Bài giảng Tín dụng ngân hàng - Chương 3: Phân tích tín dụng - Nguyễn Thị Lan
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Tín dụng ngân hàng - Chương 3: Phân tích tín dụng - Nguyễn Thị Lan", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Tài liệu đính kèm:
bai_giang_tin_dung_ngan_hang_chuong_3_phan_tich_tin_dung_ngu.pdf
Nội dung text: Bài giảng Tín dụng ngân hàng - Chương 3: Phân tích tín dụng - Nguyễn Thị Lan
- Chương 3: PHÂN TÍCH TÍN DỤNG Ph.D. NGUYỄN THỊ LAN
- NỘI DUNG: KHÁI NIỆM, MỤC ĐÍCH CỦA PHÂN TÍCH TÍN DỤNG NGUỒN THÔNG TIN ĐỂ PHÂN TÍCH CÁC NỘI DUNG CẦN PHÂN TÍCH CÁC PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH Ph.D Nguyễn Thị Lan 2
- 1. Phân tích tín dụng là gì? Phân tích tín dụng là phân tích khả năng hiện tại và tiềm năng của khách hàng về sử dụng vốn tín dụng, cũng như khả năng hoàn trả vốn vay ngân hàng. Mục đích: - Phục vụ cho công tác ra quyết định tín dụng - Giảm thiểu rủi ro tín dụng có thể xảy ra Ph.D Nguyễn Thị Lan 3
- 2. NGUỒN THÔNG TIN ĐỂ PHÂN TÍCH Phỏng vấn ngƣời xin vay Hồ sơ từ khách hàng vay Hồ sơ dự trữ tại ngân hàng Thông tin điều tra nơi hoạt động kinh doanh của ngƣời xin vay Các nguồn thông tin từ bên ngoài có liên quan (CIC) Ph.D Nguyễn Thị Lan 4
- 3. CÁC NỘI DUNG PHÂN TÍCH Năng lực pháp lý của khách hàng Năng lực tài chính của khách Phƣơng án vay vốn và khả năng trả nợ Đảm bảo tiền vay Thái độ của khách hàng trong việc trả nợ Ph.D Nguyễn Thị Lan 5
- 4.CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH Phân tích định tính Phân tích định lƣợng - Mô hình cổ điển - Mô hình hiện đại Ph.D Nguyễn Thị Lan 6
- 4.1 Phân tích định tính (Tiêu chuẩn 6C) 1. Năng lực của ngƣời vay nợ (Capacity) 2. Uy tín và tính cách của ngƣời vay (Character) 3. Khả năng tạo ra tiền để trả nợ (Cash) 4. Quyền sở hữu các tích sản (Collateral) 5. Các điều kiện kinh tế (Conditions) 6. Khả năng kiểm soát các khoản vay (Control) Yếu tố nào quan trọng nhất? Ph.D Nguyễn Thị Lan 7
- 4.1 Phân tích định tính (Tiêu chuẩn 5P) Con ngƣời vay vốn (Person) Mục đích vay vốn (Purpose) Nguồn trả nợ (Payment Source) Chính sách kinh doanh (Policy) Quyền sở hữu các tài sản (Properties) Ph.D Nguyễn Thị Lan 8
- 4.1 Phân tích định tính (Tiêu chuẩn CAMPARI) 1. Uy tín và tính cách của ngƣời vay (Character) 2. Năng lực của ngƣời vay nợ (Ability) 3. Lãi cho vay (Margin) 4. Mục đích vay (Purpose) 5. Số tiền vay (Amount) 6. Sự hoàn trả (Repayment) 7. Bảo đảm (Insurance) Ph.D Nguyễn Thị Lan 9
