Mô hình đảm bảo chất lượng trường đại học địa phương: Đảm bảo chất lượng bên trong và đảm bảo chất lượng bên ngoài

Nội dung text: Mô hình đảm bảo chất lượng trường đại học địa phương: Đảm bảo chất lượng bên trong và đảm bảo chất lượng bên ngoài

1. Tp chí Khoa h c HQGHN: Nghiên c u Giáo d c, Tp 32, S 1 (2016) 41-50 Mô hình m b o ch t l ưng tr ưng i h c a ph ươ ng: m b o ch t l ưng bên trong và m b o ch t l ưng bên ngoài Lê c Ng c1,*, Lê Th Linh Giang 2 1Công ty Đảm b ảo, Đo l ường và đánh giá ch ất l ượng Giáo d ục (CAMEEQ), 19A26, Ngh ĩa Tân, C ầu gi ấy, Hà N ội, Vi ệt Nam 2Phòng Kh ảo thí và Ki ểm đị nh ch ất l ượng, Tr ường Đại h ọc An Giang, 6 Ung V ăn Khiêm, Long Xuyên, An Giang, Vi ệt Nam Tóm t t Sau khi phân tích rõ b i c nh, làm rõ nh ng n i dung c n m b o ch t l ưng trong m t tr ưng i h c, các tác gi ưa ra mô hình m b o ch t l ưng tr ưng i h c a ph ươ ng tích h p gi a m b o ch t l ưng bên trong và m b o ch t l ưng bên ngoài và gi i trình các n i dung c a các ho t ng m b o ch t l ưng này. Nh n ngày 26 tháng 9 n m 2015, Ch nh s a ngày 07 tháng 11 n m 2015, Ch p nh n ng ngày 25 tháng 3 n m 2016 Từ khóa: Mô hình, i h c a ph ươ ng, m b o ch t l ưng bên trong và bên ngoài. 1. t v n * tr ưng ưc ho t ng t ch và ph i có trách nhi m gi i trình. Giáo d c Vi t Nam ang t trong 5 b i Nhi m v th 5 c a Ngh quy t 29 v i cnh sau: Một là, chuy n t Nhà n ưc hành mi c n b n, toàn di n giáo d c ào t o ã ch chính ("Nhà n ưc to", nh ưng hiu qu th p) rõ: " i m i c n b n công tác qu n lí giáo d c, sang Nhà n ưc pháp quy n ("Nhà n ưc bé", ào t o, b o m dân ch , th ng nh t; t ng nh ưng hi u qu cao): Giáo d c ho t ng theo quy n t ch và trách nhi m xã h i c a các c ơ các quy nh c a lu t pháp. Hai là , chuy n t s giáo d c, ào t o; coi tr ng qu n lí ch t Kinh t k ho ch hóa t p trung sang Kinh t th lưng". Chính b i c nh c a th i i òi h i nhà tr ưng: Giáo d c mang tính d ch v , c nh tranh tr ưng ph i nh h ưng qu n lí ch t l ưng bng ch t l ưng d ch v và ch t l ưng s n thi t l p c ơ ch qu n lí phù h p, áp ng nhu ph m. Ba là , chuy n t Kinh t công nghi p cu ào t o ngu n nhân l c phù h p vi th sang Kinh t tri th c: Giáo d c tr thành ngành tr ưng lao ng. Qu n lí tr ưng h c có vai trò sn xu t c bi t, ưc i chúng hóa và ho t quan tr ng trong vi c nâng cao cht l ưng giáo ng mang tính tr i nghi m cho nh ng “tri th c dc và ph ươ ng th c qu n lí ch t l ưng s là gi i không in ch hóa ưc”. Bốn là, chuy n t pháp c ơ b n trong qu n lí nhà tr ưng hi n nay. nh v a ph ươ ng sang Toàn c u hóa: Giáo Các ho t ng này bao g m t xây d ng chính dc xuyên biên gi i, h i nh p áp ng sách ch t l ưng, m c tiêu ch t l ưng, l p k ngu n nhân l c toàn c u hóa. Năm là , chuy n ho ch n ki m soát, m b o và nâng cao ch t t Qu n lí t p trung sang Qu n lí t ch : Nhà lưng. các tr ưng có th th c hi n t t vai trò qu n lí ch t l ưng c a mình, ơ n v m b o ___ ch t l ưng ưc xem là u m i, là cánh tay * Tác gi , liên h . T.: 84-913045930 c l c h tr nhà tr ưng th c hi n s m ng và Email: [email protected] mc tiêu c a mình. Vì th , i m i c n b n toàn 41
2. 42 L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 di n qu n lí ch t l ưng tr ưng h c không ph i lí ch ươ ng trình giáo d c sao cho t ưc m c là s thay i mang tính hình th c. Nó òi h i tiêu d y h c và th a mãn nhu c u ng ưi h c thì mt t m nhìn h th ng và chuyên nghi p t ưc xem là có ch t l ưng . ng ưi lãnh o n ng ưi gi ng viên trong nhà 3. Ch t l ưng C s v t ch t và trang tr ưng hi n th c hóa cam k t ch t l ưng c a thi t b h tr ưc xem là nhu c u thi t y u nhà tr ưng v i ph huynh và c ng ng. cn có m b o nhà tr ưng ho t ng có Tr ưng i h c a ph ương là tr ưng i ch t l ưng và hi u qu . Nhà tr ưng trang b c ơ hc công l p c p t nh, c a a ph ươ ng; ào t o s v t ch t y , khang trang và trang thi t b a ngành, a c p, a lãnh v c, có trình ch h tr hi n i, áp ng nhu c u giáo d c c a yu t i h c tr xu ng, nh m m c ích ph c ng ưi d y và nhu c u h c t p c a ng ưi h c, v nhu c u nhân l c áp ng s phát tri n kinh to môi tr ưng h c t p, nghiên c u hi u qu . t - xã h i a ph ươ ng ( ào Tr ng Thi