l−ợt cho trẻ lên kiểm tra phân loại hộp rồi đứng theo vị trí quy định theo âm thanh: To – Vừa – Nhỏ. + Cô và trẻ cùng hát lại bài Em yêu Thủ đô , kết hợp lắc theo tiết tấu chậm: θ θ θ ∈ to vừa nhỏ nghỉ Kết thúc: Cô nhận xét, động viên khen trẻ rồi cho các cháu khoác tay lên vai nhau, đứng theo vòng tròn, hát, làm động tác chào tạm biệt. 2. Tập dạy Để chuẩn bị cho thực tập tốt nghiệp, mỗi sinh viên cần làm quen với việc dạy âm nhạc ở tr−ờng Mầm non. Công việc bao gồm: 90
  27. - Tìm hiểu bài dạy, soạn giáo án; - Luyện tập hát, vận động, nhạc cụ (nếu có); - Chuẩn bị đồ dùng học tập của giáo viên, của trẻ; - Nghiên cứu băng, đĩa các bài hát, tiết dạy mẫu. Giáo viên tổ chức cho sinh viên kiến tập ở tr−ờng Mầm non để học tập, rút kinh nghiệm trong thực tế: dự giờ âm nhạc ở các nhóm tuổi nhà trẻ và mẫu giáo, dự các tiết dạy khác nhau trong ch−ơng trình cải cách, các chủ đề khác nhau trong đổi mới hình thức. Tập dạy trên lớp: Chia theo nhóm từ 5 – 7 sinh viên theo sự h−ớng dẫn của giáo viên. B−ớc một: Mỗi sinh viên tập dạy tr−ớc nhóm một phần của bài soạn (dạy trẻ hát, vận động, trò chơi âm nhạc hoặc hát cho trẻ nghe). B−ớc hai: Cử một ng−ời trong nhóm tập dạy tr−ớc nhóm một giáo án cụ thể cho một trong các đối t−ợng: - Nhà trẻ từ 2 - 3 tuổi; - Mẫu giáo bé; - Mẫu giáo nhỡ; - Mẫu giáo lớn. Số còn lại đóng giả làm trẻ trao đổi và rút kinh nghiệm chung, sau đó lần l−ợt những ng−ời khác lên tập dạy. Thực hành ở tr−ờng Mầm non: Giáo viên liên hệ cho sinh viên chia nhóm tập dạy trẻ ở tr−ờng thực hành. Mỗi nhóm khoảng 5 sinh viên vào một nhóm trẻ, chuẩn bị nội dung dạy theo ch−ơng trình hiện hành. Cần có thời gian làm quen trẻ, tìm hiểu ch−ơng trình, soạn giáo án với sự giúp đỡ của giáo viên trong lớp. Mỗi nhóm cử một sinh viên tập dạy, sau đó nhận xét, rút kinh nghiệm có sự đánh giá của giáo viên trong lớp. Nhóm tiếp tục chuyển sang lớp trẻ ở độ tuổi khác và công việc lại tiến hành nh− trên. Cuối đợt, giáo viên bộ môn cùng giáo viên trong lớp tổng kết rút kinh nghiệm chung cho toàn khoá sinh viên. L−u ý: Mỗi sinh viên tập dạy ít nhất một lần trên lớp hoặc với trẻ để khỏi bỡ ngỡ khi đi thực tập tốt nghiệp. H−ớng dẫn tự học Tài liệu tham khảo 1. Đào Thanh Âm. Giáo dục học mầm non tập I, tập II, NXB Đại học S− phạm, 2004. 2. Trần Đồng Lâm. Trò chơi vận động mẫu giáo. NXB Giáo dục, Hà Nội 1980. 3. Tô Ngọc Thanh. Những vấn đề âm nhạc và múa. Vụ Nghệ thuật Âm nhạc và Múa, 1969. 4. Quang Hiển (biên soạn). Cô đàn cháu hát (4 tập). Tuyển tập bài hát mầm non của nhiều tác giả. Trung tâm Âm nhạc Lê Vũ- NXB Âm nhạc, 1997. 5. Viện Chiến l−ợc và Ch−ơng trình giáo dục. TT Nghiên cứu Chiến l−ợc và Phát triển CT giáo dục Mầm non. Tuyển chọn trò chơi, thơ ca, truyện, câu đố theo chủ đề (trẻ 3-4 tuổi và 4-5 tuổi). 91