- 4.2 PHÂN TÍCH ĐỊNH LƢỢNG- CÁC CHỈ TIÊU TÀI CHÍNH CỦA KHÁCH HÀNG (mô hình cổ điển) THEO MÔ HÌNH CỔ ĐIỂN THÌ VIỆC PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH CỦA KHÁCH HÀNG THEO 5 NHÓM CHỈ TIÊU RIÊNG BIỆT: 1. Nhóm tỷ số về khả năng thanh toán (Liquidity ratios) 2. Nhóm tỷ số kết cấu tài chính (Leverage ratios) 3. Nhóm tỷ số hoạt động hay hiệu suất sử dụng VKD (Efficiency/turnover ratios) 4. Nhóm tỷ số doanh lợi (Profitability ratios) 5. Nhóm tỷ số giá thị trƣờng (Market value ratios) Ph.D Nguyễn Thị Lan 10
- 4.2.1.Các tỷ số thanh khoản (Liquidity ratios) Bao gồm: Tỷ số khả năng thanh toán hiện thời (Current Ratio): Current Assets Current Ratio Current Liabilities Vốn lưu động TX thuần = TS ngắn hạn - nợ ngắn hạn . Tỷ số khả năng thanh toán nhanh (Quick (or Acid-Test) Ratio) currentAssets Inventories Quick Ratio current liability Ph.D Nguyễn Thị Lan 11
- Nhóm tỷ số thanh khoản (Liquidity ratios) Tỷ số khả năng thanh toán tiền mặt (Cash Ratio) Cash Cash Ratio Current liabilities Cash marketable securities Cash Ratio Current liabilitie s Hệ số thanh toán lãi vay Hệ số thanh EBIT = toán lãi vay Lãi vay phải trả Ph.D Nguyễn Thị Lan 12
- 4.2.2 Tỷ số kết cấu tài chính/tỷ số nợ (Leverage ratios) Tỷ số nợ (Total debt Ratio) Total debt Total debt ratio Tỷ số nợ/vốn chủ sở hữu: Total assets Debt-equity ratio = Total debt/Total equity Hệ số tự tài trợ: equity ratio = Total equity/Total assets Hệ số nhân vốn chủ sở hữu: Equity multiplier = Total assets/Total equity Tỷ số nợ dài hạn (Long term debt ratio - LDR) Long termDebt LDR TotalPh.D NguyễnAssets Thị Lan 13
- 4.2.3 Các tỷ số hoạt động (Efficiency/turnover ratios) Hiệu quả sử dụng tài sản (Asset Turnover Ratio) Sales Asset Turnover Ratio Average TotalAssets Kỳ thu tiền bình quân (Average Collection Period - ACP) Average Receivables ACP Average Daily Sales Tỷ số vòng quay hàng tồn kho (Inventory Turnover Ratio - ITR) Cost of Goods Sold Inventory Turnover Average Inventory Ph.D Nguyễn Thị Lan 14
- 4.2.4. Nhóm tỷ số khả năng sinh lời (Profitability ratios) Tỷ suất lợi nhuận (Profit Margin -PM) Net Income Net profitmargin Sales Net Income Interest Net profitmargin Sales Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản (Return on Assets - ROA) Net Income ROA Average TotalAssets Net Income Interest ROA Ph.DAverage Nguyễn Thị LanTotal Assets 15
- 4.2.4 Nhóm tỷ số khả năng sinh lời (Profitability ratios) Tỷ suất lợi nhuận thuần trên vốn chủ sở hữu (Return on Equity - ROE) Net Income ROE Equity Ph.D Nguyễn Thị Lan 16
- 4.2.5. Nhóm tỷ số giá trị thị trường (market value ratio) Tỷ số giá trên thu nhập (P/E) : P/E = Price/EPS Lãi cơ bản trên cổ phiếu (Earning per share - EPS) Earning EPS Shares Tỷ số giá trên giá trị sổ sách (Market to Book ratio – P/B) MarketPrice P / B Book Price Ph.D Nguyễn Thị Lan 17
