Tam quốc và những bí quyết trong quản lý kinh doanh (Phần 2)

pdf 200 trang ngocly 40 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tam quốc và những bí quyết trong quản lý kinh doanh (Phần 2)", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pdftam_quoc_va_nhung_bi_quyet_trong_quan_ly_kinh_doanh.pdf

Nội dung text: Tam quốc và những bí quyết trong quản lý kinh doanh (Phần 2)

  1. CHƯƠNG XIII: NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT Ở NƠI LÀM VIỆC CỦA VIÊN CHỨC ăn Tử nói: “Cái đạo của người thường là lòng muốn nhỏ, chí muốn lớn, trí tuệ muốn đầy đủ, hành động muốn qui củ, khả năng muốn nhiều, việc làm muốn ít”. Cái người gọi là “tâm Vtiểu” (cẩn thận) là lo khi tai họa chưa xảy ra, cảnh giác cái họa, thận trọng cái nhỏ, không dám làm theo ham muốn. “Chí đại” (chí lớn), bao gồm, thống nhất phong tục khác nhau ở mọi nơi, trái phải qui về một mối, giữa là cái trục vậy. “Trí viên” (trí thức trọn vẹn) là trước sau thành mạch chảy liên tục như suối sâu không cạn nước vậy. “Hành phương” (hành động qui củ) ngay thẳng không gây lộn xộn, trắng trong không có vết nhơ, khốn cùng nhưng không thay đổi tiết tháo, thành đạt nhưng không bỏ chí. “Năng đa” (nhiều tài năng), văn võ song toàn, uy nghi lúc tỉnh và động. “Sự thiểu” (nắm sự việc ít) nhưng sự quản lý lại mở rộng, lấy cái tỉnh đối xử với cái nôn nóng vậy. Đường. Triệu Nhuy, “Trường đoản Kinh. Đức biểu thập nhất” Bí ẩn của bộ mặt tươi cười Lại nói ba loại mác tivi màu đưa ra thị trường là Anh Hùng, Hoàng Tộc, Tiểu Bá Vương đang có sự cạnh tranh. Lịch sử làm giàu của Lưu Bị, ông chủ của Hoàng Tộc cũng trở thành điểm nóng được rất nhiều học viên chú ý. Học viện Thương mại quốc tế Đông Ngô đã tốn rất nhiều công sức, cuối cùng mời được Lưu Bị đến trường báo cáo. Trong lễ đường rộng lớn, các bạn nam, nữ sinh viên năm thứ tư ngồi kín. Họ sắp rời ghế nhà trường đi các nơi tìm việc, vì vậy họ đặc
  2. biệt cần có sự chỉ bảo của những học sinh có kinh nghiệm thành công như Lưu Bị. Thực ra, Lưu Bị cũng có ý đồ khác. Ông mong sau lần giảng dạy này sẽ thu hút một số học sinh tốt nghiệp giỏi đến công tác tại Hoàng Tộc. Nay đứng trên bục giảng, ông tỏ ra rất khiêm tốn hòa nhã, chân thành, ở ông toát lên một loại sức hấp dẫn của người đàn ông chín chắn. Ông cầm micrô (lúc đầu hơi luống cuống thiếu bình tĩnh, nhưng nhanh chóng lấy lại tư thế tự nhiên linh hoạt). Ông nói một cách hấp dẫn: “Tôi chỉ hơn các vị đang tham dự khoảng 20 tuổi. Có được một số thành tích được người ta công nhận, nhiều người cho rằng tôi có bí quyết thành công thần kỳ nào đó, thực ra mọi bí mật đều thể hiện trên bộ mặt tôi. Có thể nói như thế này, trên bộ mặt này đã cô đọng tinh hoa cuộc sống mấy chục năm bôn ba đây đó, dãi dầu sương gió. Nghĩ đến lúc đầu, khi tôi vừa tốt nghiệp Đại học Quản lý công thương quốc tế, kết nghĩa bền chặt với Quan Vũ, Trương Phi, chúng tôi mong muốn có thể làm nên sự nghiệp lớn. Lúc ấy chúng tôi ra sức thi thố tài năng, tinh thần rất hăng hái, có sức mạnh như bế con mới sinh không hề sợ hổ, giống như các bạn hiện nay vậy. Nhưng các bạn may mắn hơn tôi, vì các bạn hiện nay có thể có được một bộ mặt như vậy, còn tôi lúc ấy chưa có”. Trong đám người nghe, có một vị nam học sinh gọi là Chu Du đứng lên, hỏi: “Thưa ngài Lưu Bị, ông có quá thổi phồng không? Mọi người đều có bộ mặt, vậy bộ mặt của ông cuối cùng có nét đặc biệt gì?”. Lưu Bị uống một ngụm nước, vẻ tươi cười thể hiện trên mặt, ông giải thích: “Mọi người thấy rất rõ, đây có thể là bộ mặt cười điển hình nhất trong lịch sử văn hóa 5000 năm, học vấn trên bộ mặt này rất lớn. La Quán Trung đã nghiên cứu nó và viết được một trong bốn tác phẩm cổ điển lớn ở Trung Quốc là “Tam Quốc diễn nghĩa”. Lý Tôn Ngô đã nghiên cứu nó nên đã viết: “Hậu hắc học”, một tác phẩm hiếm thấy trên đời. Vì sao Tào Tháo có thể nói “Anh hùng trong thiên hạ, chỉ có ngài và Tháo thôi?” Chính vì tôi có da mặt dày, có thể cùng với lòng dạ đen tối của ông ta được xem là hai vật báu trong thiên hạ”. Chu Du cười: “Theo ông nói, chúng tôi chỉ cần ra sức sửa sang bộ mặt là có thể giành được sự thành công một cách nhẹ nhàng phải không?”.
  3. Lưu Bị gật đầu nói: “Mọi người có thể hiểu như vậy. Nhưng tôi nghĩ, với quá trình học tập của các bạn hiện nay, sự hiểu biết rất có hạn. Các bạn sắp bước vào giai đoạn ban đầu để lập nghiệp, tôi nói cho các bạn một số bí quyết nhỏ giản đơn, thực dụng như một loại văn hóa ăn nhanh, những bí quyết nhỏ này được nhiều người hoan nghênh. Giống như những đứa trẻ ham học, Hoàng Cái, Lỗ Túc, Lã Mông, ở ngay vở ghi chép. Chỉ có Chu Du vẫn cố chấp đeo bám đọ sức với Lưu Bị, làm cho buổi báo cáo trong hội trường biến thành như tiết mục phỏng vấn hội đàm. Lưu Bị giỏi giấu kín tài năng, vững vàng trong đối đáp, làm cho cả hội trường sôi động hẳn lên. Chu Du hỏi một cách xảo quyệt, Lưu Bị trả lời rất hay. Lỗ Túc thạo về tốc ký, ghi lại toàn bộ không sót một chữ. Sau đó lại chỉnh lý thành bài, gửi cho tạp chí “Nguồn nhân lực Trung Quốc” để đăng dưới tiêu đề “Những điều cần biết ở nơi làm việc của viên chức”. Dưới đây là bài phát biểu của Lưu Bị. Nó chia làm bốn phần “Năm lời khuyên chân thành về hoàn thiện hình tượng nghề nghiệp”, “Năm loại vũ khí chế nhạo sự phóng đãng ở nơi làm việc viên chức”, “Năm loại phương án cứu vớt quan hệ quần chúng”, “Năm lý do căm giận người đẹp ở nơi làm việc của viên chức”. Để dễ đọc, các câu hỏi xen kẽ viết theo kiểu chữ Khải để dễ phân biệt. Năm lời khuyên chân thành về hoàn thiện hình tượng nghề nghiệp Là những sinh viên đại học sắp tốt nghiệp năm nay, các bạn học nam nữ đang nhanh chóng xuất hiện trong các xí nghiệp với tư cách là nhân viên mới ở nơi làm việc. Trong giai đoạn này, vấn đề phổ biến nhất là: nhiều bạn sau khi tìm được việc làm lần đầu lại nhanh chóng bị thất nghiệp. Thế thì, làm cách nào mới có thể nhanh chóng trở thành con lật đật ở nơi làm việc của viên chức? Tôi lần lượt làm công cho các nhà doanh nghiệp nổi tiếng như Đổng Trác, Đào Khiêm, Tào Tháo, Viên Thiệu, nay tự mình lập nghiệp làm ông chủ và có một số người giúp việc. Tôi muốn giới thiệu với mọi người một số kinh nghiệm của cá nhân tôi, mong có tác dụng nêu gương với mọi người. Tôi cho rằng điều quan trọng nhất là chú ý những chi tiết nhỏ trong nghề nghiệp. Vì một số chi tiết thường đem lại ảnh hưởng phụ đối
  4. với hình tượng nghề nghiệp của chúng ta, đối với giá thành thu chi không đáng kể. Như, dù chỉ có một chấm đen trên trang giấy trắng, người ta cũng có thể cho rằng đây là tờ giấy bẩn hoặc bỏ đi. Chu Du: “Nếu trên giấy trắng đã có một hoặc một số vết bẩn, thì phải làm thế nào?”. Có bốn biện pháp: Biện pháp thứ nhất là “tự giữ sạch thân mình là tốt”, luôn giữ gìn tờ giấy trắng, không để nó bị đen. Biện pháp thứ hai là “sự cam chịu loại bỏ”, đã bị vết nhơ, tất nhiên là đồ bỏ đi, vứt quách cho xong. Biện pháp thứ ba “thật lòng hối cải”, dùng cục tẩy tẩy sạch vết đen, giấy lại trắng như cũ. Biện pháp thứ tư “liều lĩnh dấn thân” cũng như người ta thường nói: “Đã làm là liều đến cùng”, dứt khoát bôi đen cả tờ giấy. Bốn biện pháp này tùy bạn lựa chọn. Ở đây tôi chỉ nói thực hiện như thế nào chi tiết nhỏ để “tự giữ sạch thân mình là tốt” trong nghề nghiệp? Đối với năm loại chi tiết nhỏ thường gặp nhất, ở đây tôi xin nêu lên năm lời khuyên chân thành: Trong thời gian làm việc không nên tán gẫu, không nên lười nhác, không nên lấy tài sản công ty đem về nhà, không nên trang điểm kỳ quái, không nên lợi dụng thời gian làm việc để giải quyết việc riêng”. Chu Du: “Tán gẫu không phải là thói quen tốt, mọi người đều hiểu đạo lý này”. Nhiều người hiểu đạo lý trong thiên hạ là như vậy, nhưng người làm theo còn ít. Còn nữa, các anh có biết không, nghe tán gẫu cũng không phải là thói quen tốt. Các anh nghĩ xem, nếu có một đồng sự trong khi làm việc nói chuyện huyên thuyên với anh, thì sẽ gây ra hai loại ảnh hưởng không tốt, một là anh chàng huyên thuyên ấy tưởng rằng anh và chàng ấy cũng nhàn rỗi như nhau, hai là, người khác thấy rằng hai người đều rất nhàn rỗi. Các anh nói, người ấy có phải là kẻ đầu têu gây oan không? Lời khuyên chân thành thứ hai: Không nên lười nhác. Rất nhiều người cho rằng lý luận về bộ mặt của tôi là phải biết làm bộ làm tịch, họ chỉ biết một mà không biết hai. Theo như họ nói, họ thích tỏ ra rất cố gắng trước mặt ông chủ, nhưng khi vắng chủ thì lười nhác. Kết quả là, người tài như tôi, ở bất cứ xí nghiệp nào đều có thể làm chức vụ
  5. cấp cao, còn họ thường đều bị loại ngay trong thời kỳ thử việc. Vì sao như vậy? Vì nếu công việc anh làm đều có thiếu sót, thì sớm muộn gì cũng thể hiện ra. Chu Du: Trong ấn tượng của chúng tôi, ông cũng là một người thay đổi khá nhiều công việc. Xin hỏi, ông với họ có gì khác nhau? Tôi luôn luôn tự bỏ đi, tìm nơi khác, còn họ thường xuyên bị đẩy qua đẩy lại. Lời khuyên chân thành thứ ba: Không nên lấy tài sản công ty đem về nhà. Dù đó chỉ là chiếc đệm mác con chuột hay một tặng phẩm khuyến mại thừa. Nếu không, người ta có thể cho rằng anh là con người tham vặt. Nhớ rằng, thói quen không tham vặt có thể mang lại danh thơm liêm khiết. Về mặt này, chú em thứ hai của tôi Quan Vũ thực hiện rất tốt. Hồi 27 “Tam Quốc diễn nghĩa” là “Viên Bổn Sơ (tức Viên Thiệu) lính thua tướng diệt, Quan Vân Trường treo ấn phong kim”. Treo ấn phong kim là gì? Đó là khi rời chức vụ, ông đã niêm phong toàn bộ tài sản như nhà ở, thẻ ngân hàng, máy điện thoại di động, quần áo công tác công ty đã cấp phát nhưng ông ta trả lại sạch sành sanh cho công ty. Có một số người không như vậy, họ đều là những người có phẩm chất cao quí nhưng không chú ý những chi tiết nhỏ, vì một tí lợi ích nhỏ nhoi họ hủy hoại danh dự cả cuộc đời. Các anh nói xem, việc gì cần phải như vậy? Chu Du: Ý của ông là, có thể hy sinh danh dự của mình vì lợi ích to lớn hơn? (Lưu Bị trầm ngâm 20 giây) Anh có thể hiểu như vậy. Điều làm cho người ta ngạc nhiên là, nếu anh càng muốn phấn đấu vì lợi ích lớn hơn, anh có thể giống như Đổng Trác để lại tiếng xấu muôn đời, cũng có thể giống như tôi để lại tiếng thơm ngàn năm. Sự kỳ diệu trong đó đáng để cho anh đánh giá nhiều lần! Lời khuyên chân thành thứ tư: Không nên trang điểm kỳ quặc. Bạn có thể cho rằng sự trang điểm của bạn là thể hiện cá tính của bạn hoặc sự theo đuổi về mốt, nhưng bạn cần chú ý rằng đây là nơi công tác. Các bạn nữ không nên đi giày xốp mềm cao gần một tấc đúng mốt và quần áo có lỗ, các bạn trai không thể để tóc dài như đuôi ngựa. Trang điểm kỳ quặc tạo nên không khí rất không phù hợp với nghiệp vụ.
  6. Chu Du: Mọi người đều ham thích cái đẹp. Mỗi người đều muốn trang điểm đẹp hơn, đều muốn làm ngôi sao của văn phòng, không thể chỉ trích được. Như vậy xí nghiệp mới có đầy đủ sức sống muôn màu muôn vẻ, ông dựa vào đâu chỉ trích ngang ngược như vậy? Nhân viên không có cá tính là nhân viên tầm thường, ông có hiểu điều ấy không? Một xí nghiệp có sự thống nhất tốt về văn hóa, văn hóa càng thuần khiết. Càng thuần khiết, càng trong sáng. Càng trong sáng càng có sức mạnh. Xí nghiệp đang theo đuổi điều này, nên việc ăn mặc của viên chức cũng như vậy. Tất nhiên xí nghiệp nên khuyến khích chúng ta khi suy nghĩ vấn đề cần đi tìm một số phương pháp mới, nhưng bất kỳ sự sáng tạo mới nào cũng không thể gây tác hại đến sự thống nhất. Nếu không, xí nghiệp không thể nào tập trung sự chú ý và hành động trong nội bộ, nhằm đến một mục tiêu chung. Lời khuyên chân thành thứ năm: Không nên lợi dụng thời gian làm việc để giải quyết việc riêng. Có một số nhân viên hình như rất thông minh, trong ngày thường tìm cách lúc ẩn lúc hiện, lợi dụng những thời gian này làm việc riêng. Như dạo phố mua quần áo, sửa móng chân móng tay, tô điểm, cắt tóc. Không nên làm như cậu bé thần kỳ khó phát hiện tung tích hành động, nếu không, người ta có thể cho rằng anh khó đoán và khó tin. Cũng không nên im lặng, có thể làm cho mối quan hệ giữa anh với người khác luôn sống trong thấp thỏm. Mong anh chú ý các tình tiết nhỏ trong đời sống, nếu không anh có thể sẽ bị mất tín nhiệm về đạo đức, phẩm chất, không có người phụ trách và ông chủ nào có thể khen ngợi những người này. Chu Du: Đồng chí Tào Tháo tôn kính của chúng tôi đã nói: “Đại trượng phu không câu nệ chi tiết”. Ngài giải thích như thế nào về câu nói ấy? (Lưu Bị bị hỏi, ngớ người một lúc, nhưng rất nhanh chóng ông đưa ra một lập luận kỳ diệu). Người tầm thường trong lúc quan trọng, người quan trọng trong giờ phút bình thường, điều đó không thể câu nệ chi tiết; những trường hợp khác là ngoại lệ. Năm vũ khí chế nhạo sự phóng đãng ở nơi làm việc của viên chức.