và Ngô ây chính là ngu n l c thi t y u nhà tr ưng Doãn ãi, 2004). H th ng tr ưng i h c a ho t ng và phát tri n. ph ươ ng v i l ch s ra i, s m nh và m c tiêu 4. Ch t l ưng Ho t ng nghiên c u và áp ng nhu c u phát tri n kinh t - xã h i c a dch v ưc xem là kênh ph n h i hi u qu v a ph ươ ng. Các tr ưng i h c a ph ươ ng v i ch t l ưng ho t ng nhà tr ưng. Qu n lí t t ph ươ ng châm ho t ng vì c ng ng và giáo ho t ng nghiên c u và d ch v này s em l i dc mang tính i chúng (Nhà tr ưng c ng các thông tin nhi u chi u trong quá trình tri n ng). Bài này mu n làm rõ các ho t ng m khai ch ươ ng trình giáo d c và kh ng nh bo ch t l ưng bên trong và bên ngoài i v i “th ươ ng hi u” c a tr ưng b i nghiên c u khoa mt tr ưng i h c a ph ươ ng góp ph n hc là nhi m v quan tr ng c a tr ưng bi n th c hi n Lu t giáo d c i h c ã ban hành. quá trình ào t o thành quá trình t ào t o. qu n lí ch t l ưng c a tr ưng i h c 5. Ch t l ưng Ho t ng d y h c và giáo a ph ươ ng t hi u qu , c n tp trung vào qu n dc ưc xem là quá trình c ng tác gi a ng ưi lí ch t l ưng các ho t ng c t y u trong nhà dy và ng ưi h c v a tác ng qua l i, b sung tr ưng trên các m t: cho nhau ng ưi d y h ưng d n chi m l nh tri 1. Ch t l ưng i ng cán b qu n lí, th c, còn ng ưi h c t chi m l nh tri th c gi ng viên và nhân viên có n ng l c ưc xem nh m t o cho ng ưi h c ti m n ng phát tri n là nhân t quan tr ng quy t nh thành công trí tu liên t c, góp ph n hoàn thi n n ng l c và trong quá trình thi t k và tri n khai ch ương nhân cách. Qu n lí có ch t l ưng ho t ng d y trình giáo d c. qun lí i ng cán b qu n hc và giáo d c góp ph n quy t nh n ch t lí, gi ng viên và nhân viên có ch t l ưng nhà lưng s n ph m u ra c a nhà tr ưng. tr ưng c n có chính sách khoa h c, linh ho t, 6. Ch t l ưng Ho t ng h c t p và rèn ng thu n, huy ng toàn b m i ng ưi tham luy n ưc xem là quá trình sinh viên h c t p gia vào quá trình d y h c, cùng ch u trách tr i nghi m t i tr ưng, tham gia vào các ho t nhi m tri n khai ch t l ưng giáo d c, cùng duy ng trong nhà tr ưng th c hi n nhi m v trì và c i ti n ch t l ưng m b o k t qu hc t p và rèn luy n t i tr ưng. Chính trong dy h c t m c tiêu ra m t cách t t nh t và ho t ng này s giúp ng ưi h c c m nh n y th a mãn nhu c u ng ưi h c. v ch t l ưng ho t ng giáo d c c a nhà 2. Ch t l ưng Ch ng trình giáo d c ưc tr ưng, ng th i ưa ra các ánh giá ph n h i xem là iu ki n tiên quy t ti n hành có ch t chính xác nh t v ch t l ưng nhà tr ưng. ây lưng ho t ng d y h c và giáo d c cho ng ưi chính là c ơ s nhà trưng có nh ng gi i hc. M t ch ươ ng trình giáo d c ưc m b o pháp qu n lí ch t l ưng hi u qu nh t áp ng ch t l ưng cho ho t ng giáo d c t u vào, nhu c u ng ưi h c. quá trình tri n khai và u ra s là nhân t quan Nh ư v y, môi tr ưng h c t p trong nhà tr ng ng ưi h c ti p thu tri th c, phát tri n tr ưng cung c p: chu n h c l c (ch ươ ng trình nng l c cá nhân và t o ng c ơ h c t p. Qu n giáo d c), iu ki n h c t p (c ơ s v t ch t và
3. L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 43 trang thi t b h tr , h th ng thông tin, truy n chúng tôi xu t ưc xây d ng b ng cách tích thông trong và ngoài), truy n t và h ưng d n hp hai ph ươ ng th c qu n lí ch t l ưng v i ph ươ ng pháp chi m l nh tri th c và hoàn thi n nhau: Đảm b ảo ch ất l ượng bên ngoài (External nhân cách cho ng ưi h c (ho t ng d y h c và Quality Asurance-EQA) tác ng n tr ưng giáo d c, ho t ng h c t p và rèn luy n, ho t i h c ưc th c hi n qua b n thành t chính: ng nghiên c u và d ch v , i ng cán b nhà n ưc (chính quy n a ph ươ ng), nhà u t ư qu n lí, gi ng viên và nhân viên) h ưng n t trong và ngoài a ph ươ ng, c ơ s s d ng s n ưc s m ng, m c tiêu nhà tr ưng ra và ph m nhà tr ưng a ph ươ ng và ơ n v ki m áp ng ưc nhu c u c a a ph ươ ng. ây nh c l p) và Đảm b ảo ch ất l ượng bên trong chính là c ơ s ti n hành xây d ng mô hình (Internal Quality Assurance-IQA) nhà tr ưng là qu n lí ch t l ưng tr ưng i h c a ph ươ ng các ho t ng qu n lí bên trong c a Ban giám phù h p v i b i c nh hi n nay, v n hành 6 hi u có tr th là ơ n v m b o ch t l ưng. ho t ng qu n lí này hi