Xử lý nước thải sinh hoạt theo phương pháp Sinh học hiếu khí

pdf 7 trang ngocly 28/05/2021 770
Bạn đang xem tài liệu "Xử lý nước thải sinh hoạt theo phương pháp Sinh học hiếu khí", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pdfxu_ly_nuoc_thai_sinh_hoat_theo_phuong_phap_sinh_hoc_hieu_khi.pdf

Nội dung text: Xử lý nước thải sinh hoạt theo phương pháp Sinh học hiếu khí

  1. B6-319 Lý Thường Kiệt, Phường 15, Quận 11, HCMC Tel: 08.38665645 Fax: 08.38665644 Web: www.congnghexanh.com.vn XỬ LÝ NƯỚC THẢI SINH HOẠT THEO PHƯƠNG PHÁP SINH HỌC HIẾU KHÍ TĨM TẮT Hệ thống xử lý nước thải (HTXLNT) cơng suất 600 m3/ngày của Cơng ty TNHH Furukawa được thiết kế và xây dựng với phương pháp xử lý sinh học hiếu khí. Kết quả phân tích nước thải sau khi qua HTXLNT cho thấy khả năng xử lý hữu hiệu các chất ơ nhiễm cĩ trong nước thải sinh hoạt. Với hiệu quả xử lý các chỉ tiêu > 95%, cơng nghệ xử lý sinh học hiếu khí chứng tỏ hiệu quả vượt trội trong việc xử lý nước thải sinh hoạt. Nước thải đầu ra khơng những đạt tiêu chuẩn cho phép loại C, TCVN 5945:2005 như yêu cầu mà cịn thỏa mãn tiêu chuẩn loại A, TCVN 5945:2005 ở tất cả các chỉ tiêu đã tiến hành khảo sát. Từ khĩa: Nước thải sinh hoạt, Bể sinh học hiếu khí 1. GIỚI THIỆU Nước thải sinh hoạt là nước thải phát sinh từ các hoạt động sinh hoạt của các cộng đồng dân cư như: khu vực đơ thị, trung tâm thương mại, khu vực vui chơi giải trí, cơ quan cơng sở, Thơng thường, nước thải sinh hoạt của hộ gia đình được chia làm hai loại chính: nước đen và nước xám. Nước đen là nước thải từ nhà vệ sinh, chứa phần lớn các chất ơ nhiễm, chủ yếu là: chất hữu cơ, các vi sinh vật gây bệnh và cặn lơ lửng. Nước xám là nước phát sinh từ quá trình rửa, tắm, giặt, với thành phần các chất ơ nhiễm khơng đáng kể. Các thành phần ơ nhiễm chính đặc trưng thường thấy ở nước thải sinh hoạt là BOD5, COD, Nitơ và Phốt pho. Trong nước thải sinh hoạt, hàm lượng N và P rất lớn, nếu khơng được loại bỏ thì sẽ làm cho nguồn tiếp nhận nước thải bị phú dưỡng – một hiện tượng thường xảy ra ở nguồn nước cĩ hàm lượng N và P cao, trong đĩ các lồi thực vật thủy sinh phát triển mạnh rồi chết đi, thối rữa, làm cho nguồn nước trở nên ơ nhiễm. Một yếu tố gây ơ nhiễm quan trọng trong nước thải sinh hoạt, đặc biệt là trong phân, đĩ là các loại mầm bệnh được lây truyền bởi các vi sinh vật cĩ trong phân. Vi sinh vật gây bệnh từ nước thải cĩ khả năng lây lan qua nhiều nguồn khác nhau, qua tiếp xúc trực tiếp, qua mơi trường (đất, nước, khơng khí, cây trồng, vật nuơi, cơn trùng ), thâm nhập vào cơ thể người qua đường thức ăn, nước uống, hơ hấp, ,và sau đĩ cĩ thể gây bệnh. Vi sinh vật gây bệnh cho người bao gồm các nhĩm chính là virus, vi khuẩn, nguyên sinh bào và giun sán. Với thành phần ơ nhiễm là các tạp chất nhiễm bẩn cĩ tính chất khác nhau, từ các loại chất khơng tan đến các chất ít tan và cả những hợp chất tan trong nước, việc xử lý nước thải