  7. Nhiều người cho rằng mình làm công cho ông chủ, hình như họ đang làm con người tốt, việc tốt. Sự thật chúng tôithấy là: Mỗi người đều làm việc vì mình, bất kỳ họ tự nuôi mình hay lót đường cho tiền đồ của mình. Vì vậy, mặc dù ông chủ và người phụ trách có quyền phân phối công việc cho nhân viên, nhưng mối quan hệ giữa họ với ông chủ và các đồng sự là mối quan hệ liên quan với công việc. Nếu chúng ta thể hiện tốt ở nơi làm việc của viên chức, chúng ta có thể nhận được sự đánh giá thành tích rất tốt. Sự thể hiện tốt và sự đánh giá thành tích nơi làm việc của viên chức sẽ có thể tạo nên ảnh hưởng tích cực đối với con đường nghề nghiệp của mình. Dám chịu trách nhiệm là một trong những thể hiện tốt ở nơi làm việc của viên chức, được người ta tán thưởng. Nhiều viên chức có thói quen chờ đợi và dựa theo sự dặn dò của người phụ trách để làm việc, hình như làm như vậy họ không phải chịu trách nhiệm, dù có sai lầm cũng không bị chỉ trích. Tâm lý như vậy chỉ có thể làm cho người ta cảm thấy tầm nhìn của bạn nông cạn và mãi mãi không thể đưa bạn vào danh sách đề bạt cất nhắc. Chu Du: Nhưng dám chịu trách nhiệm cuối cùng là một loại hành động mạo hiểm. Người Trung Quốc có câu nói từ xa xưa “bình yên là phúc”, mạo hiểm để vượt người khác, hình như có phần nào không sáng suốt vậy. Tôi đòi hỏi bạn dám chịu trách nhiệm, chứ không phải “mù quáng chịu trách nhiệm”. Nếu bạn không có tí tự tin nào, ai lại dám để bạn chịu trách nhiệm chứ? Về phẩm chất, dám chịu trách nhiệm là anh hùng, mù quáng chịu trách nhiệm là ngu xuẩn, không chịu trách nhiệm là loại tầm thường, bạn muốn làm loại người nào? Chu Du: Ông hãy trả lời xem? Câu trả lời của tôi là: Bề ngoài là dám chịu trách nhiệm với công việc, trên thực tế là dám chịu trách nhiệm với mình, anh hiểu chưa? Biết tìm thú vui trong công việc là bí quyết giành thắng lợi ở nơi làm việc mà viên chức cần phải học tập, không nên lúc nào cũng có bộ mặt đau khổ, người khác sẽ có ấn tượng xấu đối với mình. Nếu trên thực tế anh không thể tìm thú vui trong công việc, thì anh nên đi tìm
  8. công việc khác anh cảm thấy thích thú, vì thú vui là một trong những nhân tố then chốt làm cho cuộc sống nghề nghiệp cá nhân phát triển trưởng thành. Chu Du: Mời Giáo sư Lưu ngồi xuống nói chuyện! Tìm một công việc mà bạn thích thú? Nói sao nghe dễ dàng như vậy! Ông nghĩ như chọn hàng trong siêu thị chăng? Hiện nay tình hình tìm việc làm rất khó khăn, tìm được một việc làm chả dễ dàng, còn dám nói gì đến thích thú hay không thích thú! Thế thì, tôi xin hỏi bạn có biết mình phù hợp hoặc thích công việc gì không? Chu Du: Tôi tôi quả thật không hiểu mình thích công việc như thế nào. Anh đã không biết mình thích công việc như thế nào, anh làm sao biết được mình không tìm được việc? Hễ anh có thể xác định rõ và tìm được công việc mình thích, thế thì công việc ấy có thể phù hợp với anh, cũng có thể làm cho anh cảm thấy thích thú. Không thể phủ nhận rằng, dù làm công việc mình thích cũng có thể gặp khó khăn. Có thái độ như thế nào đối với công việc của mình là nhân tố quan trọng hàng đầu đánh giá sự thể hiện của nhân viên có tốt hay không. Thái độ là sự thể hiện rõ tinh thần của bạn, thái độ tích cực chứng tỏ bạn dám tiếp nhận sự thách thức của khó khăn, thái độ tiêu cực lại thể hiện bạn không có lòng tin và muốn trốn tránh. Bí quyết thứ ba giành thắng lợi tại nơi làm việc của viên chức đáng coi trọng là có thái độ tích cực đối mặt với khó khăn. Chu Du: Có thái độ thứ ba không, nó vừa không tiêu cực vừa không tích cực? (Lưu Bị giống như một nhà hiền triết nhìn Chu Du) Không có một loại tình cảm phẳng lặng, hoặc là sự vui mừng nhạt nhẽo, hoặc là sự đau buồn thoáng qua. Cũng như vậy, thái độ không tích cực là thái độ tiêu cực. Thể hiện bên ngoài của một trạng thái tình cảm, thái độ tích cực thiên về hy vọng chứ không phải tuyệt vọng, thiên về thích thú sáng tạo chứ không phải khô khan nhạt nhẽo, thiên về cố gắng chứ không phải được sao hay vậy, thiên về vui vẻ chứ không phải đau thương. Có thể thấy rõ là, trong thời đại sự cạnh tranh về người tài rất gay gắt, chỉ người tài không ngừng phát triển, trưởng thành mới có thể luôn luôn hoan hỉ, cười vui đến giờ phút cuối cùng. Trong công
  9. việc chúng ta cần phải thường xuyên tìm một số cách làm mới và sáng tạo, cần có thái độ “còn có thể làm gì hơn nữa khi đối mặt với công việc”, đặt vấn đề về cách làm, bước đi của mình để cải thiện thái độ tích cực vì vậy sự thể hiện rất quan trọng. Bí quyết thứ tư giành thắng lợi tại nơi làm việc của viên chức là ý thức đồng đội mạnh mẽ. Thời đại cạnh tranh trên thị trường ngày càng gay gắt ác liệt, tác dụng của đội ngũ ngày càng quan trọng. Ví dụ trong công việc bạn tỏ ra tách rời đường lối, làm việc riêng lẻ đơn độc, nhất định ảnh hưởng đến sự hiệp tác toàn bộ đội ngũ. Nhưng nếu bạn có thể trung thành với đồng đội, và mong muốn cống hiến cần thiết, thế thì bạn có thể trở thành thành viên của đội ngũ được hoan nghênh. Về mặt này, “ba anh em Vườn Đào” chúng tôi luôn luôn làm rất tốt. Đặc biệt chú thứ hai của tôi là Quan Vũ, dù một mình một ngựa rong ruổi ngàn dặm, dù vượt qua năm ải chín sáu tướng, rồi cũng trở về với đội ngũ. Chu Du: Nhưng, vì sao ba anh em “Vườn Đào” không tiếp nhận thành viên mới, để trở thành “bốn anh em Vườn Đào” hoặc “năm anh em Vườn Đào”? Lưu Bị thở dài than vãn bộc lộ rõ thái độ: Tôi nhớ như in lễ kết nghĩa Vườn Đào sâu sắc của ba anh em chúng tôi. Từ nhiều năm nay, “ba anh em Vườn Đào” từ lâu đã trở thành tượng trưng cho tình cảm sâu sắc anh em, trở thành tác phẩm văn hóa “bên trong có thể tụ họp, bên ngoài có thể vời đến”! Trong tác phẩm này chứa đựng một lực lượng tinh thần, thúc đẩy mạnh mẽ sự nghiệp chung của chúng tôi cùng phát triển bền vững. Tất nhiên trong quá trình lập nghiệp của chúng tôi, có nhiều anh em mới tham gia, tôi đang suy nghĩ nên chăng đổi “ba anh em Vườn Đào” thành “một số anh em Vườn Đào”. Nếu có thể được, thì La Quán Trung cần phải sửa đổi “Tam Quốc diễn nghĩa”. Chu Du: Trong “Tam Quốc diễn nghĩa”, tôi là thống soái thiêu cháy Xích Bích, làm sao có thể sửa đổi được? Đúng vậy, lịch sử không thể thay đổi được, nhưng có thể kế thừa quá khứ, mở đường tương lai. Có câu nói nổi tiếng: “Cố gắng học tập, ngày ngày vươn lên”. Năng lực và thời gian học tập đã trở thành nhân
  10. tố quan trọng theo đuổi thành công và tiến bộ. Rèn luyện thói quen học tập suốt đời là bí quyết thứ năm giành thắng lợi ở nơi làm việc. Gần đây một số công ty, tập đoàn rất coi trọng tổ chức lại nguồn nhân lực, lãnh đạo cấp cao của xí nghiệp đã nêu lên lời cảnh báo: “Không thay đổi đầu óc thì thay đổi người”. Cho nên “thay đổi đầu óc, tìm sự sống còn” đã trở thành hiện thực gay gắt của viên chức. Một bạn học của tôi Thái Văn Cơ, về nước làm Tổng giám sát buôn bán sản phẩm internet, gánh trách nhiệm nặng nề về sự quyết thắng trong tương lai của công ty. Gần đây cô kết hôn với Đổng Tự, không đi nghỉ tuần trăng mật. Sau đó cô bị ốm, cổ bị cứng không ngẩng đầu lên được, cô chỉ xin nghỉ một ngày phép. Cô không bao giờ oán trách, luôn giữ được hình tượng nghề nghiệp với tinh thần tốt đẹp. Cô nói: “Vì tôi không một phút lơ là theo đuổi ước mơ nên phải làm như vậy”. Hoa Đà, người thầy thuốc nổi tiếng, trước đây mấy năm được mời làm Tổng giám sát sản phẩm của Công ty Dụng cụ y tế. Là viên chức kiểu chuyên gia nổi tiếng, cũng luôn luôn nhắc nhở mình đổi mới suy nghĩ. Ông nói: “Trong thời đại cạnh tranh ngày càng gay gắt, xí nghiệp không ngừng đổi mới, cần nhiều nhân viên đổi mới. Thị trường có thể loại bỏ xí nghiệp lạc hậu, xí nghiệp cũng có thể loại bỏ nhân viên lạc hậu. Năm phương án cứu vớt quan hệ quần chúng ở nơi làm việc. Nếu trong sổ thành tích công tác của bạn, ghi rằng bạn luôn luôn làm việc tốt, giữ gìn kỷ luật, không đến muộn về sớm, không bao giờ lấy tài sản, dụng cụ văn phòng của công ty, thì bạn rất xứng đáng là tấm gương giữ mình trong sạch, bạn có thể kịp thời hoàn thành công việc, không bao giờ kêu khổ, kêu mệt, thế thì, chúc mừng bạn, bạn đã làm rất tốt. Nhưng đánh giá sự thể hiện công tác một người tốt hay xấu, có khi không chỉ xem thành tích cá nhân. Nếu thường cãi cọ quá nhiều với đồng sự, cũng có thể trở thành tảng đá ngầm trên con đường thành công của bạn, không thể xem thường. Tất nhiên coi trọng quan hệ con người trong công việc không có nghĩa là bạn cần phải dốc hết sức với công ty. Nhưng nhìn chung, quan hệ với đồng sự tốt đẹp, chắc chắn có thể làm cho công tác triển khai thuận lợi, làm cho bạn đạt hiệu quả công tác gấp bội.
  11. Khi bạn sa đọa thành “con bọ đáng ghét tại nơi làm việc của viên chức”, nhân phẩm và quan hệ với người khác của bạn đều chịu ảnh hưởng xấu. Dưới đây tôi xin nêu năm tiêu bản “con bọ đáng ghét tại nơi làm việc của viên chức” để giúp các bạn tránh khi tham gia vào đội ngũ viên chức trong tương lai. “Con bọ” số 1 - Tung tin nói xấu: Trong văn phòng có một số chuyện tếu, tuy không có phương hại gì lớn nhưng cần cảnh giác nó có thể phát triển thành những chuyện tào lao thậm chí những lời bịa đặt nói xấu người khác khiến mọi người nghi ngại. Rất nhiều người khi nói không chịu suy nghĩ kỹ, nói cho sướng miệng hoặc vì mục đích khác, thường suy ra những lời bịa đặt, làm mưa làm gió. Còn có một số người, cũng thích góp vui, thêm mắm thêm muối, thúc đẩy gieo rắc những lời nói xấu. Phương án sửa chữa. Những lời nói xấu không làm ảnh hưởng đến người hiểu biết, đặc biệt những câu chuyện liên quan đến đời sống riêng tư của bạn đồng nghiệp. Học cách giữ mồm giữ miệng, không nên làm kẻ tiểu nhân. Trong giờ phút quan trọng bạn có thể thấy rằng sự tín nhiệm của bạn đồng nghiệp quí giá biết bao. Chu Du: Bản tính của một số người là thích tung tin, nếu không thì làm sao có nghề phóng viên? Bất kỳ tin tức bí mật nội bộ hoặc tin tức vỉa hè, lan từ miệng người này đến miệng người khác, rồi khẳng định có điều gì có lý trong đó. Có lẽ dựa vào các “thông tin nội bộ” ấy, bạn nhanh chóng trở thành người được hâm mộ trong phòng trà. Nhưng chẳng bao giờ có người sẽ thật lòng tin những người mồm miệng xoen xoét ấy. Lan truyền những lời nói xấu với bất kỳ mục đích gì, nếu nhân phẩm của mình vì thế bị nghi ngờ, là việc đáng cần cân nhắc. “Con bọ” số 2 - Là luôn ca cẩm thắc mắc. Ca cẩm oán trách là đặc trưng nổi bật nhất của những người này. Có thể có một số người thân thiện lắng nghe những lời tố khổ của anh. Có lẽ anh xem những lời tố khổ là một cách làm thẳng thắn chân thành, nhưng nhất định cần chú ý mức độ thích hợp, sự oán trách liên miên có thể làm khổ người bên cạnh nhưng họ không nói. Phương án sửa chữa. Thổ lộ là một phương thức bộc lộ rất tốt, cho nên khi bạn bộc lộ tất cả những gì đã gây cho bạn buồn phiền và
  12. đau khổ. Thổ lộ là một cách diễn đạt rất tốt, nên bạn mong sự thổ lộ có thể nhận được sự lý giải và giúp đỡ. Nhưng bạn cũng cần chú ý sự cảm thụ của người khác. Biện pháp giải quyết tốt nhất là điều chỉnh trạng thái nội tâm của mình, dùng biện pháp tích cực giải quyết vấn đề của mình. Nó giống như bệnh ỉa chảy, anh cần chữa bệnh. Nếu một lúc anh chữa không được, anh cần tìm bác sĩ, không nên gây ô nhiễm lung tung. Chu Du: Theo lý luận này của ông, thổ lộ và lắng nghe sẽ trở thành một phương thức giao lưu tình cảm có từ lâu sẽ bị mất đi trong xã hội loài người?. Lưu Bị lúng túng ra hiệu bằng tay. Người ốm thường có thể rên đau đớn, tiếng rên hừ hừ, không chỉ làm cho tâm lý thoải mái chút nào, mà còn làm cho người khác chú ý và đồng tình. Giống như bệnh tật không thể có cách nào chấm dứt, tiếng rên cũng không thể nào mất. Sự thổ lộ cũng như vậy, cũng không có cách nào biến mất. Đúng vậy, giàu lòng thông cảm là một loại đạo đức phẩm chất tốt đẹp. Nhưng nếu anh không tích cực giải quyết vấn đề, mà chỉ một mực đòi hỏi người khác thông cảm, là anh mắc sai lầm. “Con bọ” số 3 - Biết nửa vời nhưng cho mình là biết tất. Loại người này luôn luôn cho mình là đúng, và khi nói thì rất mạch lạc. Trong văn phòng, bất kỳ ai có ý kiến gì, anh ta đều cố nói leo với người khác, khua chân múa tay. Tất cả đều bị anh ta úm, không biết đâu mà lần, nhiều người không biết rõ anh ta nên thán phục. Cũng có thể anh ta không cố ý lừa bịp bạn, nhưng trước mặt anh ta, anh quả thực không có cách nào giữ được bình tĩnh, cũng không có cách nào thông cảm với anh ta. Biết nửa vời là như vậy, thích dùng sự hiểu biết lơ mơ của mình để gây ảnh hưởng với người khác, nhưng lại không nghĩ đến hậu quả. Nhưng hậu quả vẫn có thể xảy ra. Sau việc này thì còn ai tin họ nữa. Phương án sửa chữa: Người tự cho mình biết nửa vời thường mong mình có thể trong thời gian ngắn để lại ấn tượng sâu sắc cho người khác. Họ cần hiểu rõ ý nghĩa sâu sắc “im lặng là vàng”. Để giữ mồm giữ miệng tốt, họ cần dồn sự hứng thú vào tìm tòi sự thật. Hễ
  13. họ im lặng một phút, họ có thể phát hiện thấy tình hình mới. Khi họ hiểu biết ngày càng nhiều, thì có thể ngày càng khiêm tốn và thận trọng. Dám nhận sai lầm là phẩm chất thứ hai cần bồi dưỡng cho loại người hiểu nửa vời. Vì sao phải chứng minh mình đúng? “Con người không phải là thánh hiền, ai có thể không có sai lầm?”. Thừa nhận sai lầm càng không phải là đáng xấu hổ. Nhiều lúc, dám nhận sai, thường có thể nhận được sự tôn kính của các đối tác. Chu Du cười nói: Dám nhận sai lầm thì cần phải có bộ mặt như ông mới có thể thực hiện phải không? Lưu Bị im lặng sau đó giơ ngón tay cái trước mặt Chu Du. Thanh niên có tiền đồ, có thể truyền đạt việc mình làm cho người khác, như trong “Tam Quốc diễn nghĩa”. Nếu anh cũng có khả năng lý giải như vậy, thì không thể bị Gia Cát Lượng “ba lần chọc tức Chu Công Cẩn” và hộc máu chết. “Con bọ” số 4 - Kẻ nịnh trên lừa dưới. Câu tâm niệm của loại người này là: “Dựa vào sức gió đưa tôi lên trời xanh”. Vì vậy bọn chúng thường cậy thế, cậy lực, chuyên theo dõi chộp mọi cơ hội để bay bổng lên trời cao, không chú ý giao tiếp với cấp dưới, thậm chí với cả đồng nghiệp cùng cấp. Người thích leo cao vốn là một trạng thái tâm lý phổ biến. Nhưng nếu làm quá mức, tất nhiên không thoát khỏi biệt hiệu người xu nịnh, lãnh đạo cũng vì vậy nghi vấn phẩm chất của bạn, kết cục sẽ tan tát như gà bay trứng vỡ. Phương án sửa chữa: Cần đối xử bình đẳng với đồng nghiệp, gồm cả các nhân viên cấp thấp nhất mới vào văn phòng làm việc, tôn trọng và giúp đỡ họ chân thành. Chỗ nào cũng có sự thù oán, anh sẽ khổ biết chừng nào. Lời tục nói: “Người đích thực không lộ mặt”. Dù là một người vô danh tiểu tốt, cũng có thể cho anh ăn đòn bất ngờ. Chu Du: Ý của ông là: 1. Cần chiều theo cấp trên; 2. Đồng thời còn cần chú ý chiếu cố tình cảm của nhiều người, đúng không? Lưu Bị gật đầu nói đúng. Biệt hiệu “nịnh bợ” là quả bom của những người bất mãn với anh. Nếu bạn tranh thủ được sự ủng hộ của họ, tất nhiên không có người nào ném bạn và bắn lén bạn.