u qu , ch t l ưng áp Các ph ươ ng th c qu n lí này u h ưng n ng nhu c u h c t p c a ng ưi h c và quá trình mc tiêu m b o ch t l ưng và t ng b ưc phát tri n b n v ng c a nhà tr ưng. nâng cao ch t l ưng c a nhà tr ưng. m b o ch t l ng bên ngoài: Tham gia b o m ch t l ươ ng bên ngoài 2. Mô hình m b o ch t l ng c a tr ng i bao g m b n thành ph n chính: 1-Nhà n ưc mà hc a ph ng i di n tr c ti p là chính quy n a ph ươ ng, 2- Nhà u t ư g m gia ình, c ng ng và nhà tài Mô hình m b o ch t l ưng tr ưng i h c tr , 3-Cơ s s d ng s n ph m c a nhà tr ưng a ph ươ ng trong b i c nh i m i giáo d c mà và 4-ơ n v ki m nh c l p. d CHÍNH QUY N A PH Ư NG (NHÀ N ƯC) (1) (1.1) (1.2) QU N LÝ T CH C A TR ƯNG I H C A PH Ư NG Ch ng C s v t trình ch t và giáo d c trang thi t b h tr (2.1) C S NHÀ U (3.2) S D NG T TRONG Ư SN PH M VÀ NGOÀI Ho t Ho t NHÀ A BAN GIÁM HI U ng d y TR ƯNG PH Ư NG ng h c (2.2) hc và A (2) tp và rèn PH Ư NG N V BCL giáo d c (3.1) luy n (T v n, tham gia (3) tri n khai, giám sát ch t lng) Ho t ng i ng nghiên c u CBQL, và d ch v GV, NV (4.2) (4.1) N V KI M NH C L P (4) Mô hình m b o ch t l ưng tr ưng i h c a ph ươ ng trong b i c nh ngày nay.
4. 44 L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 Có th phân tích vai trò c a b n thành ph n nhân l c a d ng cho phát tri n kinh t - xã h i chính tham gia m b o ch t l ưng t ngoài tác ca a ph ươ ng; ng th i t o c ơ h i ti p c n ng n qu n lí ch t l ưng bên trong nhà giáo d c i h c cho b ph n l n dân c ư c a a tr ưng nh ư sau: ph ươ ng và các vùng lân c n. Vì th , vi c xây 1. Nhà n c (Chính quy n a ph ng) dng mô hình m b o ch t l ưng c a “nhà vi vai trò qu n lí t ng th , huy ng ngu n l c tr ưng c ng ng” là iu c n thi t nh m nh ca gia ình, nhà u t ư, c ng ng, ơn v hưng phát tri n theo h ưng a c p, a ngành, ki m nh c l p, h tr nhà tr ưng th c a l nh v c áp ng nhu c u a d ng c a c ng ng mà nó ph c v . hi n m c tiêu giáo d c. Nhà n ưc v i vai trò 2. Nhà u t trong và ngoài a ph ng ho ch nh, ch o, giám sát thông qua h (c ng ng, ph huynh, ng ưi h c, nhà tài th ng v n b n pháp quy, chính sách, iu l tr , ) tr c ti p tham gia u t ư t o ra các iu qu n lí ch t l ưng c a các tr ưng. Nhà n ưc o ki n m b o ch t l ưng cho nhà tr ưng. V i cho ng ư i c m t hi c t p v i c ơ s tr ưng i h c a ph ươ ng, vai trò c a nhà u p lyí v ng ch c y quy n tư là r t quan tr ng trong vi c m b o các iu a c t p, t o cho ng ư i c c ơ ki n cho ho t ng ào t o có ch t l ưng. B i hi t ươ ng c, nh tranh, t tri n; ng th i l, tr ưng i h c a ph ươ ng ưc thành l p h tr ngu n l c cho các tr ưng trong quá trình da trên nhu c u c a a ph ươ ng, ch u s qu n tri n khai các ho t ng giáo d c c a mình. lí tr c ti p c a a ph ươ ng. H th ng các tr ưng 1.1. Nhà n ưc nh h ưng các tr ưng ho t ng tuân th ch tr ươ ng, ưng l i c a ng này mang tính ch t c ng ng vì th s phát và Nhà n ưc. Nhà n ưc ch o, ph i h p v i tri n c a các tr ưng i h c a ph ươ ng g n các s /ban/ngành cùng nhà tr ưng ưa y u t li n v i n ng l c óng góp, u t ư c a c ng vùng mi n l ng ghép vào ch ươ ng trình giáo ng mà nó ph c v . C th : dc, hoàn thi n ch ươ ng trình và tài li u cho các Gia ình nơi nh h ư ng c t p (truy n ngành ào t o là th m nh c a a ph ươ ng. Nhà th ng hi u c a gia nh) o iu ki n nưc th c hi n vai trò qu n lí v m t hành c t p (cung c p i nh ban u, th i gian, chính và chuyên môn i v i các tr ưng. C n c tinh th n, ng viên, ch l ng ư i c). c vào h th ng pháp lí, nhà n ưc trao quy n t Gia nh p con cháu nh nh, nh h ư ng ch cho các tr ưng th c hi n các ho t ng liên nng l c n thân, o cho nn n p, nuôi quan n chuyên môn, nhân l c, tài chính, c ơ dư ng ng c ơ c t p úng n. s v t ch t, Nhà n ưc c n quy nh rõ ràng, - Gia ình tham gia óng góp t o ngu n l c minh b ch ch th ưng/ph t i v i các cho Nhà tr ưng ho t ng. Gia ình ưc xem tr ưng. Nhà n ưc c n nh kì giám sát có là kênh th hai tham gia giám sát các ho t ng nh ng iu ch nh, ch o k p th i giúp các ch t l ưng c a Nhà tr ưng. Gia ình ánh giá tr ưng th c hi n ch c n ng qu n lí ch t l ưng ch t l ưng nhà tr ưng c n c vào k t qu h c mt cách hi u qu nh t. tp ( im s