sinh hoạt là loại bỏ các tạp chất đĩ, làm sạch nước và cĩ thể đưa nước vào nguồn tiếp nhận hoặc đưa vào tái sử dụng. Việc lựa chọn phương pháp xử lý thích hợp thường được căn cứ trên đặc điểm của các loại tạp chất cĩ trong nước thải. Các phương pháp chính thường được sử dụng trong các cơng trình xử lý nước thải sinh hoạt là: phương pháp hĩa học, phương pháp hĩa lý, và phương pháp sinh học. Các phương pháp hĩa học dùng trong HTXLNT sinh hoạt gồm cĩ: trung hịa, oxy hĩa khử, tạo kết tủa hoặc phản ứng phân hủy các hợp chất độc hại. Cơ sở của phương pháp này là các phản 1
  2. B6-319 Lý Thường Kiệt, Phường 15, Quận 11, HCMC Tel: 08.38665645 Fax: 08.38665644 Web: www.congnghexanh.com.vn ứng hĩa học diễn ra giữa chất ơ nhiễm và hĩa chất thêm vào, do đĩ, ưu điểm của phương pháp là cĩ hiệu quả xử lý cao, thường được sử dụng trong các hệ thống xử lý nước khép kín. Tuy nhiên, phương pháp hĩa học cĩ nhược điểm là chi phí vận hành cao, khơng thích hợp cho các HTXLNT sinh hoạt với quy mơ lớn. Bản chất của phương pháp hố lý trong quá trình xử lý nước thải sinh hoạt là áp dụng các quá trình vật lý và hố học để đưa vào nước thải chất phản ứng nào đĩ để gây tác động với các tạp chất bẩn, biến đổi hố học, tạo thành các chất khác dưới dạng cặn hoặc chất hồ tan nhưng khơng độc hại hoặc gây ơ nhiễm mơi trường. Những phương pháp hố lý thường được áp dụng để xử lý nước thải là: keo tụ, tuyển nổi, đơng tụ, hấp phụ, trao đổi ion, thấm lọc ngược và siêu lọc Giai đoạn xử lý hố lý cĩ thể là giai đoạn xử lý độc lập hoặc xử lý cùng với các phương pháp cơ học, hố học, sinh học trong cơng nghệ XLNT hồn chỉnh. Bản chất của phương pháp sinh học trong quá trình xử lý nước thải sinh hoạt là sử dụng khả năng sống và hoạt động của các vi sinh vật cĩ ích để phân huỷ các chất hữu cơ và các thành phần ơ nhiễm trong nước thải. Các quá trình xử lý sinh học chủ yếu cĩ năm nhĩm chính: quá trình hiếu khí, quá trình trung gian anoxic, quá trình kị khí, quá trình kết hợp hiếu khí – trung gian anoxic – kị khí các quá trình hồ. Đối với việc xử lý nước thải sinh hoạt cĩ yêu cầu đầu ra khơng quá khắt khe đối với chỉ tiêu N và P, quá trình xử lý hiếu khí bằng bùn hoạt tính là quá trình xử lý sinh học thường được ứng dụng nhất. Đối với HTXLNT sinh hoạt của Cơng ty TNHH Furukawa cơng suất 600 m3/ngày, yêu cầu của nước thải đầu ra khơng quá khắt khe (loại C, TCVN 5945:2005) nên cơng nghệ được chúng tơi lựa chọn sử dụng là phương pháp bùn sinh học hiếu khí. Các bước khảo sát và vận hành hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt của Cơng ty TNHH Furukawa sẽ được đề cập và tĩm tắt trong bài báo này. 2. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP 2.1. Vật liệu Bùn được sử dụng trong HTXLNT được lấy từ các bể sinh học hiếu khí đã vận hành ổn định ở các HTXLNT cĩ tính chất tương tự. Nước thải được đề cập trong bài báo này là nước thải sinh hoạt của Cơng ty TNHH Furukawa (Khu chế xuất Tân Thuận, Quận 7, TPHCM, Việt Nam). 