  14. “Con bọ” thứ 5, yêu tinh, hồ ly gãi đầu giả vờ. Lời tâm niệm của loại người này là mùi thơm của rượu sợ ngõ ngách không sâu, gái đẹp sợ quần áo không ngắn. Cậy có một ít nhan sắc thường không bỏ lỡ thời cơ thi thố sức hấp dẫn nữ tính trước mặt đồng nghiệp nam giới, bất chấp bị các bạn gái chế giễu và xem như cái gai trong mắt. Trước đây có một nữ nhân viên là Triệu Phi Yến đặc biệt thích mặc quần áo hở hang thu hút nam giới, nhưng cô căn bản không biết mình trở thành trò đùa đối với các bạn nam nữ trong văn phòng. Phương án sửa chữa văn phòng là một nơi công chúng từ chối tình và sắc, cần chấm dứt! Năm lý do căm giận gái đẹp ở nơi làm việc của viên chức Chu Du: Nữ là phái đẹp, họ có thể gây cháy ở mọi nơi, lẽ nào ông yêu cầu họ che mặt đi làm việc à? Lưu Bị than dài: Trong số viên chức tôi lãnh đạo, quả thật không có người đẹp. Kinh nghiệm của tôi là, trong văn phòng không nên có vướng víu với người đẹp, trong đời sống cũng vậy. Người ta có thể cho rằng, anh chàng này có hai vết nhơ, một là hiếu sắc, hai là vì hiếu sắc nên ngu xuẩn. Chu Du: Đó là sự bôi xấu của ông đối với người đẹp! Ông thật là “không ăn được nho, nói nho chua”. - Sao anh lại phản bác tôi như vậy? Chu Du: Vì vì người bạn gái của tôi Tiểu Kiều là một trong hai hoa khôi của trường Đại học Quản lý Công thương quốc tế Đông Ngô. Một hoa khôi khác của trường là chị Đại Kiều của cô ấy. - Đã như vậy, vì để tránh hoài nghi, anh không có tư cách phản bác tôi. Chu Du: Nhưng, tôi còn muốn biết, vì sao ông né tránh gái đẹp như vậy?
  15. - Có năm lý do tôi né tránh gái đẹp: 1. Người đẹp thường có ý nghĩ mình hơn người, khi làm việc, trong đời sống, nơi nào cũng nhận được sự chiếu cố đặc biệt, dù có mắc sai lầm cũng là sai lầm “đẹp”, nên gây ra sự thoái hóa về năng lực trên các mặt. 2. Thối nát xã hội. Những hiện tượng như tác phong bất chính từ xưa đến nay là ngòi nổ do người đẹp gây ra, nếu không còn người đẹp nữa, các chàng trai không còn nghĩ vớ vẩn, cặm cụi làm việc. 3. Có gái đẹp thì bán được nhiều mỹ phẩm và quần áo cao cấp, nhưng trên thực tế gái đẹp chính là một loại ma quỷ giỏi “vẽ da” hoặc là con sâu ăn bám. 4. Gái đẹp dạo phố, bản thân tôi lái xe không chú ý, hai lần xe vượt vạch sơn vàng, đi bộ va vào cột điện một lần, đến nay vẫn đau, có thể thấy rằng, gái đẹp vẫn là một loại tai họa tiềm ẩn đối với an toàn giao thông. 5. Nếu anh làm việc trong một công ty vì gái đẹp mà bị cấp trên ghen tuông, thì anh sẽ bị bức hại dù không cần có tội tình gì. Đã có bài học trong lịch sử, thưa các bạn, Trác bị thất bại trong tay gái đẹp, hai anh em Tào Phi và Tào Thực cốt nhục tương tàn cũng vì gái đẹp. Từ xưa đến nay hồng nhan thường gây tai hoạ, nơi làm việc của viên chức cũng như vậy. Gái đẹp chưa bị ngã tại nơi làm việc của viên chức đã bị đột quỵ trên hội trường Lưu Bị vừa nói xong, dư âm còn vang vang, bỗng nhiên xảy ra sự cố bất ngờ. Tiểu Kiều ngồi cạnh Chu Du cuối cùng không thể nín chịu, đứng phắt lên, chỉ tay vào Lưu Bị, giận dữ nói ra một tiếng: “Ông!” Thầy trò cả hội trường bỗng chốc kinh hoàng, nét mặt tươi cười vốn có của Lưu Bị cũng bỗng nhiên đanh lại, Tiểu Kiều vì căm giận quá mức đã ngất xỉu. Chu Du hét lớn: “Gọi nhanh cấp cứu 120 cho tôi!”. Người chủ trì hội nghị, Ngô Quốc Thái, Chủ tịch hội đồng quản trị Học viện Thương mại quốc tế Đông Ngô vội vàng giật lấy ống nói:
  16. “Tuyên bố hội nghị chấm dứt”. LỜI BÌNH CỦA TÁC GIẢ Khi có một người mới vào công ty, họ không chỉ cần học làm việc như thế nào, còn cần học biết ăn ở với mọi người cho đến khi họ có thể được các bạn đồng nghiệp thu nhận. Chính trị của văn phòng là một vấn đề mà bất cứ nhân viên nào cũng cần phải đối mặt trong quản lý nghề nghiệp của mình. Nhìn chính trị văn phòng từ một góc độ khác, thực tế nó là sự thể hiện về văn hoá của công ty. Thể hiện cuối cùng của nó là những người nào được trọng dụng, những người nào được cất nhắc, còn những người nào bị đối xử nhạt nhẽo. Thậm chí cấp quản lý cao nhất của công ty cũng không thể thoát khỏi. Vì tác dụng của chính trị văn phòng, anh có thể xây dựng uy quyền hoặc bị ép thỏa hiệp. Để làm cho chính trị văn phòng có ảnh hưởng tích cực, sự lựa chọn tốt nhất của bạn là bản thân thể nghiệm và thực hiện hướng dẫn một loại văn hóa công ty lành mạnh, giúp mỗi một người tìm chính xác vị trí của mình trong công ty, học biết kỹ năng đối xử thành công tại nơi viên chức làm việc, tránh tán phét và lừa đảo lẫn nhau, xây dựng quan hệ đồng nghiệp hài hòa, hòa nhập, thân mật, giúp đỡ lẫn nhau.
  17. CHƯƠNG XIV: PHÁT HUY NHANH GIÁ TRỊ CỦA MƯU HAY KẾ GIỎI ưa Hoàng đế có Lưu Mục nên được đứng trước Ngũ Đế, Hạ Vũ có Cửu Hề nên trở thành ông Tổ Tam Vương, Tề Hằng Công có Quản Trọng nên được làm Trưởng Ngũ Bá, ta ở nơi Xxa xôi mà trong lòng lúc nào cũng nghĩ việc chung, vì vậy trong cung điện yên tĩnh và làm vua giám sát thiên hạ. “Đường Thái Tông tập - Báo Trường tôn Vô Kỵ nhượng Tử Không chiếu” Yêu một thiếu nữ đẹp Trong khi nói chuyện ở Học viện Thương mại quốc tế Đông Ngô, Lưu Bị nêu lên những ý kiến thiên lệch về gái đẹp đã làm không ít nữ sinh đẹp tức giận. Sau buổi giảng, lãnh đạo Học viện mời ông dự tiệc. Trong bữa tiệc, có một cô gái đẹp đã phản đối ông. Cô chất vấn ông, dựa vào đâu mà gây khó dễ với những người đẹp? Lưu Bị hoang mang hỏi Kiều Quốc Lão ngồi bên cạnh. Kiều Quốc Lão giới thiệu cô ta là Tôn Thượng Hương, hòn ngọc cưng của Ngô Quốc Thái, Chủ tịch Hội đồng quản trị Học viện Thương mại quốc tế Đông Ngô, là em gái của Tôn Quyền. Lưu Bị thường nghĩ rằng, những cô gái đẹp thời Tam Quốc người nào tính tình cũng dịu như nước trong, mềm mại như bông, không ngờ cô gái này có tư thế hiên ngang cứng rắn như vậy, thật sự đã làm ông giật mình! Ông vừa đưa danh thiếp cho cô, vừa chân thành nói: “Mong sau này làm bạn với nhau!”.
  18. Ngô Quốc Thái cười nói: “Chẳng phải ông vẫn thường căm ghét gái đẹp đó sao?”. Lưu Bị nói lảng: “Gái đẹp tôi căm giận có hai loại, loại thứ nhất là những cô gái đẹp tự khoe khoang, tôi thật không thích, loại thứ hai thì tôi rất thích nhưng tôi không tìm được”. Ngô Quốc Thái nói: “Thế thì cô ấy thế nào?”. Lưu Bị thật thà trả lời: “Cô ấy thuộc loại tôi rất thích, nhưng tôi không biết có thể tìm được loại thứ ba không?”. Mọi người có mặt đều cười. Tôn Thượng Hương cũng cười và nói: “Ông vốn không ghét gái đẹp, mà chỉ ghét một số gái đẹp nào đó”. Lưu Bị không chút xấu hổ nói: “Mọi người đều yêu các cô gái đẹp, còn căm giận tất nhiên có nguyên nhân”. Tôn Thượng Hương liền trêu ông: “Ba anh em vườn Đào, Quan Vũ mặt đỏ, Trương Phi mặt đen, còn ông mặt dày, nhưng không có màu, vì sao vậy?”. Lưu Bị trả lời: “Mặt đỏ là e thẹn, mặt đen là lỗ mãng, mặt không có màu sắc vì ẩn giấu mưu kế”. Tôn Thượng Hương hỏi: “Ẩn giấu mưu kế gì?”. Lưu Bị nói: “Theo đuổi cô như thế nào?”. Mọi người có mặt đều cười và cho rằng Lưu Bị rất dí dỏm. Sau đó, Ngô Quốc Thái cười cảnh cáo ông: “Con gái tôi tính tình rất tốt, ông có gan tìm người bạn gái dữ tợn như vậy không?”. Lưu Bị trả lời như ngờ nghệch: “Tôi muốn dùng lời hát diễn đạt tấm lòng của tôi; yêu cái mình yêu, không oán trách không hối hận”. Lưu Bị cảm thấy đau khổ vì không ai cho Lưu Bị nói thật lòng, nhưng ông biết rằng, cơ hội thường được người hành động tích cực coi trọng ông cần tự vén bức màn cuộc tao ngộ đẹp, lãng mạn này. Nhưng ông cũng hiểu sâu sắc rằng, ông cũng cần nhìn thẳng vào hai vấn đề:
  19. 1- Ông đã gần 50 tuổi, Tôn Thượng Hương là một thiếu nữ - Mác sản phẩm Hoàng Tộc của ông hôm nay tuy nổi tiếng trong thiên hạ, nhưng trên thực tế ông lại chỉ là ông chủ công ty Kinh Tiêu phụ thuộc tập đoàn Kinh Châu. Một thiếu nữ tài năng xinh đẹp như vậy có thể cùng với người đàn ông trung niên tuổi gần 50 lang bạt khắp nơi hay không? So sánh ưu thế giữa người đàn ông trung niên với thiếu nữ đẹp Từ Học viện Thương mại Quốc tế Đông Ngô trở về, trong lòng đeo đẳng nỗi buồn. Nói về anh hùng, bàn về thành bại, đến nay Tào Tháo đã trở thành người giàu nhất Trung Quốc, còn Lưu Bị vẫn chưa tìm được một người đẹp, khiến cho Lưu Hoàng Thúc của chúng ta sao chịu đựng nổi và có thể mãn nguyện được? Bỗng chốc đã đến Tết, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Lưu Biểu của Tập đoàn Điện khí Kinh Châu gọi điện thoại mời Lưu Bị đi họp. Lưu Bị khởi hành từ Tân Dã, đi xe hơn 1 giờ đã tới Kinh Châu. Trong cuộc hội nghị của Tập đoàn Kinh Châu, tổng giám đốc Lưu Biểu đọc báo cáo với chủ đề “Quản lý cũng là lực lượng sản xuất”. Lưu Bị tìm một góc ngồi nghe rất chăm chú. Có lẽ lý luận của nó quá khó, nên người nghe khó tiếp thu. Một lúc sau, nhiều người đã lẻn đi. Người thì ngủ gật, người thì nói chuyện riêng. Chỉ có Lưu Bị là ngồi nghe nghiêm chỉnh, ông bắt đầu cảm thấy cái bụng đang phát phì, đau âm ỉ và khoang mắt đều bị đỏ. Trong bữa cơm tối, Lưu Biểu hỏi: “Thần sắc anh xem ra không được tốt, chắc có chuyện gì không vui?”. Lưu Bị trả lời: “Tôi nghĩ đến những ngày vất vả trước đây, tuy rất mệt nhọc, người gầy gò, nhưng mệt mà rất vui, gầy nhưng rất hoạt bát. Ngày nay công ty Hoàng Tộc nhờ được sự quan tâm của ngài, không còn vất vả như trước đây. Nay sống thoải mái nên người béo ra, lý tưởng và ý chí vĩ đại, những năm trước đây e rằng sẽ bị mòn mỏi tan biến. Nếu một người đàn ông không đạt được gì về sự nghiệp, cũng thật đáng buồn vậy!”.