  28. 6. Hoàng Văn Yến. H−ớng dẫn thực hiện nội dung giáo dục âm nhạc lớp mẫu giáo 5 tuổi (theo đổi mới tổ chức hoạt động giáo dục mầm non). NXB Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh, 2000. 7. Tr−ơng Kim Oanh- Phan Quỳnh Hoa. Trò chơi dân gian cho trẻ em d−ới 6 tuổi. NXB Giáo dục, 1993. 8. Hoàng Văn Yến. Trò chơi âm nhạc cho trẻ mầm non, NXB Giáo dục, 1998. Câu hỏi 1. Soạn giáo án ch−ơng trình cải cách 4 loại tiết cho nhà trẻ. 2. Soạn giáo án ch−ơng trình cải cách 4 loại tiết cho mẫu giáo (bé, nhỡ, lớn). 3. Soạn giáo án theo hình thức đổi mới (đối t−ợng trẻ, hình thức, chủ đề tự chọn). 4. Tập dạy theo nhóm, tổ sinh viên. Gợi ý: - Ch−ơng trình cải cách: + Nêu rõ loại tiết (1,2,3,4). Cấu trúc bài học (nội dung trọng tâm, nội dung kết hợp, tên bài hát, tên tác giả) + Đối t−ợng dạy (nhà trẻ, mẫu giáo bé, nhỡ, lớn) + Thời gian dạy. + Mục tiêu bài dạy. + Chuẩn bị của giáo viên (nhạc cụ, máy nghe, đồ dùng học tập của trẻ ). + Tiến trình dạy học (gồm những hoạt động dạy học của cô và trẻ). Cần trình bày rõ các hoạt động từ ổn định tổ chức đến các hoạt động xen kẽ: hát, vận động, nghe, trò chơi. - Ch−ơng trình đổi mới: + Trình bày chủ đề giáo dục (Bản thân, Gia đình, Môi tr−ờng tự nhiên, Môi tr−ờng x hội nêu rõ chủ đề nhánh: ví dụ Môi tr−ờng tự nhiên - động vật; Môi tr−ờng x hội- các ngành nghề ) + Hình thức tổ chức: Cấu trúc bài học (nội dung trọng tâm - kết hợp hay nội dung biểu diễn sau chủ đề). Tên các hoạt động, tên bài hát, tên tác giả. + Đối t−ợng dạy (nhà trẻ, mẫu giáo bé, nhỡ, lớn). + Thời gian dạy. + Mục tiêu bài dạy. + Chuẩn bị của giáo viên (nhạc cụ, máy nghe, đồ dùng học tập của trẻ ). + Tiến trình dạy học (gồm những hoạt động dạy học của cô và trẻ). Cần trình bày rõ các hoạt động từ ổn định tổ chức đến các hoạt động xen kẽ: hát, vận động, nghe, trò chơi. Nội dung tích hợp. Bài tập thực hành - Mỗi nhóm, tổ soạn một loại giáo án (phân chia các đối t−ợng, các loại tiết, các chủ đề giáo dục). - Cử cá nhân tập dạy tr−ớc nhóm, tổ và góp ý cho nhau. Tham khảo thêm ý kiến giảng viên trong lớp. - Tổ chức xem băng, đĩa tiết dạy mẫu. - Kiến tập các loại giờ giáo dục âm nhạc, chế độ sinh hoạt ở tr−ờng Mầm non. Tham khảo ý kiến của giáo viên trực tiếp dạy trẻ về nội dung, ph−ơng pháp dạy học. 92