- TÀI LIỆU VÀ KỸ THUẬT PHÂN TÍCH CÁC CHỈ TIÊU TÀI CHÍNH TÀI LIỆU PHÂN TÍCH: - Bảng cân đối kế toán - Báo cáo kết quả kinh doanh KỸ THUẬT PHÂN TÍCH: - So sánh tương quan ngành - Đánh giá xu hướng của các chỉ tiêu theo thời gian (so sánh tương quan giữa các năm trong cùng một chỉ tiêu) Ph.D Nguyễn Thị Lan 18
- Hạn chế của việc phân tích theo mô hình cổ điển Kết quả phân tích các chỉ tiêu phụ thuộc và dữ liệu được dùng để tính toán. Khó lựa chọn được một nhóm doanh nghiệp cùng loại để so sánh Việc so sánh phân tích từng chỉ tiêu riêng lẻ có thể cho những kết quả khác nhau. So sánh phân tích từng chỉ tiêu riêng lẻ không phản ánh được mối quan hệ tác động lẫn nhau giữa các chỉ tiêu. Ph.D Nguyễn Thị Lan 19
- 4.3 PHÂN TÍCH ĐỊNH LƢỢNG (các mô hình hiện đại) CÁC MÔ HÌNH ĐIỂM SỐ Z (Z- Credit Scoring Model) MÔ HÌNH ĐIỂM SỐ TÍN DỤNG TIÊU DÙNG MÔ HÌNH PHÂN TÍCH THEO DÒNG TIỀN (Cash Flow) Ph.D Nguyễn Thị Lan 20
- MÔ HÌNH ĐIỂM SỐ Z (Z- Credit Scoring Model) Mô hình 1: Đối với DN đã cổ phần hoá, ngành SX Z = 1,2X1 + 1,4X2 +3,3X3 +0,64X4 +1,0X5 Trong đó: - X1 = tỷ số “vốn lưu động ròng/tổng tài sản” (Working Capitals/Total Assets). - X2 = tỷ số “lợi nhuận giữ lại/tổng tài sản” (Retain Earnings/Total Assets). - X3 = tỷ số “EBIT/tổng tài sản” (EBIT/Total Assets) - X4 = tỷ số “thị giá cổ phiếu/giá trị ghi sổ của tổng số nợ” (Market Value of Total Equity / Book values of total Liabilities) - X5 = tỷ số “doanh thu/tổng tài sản” (Sales/Total Assets). Nếu Z > 2.99 DN nằm trong vùng an toàn, chƣa có nguy cơ phá sản. Nếu 1.8 < Z < 2.99 DN nằm trong vùng cảnh báo, có thể có nguy cơ phá sản. Nếu Z ≤1.8 DN nằm trong vùng nguy hiểm, nguy cơ phá sản cao. Ph.D Nguyễn Thị Lan 21
- MÔ HÌNH ĐIỂM SỐ Z (Z- Credit Scoring Model) Mô hình 2: Đối với DN chƣa cổ phần hoá, ngành SX: Z’ = 0.717X1 + 0.847X2 + 3.107X3 + 0.42X4 + 0.998X5 Trong đó: . X4 = Vốn chủ sỡ hữu trên Tổng Nợ (Total Equity/Total Liabilities). Nếu Z’ > 2.9 DN nằm trong vùng an toàn, chƣa có nguy cơ phá sản Nếu 1.23 < Z’ < 2.9 DN nằm trong vùng cảnh báo, có thể có nguy cơ phá sản Nếu Z’ ≤1.23 DN nằm trong vùng nguy hiểm, nguy cơ phá sản cao. Ph.D Nguyễn Thị Lan 22
- MÔ HÌNH ĐIỂM SỐ Z (Z- Credit Scoring Model) Mô hình 3: Đối với các doanh nghiệp khác Chỉ số Z’’ dƣới đây có thể đƣợc dùng cho hầu hết các ngành, các loại hình DN. Z’’ = 6.56X1 + 3.26X2 + 6.72X3 + 1.05X4 Nếu Z’’ > 2.6 DN nằm trong vùng an toàn, chƣa có nguy cơ phá sản Nếu 1.2 < Z’’ < 2.6 DN nằm trong vùng cảnh báo, có thể có nguy cơ phá sản Nếu Z’’ ≤ 1.1 DN nằm trong vùng nguy hiểm, nguy cơ phá sản cao. DN làm thế nào đểPh.D tăng Nguyễn Thị chỉLan số Z? 23