  20. Lưu Biểu trầm ngâm nói: “Xem ra, tinh thần của anh quả thật không tốt lắm. Anh cần nhanh chóng điều chỉnh lại đi”. Lưu Bị tất nhiên hiểu rõ, một giám đốc giỏi cần phải biết khôi phục nhanh chóng thái độ tích cực của họ. Con người không thể nhanh chóng hồi phục trạng thái cũ, nếu cứ đắm đuối quá mức vào sự bất hạnh và không tiến lên được thì sẽ bỏ nhỡ vật báu mà số mệnh đã ban cho họ. Ồ, vật quí của ông, cô gái xinh đẹp tài ba ấy, vật quí mà ông vừa thấy đã đắm say!. Đêm đã khuya, Lưu Bị vẫn trăn trở trên chiếc giường. Từ khi người vợ của ông trước đây, Mê phu nhân mất đi, ông đã trằn trọc hơn 800 đêm đơn chăn gối chiếc, ông ngồi dậy, bật chiếc đèn đầu giường, giở đọc tờ “Thời báo Kinh Châu” trong ngày. Ông đọc một tin trên báo, đại ý “Chuyên gia quản lý học nổi tiếng Gia Cát Lượng đã vén bức màn bí mật của thời gian, quan điểm quản lý thời gian đã làm xúc động lòng người” Lưu Bị kiên nhẫn đọc hết bài báo, bỗng chốc ông hiểu rằng: vấn đề ông cần giải quyết thực tế là một vấn đề thời gian. Trước hết, giả sử người tình trong mộng của cô Tôn là một chàng trai bảnh bao 28 tuổi, cô Tôn mong chung sống với chàng đến 70 tuổi, thế thì chàng có thể đem lại cho cô Tôn cái gì là giá trị tình cảm trong 42 năm? Nếu đánh đổi chàng trai bảnh bao này với Lưu Bị thì chỉ có 21 năm. Nhìn bề ngoài, chồng già vợ trẻ quả thật không xứng đôi, nhưng người ta coi nhẹ một điều rất then chốt là: cũng thời gian như nhau, giá trị sáng tạo của mỗi người khác nhau. Lưu Bị làm một phép tính nhỏ, dễ dàng chứng minh giả thiết của ông đứng vững. Ông đánh giá sự sáng tạo của chàng trai 28 tuổi. Giá trị đại thể là 35.000 đồng/năm. Mỗi năm làm việc 244 ngày, một ngày 8 giờ, mỗi giờ giá 17,93 đồng. Như vậy, giá trị của 42 năm tổng cộng là 6,6 triệu đồng. Sau đó ông tính toán sự sáng tạo của mình, giá trị đại thể 85.000 đồng/năm. Giá mỗi giờ là 43,54 đồng, giá trị của 21 năm tổng cộng là 8 triệu đồng. Như vậy, ưu thế của Lưu Bị hơn đứt chàng trai kia, thế thì ông có thể chiếm đoạt nhẹ nhàng trái tim của cô Tôn. Nhưng giá trị thời gian của chàng trai lẽ nào vẫn chỉ có 17,93 đồng/giờ sao? Tiền đồ của chàng là vô hạn, chàng có thể trở thành CEO (giám đốc điều hành chuyên nghiệp) có lương hàng năm là 1 triệu đồng, giá trị thời gian của chàng có thể là đến 500 đồng/giờ! Ôi, trời đất! Lưu Bị bỗng chốc trở nên lẩm cẩm, tìm ở đâu mưu hay kế
  21. giỏi làm cho thời gian tăng giá trị nhanh chóng đây? Ông cố lật tung tờ báo, cũng không tìm được tin tức nào khác. “Sáng tạo giá trị cho thời gian!” Phát biểu của Gia Cát Lượng là một ý kiến rất hay, ông ta thật sự là một người tài! Lưu Bị quyết định đi tìm ông. Điều kiện tiên quyết làm cho thời gian tăng giá trị nhanh chóng Lưu Bị trở về công ty, ông bảo ngay nhân viên vào phòng Tôn Càn gửi cho Gia Cát Lượng “Thông tri thi trực tiếp”. Nào ngờ thông tri đã gửi đi hai tháng nhưng chưa nhận được tin tức gì. Lưu Bị suy nghĩ, lại bảo Mê Lan gửi lại cho Gia Cát Lượng “Thông tri thi tuyển dụng”. Nhưng thông tri đã gửi hơn một tháng, vẫn chưa có động tĩnh gì. Lưu Bị sốt ruột, quyết định mình tự đi mời Gia Cát Lượng xuống núi. Cuối cùng ông tìm được Gia Cát Lượng trong phòng vệ sinh của Công ty tư vấn quản lý Ngọa Long Cương. Lịch sử gọi ba lần hành động của Lưu Bị là “Tam cố mao lư” (ba lần tìm đến nhà tranh). Lưu Bị gọi “ngài Ngọa Long Cương” là “Ngài Ngọa Long”, nói: “Xin ngài nhất định giúp tôi”. “Ông có thể biết thời gian có giá trị và có thể làm tăng giá trị, là điều rất tốt. Cũng vậy, thời gian của tôi cũng có giá trị”. Gia Cát Lượng trực tiếp nói với Lưu Bị: “Tiêu chuẩn thu phí của tôi mỗi giờ 500 đồng. Ông muốn tư vấn điều gì?”. “Tôi muốn hỏi, làm cho thời gian nhanh chóng tăng giá trị như thế nào?”. Lưu Bị rất chân thực hỏi. “Làm cho thời gian nhanh chóng tăng giá trị như thế nào là một phương pháp hệ thống”. - Gia Cát Lượng nói chậm rãi: - “Bước thứ nhất, ông cần xác định rõ mục tiêu của mình”. “Mục tiêu rõ ràng?”. Lưu Bị ngẩn người. “Đúng thế”. Gia Cát Lượng khẳng định: “Mục tiêu rõ ràng, phương pháp khả thi, và kế hoạch thời gian, ba yếu tố này cần phải cụ
  22. thể”. Lưu Bị hỏi: “Chẳng may không đạt được thì làm thế nào?”. Gia Cát Lượng nhìn chằm chằm Lưu Bị, nói rất nghiêm túc: “Mục tiêu cần phải có người tin, nếu không, không phải là mục tiêu, mà biến thành trò đùa. Ông cần hiểu rõ: nếu nhân viên của ông đặt mục tiêu, cần phải làm cho họ tin tưởng, nếu ông đặt mục tiêu cho ông, cần phải làm cho mình tin”. “Mục tiêu? Ồ, mục tiêu của tôi là ” Lưu Bị hơi ngỡ ngàng nói: “Mục tiêu của tôi là nhận được tình yêu của cô Tôn Thượng Hương. Nhưng thời gian cuối đời của tôi không còn nhiều nữa. Tôi không thể nào sánh với thanh niên trai trẻ. Vì vậy tôi cho rằng, nếu muốn nhận được tình yêu của cô Tôn Thượng Hương, biện pháp duy nhất là làm cho thời gian của tôi tăng giá trị”. - Còn kế hoạch thời gian? Lưu Bị hy vọng có thể tết sang năm thực hiện được mong ước ấy. - “Dù có tiền hay không có tiền, cưới vợ ăn tết thì đẹp quá!”. - Ông tràn ngập ước mong giải thích như vậy. Gia Cát Lượng hỏi chế giễu: “Nếu thiết kế như vậy, thì biên độ tăng giá trị thời gian của ông không được nhiều, không cần tôi giúp đỡ đâu”. Lưu Bị vội vàng nói: “Không, không, không! Tôi mong giá trị thời gian của tôi tăng 100 lần, thậm chí càng nhiều càng tốt”. Gia Cát Lượng nói: “Nhưng giá trị thực sự của người đàn ông, nếu chỉ vì giành được sự yêu thích của gái đẹp, thời gian của họ chả đáng bao nhiêu. Nếu không, mục tiêu của ông đã sai lầm, vì mục tiêu theo đuổi của một người là điều kiện quan trọng hàng đầu quyết định giá trị thời gian”. Lưu Bị ngạc nhiên hỏi: “Theo sự giải thích của ngài, nếu tôi nhất định muốn nhận được hiệu ích thời gian có giá trị cao, tôi cần đưa ra mục tiêu như thế nào?”. Gia Cát Lượng nói: “Nói chung, nếu một người mưu tính phúc lợi cho xã hội, giá trị thời gian của họ cao, nếu một người mưu tính phúc lợi cho riêng mình, giá trị thời gian của họ thấp. Địa vị hiện nay của ông là một giám đốc, nghề nghiệp của Tổng giám đốc nên coi việc chấn hưng ngành nghề - dân tộc làm trách nhiệm của mình. Chỉ có
  23. hình tượng con người kiên cường bất khuất gánh lấy đạo nghĩa với đôi vai sắt của mình mới có thể tạo nên phẩm chất cá nhân “mặt trời đỏ nhất, đời người cũng mới”, mới có thể thực hiện giá trị thời gian ở mức cao!”. Lưu Bị hỏi: “Thế thì, tôi không cần cô Tôn à?”. Gia Cát Lượng nói: “Đến lúc ấy, cô Tôn muốn nói không yêu ông thì cũng là việc không dễ dàng!”. Lưu Bị vỗ nhẹ: “Tôi hiểu ý của ngài, nói cách khác thì đàn ông dựa vào chinh phục thế giới để chinh phục phụ nữ, nữ dựa vào đàn ông để chinh phục thế giới”. Những suy nghĩ chiến lược làm cho thời gian tăng nhanh giá trị Gia Cát Lượng nói: “Ông rất thông minh, tôi vừa nói ông đã hiểu ngay, khá hơn nhiều so với Lưu Biểu là con người dựa dẫm. Ông ấy đầu óc cứng nhắc, sợ đến nỗi tôi hiện nay vẫn “tự cày đánh luống” chứ không phải “cong người bám theo kẻ sang trọng”. Cho nên tôi nhất định sẽ giúp ông, ông cần trả tiền chi phí tư vấn hậu hĩnh”. Lưu Bị hỏi: “Ý của ông là, tôi là kẻ sang trọng?”. Gia Cát Lượng nói: “Ý của tôi là, ai muốn trả chi phí tư vấn cho tôi, người ấy có thể trở thành người sang trọng”. Lưu Bị hỏi: “Thế thì tôi cần làm như thế nào?”. Gia Cát Lượng nói: “Làm cho thời gian nhanh chóng tăng giá trị, nói nôm na là, chỉ trong thời gian ngắn kiếm được rất nhiều tiền. Muốn đạt được mục đích này, biện pháp duy nhất là chớp lấy thời cơ, lấy thành giành đất. Sở dĩ Tào Tháo trở thành người giàu nhất Trung Quốc, vì ông ta chiếm đoạt tập đoàn Hà Bắc của Viên Thiệu. Hiện ông cũng có thể tìm cách sẽ chiếm lấy Tập đoàn Điện khí Kinh Châu!”. “Thưa ngài, một câu nói của ngài có thể nói rõ thiên cơ!”. Lưu Bị vỡ lẽ, vừa mừng, vừa hoảng tiếp tục hỏi: “Ngài hãy nói, làm thế nào
  24. có thể chiếm vào tay mình Tập đoàn Kinh Châu có tài sản hơn 5 tỷ đồng?”. “Có mục tiêu, sau đó ông cần có những suy nghĩ chiến lược tốt”. Gia Cát Lượng nói: “Tôi sẽ kể một câu chuyện con lạc đà và mái che”, có lẽ có tác dụng gợi ý với ông”. Trên sa mạc bao la, cát bay mịt mù, lạc đà nhìn khắp nơi để tìm căn nhà ấm áp. Sau đó nó tìm được một mái che, nhưng mái che so với cảnh ngộ của người khác cũng như ông giống nhau, có đúng không? Ban đầu, lạc đà cầu khẩn nói, thưa ông chủ, đầu tôi đã lạnh cứng, xin cho tôi đưa đầu vào cho ấm một tí! Ông chủ thương hại nó, đã đồng ý. Được một lúc, lạc đà lại nói, ông chủ ơi, vai của tôi đều bị lạnh cứng, xin để cho tôi nằm xích vào một tí! Ông chủ thương hại nó, lại đồng ý. Sau đó, lạc đà luôn mồm kêu lên yêu cầu, nhằm đưa cả người nó đầu nằm lọt vào trong mái che. Người chủ hơi do dự, một mặt, ông sợ lạc đà có lỗ mũi to; mặt khác, gió cát bên ngoài mạnh, ông hình như cũng cần có một đối tác như vậy để cùng với ông chống lại gió rét và nguy hiểm. Cho nên ông đành quay lưng lại để cho lạc đà càng chiếm được chỗ rộng hơn. Lạc đà chờ đến khi hoàn toàn hồi phục tinh thần và có thể nắm được quyền khống chế mái che, nó nói toạc ra với người chủ: cái mái che này hẹp và bé như vậy, ngay tôi trở mình cũng vất vả, ông hãy bước khỏi nơi này đi. Gia Cát Lượng nói: “Hiện nay, sự cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt, Tào Tháo giống như trên gió cát khiến người ta run sợ. Tại sao ông không sử dụng binh pháp lạc đà này, bịa đặt vô lý nhường tài sản giá trị hàng tỉ của mình? Ông có thể dùng cách như vậy để giành lấy Tập đoàn Kinh Châu nếu ông muốn sau khi ông có được Tập đoàn Kinh Châu. Sau đó, ông có thể xem xét tình thế, tranh giành ngôi báu giàu có hàng đầu của Trung Quốc. Đến lúc ấy, ông thử nghĩ xem, cô Tôn Thượng Hương sẽ không chỉ liếc tình mà còn ngã vào lòng ông ấy chứ?”. Lưu Bị nghe như mê mẩn cả người, sau khi tĩnh trí lại, kính phục không ngớt lời khen: “Theo gợi ý của ngài, lấy thiên hạ dễ như lấy đồ vật trong túi, huống chi cưới một người con gái!”.
  25. Gia Cát Lượng nói: “Bây giờ, ông hãy mở hầu bao, trước hết ông phải trả chi phí tư vấn nhé”. Lưu Bị nói ngượng ngùng: “Hiện tôi không có tiền. Nếu được ngài hãy chờ đến khi tôi trở thành người giàu nhất Trung Quốc, tôi sẽ trả cho ngài gấp trăm vạn lần?”. Gia Cát Lượng thất vọng nói: “Nói như vậy, nghĩa là trước hết tôi phải giúp ông kiếm được tiền, ông mới có tiền trả cho tôi, có đúng không?”. Lưu Bị gật đầu lia lịa rất chân thành. Kỹ thuật quản lý làm cho thời gian nhanh chóng tăng giá trị “Để giúp ông trở thành người giàu nhất của Trung Quốc, tôi còn dạy ông một chiêu nữa” - Gia Cát Lượng trầm ngâm một lúc lâu, ngẩng lên nói với Lưu Bị, - “có mục tiêu rồi, có suy nghĩ chiến lược rồi, ông cần biết thực hiện như thế nào chiến lược ấy không?”. Lưu Bị suy nghĩ: may mà mình chưa trả ông ta tiền, nếu không đoạn sau khó mà biết được. Do đó Lưu Bị hỏi: “Thực hiện như thế nào những suy nghĩ chiến lược ấy?”. Gia Cát Lượng nói: “Thực hiện những suy nghĩ chiến lược này là một công trình lớn, ông cần giải quyết rất nhiều việc, cho nên ông cần nắm chắc nghệ thuật quản lý cần thiết”. Lưu Bị gật đầu liên tiếp, nói: “Đúng vậy, đúng vậy, tôi hàng ngày vùi đầu vào những việc vụn vặt, thường tóm đầu này, mất đầu kia”. Gia Cát Lượng bỗng gọi chủ nhà lại, dặn dò hãy chuẩn bị những hòn đá cục, đá dăm, cát nhỏ, nước và một chiếc thùng sắt. Lưu Bị ngạc nhiên hỏi: “Ông cần những thứ này để làm gì?”. Gia Cát Lượng cười bí hiểm: “Ẩn sĩ có phương pháp rất hay, ông nói xem ông sử dụng phương pháp quản lý thời gian như thế nào?. Lưu Bị nói “Tôi đã nắm được một cách quản lý thời gian rất tốt,
  26. đó là trao quyền. Cạnh tôi, văn thì có Mê Lan, Tôn Càn, võ thì có Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Văn, họ có thể chia sẻ với tôi nhiều việc. Nhưng rất nhiều việc sự vụ giống như cỏ tạp mọc lên um tùm, hiệu quả công tác không thể nâng cao. Vốn chỉ có tôi, một con ruồi không đầu, sau khi trao quyền, biến thành bầy ruồi không đầu”. Gia Cát Lượng nói: “Kỹ năng quản lý thời gian, có thể chia ba cấp độ cao, trung và thấp. Kỹ năng quản lý cấp độ thấp chú trọng lợi dụng giấy ghi tay và bản ghi nhớ, khi bận rộn tự điều chỉnh phân phối thời gian và sức lực. Kỹ thuật quản lý cấp độ trung bình nhấn mạnh chương trình làm việc và bản ghi công việc hàng ngày, phản ánh sự quản lý thời gian đã chú ý đến tính chất quan trọng của qui hoạch. Kỹ năng quản lý cấp độ cao hơn nghiên cứu phân loại công việc để xử lý, chia theo mức độ nhẹ, nặng, chậm, gấp để ưu tiên giải quyết. Trong ba cấp độ này, do nhu cầu khối lượng công tác và chuyên nghiệp của công tác, đều có vấn đề trao quyền”. Lưu Bị nói: “Nếu như vậy, tôi vẫn là một người quản lý thời gian cấp thấp chỉ biết sử dụng giấy ghi tay. Nhưng tôi làm thế nào mới có thể nắm bắt kỹ năng quản lý thời gian cấp độ cao”. Lúc ấy, chú bé đã mang vào đá hòn, đá dăm, cát nhỏ, nước và một chiếc thùng sắt. Gia Cát Lượng cười nói: “Kỹ năng quản lý thời gian cấp độ cao ở trong chiếc thùng sắt lớn này”. Bí mật trong chiếc thùng sắt Gia Cát Lượng nói: “Sức chứa lớn nhất của chiếc thùng sắt này tượng trưng cho khối lượng công việc lớn nhất của một người trong một đoạn thời gian. Đá dăm tượng trưng cho công việc vừa quan trọng vừa gấp, đá hòn tượng trưng cho công việc quan trọng nhưng không gấp, cát nhỏ tượng trưng công việc khẩn cấp nhưng không quan trọng, nước tượng trưng cho công việc vừa không quan trọng vừa không gấp”. - Ông vừa nói vừa vẽ bảng phân loại công việc cho Lưu Bị xem. “Ông thường chú trọng giải quyết loại sự việc nào?” - Gia Cát Lượng hỏi. Lưu Bị không chút do dự trả lời: - “Tất nhiên là loại A”.