  29. - Chia nhóm về các lớp để luân phiên tập dạy trên trẻ, có sự giúp đỡ của giảng viên môn học và giáo viên Mầm non. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên 1. Kiểm tra viết những kiến thức lí thuyết, soạn giáo án âm nhạc. 2. Kiểm tra vấn đáp khả năng truyền đạt, khả năng hát, vận động của học viên. 93
  30. Phụ lục Những bài hát bổ sung Bài dạy trẻ hát Giấu tay Nhạc và lời: bùi anh tôn Chân nào khoẻ hơn Nhạc và lời: Bùi anh tôn 94
  31. B−ớc chân hành quân Nhạc và lời: Bùi Anh tôn Đi vòng tròn Nhạc và lời: Bùi Anh tôn Hello ! Bài hát n−ớc ngoài 95
  32. Lời tạm biệt Nhạc và lời: bùi anh tôn Con rùa Nhạc và lời: Phạm tuyên 96
  33. Lí bánh ít Dân ca Nam Bộ Nhà của tôi Nhạc và lời: Minh quân 97
  34. Mây và gió Nhạc và lời: minh quân Trồng cây Nhạc và lời: Phạm Tuyên 98
  35. Lí con khỉ Dân ca Nam Bộ Sau m−a Nhạc: l−ơng ngọc hoàn Lời: Thơ nguyễn ngọc ký 99
  36. Câu ếch Nhạc: phạm lê Lời: đồng dao cổ Lí cây khế Dân ca Nam Bộ 100
  37. Mời bạn ăn Nhạc và lời: trần ngọc (Trích ca cảnh: sói và gà cánh tiên) Bé và trăng Nhạc và lời: bùi anh tôn 101
  38. Mùa hè chia tay Nhạc và lời: bùi anh tôn Cái mũi Nhạc: woody gutheie Lời Việt: lê đức − thu hiền 102
  39. Vật nuôi Nhạc Anh Lời dịch: đào ngọc dung CCChimChim én mùa xuân Nhạc: Thanh Ly Thơ: định hải 103
  40. lí con sáo Dân ca Nam Bộ (Đặt lời mới) Con gà Nhạc: phạm tuyên Lời: đồng Dao cổ 104
  41. Dậy đi bạn ơn Nhạc và lời: thanh hải Tàu vào ga Nhạc và lời: bùi anh tôn 105
  42. Thằng cuội Nhạc: bùi anh tôn Phỏng thơ: D−ơng thuấn Gọi bạn Dân ca Ê-đê 106
  43. em vẽ Nhạc và lời: phạm thị sửu Bà còng đi chợ Nhạc: phạm tuyên Lời: đồng dao cổ 107
  44. Bầu và bí Nhạc: phạm tuyên Lời: đồng dao cổ Đố bạn Nhạc và lời: Hồng ngọc 108
  45. Làng chim Nhạc: lê nam Lời: Đồng dao cổ Chúc mừng năm mới Nhạc và lời: Thanh hải 109
  46. đèn xanh đèn đỏ Nhạc: l−ơng vĩnh ý thơ: thế hội Mừng sinh nhật Nhạc n−ớc ngoài Đặt lời Việt: đào ngọc dung 110
  47. rì rà rì rầm Nhạc: trần thị nhung Lời: phỏng thơ học vần lớp 1 có con chim chích Nhạc và lời: trần hoàn đậu 111
  48. Con cò Nhạc và lời: Xuân giao GGááGánhGá nh gánh gồng gồng Nhạc: Phạm tuyên Lời: Đồng dao cổ 112
  49. Chim sáo Dân ca Khơ-me (Nam Bộ) rềnh rềnh ràng ràng Nhạc: phạm tuyên Lời: đồng dao cổ 113
  50. Chú mèo con Nhạc và lời: nguyễn đức toàn 114
  51. Tôm, cua cá thi tài Dí dỏm Nhạc và lời: hoàng thị dinh 115
  52. Bài hát cho trẻ nghe Mùa xuân và cô mẫu giáo Nhạc và lời: bùi anh tôn 116
  53. Ngày đầu tiên đi học Nhạc: nguyễn ngọc thiện Andante Lời: viễn ph−ơng 117
  54. Cho con Nhạc: phạm trọng cầu Vừa − Tình cảm Lời: Tuấn dũng 118
  55. Em nhớ tây nguyên Vừa phải − Trong sáng Nhạc và lời: Văn tấn − trần quang huy 119
  56. Sinh nhật hồng Nhạc và lời: ngô quốc thắng 120