- MÔ HÌNH ĐIỂM SỐ TÍN DỤNG TIÊU DÙNG STT Các hạng mục x.đ chất lƣợng TD Điểm số 1 Nghề nghiệp của ngƣời vay- chuyên gia hay phụ trách KD- CN 10;8;7;5;4 có kinh nghiệm (tay nghề cao)- nhân viên VP- sinh viên- CN ;2 không có kinh nghiệm- CN bán thất nghiệp 2 Trạng thái nhà ở- nhà riêng- nhà thuê hay căn hộ- sống cùng 6;4;2 bạn hay ngƣời thân 3 Xếp hạng tín dụng- tốt- trung bình- không có hồ sơ- tồi 10;5;2;0 4 Kinh nghiệm nghề nghiệp- nhiều hơn một năm- từ một năm 5;2 trở xuống 5 Thời gian sống tại địa chỉ hiện hành- nhiều hơn một năm- từ 2;1 một năm trở xuống 6 Điện thoại cố định- có - không có 2;0 7 Số ngƣời sống cùng (phụ thuộc)- Không- Một- Hai- Ba- Nhiều 3;3;4;4;2 hơn ba 8 Các TK tại NH- cả TK tiết kiệm và phát hành séc- chỉ TK tiết 4;3;2;0 kiệm- chỉ TK phát hành séc- khôngPh.D Nguyễn có Thị Lan 24
- MÔ HÌNH ĐIỂM SỐ TÍN DỤNG TIÊU DÙNG Tổng số điểm của khách hàng Quyết định tín dụng Từ 28 điểm trở xuống Từ chối tín dụng Từ 29 – 30 điểm Cho vay đến 500 USD Từ 31 – 33 điểm Cho vay đến 1.000 USD Từ 34 – 36 điểm Cho vay đến 2.500 USD Từ 37 – 38 điểm Cho vay đến 3.500 USD Từ 39 – 40 điểm Cho vay đến 5.000 USD Từ 41 – 43 điểm Cho vay đến 8.000 USD Ph.D Nguyễn Thị Lan 25
- PHÂN TÍCH THEO DÒNG TIỀN (Cash Flow) Dữ liệu phân tích: Báo cáo lƣu chuyển tiền tệ Thông tin cần lƣu ý: - Dòng tiền vào, ra của DN - Nhu cầu tiền của DN - Thời gian thu tiền - Cách thức huy động nguồn vốn có chi phí thấp - Cách thức sử dụng tiền không bị lãng phí - Khả năng trả nợ của DN Ph.D Nguyễn Thị Lan 26
- 4.4 PHÂN TÍCH PHƯƠNG ÁN SỬ DỤNG VỐN CỦA KHÁCH HÀNG Đánh giá sơ bộ các nội dung chính của P/án SXKD/DAĐT (quy mô, cơ cấu nguồn vốn, cách thức tiến hành ) Phân tích tính khả thi của P/án SXKD/DAĐT Tính toán hiệu quả tài chính của P/án SXKD/DAĐT Phân tích rủi ro của dự án Ph.D Nguyễn Thị Lan 27
- Phân tích tính khả thi của P/án SXKD Phân tích tính khả thi của P/án SXKD thực hiện khi xem xét quyết định cho DN vay ngắn hạn để bổ sung vốn lưu động trong quá trình SXKD. Các nội dung cần phân tích bao gồm: . Đánh giá khả năng cung cấp đầu vào: Giá cả, phƣơng thức thanh toán, thời gian giao hàng (thông qua Hợp đồng mua hàng). . Năng lực sản xuất của khách hàng: Trình độ lao động, dây chuyền công nghệ, tính toán các yếu tố chi phí, so sánh với doanh thu dự kiến để xác định đƣợc kế hoạch lợi nhuận. . Khả năng tiêu thụ: Căn cứ vào hợp đồng tiêu thụ, thị trƣờng truyền thống, hệ thống bán hàng, kết quả bán hàng kỳ trƣớc, giá bán, phƣơng thức thanh toán xác định khả năng đạt đƣợc doanh thu dự kiến. Ph.D Nguyễn Thị Lan 28