ki m tra - thi, x p lo i), s phát 1.2. Ho t ng qu n lí t ch c a tr ưng, trin c a ng ưi h c (nhân cách, k n ng, ki n vi trách nhi m gi i trình thông qua thc hi n th c) s có nh ng phát hi n k p th i, nh ng ki m nh theo các tiêu chu n ch t l ưng mà xu t v i nhà tr ưng trong vi c nh h ưng giáo B GD& T ban hành và ch u s qu n lí v m t dc cho sinh viên, ng th i có nh ng óng chuyên môn c a B GD& T. Tuân th úng góp thúc y quá trình phát tri n c a tr ưng. các cam k t c a Nhà tr ưng v ch t l ưng ho t Gia ình c n ưc tham gia vào các ho t ng ng giáo d c và ch t l ưng s n ph m giáo d c qu n lí c a nhà tr ưng, vào quá trình xây d ng th c s t ưc m c tiêu ã công b qua s ch ươ ng trình và ánh giá ch t l ưng ho t ng mng. Tích c c, ch ng tham gia các ho t giáo d c c a nhà tr ưng. Gia ình ưc quy n ng qu n lí ch t l ưng mà Nhà n ưc yêu c u. yêu c u Nhà tr ưng gi i trình các kho n thu Vi h th ng các tr ưng i h c a ph ươ ng ho c kinh phí tài tr mà gia ình óng góp. Gia Vi t Nam, s m nh và s n ph m th c ti n c a ình ph i h p cùng nhà tr ưng tham gia hình h th ng các tr ưng này nh m áp ng ngu n thành n ng l c ngh nghi p cho sinh viên.
5. L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 45 - Nhà tr ưng c n th c hi n úng cam k t hc. Trên c ơ s ó, t hàng và ph i h p v i các ca mình v i gia ình nh ư cam k t v m c tiêu cơ s giáo d c, ào t o t ch c th c hi n. giáo d c, v s dng các kho n thu, Nhà - Nhà tr ưng có trách nghi m gi i trình v i tr ưng t o m i liên h m t thi t v i gia ình c c ng ng. Khi ó c n có c ơ ch qu n lí trong ho t ng giáo d c và rèn luy n sinh minh b ch và gi i trình tích c c v v n u t ư viên. Nhà tr ưng c n có quy nh i v i vi c mà c ng ng óng góp. Nhà tr ưng th ưng tham gia c a gia ình vào quá trình qu n lí ch t xuyên t ch c l y ý ki n ph n h i c a c ng lưng c a tr ưng, trong ó quy nh rõ ch c ng k p th i có nh ng iu ch nh, b nng và quy n h n c a gia ình i v i nhà sung và hoàn thi n ho t ng qu n lí ch t tr ưng. Nhà tr ưng có trách nhi m gi i trình, lưng c a tr ưng. C n c vào nhu c u d báo cn nh kì h p m t trao i v i gia ình h c ca c ng ng, nghiên c u xây d ng ngành sinh báo cáo k t qu h c t p, s ti n b c a ngh và k ho ch ào t o phù h p v i iu ng ưi h c, các kho n thu chi, ngu n tài tr , ki n s n có c a tr ưng. ch t l ưng các ho t ng trong nhà tr ưng, 3. C s s d ng s n ph m nhà tr ng Nhà tr ưng t ch c hi u qu ch ươ ng trình giáo a ph ng là ơ n v tr c ti p ánh giá ch t dc nh h ưng ngh nghi p cho ng ưi h c. lưng u ra s n ph m ào t o c a tr ưng i Cng ng/Nhà tài tr trong và ngoài a hc a ph ươ ng. M c tiêu c a giáo d c i h c ph ng tham gia óng góp v i nhà tr ưng bao a ph ươ ng là cung c p ngu n nhân l c ưc gm các ngu n tài tr , truy n thông, v n hóa xã ào t o trình nh t nh cho xã h i, thúc hi mang c tr ưng vùng mi n, con ng ưi v i y s phát tri n kinh t - xã h i c a a yu t v n hóa a ph ươ ng, t o môi tr ưng ph ươ ng và c a t n ưc. V i cách ti p c n này, mang b n s c riêng có tác ng n qu n lí ch t ch t l ưng ào t o có th ưc ánh giá qua lưng c a tr ưng. Cng ng/Nhà tài tr o nng l c áp ng nhu c u nhân l c c a ng ưi cho ng ư i c m t hi c t p v i c ơ s ưc ào t o sau khi hoàn thành ch ươ ng trình p lyí v ng ch c y quy n ào t o. Vi c xác nh rõ ưc quan ni m v a c t p, t o cho ng ư i c c ơ ch t l ưng, ph ươ ng pháp ánh giá ch t l ưng hi t ươ ng c, nh tranh, t tri n. có th là m t cách hi u qu i m i giáo d c - Cng ng/Nhà tài tr tham gia vào qu n i h c, là m t b ưc i quan tr ng trong vi c lí nhà tr ưng, t o môi tr ưng an toàn, lành cung c p ngu n nhân l c có ch t l ưng. Vi c mnh nhà tr ưng ho t ng và phát tri n. ánh giá ch t l ưng ào t o i h c a ph ươ ng Thông qua các ch tr ươ ng, chính sách c a a thông qua ý ki n ánh giá ng ưi s d ng lao ng ph ươ ng, c ng ng/Nhà tài tr góp ph n t o v nh ng t t nghi p hi n ang làm vi c trong các iu ki n thu n l i nhà tr ưng th c hi n các doanh nghi p, xí nghi p nh ư là m t ph ươ ng pháp ch c n ng qu n lí c a mình. Ngu n tài tr t ti p c n hi u qu trong n l c nâng cao ch t cng ng s là ngu n l c nhà tr ưng phát lưng ào t o i h c a ph ươ ng. tri n. K t qu