  57. Chỉ có một trên đời Nhạc: tr−ơng quang lục Nhẹ nhàng − Tình cảm: ý thơ: liên xô 121
  58. Mùa xuân ơi Nhạc và lời: nguyễn ngọc thiện 122
  59. Lời ru trên n−ơng Nhạc: trần hoàn Chậm − Tha Thiết Thơ: nguyễn khoa điềm 123
  60. Đ−a cơm cho mẹ đi cày Vừa phải − Giản dị Nhạc và lời: hàn ngọc bích 124
  61. Trẻ em hôm nnayay thế giới ngày mai Nhạc: Lê Mây Vui − Nhẹ nhàng Thơ: Phùng ngọc hùng ngàn 125
  62. Em đi giữa biển vàng Nhạc: bùi đình thảo Vừa phải − Tình cảm Thơ: nguyễn khoa đăng 126
  63. Mùa hoa ph−ợng nở Nhạc và lời: hoàng vân 127
  64. Ba Ngọn nến lung linh Nhạc và lời: ngọc lễ 128
  65. Ngôi sao nhỏ Nhạc: tr−ơng quang lục Thơ: ngọc trâm 129
  66. Tổ ấm gia đình Hơi nhanh − Vui t−ơi Nhạc và lời: hoàng vân 130
  67. Học chữ cái (A for apple B for Boy) S−u tầm và đặt lời Việt: đào ngọc dung 131
  68. Học chữ cái tiếng việt Theo giai điệu bài: "A for apple B for Boy" 1. A, Bê, Xê ta cùng nhau hát. Cùng nhau hát bài ca chữ cái. Cầm tay nhau dù trai hay gái. Cất tiếng ca bài A, Bê, Xê. 2. A là Anh B là em Bé. Cờ là Cánh, Dờ là con Dán. Đờ là Đến còn E là én. Cánh én bay liệng giữa anh em. 3. Gờ là Gánh còn H là Hoa. I là In còn Ka là Kính. Lờ là Lá còn Mờ là Mới. Kính mới ba đọc rõ trang. 4. Nờ là nói, O là con Ong. Pờ là Pin, Quờ là Quanh co. Rờ là Rõ, còn ét-Xì là Sáng. ánh sáng Pin nhìn rõ con. 5. Tờ là Thấy, U là em út. Vờ là Váy, ích-xì là Xanh. Y là Yết, đọc tờ niêm Yết. Sẽ biết ngay tr−ờng mới khai tr−ơng. 6. A, Bê, Xê ta cùng nhau hát. Cùng nhau hát bài ca chữ cái. Cầm tay nhau dù trai hay gái. Ta ê a học A, Bê, Xê. 132
  69. Hãy nhanh tay (Wake up wake up) S−u tầm và đặt lời Việt: đào ngọc dung Allegro Cá ơi ! Từ đâu tới ? (Fishes fishes wherw are you ?) S−u tầm và đặt lời Việt: đào ngọc dung 133
  70. 2. Cá ơi! Cá ơi! ở nơi nào? Bơi loăng quăng từ đâu tới đâu? Cá ơi! Cá ơi! Chẳng phải nói Chúng tới đ biết: Từ dòng sông. 3. Cá ơi! Cá ơi! ở nơi nào? Bơi loăng quăng từ đâu tới đâu? Cá ơi! Cá ơi! Chẳng phải nói Chúng tới đ biết: Từ Biển hồ 4. Cá ơi! Cá ơi! ở nơi nào? Bơi loăng quăng từ đâu tới đâu? Cá ơi! Cá ơi! Chẳng phải nói Chúng tới đ biết: Từ Đại d−ơng. Năm con vịt (Five litte ducks) S−u tầm và đặt lời Việt: đào ngọc dung 2. Rồi ngày hôm sau bốn con đi xa. Theo nhau đi không biết đ−ờng về nhà. Mẹ kêu theo sau: "Quặc, quặc, quặc, quặc". Chỉ trông ra ba chú vịt trở về. 3. Còn ba anh em vẫn đi chơi xa. Theo nhau đi không biết đ−ờng về nhà. Mẹ kêu theo sau: "Quặc, quặc, quặc, quặc". Chỉ hai con thôi biết đ−ờng trở về. 4. Rồi hai anh em cũng đi chơi xa. Theo nhau đi không biết đ−ờng về nhà. Mẹ kêu theo sau: "Quặc, quặc, quặc, quặc". Một con loay hoay biết đ−ờng về nhà. 134