  27. Gia Cát Lượng tiếp tục hỏi: “Thế còn công việc loại B?”. Lưu Bị nói: “Tôi cũng biết công việc loại B tương đối quan trọng, nhưng không có thời gian để ý đến”. Gia Cát Lượng hỏi: “Có phải như thế này không?” - Ông đổ đá dăm đầy thùng, sau đó không thể nào bỏ vào thùng đá hòn nữa”. “Đúng vậy”, - Lưu Bị gật gật đầu Gia Cát Lượng lại hỏi: “Nếu thay cách đổ vào thùng?” - Ông bỏ từng cục đá hòn vào thùng. Khi thùng sắt không thể bỏ đá hòn vào nữa. Ông dừng lại, hỏi: - “Nay thùng sắt không thể bỏ được bất kỳ vật gì vào nữa phải không?”. “Đúng” - Lưu Bị trả lời. “Thật không?” - Gia Cát Lượng hỏi. Sau đó ông từ từ nắm một nắm đá dăm bỏ vào thùng sắt đựng đầy đá hòn, sau đó lại nắm một nắm đá dăm nữa một lúc sau, đống đá dăm nhỏ ấy được bỏ hết vào thùng sắt. - Nay thùng sắt còn có thể bỏ vào vật gì nữa không?” - Gia Cát Lượng lại hỏi. “Còn có thể”. Có kinh nghiệm trước, Lưu Bị trở nên thận trọng. “Đúng vậy!” - Gia Cát Lượng vừa nói vừa từ từ bỏ cát nhỏ vào thùng sắt. Ông từ từ lắc thùng sắt. Khoảng nửa phút, mặt thùng sắt không còn thấy cát nhỏ nữa. Gia Cát Lượng lại hỏi: “Nay thùng sắt đã đầy chưa?”. “Vẫn chưa” - Lưu Bị tuy trả lời như vậy, nhưng trong lòng thấy chưa chắc. “Không sai!” - Gia Cát Lượng một mặt phấn khởi nói, một mặt từ từ đổ nước vào thùng sắt. Sau khi đổ hết nước, Gia Cát Lượng ngẩng đầu, cười mỉm nói: “Thực nghiệm này nói lên điều gì?”. Linh cảm như chớp điện vụt qua đầu Lưu Bị, ông kinh ngạc nói: “Tôi đã rõ, cái ngài vừa nói là phân loại, ưu tiên giải quyết công việc phải không?”.
  28. “Đúng, ông rất thông minh”. - Gia Cát Lượng ngừng một lúc, nói: - “Thực nghiệm này nói với chúng ta rằng: nếu trong thùng sắt đã đựng đầy đá dăm, cát và nước, thì ông không thể còn có dịp nào bỏ đá hòn vào thùng sắt được. Nhưng nếu ông bỏ đá hòn vào trước, trong thùng còn rất nhiều không gian ông không ngờ hết, song có thể bỏ vào các vật còn lại. Vì vậy, quản lý thời gian có hiệu quả đòi hỏi ông phân biệt rõ cái gì là đá hòn, cái gì là đá dăm, cát và nước? Và thường đưa đá hòn lên vị trí hàng đầu”. “Nhưng”, - Lưu Bị vẫn còn có chỗ chưa rõ, - “Bốn cách phân loại này cuối cùng có ảnh hưởng như thế nào đối với kết quả?”. Gia Cát Lượng nói: “Người mà cả ngày bận bịu giải quyết công việc kiểu đá dăm, luôn có cảm giác sức ép, luôn giải quyết khủng hoảng, thu dọn đổ nát, nên thể hiện sự mệt mỏi. Người nặng về công việc kiểu cát, thường thiếu sức hấp dẫn, chăm chú xử lý các việc trước mắt, ưa thích khéo mồm khéo miệng, bộ mặt đon đả, quan hệ người với người lạnh nhạt. Người nặng về công việc kiểu như nước, có thể nói là hoàn toàn vô trách nhiệm, e rằng ngay bản thân mình duy trì cuộc sống như thế nào đều rất khó khăn”. Lưu Bị tiếp tục hỏi: “Có thể quá chú ý đá hòn mà nhỡ việc đá dăm không? vì đá dăm cuối cùng đến rất gấp?”. “Ông biết vì sao có đá dăm không? Nó là do đá hòn vỡ ra tạo nên”. Gia Cát Lượng cười nói, “Người nặng về công việc kiểu đá hòn, họ có rất ít đá dăm. Người nặng về công việc kiểu đá dăm, đá dăm của họ luôn luôn xuất hiện”. Lưu Bị như đang suy nghĩ, gật gật đầu. Gia Cát Lượng tiếp tục nói: “Người chỉ nặng về công việc kiểu đá hòn, mới là người có hiệu suất thực sự, họ giỏi xem xét thời cuộc, có thể nắm chắc cái then chốt của vấn đề, làm gấp cái cần gấp, quyết đoán ngay và đề phòng cái chưa xảy ra. Mặc dù có lúc cũng gặp việc cấp bách, nhưng có thể tìm cách giảm xuống mức thấp nhất. Vì vậy, loại người này tỏ ra có khả năng nhìn xa, có lý tưởng, giữ kỷ luật, tự kiềm chế rất mạnh, có qui luật cân bằng cuộc sống, và có thể làm việc lớn”.
  29. Vì một người nữ, mời đến một người nam Lưu Bị khâm phục không ngớt “sự phối hợp trong thùng” của Gia Cát Lượng. Ông nói: “Cuối cùng tôi cũng hiểu rõ nguyên nhân vì sao mà từ khi lập nghiệp đến nay, tôi đã nhiều lần bị thất bại. Tuy Quan Vũ, Trương Phi và Triệu Vân đều là dũng tướng nổi tiếng trong thiên hạ, lại là một đám người có hiệu suất cao làm những việc lộn xộn, làm thế nào để có thể tiến bộ vững chắc? Những người như Mê Lan, Tôn Càn, Giản Ung tuy giỏi quản lý công việc nội bộ nhưng lại không phải là những tuấn kiệt nắm bắt thời thế, qui hoạch thiên hạ. Cứ như thế này mãi, muốn thực hiện giấc mơ trở thành người giàu nhất Trung Quốc, phải chăng là trò đùa phải không?”. Ông nhìn Gia Cát Lượng, nói rất chân thành: “Hiện nay, tuy công ty Hoàng Tộc của tôi còn rất bé, và là xí nghiệp phụ thuộc Tập đoàn Kinh Châu, nhưng để thực hiện có hiệu quả mộng tưởng trở thành người giàu nhất Trung Quốc, mong ngài có thể rời núi giúp tôi. Tôi đã hiểu sâu sắc rằng, con đường lập nghiệp này còn dài thăm thẳm, cần phải có một vị tài trí hơn người chỉ cho tôi cách xử thế”. Gia Cát Lượng nói: “Tôi ở Ngọa Long Cương làm nghề tự do tốt biết bao, vì sao tôi phải đi làm thuê cho ông?”. Lưu Bị nói: “Nếu ngài không đồng ý, e rằng tôi mãi mãi không có tiền trả phí tư vấn cho ngài”. Gia Cát Lượng than thở: “Cái cần dạy, tôi đã dạy cho ông rồi, nếu ông vẫn không có cách nào đạt được thành công, tôi còn có biện pháp nào nữa?”. Lưu Bị nói: “Nếu tôi trở thành người giàu nhất Trung Quốc, ngài có thể trở thành cố vấn quản lý lừng danh thiên hạ, điều ấy lẽ nào chẳng phải là sự theo đuổi nghề nghiệp của ngài sao? Nhưng, nếu tôi bị thất bại, e rằng ngài mãi mãi cũng không thể có ngày xuất hiện được!”. Gia Cát Lượng rất khó xử nói: “Hiện nay ông đến tìm tôi để nhờ tôi giúp ông tìm được người con gái ông yêu thích. Nếu tôi đồng ý, tôi
  30. sẽ phải rời khỏi người con gái tôi yêu thích, ông sao có thể nhẫn tâm như vậy được?”. Lưu Bị ngạc nhiên hỏi: “Ngài cũng có một người con gái yêu thích? Cô ấy có đẹp như Tôn Thượng Hương không?”. Gia Cát Lượng hỏi vặn: “Trong mắt người tình hiện ra Tây Thi, anh nói có phải không?”. Lưu Bị một lúc lâu không thể trả lời, cuối cùng đành khóc. Ông thút thít: “Như vậy, ngài ăn đã no không biết người bụng đói! Từ ngày Mê phu nhân, vợ tôi mất đi, đã hai năm tròn tôi chưa có người con gái nào, tôi và ngài đều là đàn ông, ngài hãy giúp tôi!”. Gia Cát Lượng suy nghĩ, an ủi Lưu Bị: “Để xem tôi có thể thuyết phục được vợ tôi hay không, sau đó tôi mới có thể giúp ông đi tìm vợ”. LỜI BÌNH CỦA TÁC GIẢ Hàng ngày mỗi người trên trái đất đều có 24 giờ như nhau. Nhưng nhìn từ góc độ kinh tế học, giá trị thời gian của mỗi người không giống nhau. Nói cách khác, sự khác nhau giữa thành công và không thành công là sự sử dụng 24 giờ trong ngày như thế nào. Một từ khác có liên quan với giá trị thời gian là hiệu quả. Trong xã hội thương mại của chúng ta hiện nay, hiệu quả thường được xem là quan hệ giữa tiền và giá thành thời gian. Cách nhìn nhận này rất thực dụng, nhưng anh có thể học cách quản lý thời gian, tìm được sự cân bằng giữa nâng cao hiệu quả công tác và hưởng thụ cuộc sống gia đình.
  31. CHƯƠNG XV: DŨNG CẢM QUẢN LÝ ÔNG CHỦ ẻ sĩ không thể bị làm nhục thì được kính trọng, sự kính trọng quí hơn sự giàu sang. Cho nên, cái lợi không thể mua chuộc họ, cái danh không thể dao động lòng họ. Loại người ấy, khi Kcó thế lực không lo việc riêng, làm quan ắt không tham ô, không gây phiền hà cho dân chúng. Hễ việc gì thuận lợi cho vua, lợi cho nước dù có gặp phải nguy hiểm và hy sinh họ cũng phải tuân theo, như vậy mới có thể nói nước có bề tôi vậy. Thanh. Thuận Trị đế, “Tự chính yếu lãm” Con gái xấu là một cốc trà Lại nói Gia Cát Lượng khi bàn về vợ và tình yêu, đã nói “Trong mắt người tình xuất hiện Tây Thi” có ý nghĩa “củi mục trầm hương”. Thực tế là như thế nào? Khi Bùi Tùng Chi chú thích “Tam Quốc chí Gia Cát Lượng truyện” đã ghi lại lời tục của vùng Kinh Châu: “Chớ bắt chước Khổng Minh chọn vợ, chỉ vớ được cô con gái xấu của A Thừa”. Có nghĩa là chàng trai bảnh bao như Gia Cát Lượng lại lấy phải người vợ xấu, như vậy thật không đáng học tập. A Thừa là danh sĩ Hoàng Thừa Sâm vùng Kinh Châu có con gái là A Sửu. A Sửu tuy xấu nhưng lại là người có tài. A Sửu thích sáng tác, thường viết một số bài về quản lý học. Văn phong của nàng đẹp và có nhiều ý kiến độc đáo làm cho nhiều giám đốc giới công thương hết lòng hâm mộ. Họ tưởng rằng A Sửu là một nữ học giả xinh đẹp, nhưng khi gặp cô, họ đã giật mình đánh rơi kính, nói: “Liếc nhìn một chút, hối hận ba ngày”. Nhưng thật bất ngờ, A Sửu vẫn có chàng trai Gia Cát Lượng quyết
  32. tâm yêu cô, họ bắt đầu cuộc sống lãng mạn. Người ta thường thấy hai người tay dắt tay thả bước trên Ngọa Long Cương cỏ mọc um tùm. Gia Cát Lượng, chàng trai bảnh bao, mọi người vẫn khen ngợi “thân cao tám thước, dung mạo cao lớn” biết bao cô gái đẹp thầm yêu trộm nhớ, nhưng tại sao anh ta quan hệ thân mật với A Sửu như vậy?. Những người thích bịa chuyện nhanh chóng làm rõ bức màn bên trong: 1. Bố của A Sửu là Hoàng Thừa Sâm, trước đây là thầy dạy của Gia Cát Lượng, quan hệ giữa hai người là một loại tình yêu điển hình giữa học trò của thầy và con gái của thầy; 2. Gia Cát Lượng và A Sửu vừa mới cưới nhau, họ đang hưởng tuần trăng mật. Người ta đang thì thầm với nhau: Trai đẹp gái xấu trong cuộc hôn nhân kỳ quái này có thật sự yêu nhau không? Cô gái hàng xóm đến hỏi A Sửu, A Sửu nói: “Các bạn không nên đoán mò. Tôi có thể nói với các bạn, không phải Gia Cát Lượng không thấy mái tóc vàng, tàn hương trên mặt tôi, cũng không phải quan điểm thẩm mỹ của Gia Cát Lượng khác với các bạn trai khác và tôi sở dĩ đồng ý lấy Gia Cát Lượng, vì Gia Cát Lượng có thể vượt lên nhan sắc để hiểu rõ ưu điểm và nội tâm của tôi. Tôi không đẹp, nhưng tôi lại có thể tìm ở Gia Cát Lượng tình yêu siêu phàm thoát tục thật sự”. Cô bạn hàng xóm càng tò mò: “Thế thì, cái gì làm cho Gia Cát Lượng say mê như vậy?”. A Sửu mỉm cười, nói: “Tốt nhất bạn nên đến hỏi bản thân Gia Cát Lượng!”. Cô ta liền đến hỏi Gia Cát Lượng. Gia Cát Lượng nói: “Trong lòng tôi, A Sửu thật còn đáng yêu hơn nhiều cô gái đẹp khác”. “Tại sao có thể như thế?” - Cô bạn hàng xóm hình như muốn hỏi rõ ngọn ngành. “Các bạn rất muốn biết câu trả lời phải không?” - Gia Cát Lượng lấy tờ tạp chí “Bạn gái Tam Quốc” trong phòng sách, nói: - “Câu trả lời ở đây”. Cô ta giở xem mục lục tạp chí, thấy có một bài viết của Gia Cát Lượng với tiêu đề “Con gái xấu là một cốc trà”. Trong bài viết này, Gia Cát Lượng đã viết những lời văn hay và trữ tình như sau:
  33. Cô gái xấu giống như một cốc trà. Ngồi trong cái sân nho nhỏ yên tĩnh, cốc trà bên cạnh trong xanh như tấm lòng của cô. Thời gian thu đi xuân về và sự việc trên đời như gió cuốn mây trôi Người ta thường nói: Thuốc lá, rượu và trà là ba sở thích của nam giới. Có thể so sánh thuốc lá với gái tài, so sánh rượu với gái đẹp, trà như gái xấu có mùi thơm nhè nhẹ. Trước nét đẹp của trà, mùi thơm của thuốc lá hay mùi nồng nặc của rượu đều trở thành dung tục. Chỉ đáng tiếc người đời phần lớn ham thích chạy theo sự kích thích của thuốc thơm và rượu ngon, lại không có thời gian thưởng thức mùi vị chân chất của một cốc trà. Thật vậy, người con gái nếu không có sắc đẹp dung tục, nhưng phẩm chất của họ lại có vẻ đẹp trong lành của trà. Xa lánh cái ồn ào của thế gian nên có thể giữ gìn sự thuần khiết của tâm linh và cũng càng có thể hiểu được ý tưởng cao nhã của nhân sinh. Cô hay giúp đỡ người khác, thực hiện tuyệt vời mỗi một công việc đã nhận. Cô lương thiện, vui vẻ cống hiến, không mong trả ơn, không tranh giành với người khác, giống như mùi hương trà thầm lặng, thoang thoảng tỏa xa. Nhưng khi người ta chiêm ngưỡng gái tài, khen gái đẹp, lại đối xử rất không công bằng với gái xấu. Lòng yêu thương và sức lực của cô đã không một ai ghi nhớ. May sao gái xấu chưa bao giờ cò kè, thường thanh đạm và yên tĩnh. Khi gái đẹp làm một việc xấu, kịch tính và làm náo động thiên hạ, gái xấu vẫn thản nhiên giữ gìn đức hạnh đẹp đẽ của mình. Điều rất đáng vui lòng là, gái đẹp nếu rửa sạch son phấn, đứng trước mặt gái xấu sẽ hổ thẹn biết nhường nào. Cô gái xấu cũng mong mỏi có người yêu trong mộng và tình yêu. Cô khiêm nhường như vậy, khiêm nhường như một cốc trà bình dị. Cô giống như một cốc trà chờ đợi yên lặng, khi gió nhẹ thổi qua, lòng cô cũng có thể thổn thức lâng lâng. Cô chờ đợi một người thật lòng đến chiêm ngưỡng mình và người biết chiêm ngưỡng cô sẽ nhận được hạnh phúc thanh cao trọn đời. Cô bạn hàng xóm xem xong, kêu lên: “Gia Cát Lượng ơi, Gia Cát Lượng, thật ông quá khen vợ ông. Tôi lẩm cẩm thật, không biết cô ấy lấy ông là phúc, hay ông lấy cô ấy là phúc”. Gia Cát Lượng và A Sửu nhìn nhau, cười ngầm!.