ph n h i t c ng ng có vai trò 1.1. Cơ s s d ng s n ph m nhà tr ưng tích c c tác ng n quá trình qu n lí ch t ưc tham gia vào quá trình xây d ng ch ươ ng lưng trong nhà tr ưng. S ph n h i t các bên trình ào t o và ư a ra ánh giá ph n h i chính liên quan s là ngu n thông tin nhà tr ưng xác cho c ơ s ào t o tr ưng có nh ng iu có ch o, iu ch nh phù h p, góp ph n nâng ch nh k p th i nh m nâng cao ch t l ưng ào cao ch t l ưng c a tr ưng. C ng ng ánh giá to áp ng nhu c u c a th tr ưng lao ng. ch t l ưng nhà tr ưng thông qua ch t l ưng s n Ngoài ra, c ơ s s d ng s n ph m ào t o c n ph m giáo d c (kh n ng h c ti p ngh nghi p ph i h p v i tr ưng i h c a ph ươ ng không bc cao, kh n ng thích ng v i môi tr ưng làm ch t o iu ki n th c hành, th c t p cho ng ưi vi c và xã h i). Cng ng tham gia d báo nhu hc mà còn tham gia t o vi c làm cho ng ưi cu v s l ưng, ch t l ưng nhân l c, c ơ c u hc; tham gia ào t o, b i d ưng cho c u h c ngành ngh , trình h ưng nghi p cho ng ưi viên h áp ng yêu c u làm vi c. ng th i
6. 46 L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 tham gia d báo nhu c u ào t o nhà tr ưng m b o ch t l ng bên trong: có chi n l ưc c th trong vi c m ngành ngh . m b o ch t l ưng bên trong d a trên các 1.2. Các tr ưng i h c c n xây d ng m t ho t ng giám sát, ánh giá và c i ti n. M t h th ng giám sát ho t ng hi u qu thu cách t ng quát, m b o ch t l ưng bên trong th p ph n h i c a th tr ưng lao ng và c u xu t phát t s òi h i c a các bên liên quan tác hc viên m t cách có t ch c. B i l , khi ánh ng n u vào (sinh viên, ch ươ ng trình, giá ch t l ưng chúng ta không ch quan tâm n gi ng viên, nhân viên, c ơ s h t ng, trang thi t ch t l ưng quá trình mà còn quan tâm n ch t b, ngu n l c h tr ho t ng gi ng d y, ) lưng u ra xem xét hi u qu các s n ph m n ch t l ưng quá trình (ho t ng d y và h c, ca mình. Sau khi phân tích u vào, quá trình s phát tri n c a nhân viên, ho t ng ánh giá và u ra, chúng ta ph i phân tích m c hài và h tr sinh viên, nghiên c u khoa h c, ch t lòng c a các i t ưng liên quan. ây chính là lưng cán b , ) và ánh giá ch t l ưng u ra cơ s iu ch nh, xây d ng ch ươ ng trình ào (n ng l c ngh nghi p c a sinh viên t t nghi p, to h ưng n nâng cao ch t l ưng ào t o c a sn ph m khoa h c công ngh và chuy n giao, tr ưng nh m t o “th ươ ng hi u” cho nhà tr ưng. óng góp cho c ng ng, ). Ngoài ra, ho t Vi tr ưng i h c a ph ươ ng, trách nhi m cao ng ánh giá s hài lòng c a các bên liên quan c và s m nh u tiên là ào t o, b i d ưng ưc xem là r t quan tr ng m b o ch t ngu n nhân l c có ph m ch t t t cho c ng ng lưng bên trong nhà tr ưng. Vi c iu ch nh dân c ư thu c a ph ươ ng. Chính vì th , tr ưng m b o ch t l ưng bên trong d a vào tiêu i h c a ph ươ ng tr ưc h t ph i có trách chu n ch t l ưng qu c t , tiêu chu n ch t l ưng nhi m gi i trình ch t l ưng ào t o v i c ng vùng, tiêu chu n ch t l ưng qu c gia và ơ n v ng a ph ươ ng và ti p n là xã h i. chuyên môn. ho t ng m b o ch t l ưng 4. n v ki m nh c l p là t ch c bên trong t hi u qu , nhà tr ưng c n xây th c hi n ki m nh ch t l ưng giáo d c, t ư dng quy trình m b o ch t l ưng v i h vn, giám sát vi c m b o và nâng cao ch t th ng công c ki m soát, ánh giá nâng cao lưng giáo d c theo các chu n m c qu c gia, ch t l ưng; ng th i c n có s ph i h p và khu v c ho c qu c t . chia s thông tin gi a các thành viên trong nhà tr ưng ( m c cá nhân: cá nhân t nguy n 1.1. ơ n v ki m nh c l p t ư v n cho cam k t i v i ch t l ưng. M c t p th : s nhà tr ưng th c hi n c i ti n ch t l ưng tr ưc tham gia c a t ng cá nhân xây d ng và duy trì và sau khi ưc ki m nh ch t l ưng giáo d c. vn hóa t ch c). Cn c vào tiêu chu n ch t l ưng, quy trình m b o ch t l ưng bên trong c a nhà ánh giá, ơ n v ki m nh ch t l ưng ti n hành tr ưng ưc th hi n b ng 6 vòng tròn ng các ho t ng ki m nh ch t l ưng i v i nhà tâm v i ý ngh a các ho t ng trong nhà tr ưng tr ưng. nh kì ki m nh ch t l ưng các c ơ s ưc xem nh ư là nh ng chu trình mà ó luôn giáo d c ào t o, các ch ươ ng trình ào t o và có s c i ti n ch t l ưng liên t c phát tri n công khai k t qu ki m nh. bng ph