2.2. Phương pháp 2.2.1. Cơng nghệ xử lý Nước thải sinh hoạt của 8000 cơng nhân thuộc Cơng ty TNHH Furukawa từ các Hầm tự hoại được bơm vào Bể điều hịa. Vì nước thải cĩ thành phần dầu mỡ tương đối cao nên ngăn tách dầu sẽ được lắp đặt tại bể điều hịa để tách dầu mỡ và các tạp chất nhẹ cĩ trong nước thải. Từ bể điều hịa, nước thải được đưa vào Bể sinh học hiếu khí để được hịa trộn với bùn vi sinh hoạt tính để tạo thành hỗn hợp vi sinh và nước thải. Vi sinh vật hiếu khí trong hỗn hợp bùn hoạt tính sẽ chuyển hĩa các chất hữu cơ trong nước thải dưới dạng thức ăn thành các hợp chất đơn giản hơn và vơ hại với mơi trường. Hỗn hợp vi sinh và nước thải được chảy vào Bể lắng, nơi bùn hoạt tính được lắng lại và nén ở đáy bể. Bùn lắng được tuần hồn (khoảng 25-80 % tổng lưu lượng) vào bể 2
  3. B6-319 Lý Thường Kiệt, Phường 15, Quận 11, HCMC Tel: 08.38665645 Fax: 08.38665644 Web: www.congnghexanh.com.vn sinh học hiếu khí để duy trì nồng độ vi sinh ổn định trong bể. Nước sau lắng đạt tiêu chuẩn mơi trường loại C, TCVN 5945:2005 và được đưa vào nguồn tiếp nhận. Cơng đoạn xử lý cuối cùng là xử lý và thải bỏ bùn từ bể lắng. Bùn từ bể lắng được bơm vào Bể phân hủy bùn hiếu khí nơi phân hủy các hợp chất hữu cơ cĩ trong bùn trong mơi trường hiếu khí. Sau xử lý, bùn chỉ cịn chứa chất vơ cơ và các chất rắn vi sinh. Bùn tại đáy bể của bể phân hủy bùn được bơm đến nơi xử lý sau mỗi 6 (hay 12 tháng). Nước thải sinh hoạt Hầm tự hoại Ngăn tách dầu mỡ Bể điều hịa Máy thổi Bể Aerotank khí Bể phân hủy Bể lắng Ơ chơn lấp bùn kỵ khí Nguồn tiếp nhận Hình 1: Sơ đồ cơng nghệ xử lý của HTXLNT sinh hoạt 2.2.2. Các thơng số khảo sát và phương pháp lấy mẫu Để tiến hành xác định hiệu quả xử lý của từng hệ thống, các thơng số cần được khảo sát là: COD, BOD5, TSS, pH, N-NH3, Nitơ tổng, Phốt pho tổng. Việc lấy mẫu được tiến hành như sau: Bình lấy mẫu 500 ml được dùng để thu mẫu nước thải trước khi vào HTXLNT, và nước thải sau khi xử lý. Các mẫu được lấy 2 mẫu/lần và được trữ trong tủ trữ mẫu trước khi được đưa đi phân tích bởi Phịng thí nghiệm Trung tâm Cơng nghệ & Quản lý mơi trường. 3
  4. B6-319 Lý Thường Kiệt, Phường 15, Quận 11, HCMC Tel: 08.38665645 Fax: 08.38665644 Web: www.congnghexanh.com.vn 3. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN Kết quả phân tích chất lượng nước của các mẫu nước lấy tại Hệ thống xử lý nước thải dệt nhuộm Cơng ty TNHH Furukawa được trình bày ở Bảng 1. Bảng 1: Tính chất nước thải đầu vào và đầu ra của HTXLNT tại Cơng ty TNHH Furukawa. Nguồn: Cơng ty Cơng nghệ xanh, 15/01/2008 pH COD, BOD5, Tổng chất rắn N-NH3, Nitơ tổng, Phốt pho mg/l mg/l hịa tan, mg/l mg/l mg/l tổng, mg/l Đầu vào 6,8 595 432 266 25 33 4,7 Đầu ra sau xử lý 6,04 15 5 5 1,0 8,0 0,23 Tiêu chuẩn loại C, 5-9 400 100 200 15 60 8 TCVN 5945:2005 Tiêu chuẩn loại A, 6-9 50 30 50 5 15 4 TCVN 5945:2005 3.1. Hiệu