  34. Yêu là việc hàng đầu Vợ chồng trẻ say đắm trong tình yêu, ái ân, đối xử với nhau như khách, chưa bao giờ ngờ tới có ngày chia ly. Đến một hôm, sau bữa cơm tối, như thường lệ hai vợ chồng lên núi ngắm nhìn phong cảnh. Gia Cát Lượng bỗng nhiên rụt rè nói với A Sửu: “Mình ơi, ta có chuyện muốn nói với mình”. A Sửu cười hỏi “Việc gì vậy? Chàng nói đi!”. Gia Cát Lượng nói: “Lưu Bị, ông chủ Công ty Hoàng Tôn mời ta xuống núi làm cố vấn cho ông ta!”. A Sửu giật mình, hỏi: “Thế thì mình sẽ ra đi à?”. “Đúng vậy!” - Gia Cát Lượng nói: “Chí của trai tài ở bốn phương, làm sao có thể bịn rịn với gia đình?”. A Sửu giận dữ trách: “Chí của mình ở bốn phương, còn em thì thế nào?”. Gia Cát Lượng nói: “Thực ra, ta cũng không thể xa mình. Nhưng tình yêu là lâu dài, đâu có phải một sớm một chiều?”. A Sửu nói: “Mình hãy dẹp bỏ loại yêu đương tinh thần ấy đi”. Gia Cát Lượng nói: “Mình có thể không nghe lời ta, nhưng không thể không nghe lời của Khổng Tử!”. A Sửu hỏi: “Khổng Tử nói như thế nào?”. Gia Cát Lượng trả lời rất nghiêm chỉnh: “Khổng Tử nói, hai người yêu nhau có thể có nhiều cách. Cách làm thông thường nhất là, hai người ở chung với nhau, ngày ngày có thể má ấp tay kề, có nghĩa yêu thì lúc nào cũng gần gũi nhau, không vui sao?”. (yêu nhi thời tập chi, bất diệc duyệt hồ?) A Sửu nói: “Khổng Tử đã nói yêu thì cần phải thường gần gũi, như vậy thì chàng càng không thể đi xa”. Gia Cát Lượng nói: “Sau đó Khổng Tử còn nói, còn có một loại tình yêu, mỗi người mỗi ngả, thỉnh thoảng gặp nhau, ôn lại giấc mộng
  35. uyên ương, cảm giác cũng tuyệt vời, còn gọi là: Tình yêu từ phương xa đến, không vui sao?”. A Sửu trợn mắt nhìn, hỏi: “Còn gì nữa không?”. Gia Cát Lượng nói: “Còn chứ, Khổng Tử nói trạng thái tình yêu thứ ba là, “Tôi” mong muốn chúc mừng lặng lẽ người mà “tôi” yêu, bất kỳ “người ấy” ở phương xa có biết hay không, “tôi” cũng không oán, không hờn gì, người không biết và người không oán, chẳng phải cũng là người tình sao?”. A Sửu cười khì khì: “Chắc chắn mình đã sửa thiên thứ nhất “Luận ngữ” thành “yêu là việc hàng đầu. Bẻm mồm bẻm mép, nếu theo như mình thì không còn biện pháp nào nữa!”. Gia Cát Lượng tỏ vẻ phấn khởi nói: “Thế thì, mình đồng ý phải không?”. A Sửu nhìn bóng núi trên mặt hồ xa xa, do dự một lúc, rồi khe khẽ nói: “Mình chờ em suy nghĩ đã nhé!”. Dùng thuật điều khiển chồng để quản lý ông chủ Sáng sớm hôm sau, A Sửu chuẩn bị xong bữa ăn sáng và gọi Gia Cát Lượng dậy. Cô vừa nhìn chồng ăn, vừa buồn rầu lau nước mắt nói: “Tối hôm qua em suy nghĩ cả đêm, mình đã quyết tâm ra đi, em không thể ngăn cản mình. Cuối cùng mình vẫn theo đuổi sự nghiệp của mình. Nhưng em cần tặng mình 8 chữ: “Quản tốt ông chủ, chí lớn vẫy vùng”. Mình cần luôn luôn nhớ lấy”. Gia Cát Lượng hơi ngạc nhiên: Quản tốt ông chủ? Mình nói không sai chứ?”. A Sửu nói: “Em không nói sai. Chẳng phải mình muốn làm nên sự nghiệp là gì? Mình không quản ông chủ, ông chủ làm lung tung, ai chịu trách nhiệm đối với sự nghiệp của mình?”. Gia Cát Lượng lắc đầu khó hiểu, nói: “Thật vậy, mỗi người đều
  36. cần chịu trách nhiệm về sự phát triển của mình. Nhưng, lấy tư cách một nhân viên để quản lý ông chủ, hình như không phù hợp với đạo lý nơi làm việc của viên chức cho lắm?”. “Xem chừng, mình không thể hiểu rõ vấn đề này”. Lúc ấy trong nhà bếp nước đã sôi, A Sửu đặt một bát cháo trứng trước mặt Gia Cát Lượng, nàng tiếp tục nói: “Trước hết chúng ta nói từ gốc, từ sự quản lý khoa học của Taylo Mình hãy nói xem đóng góp của Taylo đối với khoa học quản lý là gì?”. Gia Cát Lượng nói: “Điều ấy mọi người đều hiểu. Từ khi Taylo nêu lên quản lý khoa học, thì định mức lao động đã ra đời. Từ đó người ta biết rằng, bất kỳ phương pháp thao tác, công cụ lao động, thời gian lao động và môi trường lao động, sau đó nguồn nhân lực đều được người ta ngày càng coi trọng, đều có thể suy nghĩ phân tích thành phương pháp và lý luận khoa học, thông qua sự bố trí hợp lý khoa học, các thao tác mà nâng cao hiệu quả, năng suất lao động”. A Sửu cười ranh ma nói: “Nếu như vậy, để theo đuổi có hiệu quả mục tiêu của công ty, nhân viên phải quản lý ông chủ, sai ở chỗ nào?”. Gia Cát Lượng lắc đầu nói: “Ta không biết là sai ở chỗ nào, nhưng ta cảm thấy nhân viên quản lý ông chủ là không phù hợp”. A Sửu hỏi: “Mình cảm thấy em quản lý mình có thích hợp không?”. Gia Cát Lượng nhìn A Sửu, nói: “Có phải mình nói đến: “Thuật điều khiển chồng” như các phụ nữ thường nói phải không? Nghe nói, không có người đàn ông nào muốn người khác chế nhạo mình vì bị vợ quản lý chặt. Nhưng đời sống gia đình có hạnh phúc hay không, cuối cùng chỉ có mình biết. Nếu một phụ nữ có thể giữ được thể diện chồng mình với bên ngoài, thì có thể tạo được mục tiêu giữ gìn được hạnh phúc gia đình, mà ta nghĩ người đàn ông vẫn mong muốn tiếp nhận quản lý. Như vậy người chồng vui vẻ và người vợ đạt được mục đích, hai bên đều đẹp mặt”. A Sửu gật đầu, nói: “Thực ra, quan hệ giữa nhân viên với ông chủ, giống như quan hệ giữa vợ và chồng vậy!”. Gia Cát Lượng suy nghĩ một lúc rồi nói: “Mình so sánh như vậy,
  37. thì cũng có người ví quan hệ giữa nhân viên với ông chủ cũng giống như quan hệ vua tôi, giữa ông chủ và người ở, giữa mẹ chồng và nàng dâu. Khi có nhân viên mới đến làm việc, việc đầu tiên là không biết người chủ đánh giá thế nào, đã yêu cầu thư ký của ông chủ chỉ bảo. Cho nên các nhân viên có bài thơ chế giễu: “Ba ngày vào bếp, nấu nướng chưa hiểu em gái chồng thích ăn gì, nên mời em chồng nếm thử”. Coi nhân viên mới giống như nàng dâu bé bỏng, vì không biết khẩu vị mẹ chồng, nên mời em gái chồng nếm thử. A Sửu nói: “Có ví dụ như vậy, thì nên khẳng định nhân viên quản lý ông chủ là hợp lý chứ?”. Gia Cát Lượng do dự nói: “Tuy có ví dụ như vậy, nhưng ta vẫn cảm thấy không thỏa đáng”. A Sửu cười nói: “Em biết vấn đề xảy ra ở chỗ nào rồi. Lâu nay, người ta thường nhấn mạnh một chiều vai trò chủ đạo của ông chủ trong quản lý, cho rằng nhân viên bị động tiếp nhận sự quản lý. Trong công ty nếu có nhân viên nào làm sai, các bạn đồng nghiệp đều có thể yêu cầu công ty giải quyết. Nhưng khi ông chủ làm sai, các nhân viên lại rất tiêu cực hoặc ngậm miệng như hến hoặc tránh xa. Nó giống như một số người vợ đối với chồng, bị ép duyên một bề, chồng làm sai, gây hoạ lớn, họ hoặc chịu đựng muôn vàn khốn khổ hoặc đành phải chia tay lấy chồng khác”. Gia Cát Lượng cười đau khổ nói: “Ví dụ của mình rất hình tượng, nhưng mình có thể bảo họ phải làm như thế nào?”. A Sửu nói: “Họ cần hiểu rằng, tư tưởng tiêu cực ấy trên thực tế là sự vô trách nhiệm, cực đoan, vừa không chịu trách nhiệm đối với mình, vừa vô trách nhiệm đối với ông chủ và công ty, cũng giống như những người phụ nữ ấy không thể gánh trách nhiệm đối với đời sống gia đình, hạnh phúc và số phận của mình. Một viên chức xứng đáng với chức vụ, vì sự phát triển vững chắc của công ty, cần biết quản lý ông chủ, giống như người vợ phụ trách gia đình cần biết quản lý người chồng vậy”. Gia Cát Lượng nghẹo đầu suy nghĩ hồi lâu, ông cảm thấy chưa ổn thỏa, nói: “Sự so sánh của mình vẫn chưa thỏa đáng. Ông chủ có đầy đủ quyền sở hữu tài sản, không thể giống như vợ chồng hưởng chung tài sản gia đình, cũng không giống với nhân viên hưởng chung tài sản công ty.
  38. A Sửu nói: “Ông chủ có sở hữu tài sản công ty, giống như người chồng có tài sản được thừa nhận trước khi kết hôn. Giống như vợ chồng cùng hưởng tài sản gia đình, ông chủ trên thực tế cũng được hưởng chung tài sản công ty”. Gia Cát Lượng bác lại: “Một người vợ muốn ly hôn có thể yêu cầu toà án phân chia tài sản gia đình, một nhân viên thôi việc cũng đòi hỏi công ty phân chia tài sản sao?”. A Sửu nói: “Kết hôn theo thoả thuận phổ biến hiện nay giống như ký hợp đồng giữa công ty và nhân viên. Ngoài ra, công ty còn có kế hoạch mua cổ phần của nhân viên, kế hoạch phân phối lợi nhuận, những việc ấy cũng có thể xem là sự hợp tác. Khi người vợ ly hôn, dựa theo pháp luật mà phân chia tài sản gia đình, khi nhân viên thôi việc cũng vậy, cũng dựa theo hợp đồng đòi lấy lợi ích cần có của mình. Luật Lao động còn quy định rõ, công ty cần phải nộp tiền bảo hiểm dưỡng lão cho nhân viên, giống như người chủ gia đình cần phải nuôi dưỡng các thành viên khác của gia đình. Vì sao cần quản lý ông chủ? Gia Cát Lượng vẫn muốn tranh luận, nhưng A Sửu dụi dụi đôi mắt hơi đỏ, ngăn lại nói: “Mình hãy ăn hết bát cháo trứng đi đã! Ăn xong bát cháo, em đưa cho mình xem bài văn em viết suốt đêm qua. Mình hãy xem đi, xem xong mình sẽ hiểu vì sao cần quản lý ông chủ!”. Gia Cát Lượng húp liền một mạch hết bát cháo trứng, cầm đọc bài viết của A Sửu. Đầu đề bài viết là “Vì sao cần quản lý ông chủ”. Nội dung như sau: Nhiều người đều biết rõ, công ty thực ra là một tổ chức có tính tập thể, mọi nhân viên cùng hưởng, mà không phải là tài sản riêng tư của ông chủ nào đó hoặc của một số cổ đông nào đó. Nhưng hầu như không có nhiều người hiểu được tầm quan trọng của việc quản lý ông chủ (điều càng tồi tệ hơn là hầu như có không ít người tin rằng họ có thể làm được điều ấy). Vì vậy họ cảm thấy vừa rất đau khổ vừa đành bó tay. Do đó, cần phải tiến hành cải cách mô hình quản lý trước đây: Ông chủ (người lãnh đạo) nắm giữ quyền lớn, nhân viên (cấp dưới) chỉ biết nghe theo.
  39. “Quản lý ông chủ” nghe chừng hình như có sự xúc phạm, nhưng nó có ý nghĩa là tìm ra một loại mô hình tích cực về hành động của nhân viên và cấp dưới, nhấn mạnh những nhân viên và cấp dưới cần có dũng khí, sức mạnh, phẩm chất trong sạch, trách nhiệm và ý thức về sứ mạng của mình nhằm làm cho nhân viên và ông chủ, cấp dưới và lãnh đạo hỗ trợ lẫn nhau. Loại mô hình này đòi hỏi có sự suy nghĩ mới về vai trò của nhân viên và cấp dưới, không phân biệt tính chất quan trọng nhiều hay ít của nhân viên và ông chủ, cấp dưới và lãnh đạo, vì không có sự giúp đỡ của cấp dưới có tài năng và đạo đức thì người lãnh đạo rất khó sử dụng có hiệu quả và lâu dài quyền lực trong tay mình. Có một việc nhiều người coi nhẹ là: bản thân ông chủ hoặc người lãnh đạo có đầy đủ quyền lực, người bên cạnh không thể chia sẻ được, cũng không thể không thừa nhận họ lại chịu nhiều sức ép không thể trút bỏ cho ai được (những sức ép này nếu không sống trong hoàn cảnh ấy, thì rất khó hiểu được). Vì vậy, ra đời một loại triết lý được người ta công nhận: người lãnh đạo cần phải có đầy đủ: “bản lĩnh kiên cường”. Nhưng tính chất đặc biệt của nhân cách này nếu thiếu sự quản lý thỏa đáng và sự giúp đỡ của cấp dưới có tài năng và đạo đức, thì rất có thể sẽ trở thành độc đoán chuyên quyền và bóp méo quá trình ra quyết sách, gây thiệt hại nghiêm trọng tới sự giúp đỡ hợp tác hiểu biết lẫn nhau của đội ngũ. Xem xét từ góc độ nhân viên, kinh tế thị trường phát triển, một loại hợp đồng xã hội mới đang hình thành rộng khắp. Trong hệ thống tổ chức luôn đổi mới đó, không còn có sự bảo đảm việc làm suốt đời cho chúng ta nữa, ngay tiền bảo hiểm dưỡng lão cũng có thể thay đổi theo sự thay đổi của công việc. Công ty và ông chủ không còn giống như cha mẹ chăm sóc chúng ta nữa, chúng ta cần phải tự mình chăm sóc mình và giúp đỡ lẫn nhau. Nam và nữ đều mong muốn hạnh phúc, trong công ty giữa ông chủ và nhân viên, lãnh đạo và cấp dưới cũng cần bám theo mục tiêu chung là tổ chức thành đội ngũ cùng hành động. Do yêu cầu của xã hội đối với chức năng nghề nghiệp, chúng ta cần phải thay đổi hình tượng nhân viên và cấp dưới hiền lành, dễ bảo, mềm yếu và không thể nào vượt hơn người khác, chấp nhận quan niệm cấp dưới “mạnh” hỗ trợ cho lãnh đạo “mạnh”, trong hệ thống tổ chức cần xây dựng quan hệ hợp tác thật sự trên dưới cùng nhau trao đổi, tự mình phụ trách và cũng đồng tâm hiệp lực.