- Phân tích tính khả thi của DAĐT Phân tích tính khả thi của DAĐT được thực hiện khi xem xét quyết định cho vay trung, dài hạn để tài trợ cho dự án đầu tư. Các nội dung chính cần phân tích, bao gồm: 1. Sự cần thiết phải đầu tư 2. Phân tích về phương diện thị trường - Thị trƣờng đầu vào - Thị trƣờng đầu ra cho sản phẩm của dự án. 3. Phân tích về phương tiện kỹ thuật: địa điểm xây dựng, quy mô sản xuất, công nghệ, thiết bị; môi trƣờng 4. Phân tích về phương diện quản lí, tổ chức thực hiện: trình độ KN quản lý DA của chủ đầu tƣ, các nhà thầu tham gia dự án, nguồn nhân lực tham gia dự án. Ph.D Nguyễn Thị Lan 29
- Tính toán hiệu quả tài chính của DAĐT Tổng vốn đầu tư của dự án: vốn đầu tƣ vào TSCĐ và Vốn lƣu động ban đầu. Thẩm định nguồn tài trợ của dự án: Chính phủ tài trợ,ngân hàng cho vay, vốn tự có của chủ đầu tƣ, vốn huy động từ các nguồn khác. Đánh giá hiệu quả tài chính của dự án: - Dựa vào giá trị hiện tại ròng (NPV) của dự án* - Dựa vàoTỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) của DA* - Dựa vào Tỷ suất sinh lợi của dự án * - Dựa vào điểm hòa vốn của dự án* - Xác định dòng tiền của dự án* Ph.D Nguyễn Thị Lan 30
- PHƢƠNG PHÁP DỰA VÀO NPV CỦA DỰ ÁN 31 NPV(Net present value) là chênh lệch giữa tổng giá trị hiện tại của các khoản thu từ một dự án đầu tư với giá trị hiện tại của các khoản chi của dự án đầu tư đó. NPV = PVB – PVcost n (B C ) NPV (B C ) t t 0 0 t t 1 (1 r) Lựa chọn đầu tư nếu NPV>0. Ph.D Nguyễn Thị Lan 31
- PHƢƠNG PHÁP DỰA VÀO NPV CỦA DỰ ÁN . Thẩm định nhiều dự án có tính loại trừ (dự án X và dự án Y) n B X C X NPV X B X C X t t 0 0 t t 1 (1 r) n B Y C Y NPV Y BY CY t t 0 0 t t 1 (1 r) Chấp nhận dự án đầu tư có NPV>0 và cao nhất 32 Ph.D Nguyễn Thị Lan 32
- PHƢƠNG PHÁP DỰA VÀO NPV CỦA DỰ ÁN Ưu điểm: - Đã tính đến thời giá của tiền tệ - Đã tính đến đến toàn bộ dòng tiền - Có thể cộng các NPV với nhau, tức là: NPV(A+B)=NPV(A)+NPV(B). Hạn chế: - Phải xác định lãi suất chiết khấu trƣớc mới tính đƣợc NPV; - Không biết suất sinh lời của vốn đầu tƣ. Ph.D Nguyễn Thị Lan 33
- PHƢƠNG PHÁP DỰA VÀO TỶ SUẤT HOÀN VỐN NỘI BỘ (IRR) CỦA DỰ ÁN Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (Internal rate of return- IRR) Đó là mức tỷ suất chiết khấu (IRR) làm cân bằng giá trị hiện tại của các khoản thu với giá trị hiện tại của tất cả các khoản chi của một DADT. n (Bt Ct ) NPV (B0 C0 ) t 0 t 1 (1 Irr) Chấp nhận dự án đầu tư có Irr cao hơn chi phí cơ hội (lãi suất thực của thị trường) và cao nhất Ph.D Nguyễn Thị Lan 34
- XÁC ĐỊNH IRR CỦA DỰ ÁN 35 Sử dụng phương pháp nội suy để xác định IRR tức là thử và thu hẹp dần quãng thử tới khi ra kết quả gần đúng nhất (Máy tính tài chính và Excel đều có chức năng này). Sử dụng p.pháp hình học để xác định IRR - Lựa chọn tỷ lệ chiết khấu r1 có NPV1>0. - Lựa chọn tỷ lệ chiết khấu r2 có NPV2 < 0. NPV 1 IRR r1 (r2 r1) NPV1 NPV2 Ph.D Nguyễn Thị Lan 35