ươ ng th c qu n lí t p trung vào ch t 1.2. Cn c vào k t qu ánh giá c a ơn v lưng. Vi c qu n lý t p trung vào ch t l ưng ki m nh c l p, nhà tr ưng c n l p k ho ch thông qua vi c h tr c a ơn v m b o ch t ci ti n ch t l ưng kh c ph c các m t t n t i, lưng v i vai trò t ư v n, tri n khai và ki m soát phát huy im m nh và xây d ng k ho ch mi khâu c a quá trình th c hi n có ch t l ưng chi n l ưc cho t ng giai on. Nhà tr ưng c n và h ưng t i xây d ng v n hóa ch t l ưng. Khi tri n khai ho t ng m b o ch t l ưng bên ó m i thành viên trong nhà tr ưng u có vai trong th ưng xuyên cho 6 ho t ng qu n lí c t trò nh t nh trong vi c m b o và nâng cao lõi c a nhà tr ưng ã nêu ph n t v n và ch t l ưng. Toàn th các thành viên trong nhà có k ho ch s d ng k t qu ki m nh c i tr ưng (cán b , gi ng viên, nhân viên và ng ưi ti n ch t l ưng liên t c. hc) cùng nhau cam k t, cùng nhau tham gia
7. L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 47 tr c ti p vào qu n lí nhà tr ưng m b o tri n khai, giám sát ch t l ưng c a ơn v m ch t l ưng giáo d c. H t nhân c t lõi trong mô bo ch t l ưng th c hi n c ơ ch qu n lí m i hình chính là vai trò c a Ban Giám hi u và ơ n ho t ng cho tr ưng. K t qu c a chu trình v tham m ưu cho lãnh o nhà tr ưng v ch t khép kín này nh m t ưc m c tiêu ch t lưng - ơ n v m b o ch t l ưng. Ho t ng lưng mà nhà tr ưng cam k t v i c ng ng và qu n lí ch t l ưng bên trong nhà tr ưng t p gia ình ng ưi h c. i v i h th ng tr ưng i trung vào: (1) m i quan h gi a Ban Giám hi u hc a ph ươ ng, s phát tri n c a nhà tr ưng và ơ n v m b o ch t l ưng; (2) Ph ươ ng th c gn li n v i t m nhìn và t ư duy hành ng c a qu n lí ch t l ưng c a 6 n i dung ho t ng c t gi i ch c lãnh o a ph ươ ng qu n lí nó. Tùy lõi trong nhà tr ưng (1-qu n lí ch t l ưng i thu c vào c tr ưng t ng tr ưng, t ng a ng cán b qu n lí, ging viên và nhân viên;2- ph ươ ng mà s t ch c và v n hành các ho t qu n lí ch t l ưng ch ươ ng trình giáo d c; 3- ng trong nhà tr ưng là khác nhau. Vì th , m i qu n lí ch t l ưng c ơ s v t ch t và trang thi t tr ưng c n c vào s m nh và t m nhìn c a b h tr ; 4-qu n lí ch t l ưng ho t ng nghiên mình xây d ng mô hình m b o ch t l ưng cu và d ch v ; 5-qu n lí ch t l ưng ho t ng phù h p và mang b n s c riêng c a c ng ng dy h c và giáo d c; 6-qu n lí ch t lưng ho t dân c ư mà nó ph c v . ng h c t p và rèn luy n). Có th phân tích c xây d ng mô hình qu n lí ch t l ưng th nh ư sau: tr ưng h c trong b i c nh m i thì vai trò c a (1) - M i quan h v qu n lí ch t l ng n v m b o ch t l ng trong nhà tr ưng trong nhà tr ng gi a Ban Giám hi u và ơ n là r t quan tr ng. ơn v này có th nói là ơ n v m b o ch t l ng: v u m i có vai trò là t ư v n, tham gia tri n Môi tr ng tr ng nói chung, i h c khai và th c hi n giám sát ch t l ưng các ho t a ph ươ ng nói riêng, nơi t t nh t o ng trong nhà tr ưng. ơn v m b o ch t c, o o con ng ư i, o nh n th c ng n, lưng có th t ư v n, r i tri n khai và giám sát t huy nhân ch ng ư i c. ây nơi cung các ho t ng nh ư: (1) t ch c quán tri t b tiêu cp tri th c, k n ng, nng l c ngh nghi p, chu n ki m nh và k t qu t ánh giá; (2) t nng l c khám phá cho ng ư i c; ng th i ch c b i d ưng tri th c v thi t k s m ng, nơi ng c , t huy n ng l c n thân. Nhà xây d ng k ho ch chi n l ưc; (3) t ch c t p tr ưng v i ngu n l c s n có cùng v i c ơ ch hu n cho cán b qu n lí chuyên môn và ng ưi qu n lí iu hành các ho t ng qu n lí c a dy ki n th c v xây d ng và phát tri n ch ươ ng tr ưng h ưng n ích t o ưc th ươ ng hi u trình giáo d c, ch ươ ng trình gi ng d y; (4) t riêng cho nhà tr ưng. Thông qua ho t ng ch c t p hu n cho cán b qu n lí chuyên môn qu n lí t ch trong nhà tr ưng, ban giám hi u và ng ưi d y v ph ươ ng pháp d y và h c, tr ưng ưc xem là n ơi iu ph i các ho t ng ph ươ ng pháp ki m tra ánh giá; (5) t ch c b i ào t o, giáo d c trong tr ưng th c hi n theo s dưng v ph ươ ng pháp và kinh nghi m xây mng, m c tiêu mà tr ưng ra. Ho t ng dng, h p tác và tri n khai các ho t ng giáo qu n lí c a ban giám hi u s nh h ưng tích dc trong nhà tr ưng; (6) t ch c iu tra, cc n môi tr ưng v n hóa, lôi cu