  71. 5. Một con hôm sau cũng đi chơi xa. Đi chơi sao không biết đ−ờng về nhà. Mẹ đi theo sau vẫn kêu: "Quặc, quặc". Mà sao con không biết đ−ờng về nhà. 6. Mẹ ngày hôm sau cùng đi ra xa. Đi kêu anh em lũ vịt về nhà. Mồm luôn luôn kêu: "Quặc, quặc, quặc, quặc". Cả năm anh em đ trở về nhà. Bọn mình là nhạc sĩ (I am a fine musican) S−u tầm và đặt lời Việt: đào ngọc dung 2. Bọn mình là anh nhạc sĩ đánh đàn, thật chăm suốt ngày luyện rèn. Mời bạn về ngay đây với chúng mình để góp tiếng đàn ân tình. Nghe tiếng ghi-ta Tang tính tính tình. Bạn hy đứng dậy Cùng hát với mình. 3. Bọn mình là anh nhạc sĩ đánh đàn, thật chăm suốt ngày luyện rèn. Mời bạn về ngay đây với chúng mình để góp tiếng đàn ân tình. Nghe tiếng d−ơng cầm Tựa khúc quân hành. Bạn hy đứng dậy đều b−ớc với mình. 135
  72. Tôi là cái ấm trà (I'm a little teapot) S−u tầm và đặt lời Việt: đào ngọc dung 2. Nhìn mà xem bạn ơi, rót n−ớc sôi vào. Nghe có tiếng reo trà tôi đ đ−ợc rồi. Nhìn mà xem bạn ơi, ấm tôi khẽ chao. Rót trà ra, mời các anh xơi nào. 3. Nhìn mà xem bạn ơi, mỗi khi uống xong. Xin anh hy đem rửa tôi cho sạch lòng. Nhìn mà xem bạn ơi, chính tôi rất mong. Khách vào nhà, anh giúp ông pha trà. 136
  73. Tiếng chuông (I can hear the bell) Moderato S−u tầm và đặt lời Việt: đào ngọc dung 2. Lặng mà nghe, lặng mà nghe Lặng mà nghe tiếng m−a. Tà ti ta, tà ti ta. Tà ti ta tiếng m−a. Lặng mà nghe, lặng mà nghe. Lặng mà nghe tiếng m−a. Tiếng m−a rơi rơi. Tiếng m−a rơi rơi. Thấy trong lòng s−ớng vui. 3. Lặng mà nghe, lặng mà nghe Lặng mà nghe gió đ−a. U u u, ù u u. U u u gió đ−a. Lặng mà nghe, lặng mà nghe Lặng mà nghe gió đ−a. Gió đ−a vi vu. Gió đ−a vi vu. Nh− tiếng mẹ hát ru. 137
  74. Đôi và một (Two little eyes) S−u tầm và đặt lời Việt: đào ngọc dung Moderato Hạt s−ơng Nhạc: lê thị bích diệp Trong sáng − Tình cảm Thơ: ph−ơng thảo 138
  75. Hạt m−a Vừa phải − Tha thiết Nhạc và lời: bùi anh tú 139
  76. Những đám mây sẽ kể Nhạc và lời: đỗ trí dũng 140
  77. Cháu đi học ở tr−ờng mầm non Trong sáng − T−ơi vui Nhạc và lời: Trần hoàng tiến 141
  78. Chữ O và chữ a Nhạc và lời: trần hoàng tiến 142
  79. Bàn tay xinh Vui t−ơi − Vừa phải Nhạc và lời: Trần hoàng tiến Ru em ngủ S−u tầm & Ghi âm: Lê Toàn hùng 143
  80. Con vịt bầu (1982) Chậm chạp, nặng nề Nhạc và lời: hoàng lân 144