  40. Đối với người chồng, trong nhà có vợ hiền là phúc. Nhân viên tài giỏi có đạo đức cũng cần biết quản lý ông chủ, như vậy không chỉ có lợi cho nhân viên, mà cũng có lợi cho cả ông chủ. Vì chúng ta cuối cùng đều có chung một “nhà”. A Sửu nói: “Mình xem xong chưa? Ý của em đã rõ, nếu mình không thể quản lý có hiệu quả ông chủ, thì mình không cần xuống núi. Mình nên biết rằng, một nhân viên thất bại và một người phụ nữ thất bại cũng đáng thương hại như nhau”. Gia Cát Lượng mỉm cười trong đau khổ trả lời: “Những lời nói của mình thật là những ý kiến sáng suốt, đúng đắn, có tầm, nhưng bắt tay làm không dễ dàng tí nào”. A Sửu nói: “Làm như thế nào, cần xem xét từ hai mặt, một là nên làm cái gì, hai là không nên làm cái gì. Cần làm cái gì? A Sửu nói: “Một nhân viên thật sự thấu hiểu chức trách của mình, cuối cùng nên làm thế nào? Em cho rằng, trước hết cần hiểu rõ, quyền lực của mình và biết sử dụng thành thạo như thế nào quyền lực ấy. Do quy trình chức năng của công ty, quyền hạn càng lớn thì chức trách của một nhân viên thực tế so với sự tưởng tượng của chúng ta càng nhiều. Nhưng vì hiểu lầm, hoặc giả vì sợ trách nhiệm, nhiều nhân viên vứt bỏ quyền lực của mình. Gia Cát Lượng nói: “Đạo lý ấy ta có thể hiểu, trách nhiệm và quyền lực từ trước đến nay có liên quan với nhau, quyền lực lớn bao nhiêu thì cần gánh lấy trách nhiệm lớn bấy nhiêu”. A Sửu mỉm cười nói: “Câu nói ấy cũng có thể nói ngược lại như sau: “Nếu một người hiểu rõ trách nhiệm của mình, thì cần tích cực làm, không từ chối đối với quyền lực. Với một nhân viên, theo đuổi thành tích có hiệu quả tuyệt vời là trách nhiệm của họ”. Nói như thế có đúng không?”. Gia Cát Lượng gật gật đầu. “Hiệu quả tuyệt vời là gì?” - A Sửu giải thích: - “Sự thúc đẩy lẫn nhau lành mạnh giữa mình và ông chủ để có thể cùng thực hiện cá nhân trưởng thành và đội ngũ phát triển. Trong quá trình này, chúng
  41. ta cần giúp ông chủ thực hiện mục tiêu có hiệu quả, có năng suất đó là một trong những chức trách quan trọng của nhân viên và cấp dưới. Điều ấy đòi hỏi cần tích cực quản lý ông chủ”. Gia Cát Lượng cười đáp: “Như vậy, chẳng phải đã nhầm lẫn vai trò ông chủ?”. A Sửu nói: “Không phải như vậy, vì ông chủ có giá trị của ông chủ. Là nhân viên, chúng ta cần biết giá trị của ông chủ ở chỗ nào, quí trọng sự đóng góp quan trọng của ông chủ đối với công ty. Chúng ta cần hiểu rằng những nhân tố tiêu cực nào đang làm hao mòn sức sáng tạo và quyết tâm của ông chủ. Trước những mặt mạnh và hạn chế của ông chủ, chúng ta cần tự hỏi mình: “Tôi nên làm như thế nào? Tôi nên giúp đỡ như thế nào để loại bỏ những nhân tố tiêu cực ấy, để tạo nên môi trường có lợi cho sự phát triển của ông chủ?” khi loại bỏ được những nhân tố tiêu cực ấy, ông chủ sẽ đóng góp nhiều công sức, cùng với chúng ta theo đuổi mục tiêu chung”. Gia Cát Lượng lại gật đầu. A Sửu tiếp tục nói: “Ba là, chúng ta còn cần thấy rằng: “quyền lực đã gây tác dụng tiêu cực đối với ông chủ”. Có câu danh ngôn như sau: “Quyền lực làm cho con người thối nát, quyền lực tuyệt đối làm cho con người thối nát tuyệt đối”. Chúng ta nên ngăn chặn mặt đen tối của quyền lực, cũng vì trách nhiệm của mình hoặc vì tiền đồ của công ty”. Không nên làm gì? A Sửu nói: “Một nhân viên đủ tiêu chuẩn cũng cần biết tuân theo luật lệ của trò chơi nơi làm việc. Em cho rằng, các nhân viên cần tuân theo ba điều dưới đây: Một là, mãi mãi trung thành với công ty cho đến khi rời ” Gia Cát Lượng nói: “Đây là vấn đề đạo đức nghề nghiệp, tất nhiên cần phải tuân theo”. A Sửu nói: “Hai là, không bao giờ được làm cho ông chủ bất ngờ ”
  42. Gia Cát Lượng nói: “Bất ngờ nhưng làm cho người ta thoải mái cũng không được sao?”. A Sửu khẳng định nói: “Tất nhiên là không được. Vì, tiền đề của ông chủ quản lý thành công là sự tín nhiệm của ông chủ đối với bạn. Bất kỳ hành động nào có thể gây ra sự không tín nhiệm đều là nguy hiểm”. Gia Cát Lượng không chịu, hỏi tiếp: “Vì sao giữa vợ chồng lại có thể được”. A Sửu nói: “Trên thực tế, trong một gia đình người chồng có nhiều vợ, bất kỳ người vợ nào cũng đều không dám đối xử tồi với ông chồng có nhiều thê thiếp như vậy. Trong công ty, ông chủ cũng giống như người chồng có nhiều thê thiếp như vậy”. Gia Cát Lượng nhăn mặt, nói: “Té ra, công ty là đại gia đình phong kiến”. A Sửu tiếp tục nói: “Ba là, mãi mãi không nên chê bai ông chủ”. Gia Cát Lượng nói: “Bất kỳ người nào bị chê bai đều nổi cáu, ông chủ tất nhiên cũng như vậy”. A Sửu nói: “Ông chủ khác với người thường. Vì quyền uy của người quản lý không cho phép xâm phạm, ông chủ quyết không cho phép một người cấp dưới tùy tiện xúc phạm mình, đó là đạo lý “làm bạn với chồng như làm bạn với hổ”. Không nên cho rằng trình độ ông chủ thấp mà khinh thường. Cách làm thông minh nhất là nên đánh giá cao ông chủ thì sẽ không có bất kỳ nguy hiểm gì”. Làm một cấp dưới dũng cảm Gia Cát Lượng sờ đầu, nói: “Theo như mình nói, công việc quản lý ông chủ cũng gần giống như đi trên dây thép trên cao, rất nguy hiểm. Không chỉ cần có nghệ thuật cao, mà cũng cần rất dũng cảm. Nếu gặp một ông chủ sáng suốt thì không có vấn đề gì, nhưng nếu chẳng may, gặp một chàng phẩm chất tồi tệ, thì nào là quản lý, nào là chống lại quyền lực đen tối, đó toàn là những lời nói trống rỗng!”.
  43. A Sửu cười nói: “Mình nói rất đúng, đối với việc quản lý ông chủ, nhân viên và cấp dưới chỉ có hai lựa chọn, hoặc là trốn tránh vấn đề, hoặc là dũng cảm đối mặt với các vấn đề”. Gia Cát Lượng không chịu thua nói: “Nhưng mình biết không? Nhiều lúc sự dũng cảm có nghĩa là mạo hiểm!”. A Sửu nói: “Mình lại nói đúng rồi, dũng cảm thực tế có ý nghĩa là mạo hiểm. Nếu không có rủi ro, không cần sự dũng cảm. Nhưng mình cần hiểu rằng, trong quan hệ con người, tuy giữ gìn im lặng là cách làm tương đối an toàn, nhưng quan hệ giữa chúng ta với ông chủ và đồng nghiệp vì vậy sẽ hình thành trở ngại và cả đôi bên đều bị thiệt hại. Xem xét từ góc độ thực dụng, dũng cảm là một sức mạnh quan trọng cân bằng cơ cấu quyền lực”. Gia Cát Lượng hỏi vặn lại: “Lẽ nào mình không sợ làm ông chủ tức giận và tự chuốc vạ vào thân sao?”. A Sửu không nín được bật cười, cô nói: “Đây chính là vấn đề mình lo lắng đấy hả. Thực ra điều mình muốn biết là làm một người cấp dưới dũng cảm như thế nào, có phải không?”. Gia Cát Lượng gật đầu. A Sửu bỗng nhiên ngậm ngùi than thở và nói: “Về bí mật của sự dũng cảm, bố em, cũng là bố vợ mình, đã nghiên cứu sâu vấn đề này. Em sinh ra, vốn rất xấu xí, nếu ông cụ không đem lại cho em nhiều dũng cảm, em thật không biết rồi sẽ sống ra sao. Nhưng, từ ngày lấy mình, ông chủ của em, mình có thỏa mãn với nhân viên không? Gia Cát Lượng nhìn vợ, nói nghiêm túc: “Nhân viên của ta, thật sự là chiếc đèn sáng soi đường cho ta”. A Sửu nói: “Người con gái xấu xí như em, đã xứng đáng là một thành viên gia đình, lại còn có thể làm được chiếc đèn sáng dũng cảm, huống chi mình? Trước khi rời gia đình, mình nên đến chào từ biệt bố, nhân dịp này cụ sẽ dạy bảo mình đôi điều”.
  44. LỜI BÌNH CỦA TÁC GIẢ Trong đời sống nghề nghiệp thực tế, mỗi một viên chức đều biết ảnh hưởng xấu do những quyết định sai lầm của lãnh đạo đem lại. Họ lại thường giương mắt nhìn sự đổ vỡ. Họ cảm thấy bất lực, vì cho rằng nêu lên sai lầm của lãnh đạo có nghĩa là mạo hiểm, rất ít người có sự dũng cảm như vậy. Nhưng, người lãnh đạo do sức ép công việc bị bó chân bó tay, trong thâm tâm họ rất mong sự giúp đỡ nhiệt tình của cấp dưới. Nếu không, họ có thể do dự đoán bừa, hoặc ngang bướng mà ngày càng xa rời các hành động quyết sách đúng đắn. Trong lịch sử Trung Quốc, Đường Thái Tông sáng suốt mà vẫn cần có đại thần trung thực Ngụy Chính, huống chi những ông chủ xí nghiệp ngày nay. Quản lý ông chủ, thực tế là giúp đỡ ông chủ thông thạo sử dụng quyền lực đã nắm trong tay, đây là sự thúc đẩy tích cực lẫn nhau, cần có sự hợp tác của đội ngũ.
  45. CHƯƠNG XVI: CẤP DƯỚI DŨNG CẢM ự việc chưa xảy ra, triệu chứng chưa thể hiện rõ, nhưng vị quan ấy đã đề xuất ý kiến rõ ràng về nguy cơ tồn vong, sự nguy hiểm, được và mất, dự kiến và ngăn chặn được cái Schưa xảy ra, làm cho vua có được sự vinh hiển cao nhất, đó là bề tôi bậc thánh. Toàn tâm toàn ý, ngày càng hoàn thiện cái đạo, dùng lễ nghĩa khích lệ vua, tâu với vua về kế sách lâu dài, làm cho vua đi theo cái đẹp, ngăn chặn cái ác, người như thế là đại thần. Sớm hôm cần mẫn, không biết mệt mỏi giới thiệu người hiền, thường kể những việc xa xưa để khích lệ ý định của vua, người như thế là trung thần. Xem xét rõ sự thành bại, đề phòng sớm và cứu khỏi thất bại, bít các khe hở, loại bỏ nguồn gốc phát sinh, chuyển họa thành phúc, vua cuối cùng không phải lo lắng gì cả, người như thế là bề tôi thông thái. Dựa vào lễ nghĩa tuân theo hành pháp, khi làm việc, không nhận của đút lót, ăn uống tiết kiệm, người như vậy là bề tôi thanh liêm. Nước nhà loạn lạc, không xu nịnh, dám đụng đến tôn nghiêm của vua, nói rõ sai lầm trước mặt vua, người như thế là trực thần. Đường. Triệu Nhuy, “Trường đoản kinh. Thần hạnh đệ thập”
  46. Luôn khen ngợi sự dũng cảm Gia Cát Lượng nghe lời vợ và sau khi ăn sáng xong, ông đi đến nhà bố vợ. Bố vợ Hoàng Thừa Sâm đang vui đùa với con chó. Chuông cửa đã reo 10 phút, ông mới nghe thấy và đi ra mở cửa, Gia Cát Lượng tay xách hai chai rượu “Lưu Dương Hà” do A Sửu chuẩn bị, mặt mày hớn hở đứng đợi. Hoàng Thừa Sâm nhìn thấy chàng rể lại thấy cả rượu “Lưu Dương Hà”, nên rất phấn khởi. “Cô con gái hiểu bố lắm!” - Hoàng Thừa Sâm cười híp mắt vừa đón nhận quà trong tay chàng rể, đặt trịnh trọng hũ rượu, vừa nói: “Thực ra, bố cũng không thích uống rượu Lưu Dương Hà”, nhưng lời quảng cáo may mắn - “Rượu đỏ như mặt trời mọc ở phương Đông, nấu với ngũ lương Tân Quí”, bố mong A Sửu có thể nấu được vị Tân Quí như anh!”. “Ấy là ” - Gia Cát Lượng liên tiếp gật đầu nói - “Con đã quên mất câu nói của vị danh nhân - Người con gái tốt là một trường học. Bố xem người học trò của bố có thể giành vinh quang cho trường học A Sửu ấy không”. “Anh, ngày càng biết nói năng lắm!” - Hoàng Thừa Sâm rất vui lòng, vừa nói vừa đứng dậy pha trà. - “Bố biết anh có hai sở thích, một là thích trà như vợ, hai là thích vợ như trà. Đây là trà Ô Long mới sản xuất năm nay, bổ vị! Hôm nay anh đến có chuyện gì đấy?”. Gia Cát Lượng nói: “Dạ thưa, mấy hôm trước, Lưu Bị có mời con đến làm cố vấn quản lý xí nghiệp của ông ấy. Nhưng con cùng A Sửu suy nghĩ thấy làm công việc này khác nào không làm bạn với vua thì làm bạn với hổ. Cho nên A Sửu đã ra một “đề thi”. Làm một cấp dưới dũng cảm như thế nào? Cô ấy nói, sau khi tìm được câu trả lời đúng, thì mới cho con xuống núi”. “Ồ ” - Hoàng Thừa Sâm trầm ngâm nói: - “Đây quả thật là vấn đề rất quan trọng. Vì chỉ có làm được một cấp dưới dũng cảm mới có thể hình thành mối quan hệ hỗ trợ thúc đẩy với người lãnh đạo. Nếu không, người lãnh đạo rất có thể không nắm được thông tin, đơn độc nên bị thất bại; mặt khác người lãnh đạo nếu nhìn xa trông rộng thì nhất định không thể lựa chọn những người cấp dưới bất tài; và điều đáng sợ chính là loại cấp dưới bất tài ấy. Cho nên nói, một số cấp
  47. dưới không đủ dũng cảm có thể vì sợ sệt nên đã lãng phí thời gian quí báu của mình, đã đánh mất cơ hội theo đuổi sự thành công. Ý kiến của A Sửu đúng, cô không muốn thấy anh bất mãn trở về”. Gia Cát Lượng hỏi: “Thế thì, làm như thế nào mới là dũng cảm?”. Hoàng Thừa Sâm nói: “Muốn trở thành dũng cảm, chủ yếu nhất là anh cần phải hiểu sâu sắc ý nghĩa của từ “dũng cảm”, thứ hai là phải có phương pháp. Anh cần từ nhiều cấp độ để hiểu một cấp dưới dũng cảm như thế nào, bao gồm ba cấp độ thúc đẩy lẫn nhau trong đội ngũ và một loại cấp độ cá nhân, tức là dũng cảm, dũng cảm trong làm việc, dũng cảm trong thách thức và dũng cảm lựa chọn ra đi. Để giúp anh hiểu rõ bốn loại cấp độ này, tôi kể cho anh nghe câu chuyện ngụ ngôn”. Tự mình làm một người ưu tú Hoàng Thừa Sâm hỏi: “Anh nhìn thấy chuồng chó ở góc tường chưa?”. Gia Cát Lượng ngoái đầu lại nhìn, rồi ngạc nhiên hỏi: “Ồ, bố ơi, bố nuôi chó từ bao giờ đấy?”. “Tôi vừa mua con vật đáng yêu ấy ở chợ” - Hoàng Thừa Sâm gọi tên con chó, một con chó vàng nhỏ nhảy vọt từ chuồng chạy đến, nũng nịu nhảy vào lòng ông. Hoàng Thừa Sâm xoa xoa đầu chó nói: - “Đầu con chó này cũng có học vấn đấy! Chẳng phải anh hỏi làm như thế nào mới có thể coi là dũng cảm? Con chó này biết đấy!”. Gia Cát Lượng ngạc nhiên nói: “Bố đã đánh giá con chó này quá khôn chăng?”. “Chó khôn hay không, thật không quan trọng, điều quan trọng là chúng ta cần nhìn thấy cái khôn của con chó”. - Hoàng Thừa Sâm cười ha hả: - “Bố kể cho anh nghe một chuyện về con chó nhỏ, anh sẽ hiểu rõ nó có khôn hay không?”. Vấn đề dám chịu trách nhiệm
  48. Chó giữ nhà có tên gọi là A Hoàng vừa mới tốt nghiệp, nghe nói nơi con hổ ở còn thiếu một nhân viên quản lý kho nó bèn đến chỗ hổ xin việc. Hổ hỏi: “Cậu có thể làm tròn nhiệm vụ không?”. A Hoàng nói: “Vâng, tôi có thể làm tròn nhiệm vụ, vì tôi là một người làm việc tỉ mỉ, rất có tinh thần trách nhiệm”. “Rất tốt, chúng tôi đang cần người tài như vậy. Nhưng tôi cần nói với cậu, nhiều người làm việc trước đây đều không làm tròn nhiệm vụ nên bị toi mạng”. - Hổ không tin tưởng vẫn còn nghi ngờ nên hỏi: - “Cậu có thật tin là không thể dẫm lại vết xe đã đổ không?”. A Hoàng kiên quyết trả lời: “Tôi không biết rõ nguyên nhân nào làm cho những người trước đây không làm tròn trách nhiệm. Nhưng tôi biết, tôi cần phải làm một người ưu tú. Như hiện nay, tôi đã chọn làm một nhân viên quản lý kho, tôi cần phải làm một nhân viên quản lý kho ưu tú”. Hổ rất thỏa mãn trước cần trả lời của A Hoàng, nên nhận ngay A Hoàng vào làm việc. Sau mấy ngày, đang đêm một đám chuột lẻn vào kho ăn trộm thịt, làm A Hoàng đang đi kiểm tra giật mình. Đàn chuột hoảng sợ định tháo chạy; một con chuột lớn nói: “Sợ cái gì? Trước khi con chó này đến đây chẳng phải đã có mấy con mèo đã bị chúng ta làm cho đo ván đấy sao?”. Con chuột lớn tuyên bố mạnh dạn, đến đàm phán với A Hoàng nói: “Nếu cậu giữ kín, chúng tôi có thể chia cho cậu một ít thịt theo tỉ lệ nhất định. Như vậy, chúng ta có thể cùng thưởng thức món ngon”. A Hoàng kiên quyết từ chối lời đề nghị của chuột lớn, thẳng thừng nói: “Anh muốn làm cho tôi xúi quẩy phải không? Đứng xem các anh cướp thịt, không chỉ trái với nhiệm vụ nghề nghiệp của tôi, đến khi hổ phát hiện thấy thiếu thịt, tôi sẽ trở thành miếng thịt trên thớt. Như vậy, tôi cũng có thể giống như mấy con mèo trước đây, sau khi mất hết cả danh dự, lại rơi vào vận đen không có đất vùi thây”. Chuột lớn ngạc nhiên hỏi: “Thế thì, cậu chuẩn bị làm như thế
  49. nào?”. A Hoàng tỉnh bơ đáp: “Tôi không thể đứng nhìn sự việc trở nên tồi tệ. Ngược lại, để đạt được hiệu quả công tác của tôi, giờ đây tôi cần phải làm hai việc: 1. Nhốt các anh lại; 2. Xin hổ kinh phí bịt lỗ trống của kho”. Hoàng Thừa Sâm nói: “Câu chuyện này chứng tỏ hai vấn đề: 1. Dũng cảm thường có liên quan với trách nhiệm, người có tinh thần trách nhiệm cao thì rất dũng cảm. 2. Mục đích của sự dũng cảm chịu trách nhiệm là tự làm một người ưu tú. A Hoàng hiểu rất rõ, cần phải dũng cảm và có trách nhiệm không chỉ vì hổ mà quan trọng hơn là để làm một người ưu tú. Chính vì có tinh thần dũng cảm phụ trách nên A Hoàng biết quản lý mình nghiêm khắc như thế nào, đã trở thành một người có nghề nghiệp chuyên môn cao. Như vậy A Hoàng có thể thông qua tự rèn luyện làm một người tốt, chịu trách nhiệm công việc trước tổ chức”. Gia Cát Lượng nói: “Té ra, dũng cảm có nghĩa là có trách nhiệm, có nghĩa là mình nên làm một người ưu tú. Con chó này rất đáng yêu”. Làm một người tài kiểu chim hạc tiên Hoàng Thừa Sâm nói: “Để làm một người ưu tú, hoặc để trở thành ưu tú, đòi hỏi chúng ta cần dũng cảm gánh vác công việc. Tôi sẽ kể tiếp về chuyện chim hạc đầu đỏ (hạc trắng)”. Chim hạc đầu đỏ mạnh dạn gánh vác công việc. Hạc đầu đỏ được đại vương sư tử bầu chọn làm tể tướng vương quốc rừng núi. Đây thật là một thông tin lớn tày trời. Phóng viên “tờ bản tin nhanh rừng núi” là gà rừng tìm gặp người bạn tốt của hạc đầu đỏ là hươu sao, để nhờ hươu sao giúp đỡ sắp xếp buổi phỏng vấn. Hươu sao hỏi: “Vì sao anh cần phỏng vấn hạc đầu đỏ?”.