n m i thành kh o sát, l y ý ki n ph n h i c a các bên liên viên tham gia th c hi n m c tiêu ch t l ưng mà quan; (7) t ch c xây d ng các quy trình m nhà tr ưng ra. C n c vào t m nhìn, s bo ch t l ưng trong cho các khâu ho t ng mng, chi n l ưc ho t ng ã ra, nhà tr ng y u c a tr ưng. Tùy theo c im và tr ưng v n hành các ho t ng liên quan t đội yêu c u m i tr ưng, c n có s tham gia t ư ng ũ cán b ộ qu ản lí, gi ảng viên và nhân viên; vn, tri n khai ho c giám sát c a ơn v m ch ươ ng trình giáo d ục; c ơ s ở v ật ch ất và trang bo ch t l ưng. thi ết b ị h ỗ tr ợ; ho ạt độ ng nghiên c ứu và d ịch Ban Giám hi u th hi n s quy t tâm c a vụ; ho ạt độ ng d ạy h ọc và giáo d ục; ho ạt độ ng nhà tr ưng trong tri n khai công tác m b o học t ập và rèn luy ện v i s t ư v n, tham gia ch t l ưng. ơn v m b o ch t l ưng c n
8. 48 L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 hi n th c hóa s quy t tâm ó b ng nh ng ho t - Phòng h c/H i tr ưng ng c th nh m nâng cao ch t l ưng c a nhà - Phòng th c hành/thí nghi m tr ưng. ơn v m b o ch t l ưng v i ch c - Khu vui ch ơi nng u mi iu ph i các ho t ng m - Khu kí túc xá bo ch t l ưng c a tr ưng. - Ch t l ưng các d ch v h tr Vai trò lãnh o c a Ban Giám hi u nhà - Phong cách ph c v c a cán b , nhân viên tr ưng chuy n t ch ỉ đạ o sang khuy ến khích các - ơ n v , thành viên trong tr ưng th c hi n các 4 - Qu ản lí ch ất l ượng ho ạt độ ng nghiên ho t ng m b o ch t l ưng bên trong. Vai cứu và d ịch v ụ c ần t ập trung vào qu ản lí: trò c a ơn v m b o ch t l ưng chuy n t - Cung c p thông tin, h c li u bắt bu ộc sang tự nguy ện cùng các ơ n v , - Xây d ng và tri n khai k ho ch ho t thành viên trong tr ưng h p tác th c hi n ng khoa h c, công ngh phù h p v i s m ng nhi m v chung. nghiên c u và phát tri n c a tr ưng i h c (2) - Ph ơ ng th c qu n lí ch t l ng các - S l ưng và ch t l ưng các tài, d án ho t ng trong nhà tr ng: ưc th c hi n phù h p v i nh h ưng phát 1 - Qu ản lí ch ất l ượng độ i ng ũ CBQL, GV tri n c a tr ưng i h c và c a a ph ươ ng và NV c ần t ập trung vào qu ản lí: - S l ưng và ch t l ưng bài báo ng trên - Ph m ch t, o c ngh nghi p tp chí chuyên ngành trong n ưc và qu c t phù - Trình chuyên môn hp v i nh h ưng phát tri n c a tr ưng i - Ph ươ ng pháp gi ng d y (gi ng viên), n ng hc và c a a ph ươ ng lc iu hành (cán b qu n lí), n ng l c làm - Mc ng d ng và giá tr khoa h c c a vi c (nhân viên) ho t ng nghiên c u và d ch v - Thái và cam k t v i nhà tr ưng - Ngu n thu t nghiên c u khoa h c và - Tinh th n trách nhi m chuy n giao công ngh - T ánh giá - H th ng v n b n pháp lí quy nh c th - Kh i lưng công vi c v tiêu chu n n ng l c và o c trong các - Kh n ng phát tri n chuyên môn ho t ng khoa h c và công ngh và m b o - quy n s h u trí tu 2 - Qu ản lí ch ất l ượng ch ươ ng trình giáo - dục c ần t ập trung vào qu ản lí: 5 - Qu ản lí ch ất l ượng đố i v ới ho ạt độ ng - Mc tiêu ch ươ ng trình dạy h ọc và giáo d ục c ần t ập trung vào qu ản lí: - Tính phù h p c a ch ươ ng trình - Qu n lí ho t ng d y h c (gi lên l p, k - Tính th ng nh t c a ch ươ ng trình ho ch gi ng d y, ch t l ưng ho t ng gi ng - Tính khoa h c c a ch ươ ng trình dy, ) - Tính cân i c a ch ươ ng trình - Qu n lí ho t ng giáo d c (k ho ch - Tính ng d ng c a ch ươ ng trình ngo i khóa, qu n lí th i gian t hc c a ng ưi - Tính c p nh t c a ch ươ ng trình hc, phát tri n k n ng m m cho ng ưi h c, ) - Ch ươ ng trình giáo d c ưc ánh giá và - Công tác t ch c ào t o (k ho ch h c ci ti n m t cách có h th ng tp, s s l p h c, tính y giáo trình/tài li u - Ch ươ ng trình giáo d c c n tuân th theo hc t p, n i dung c a giáo trình/tài li u h c ch ươ ng trình khung và chu n ki n th c k n ng tp, ) mà B GD& T quy nh - Công tác ki m tra ánh giá (lo i hình ki m - tra ánh giá, cách th c ki m tra ánh giá k t 3 - Qu ản lý ch ất l ượng c ơ s ở v ật ch ất, trang qu h c t p, m c tiêu và n i dung ki m tra ánh thi ết b ị hỗ tr ợ c ần t ập trung vào qu ản lí: giá, quy trình ki m tra ánh giá, t ch c ki m - Cơ s h t ng, trang thi t b h tr tra ánh giá, ph n h i và s d ng k t qu ki m - Th ư vi n/ngu n tài nguyên tra ánh giá, )