  81. Tài liệu tham khảo 1. Bộ Giáo dục và Đào tạo - Vụ Giáo dục Mầm non - Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mầm non. H−ớng dẫn thực hiện công tác chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi . NXB Hà Nội. 2001. 2. Bộ Giáo dục và Đào tạo - Vụ Giáo dục Mầm non - Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mầm non. H−ớng dẫn thực hiện đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trẻ 4 - 5 tuổi . 2003. 3. Bộ Giáo dục và Đào tạo - Vụ Giáo dục Mầm non - Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mầm non. H−ớng dẫn thực hiện đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi . 2003. 4. Bùi Anh Tôn. Quà tặng tuổi thơ (Tập bài hát mẫu giáo). NXB Âm nhạc. 1995. 5. Hoàng Văn Yến. Trẻ mầm non ca hát (Tuyển tập bài hát nhà trẻ, mẫu giáo). Vụ Giáo dục Mầm non - NXB Âm nhạc. 2002. 6. Hoàng Lân. Làm quen với âm nhạc qua trò chơi . NXB Giáo dục. 1987. 7. Hoành Thông. Âm nhạc và ph−ơng pháp giáo dục âm nhạc . Giáo trình đào tạo giáo viên THSP mầm non, hệ 12 + 2. NXB Giáo dục. 1998. 8. Nguyễn Thị Nhung. Thể loại âm nhạc. Nhạc viện Hà Nội - NXB Âm nhạc. 1996. 9. Ngô Thị Nam và cộng sự. Âm nhạc và ph−ơng pháp giáo dục âm nhạc . Hà Nội 1994. 10. Trần Hữu Du. Giáo dục âm nhạc trong tr−ờng mẫu giáo . NXB Giáo dục. 1983. 11. Trần Thị Trọng- Phạm Thị Sửu (đồng chủ biên). Ch−ơng trình chăm sóc giáo dục mẫu giáo và h−ớng dẫn thực hiện. 3 - 4, 4 - 5, 5 - 6 tuổi. NXB Giáo dục. 1996. 12. Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mầm non. Tuyển tập trò chơi, bài hát, thơ truyện mẫu giáo 3 - 4, 4 - 5 tuổi theo các chủ đề . 13. Tô Ngọc Thanh. Những vấn đề âm nhạc và múa . Vụ Nghệ thuật Âm nhạc và Múa. 1969. 14. Phạm Tuyên. Bé hát đồng dao . NXB Giáo dục. 1993. 15. Phạm Tuyên. Tập ca cảnh ngắn dùng cho các lớp mẫu giáo . NXB Giáo dục. 1989. 16. Phạm Thị Hoà - Ngô Thị Nam. Giáo dục âm nhạc. Tập I. NXB Đại học S− phạm. 2003. 17. Phạm Thị Hoà. Nghiên cứu âm nhạc với lứa tuổi mẫu giáo 3 - 6 tuổi. Luận văn Thạc sĩ Nghệ thuật. Nhạc viện Hà Nội. 1996. 18. Phạm Thị Hoà. Vai trò của âm nhạc trong giờ thể dục sáng của trẻ mẫu giáo . Tạp chí Giáo dục. Số 5. 2003. 19. Phạm Thị Hoà (tham gia). Tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ Mầm non theo h−ớng tích hợp . Viện Chiến l−ợc và Ch−ơng trình giáo dục − Trung tâm Nghiên cứu chiến l−ợc và phát triển Ch−ơng trình giáo dục Mầm non. NXB Bản đồ, 2006. 20. Vetlughina. Lí luận và ph−ơng pháp giáo dục âm nhạc trong tr−ờng mẫu giáo. 1985. (Tài liệu dịch). 145
  82. 21. V−gotxki L.X. Tâm lí học nhà trẻ . NXB Khoa học kĩ thuật, Hà Nội. 1995. 22. Xokhor A. Vai trò giáo dục âm nhạc (Vũ Tự Lân dịch). Hà Nội. 1976. 146
  83. Chịu trách nhiệm nội dung : Pgs.Ts. Nguyễn văn hòa Biên tập: Tổ công nghệ thông tin Phòng khảo thí - đảm bảo chất l−ợng giáo dục 147