quả xử lý COD, BOD Hình 2 thể hiện hiệu quả xử lý COD của HTXLNT sinh hoạt Cơng ty TNHH Furakawa. Kết quả cho thấy sau Bể sinh học hiếu khí, COD giảm đến 97,48%. Đối với chỉ tiêu COD, cơng nghệ xử lý sinh học hiếu khí bằng bùn hoạt tính đã chứng tỏ hiệu quả vượt trội trong việc xử lý nước thải sinh hoạt khi nồng độ COD đầu ra khơng những thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn mơi trường đầu ra loại C, TCVN 5945:2005 mà cịn thấp hơn so với tiêu chuẩn loại A, TCVN 5945:2005. Hình 2: Hiệu quả xử lý COD của HTXLNT sinh hoạt % CODbị xử lý=(CODđầu vào – CODđầu ra)/CODđầu vào 4
  5. B6-319 Lý Thường Kiệt, Phường 15, Quận 11, HCMC Tel: 08.38665645 Fax: 08.38665644 Web: www.congnghexanh.com.vn Hiệu quả xử lý BOD được thể hiện ở hình 3, với hiệu quả xử lý lên đến 98,84%. Nồng độ BOD đầu ra thấp hơn tiêu chuẩn đầu ra loại A và loại C, TCVN 5945:2005. Hình 3: Hiệu quả xử lý BOD của HTXLNT sinh hoạt 3.2. Hiệu quả xử lý chất rắn lơ lửng Hình 4: Hiệu quả xử lý chất rắn lơ lửng của HTXLNT sinh hoạt Hình 4 cho thấy hiệu quả xử lý chất rắn lơ lửng của HTXLNT sinh hoạt của Cơng ty TNHH Furakawa rất cao và thỏa mãn tiêu chuẩn đầu ra khắt khe nhất của TCVN 5945:2005: loại A. Trong HTXLNT, nồng độ chất rắn lơ lửng bị loại trừ đến 98,12% sau bể sinh học hiếu khí chứng tỏ khả năng xử lý hiệu quả của cơng nghệ đã lựa chọn. 5
  6. B6-319 Lý Thường Kiệt, Phường 15, Quận 11, HCMC Tel: 08.38665645 Fax: 08.38665644 Web: www.congnghexanh.com.vn 3.3. Hiệu quả xử lý N-NH3 Hiệu quả xử lý N-NH3 được thể hiện ở hình 5, hiệu quả xử lý lên đến 96%, nồng độ N-NH3 sau xử lý thấp hơn nhiều khơng những so với tiêu chuẩn đầu ra loại C, mà cịn tiêu chuẩn loại A, TCVN 5945:2005. Kết quả này cho thấy hiệu quả xử lý vượt trội của cơng nghệ đã lựa chọn trong việc xử lý Nitơ – một chất ơ nhiễm thường thấy trong nước thải sinh hoạt. Hình 5: Hiệu quả xử lý N-NH3 của HTXLNT sinh hoạt 3.4. Hiệu quả xử lý P Hình 6: Hiệu quả xử lý P của HTXLNT sinh hoạt 6
  7. B6-319 Lý Thường Kiệt, Phường 15, Quận 11, HCMC Tel: 08.38665645 Fax: 08.38665644 Web: www.congnghexanh.com.vn Sau HTXLNT sinh hoạt, tổng P được loại trừ đến 95,11%, nồng độ đầu ra là 0,23 mg/l, đạt yêu cầu của tiêu chuẩn loại C và cả loại A của TCVN 5945:2005. 4. KẾT LUẬN - HTXLNT sinh hoạt của Cơng ty TNHH Furukawa với cơng suất 600 m3/ngày được thiết kế và xây dựng bởi Green Tech đã thể hiện khả năng xử lý vượt trội các chất ơ nhiễm cĩ trong nước thải sinh hoạt, khơng những đạt tiêu chuẩn đầu ra loại C theo quy định chung của KCX Tân Thuận mà cịn đạt tiêu chuẩn loại A, TCVN 5945:2005 cho tất cả các chỉ tiêu. THAM KHẢO [1] Mara, Duncan. Domestic Wastewater Treatment in Developing Countries. Earthscan, 2004. [2] Metcalf & Eddy. Wastewater Engineering-Treatment and Reuse, Fourth Edition, McGraw Hill. Inc., 2003. [3] Nguyễn Văn Phước. Xử lý nước thải bằng bùn hoạt tính. NXB Đại học Quốc gia TPHCM, 2004. 7