9. L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 49 - Ly ý ki n ph n h i (m c tiêu ho t ng ch t l ưng bên trong (IQA) và ho t ng m ly ý ki n ph n h i, quy trình l y ý ki n ph n bo ch t l ưng bên ngoài (EQA) m i phù h p hi, s d ng k t qu l y ý ki n ph n h i, ) vi xu th hi n nay v i m i c n b n toàn - H th ng ph n h i liên quan ho t ng di n ho t ng qu n lí nhà tr ưng mà Ngh dy h c và giáo d c quy t 29 ã ra. - Bài này là m t trong các k t qu nghiên c u 6 - Qu ản lí ch ất l ượng ho ạt độ ng h ọc t ập, ca tài “ Nghiên c ứu xây d ựng và áp d ụng rèn luy ện c ủa ng ười h ọc c ần t ập trung vào mô hình tr ường đạ i h ọc c ộng đồ ng ở Vi ệt Nam qu ản lí: đáp ứng nhu c ầu nhân l ực đị a ph ươ ng trong b ối cảnh công nghi ệp hóa và h ội nh ấp qu ốc t ế”, - K ho ch h c t p, rèn luy n ưc tài tr b i Qu Khoa h c và Công ngh - Th c hi n n i quy, quy ch Quc gia (NAFOSTED), mã s tài VI 2.3- - Các ho t ng h c t p và rèn luy n c a 2012.13 ng ưi h c - ng c ơ h c t p Tài li u tham kh o - T ánh giá - Mi quan h v i b n h c cùng l p và v i [1] Ban Ch p hành Trung ươ ng, Ngh quy t 29 cng ng “v i m i c n b n, toàn di n giáo d c và ào t o, áp ng yêu c u công nghi p hóa, - H th ng ph n h i liên quan ho t ng hi n i hóa trong iu ki n kinh t th tr ưng hc t p và rèn luy n nh h ưng Xã h i Ch ngh a và h i nh p - qu c t ”, ban hành ngày 4/11/2013. [2] Advisory Committee on School-based Nh ư v y có th nói, “Tr ưng i h c a Management, Transforming Schools into ph ươ ng có ch t l ưng là tr ưng áp ng ưc Dynamic and Accountable Professional các chu n cht l ưng theo quy nh (qu n lí Learning Communities, School-based ch t l ưng bên ngoài), áp ng ưc m c tiêu Management Consultation Document, February 2000. ra c a nhà tr ưng (qu n lí ch t l ưng bên [3] Evans, J. R., & Lindsay, W. M. Managing for trong) và phù h p v i yêu c u phát tri n c a a quality and performance excellence. Mason, ph ươ ng (nhà u t ư, ng ưi h c, nhà tuy n OH: Thomson & South-Western, 2008. dng ) t ưc s hài lòng c a các bên liên [4] Panayuth Choeybal, A proposed management quan (nhà n ưc, nhà u t ư, ơ n v ki m nh model for an alternative school in Thailand, c l p, nhà tr ưng, c ơ quan s d ng s n ph m Educational Journal of Thailand, January - December, Vol.2, No.1 (2008),p.44. nhà tr ưng, )”. [5] ISO 9000:2005: Quality management systems - Fundamentals and vocabulary. [Geneva, Switzerland]: International Organization 3. ôi iu cu i bài of Standardization, 2005. [6] Nguy n Huy V và Lê B t S ơn, Mô hình Tr ưng i h c a ph ươ ng Vi t Nam - Lí T mô hình qu n lí ch t l ưng tr ưng i lu n và th c ti n, T p chí Khoa h c Tr ưng hc a ph ươ ng theo b i c nh th i i ã i h c An Giang, Quy n 2 (1) (2014) 95. xu t, tùy vào iu ki n th c t t ng tr ưng, [7] Lê c Ng c, Xây d ng v n hóa ch t l ưng: tng a ph ươ ng mà mô hình ưc tri n khai to ni l c cho c ơ s ào t o áp ng yêu c u vi các ph ươ ng th c khác nhau nh m nâng cao ca th i i ch t l ưng, Tp chí Thông tin ch t l ưng và n ng l c giáo dc cho nhà giáo d c, S 36/ 4 (2008) 4. tr ưng. Vi c qu n lí ch t l ưng nhà tr ưng là s ph i h p ch t ch gi a ho t ng m b o
10. 50 L. Đ. Ng ọc, L.T.L. Giang / Tạp chí Khoa h ọc ĐHQGHN: Nghiên c ứu Giáo d ục, T ập 32, S ố 1 (2016) 41-50 A Quality Assurance Model for Local University, Integrating between Internal and External Quality Assurance Lê c Ng c1, Lê Th Linh Giang 2 1Company of Assurance,Measurement and Evaluation for Educational Quality (CAMEEQ), 19A26 Ngh ĩa Tân, C ầu Gi ấy, Hanoi,Vietnam 2Examination and Quality Assessment Office, An Giang University, An Giang Province, Vietnam, 6 Ung V ăn Khiêm, Long Xuyên, An Giang, Vietnam Abstract: After analyzing the context and clarifying the content needed to ensure the university's quality of a university, the authors present a quality assurance model for local universities, integrating between internal and external quality assurance, and at the same time explaining the contents of these quality assurance activities. Keywords: Model, Local University, Internal and External Quality Assurance.