- XÁC ĐỊNH IRR CỦA DỰ ÁN 36 IRR= OE=OA+AE= r1+ AE NPV mà AE/EB =AC/BD AE=AB*AC/(AC+BD) NPV1 C AE (r2 r1) NPV1 NPV1 NPV2 o A E B r r1 r2 NPV2 D NPV1 IRR r1 (r2 r1) Ph.D Nguyễn Thị Lan NPV1 NPV2 36
- PHƢƠNG PHÁP DỰA VÀO IRR CỦA DỰ ÁN 37 Ưu điểm: - Đã tính đến thời giá tiền tệ và toàn bộ dòng tiền. - Không phải xác định lãi suất chiết khấu trƣớc. Hạn chế: - Trong trƣờng hợp đặc biệt, dự án có thể có nhiều IRR hay không có IRR. Ph.D Nguyễn Thị Lan 37
- PHƢƠNG PHÁP DỰA VÀO CHỈ SỐ SINH LỢI CỦA DỰ ÁN 38 Phương pháp chỉ số sinh lợi- BCR) là tỷ lệ so sánh giữa tổng hiện giá của các dòng tiền vào với tổng hiện giá của tất cả các khoản chi của một DAĐT. n Bt PVincom 1 r t BCR BCR t 0 n PVcost Ct t t 0 1 r Tiêu chuẩn chọn: BCR>1 và BCR(max) Ph.D Nguyễn Thị Lan 38
- PHƢƠNG PHÁP DỰA VÀO CHỈ SỐ SINH LỢI CỦA DỰ ÁN Ưu điểm: - Đã tính đến thời giá của tiền tệ - Đã tính đến đến toàn bộ dòng tiền - Có tính đến quy mô vốn đầu tƣ Hạn chế: - Phải xác định lãi suất chiết khấu trƣớc mới tính đƣợc PV; Ph.D Nguyễn Thị Lan 39
- Điểm hoà vốn (Breakeven Point) KN: là điểm mà tại đó tổng doanh thu bằng tổng chi phí (EBIT=0). DT CF Doanh thu Tổng CF Điểm hòa vốn Lãi gộp E F Lỗ S.lƣợng Q Ph.D Nguyễn Thị Lan 40
- Điểm hoà vốn (Breakeven Point) ĐHV đƣợc x.định theo 3 chỉ tiêu: Sản lượng hoà vốn Detail Qhv = F/(P-Vu) Trong đó: - F: là chi phí cố định (Fixed cost) - Vc: là chi phí biến đổi (Variable cost) - P: là giá của đơn vị SP Doanh thu hoà vốn: DThv = P Qhv Thời điểm hoà vốn: Thv= SnxQhv/Q Trong đó: - Sn là số ngày trong kỳ - Q là sản lượng sản xuất trong kỳ * Sau khi đã đạt đƣợc điểm hoà vốn, lợi nhuận có thể tính: EBIT= (P-Vu)(Q - Qhv) Ph.D Nguyễn Thị Lan 41
- Điểm hoà vốn (Breakeven Point) Đối với DN SX-KD nhiều loại h.hoá thì ĐHV đƣợc x.định theo 2 chỉ tiêu: DT hoà vốn: Tại điểm hoà vốn: DT=Tổng chi phí, tức là: Vc DThv = F + Vc= F + x DThv = F+V’c.DThv DThv DThv= F/(1- V’c) Trong đó: V’c là tỷ lệ biến phí so với doanh thu. V’c thƣờng không đổi khi DT biến đổi Thời điểm hoà vốn: Thv= Snx DThv/DT Trong đó: - Sn là số ngày trong kỳ - DT là doanh thu trong kỳ Ph.D Nguyễn Thị Lan 42
- Phân tích rủi ro của dự án Các rủi ro bao gồm: - Rủi ro về cơ chế , chính sách; - Rủi ro kỹ thuật, - Rủi ro thị trường Ph.D Nguyễn Thị Lan 43
- 4.5 THẨM ĐỊNH TÀI SẢN ĐẢM BẢO NỢ VAY Cần xem xét các yếu tố nhƣ : - Quyền sở hữu tài sản đảm bảo của khách hàng vay; - Tài sản hiện không có tranh chấp; - Tài sản đƣợc phép giao dịch, - Tài sản dễ chuyển nhƣợng - Giá trị của tài sản Ph.D Nguyễn Thị Lan 44