  50. Gà rừng nói: “Hạc đầu đỏ giống như gà rừng chúng tôi, đều là loài chim. Tôi rất muốn xem phong thái tể tướng của hạc”. Hươu sao cười nói: “Hạc đầu đỏ không thể nhận lời phỏng vấn được”. “Vì sao?” - Gà rừng tùy cơ ứng biến, thay đổi ngay đối tượng phỏng vấn. Hươu sao nói: “Vì từ trước đến nay hạc không nhận lời phỏng vấn, hạc cho rằng mọi vinh quang đều do hạc lãnh đạo. Trong “Quan niệm ba không” nổi tiếng của hạc, một người quản lý làm tròn trách nhiệm cần thực hiện: không tranh tiếng với lãnh đạo, không tranh công với cấp dưới, không tranh lợi với đồng nghiệp”. Gà rừng mở ngay sổ tay, hỏi: “Chức vụ tể tướng của vương quốc rừng núi từ trước đến nay do cáo quản lý. Xin hỏi, vì sao hạc đầu đỏ thay chân cáo? Hạc có ưu điểm gì kiệt xuất?”. Hươu sao suy nghĩ một lúc, nói: “Được, tôi cũng nhân dịp này làm rõ sự việc. Rất nhiều cơ quan báo chí đều cho rằng hạc không ăn thức ăn của người, cho rằng nó không thực tế, không khiêm tốn, thanh cao tự phụ, thực tế là mọi người hiểu nhầm nó. Gà rừng nói: “Đúng vậy, mọi người cũng không thể hiểu được. Nói nó thanh cao là không thực tế. Thế thì nó làm sao có thể trở thành tể tướng mới được? Có người nói, hạc đầu đỏ bề ngoài giả vờ thanh tao, thực tế còn nịnh hót hơn cáo, “quan niệm ba không” thể hiện rõ thói nịnh bợ đã thấm sâu trong xương tủy của nó”. Hươu sao nghe rất ngạc nhiên, nổi giận nói: “Thật có như vậy không! Làm sao có thể tùy tiện dựng đứng nói xấu hạc đầu đỏ như vậy? Gắn “quan điểm ba không” với thói nịnh bợ quả thật rất nhạt nhẽo!”. Gà rừng nói: “Thực ra điều ấy cũng khó tránh. Người ta thường cho rằng, chỉ có hai loại người làm việc cạnh sư tử, người im hơi lặng tiếng và người nịnh hót”. Hươu sao nói: “Người ta chỉ biết sư tử tính tình nóng nảy, nhưng không biết vì sao nóng nảy. Quản lý một nước lớn như vậy, hàng ngày
  51. có bao nhiêu đổi thay, chịu đựng sức ép to lớn, cơ thể luôn mỏi mệt, làm sao có thể luôn luôn có tính tình thanh thản được? Nhưng hạc đầu đỏ thật sự khác với hai loại người này. Nó dũng cảm gánh vác trách nhiệm, tích cực ủng hộ sư tử. Thậm chí sư tử cũng cho rằng, sự đóng góp của hạc đầu đỏ đối với vương quốc rừng núi không thể kém hơn bản thân mình. Lần này hạc đầu đỏ có thể vinh dự làm tể tướng, hoàn toàn vì hạc có phẩm chất kiệt xuất dũng cảm gánh vác công việc!”. Gà rừng tiếp tục hỏi: “Dũng cảm gánh vác công việc cuối cùng là gì?”. Hươu sao tiếp tục giải thích: “Trong một tổ chức hoặc đội ngũ, người lãnh đạo luôn gặp những ấn tượng và chịu nhiều sức ép to lớn, các loại sức ép bên trong và bên ngoài đan xen nhau, đều là những thử thách khắc nghiệt bên trong và bên ngoài đối với quan điểm và phán đoán của người lãnh đạo. Một cấp dưới dũng cảm gánh vác công việc khi phục vụ lãnh đạo có thể trong quyền hạn chức vụ của mình mà chủ động gánh vác càng nhiều trách nhiệm để giảm nhẹ gánh nặng của người lãnh đạo. Họ biết qui hoạch như thế nào cho thỏa đáng để người lãnh đạo tập trung sức lực giải quyết các công việc, đem lại nhiều hiệu quả trong đầu tư. Họ có thể chủ động suy nghĩ gánh vác bớt cho lãnh đạo một số việc, một số việc nếu không thể gánh bớt được thì cần tìm cách giúp đỡ lớn nhất cho lãnh đạo”. Gà rừng nghi ngờ hỏi: “Nhưng tôi vẫn chưa rõ, dũng cảm gánh vác công việc với xun xoe láu cá có gì khác nhau?”. Hươu sao nói: “Một trong những chức năng quan trọng của cấp dưới là tìm cách giảm bớt sức ép không cần thiết cho lãnh đạo để họ giữ được trạng thái làm việc thoải mái vui tươi và phát huy năng lực làm việc, có thể thực hiện ổn định mục tiêu đã xác định của đội ngũ. Một cấp dưới dũng cảm gánh vác công việc có thể vì mục đích lợi ích của đội ngũ, tích cực chủ động phát huy chức năng này; ngược lại, bọn xun xoe nịnh bợ chỉ nhằm lợi ích riêng của mình. Vì vậy, cáo và hạc đầu đỏ tuy giữ hai nhiệm kỳ tể tướng trước và sau, nhưng nhân phẩm và năng lực của hai tể tướng này lại không thể như nhau, nếu có dịp, cậu có thể phỏng vấn đại vương sư tử, ngài có thể nói cho cậu sự đánh giá đối với cáo và hạc đầu đỏ”.
  52. Được hươu sao giúp đỡ, gà rừng nhanh chóng gọi điện thoại đến văn phòng sư tử. Trong điện thoại, sư tử rất vui vẻ đáp ứng yêu cầu của gà rừng. Ngày hôm sau “Bản tin nhanh rừng núi” đăng bài dưới tiêu đề “Từ cáo đến hạc đầu đỏ - hươu sao đã hiểu rõ chức năng tể tướng của thời đại mới”. Bài báo gây tiếng vang rất lớn trong vương quốc rừng núi. Bỗng chốc hạc đầu đỏ đã trở thành từ đồng nghĩa “cấp dưới làm tròn trách nhiệm”, “nhân viên đủ tiêu chuẩn”, “trợ thủ tốt nhất”. Mọi người dùng sự so sánh “chim hạc đứng giữa bầy gà” (hạc lập kê quần) để tán thưởng nhân phẩm và tài năng kiệt xuất của hạc đầu đỏ. Nghe xong câu chuyện, Gia Cát Lượng cảm kích nói: “Con cũng cần trở thành một người tài kiểu chim hạc đầu đỏ!”. Hoàng Thừa Sâm tán thành nói: “Con có chí hướng như vậy, làm cho bố rất yên tâm!”. Bố vợ, chàng rể, hai người nhìn nhau cười. Câu chuyện hạc đầu đỏ về sau được lưu truyền rộng rãi trong giới quản lý, “người tài kiểu hạc đầu đỏ” thậm chí đã trở thành tiêu chuẩn lựa chọn đề bạt người tài. “Lưng thắt mười vạn quan tiền, cưỡi hạc xuống Dương Châu”, có nghĩa là ông chủ có chí lớn, mang một khối tiền lớn, chọn một người giúp việc kiểu hạc đầu đỏ đến Dương Châu lập nghiệp. Về sau, hạc đầu đỏ đã trở thành con vật được lựa chọn để cưỡi của những người đắc đạo thành tiên, được gọi là tiên hạc. Gia Cát Lượng tự so sánh mình với tiên hạc, cho nên tự xưng là người núi. Người núi là tiên của tiên hạc vậy. Đối xử với người lãnh đạo như thế nào? Người ta ngày càng thích tiên hạc. Nếu nói con dơi (từ Hán Việt là biên bức, đọc âm Bắc Kinh đồng âm với chữ phúc) tượng trưng cho phúc đã đến với cõi tâm hồn, con hươu (lộc đồng âm với phúc lộc) tượng trưng vận quan thuận lợi, rùa (qui) tượng trưng cho sống lâu trăm tuổi, chim sáo tượng trưng cho chuyện vui sắp đến, thế thì tiên hạc bao gồm cả phúc, lộc, thọ, hỉ và mọi ý nghĩa của vận may. Thật
  53. vậy, mọi người đều muốn thành công, nếu có được người giúp việc có đủ cả đức và tài, có nghĩa là có đủ sức mạnh to lớn giành được sự thành công. Từ xưa đến nay, ý nghĩa quan trọng hàng đầu của người muốn đạt được sự nghiệp lớn là cần có nhiều người trợ giúp. Điều mà ông chủ trăn trở tìm kiếm là những người tài giỏi kiểu chim hạc. Cho nên thời xưa Chu Văn Vương đến thăm Khương Tử Nha, còn ngày nay Lưu Bị đến mời Gia Cát Lượng. Để làm được một người tài kiểu tiên hạc, Gia Cát Lượng tiếp tục xin bố vợ dạy bảo: “Bố hãy nói cấp độ thứ ba của cấp dưới dũng cảm. Dũng cảm đối với thách thức có ý nghĩa gì?”. Hoàng Thừa Sâm nói: “Ý nghĩa của dũng cảm đối với thách thức là mạnh dạn tiếp xúc với lãnh đạo, tích cực nêu phương án và mạnh dạn nêu kiến nghị. Trước hết, mạnh dạn tiếp xúc với lãnh đạo là một phẩm chất đáng ca ngợi. Từ lâu nay, người ta có thói quen coi lãnh đạo như thú dữ như sư tử, hổ và có câu ngạn ngữ dân gian là: “Làm bạn với vua như làm bạn với hổ”. Do nhu cầu quản lý, người lãnh đạo có uy quyền không thể xâm phạm, đứng trước lãnh đạo, cấp dưới có bất kỳ sai sót gì đều có thể ảnh hưởng đến tiền đồ của mình. Nhưng, nếu chúng ta có thể mạnh dạn tiếp xúc với lãnh đạo, thông qua quan hệ tích cực thúc đẩy lẫn nhau để nâng cao lòng tin đối với số phận của mình. Cho nên bố khuyến khích nhân viên mạnh dạn dùng phương pháp đúng để tiếp xúc với lãnh đạo và cần tăng cường tiếp xúc với lãnh đạo. Gia Cát Lượng nghe nói đến phương pháp thì mắt sáng lên, nói: “Bố nói nhanh đi, khi tiếp xúc với lãnh đạo cần chú ý những việc gì?”: Hoàng Thừa Sâm nói: “Bố biết anh rất cần biết điều đó, nên đã chuẩn bị từ lâu” vừa nói ông vừa đến phòng sách lấy sổ ghi chép, lật đến trang X, đưa cho chàng rể xem: Tám lời khuyên tăng cường tiếp xúc với lãnh đạo Trước khi yêu cầu tiếp xúc, cần phải làm cho người lãnh đạo cảm thấy mỗi lần tiếp xúc đều có giá trị.
  54. Cần phải rất coi trọng kỹ thuật giao tiếp. Nếu chúng ta có thiếu sót trong diễn đạt, nói dài lê thê hoặc khó hiểu, hoặc dễ nảy sinh hiểu nhầm, khó mà lãnh đạo phấn khởi tiếp xúc với chúng ta. Lựa chọn vấn đề quan trọng, chuẩn bị kỹ, là điều kiện cơ bản thực hiện thành công tiếp xúc với lãnh đạo. Trong cuộc nói chuyện, cung cấp cho lãnh đạo những ý kiến xây dựng, những gợi ý, làm cho lãnh đạo cảm thấy thu nhận được nhiều vấn đề rất lớn. Nếu làm được điều này, người lãnh đạo rất vui và chủ động tiếp xúc với chúng ta. Thái độ trình bày thẳng thắn tranh thủ sự tín nhiệm của lãnh đạo, vì bên cạnh họ thông thường đều là bọn xun xoe nịnh bợ. Dù là người lãnh đạo tài giỏi, cũng thích được người khác cung cấp phương án lựa chọn giải quyết vấn đề, như vậy chúng ta có thể cùng với lãnh đạo tìm ra những biện pháp và suy nghĩ tuyệt diệu. Chúng ta cần hiểu phương thức giao tiếp mà lãnh đạo ưa thích nhất, như nói chuyện với nhau, trao đổi thư từ, nêu dẫn chứng, trích dẫn sách vở hoặc tận mắt chứng kiến, như vậy mới có thể tận dụng tốt mỗi lần giao tiếp. Tiếp xúc thành công với người lãnh đạo, không chỉ có nghĩa là quan tâm và ủng hộ lãnh đạo, mà còn giành được sự ủng hộ của người lãnh đạo đối với chúng ta, như vậy chúng ta mới có thể có dịp thực hiện được nguyện vọng của chúng ta. Gia Cát Lượng xem xong, phục bố vợ sát đất, nói: “Thưa bố, con có thể chép lại bản này không?”. Dũng cảm thách thức sai lầm của lãnh đạo “Con chớ vội sao chép”. - Hoàng Thừa Sâm say sưa nói: - “Bố sẽ nói tiếp về khâu quan trọng nhất làm một cấp dưới dũng cảm, tức là dũng cảm nêu ý kiến khác với người lãnh đạo”. Gia Cát Lượng cắn bút, gật gật đầu nói: “Vâng, nêu ý kiến khác với người lãnh đạo quả thật là việc khá nguy hiểm. Cho nên, rất nhiều người cho rằng, nhân viên thông minh cần biết tránh né việc chống lại người lãnh đạo”. Hoàng Thừa Sâm nói: “Cái loại người gọi là “thông minh” ấy thực tế là một loại tự tư ngu xuẩn và thiển cận. Vì nếu người lãnh đạo không có cách nào hiểu sai lầm của mình, sẽ càng đẩy cả tổ chức vào nơi nguy hiểm. Bố kiên trì cho rằng, một cấp dưới làm tròn trách
  55. nhiệm cần biết sử dụng phương pháp phù hợp, giúp đỡ lãnh đạo sửa lại quyết định sai lầm và mô hình quản lý lạc hậu. Bố sẽ kể thêm cho anh câu chuyện về chú tiểu, anh xem họ giúp đỡ lãnh đạo sửa chữa sai lầm thành công như thế nào. Lưng chú tiểu Một đêm thu se lạnh, chú tiểu Ngộ Không đi bách bộ quanh vườn chùa, bỗng thấy một chiếc ghế cao chân đặt ở góc tường. Chú tiểu nghĩ, chắc có người không tuân theo quy định nhà chùa, lợi dụng đêm tối trèo tường ra ngoài chơi. Đêm tối người vắng, quả nhiên có người ở ngoài trèo tường vào. Chú tiểu ngạc nhiên phát hiện người ấy lại là sư thúc Tăng Huệ Minh chấp pháp của chùa. Chú tiểu quan sát liền nhiều ngày, nghĩ: “Không thể để việc này tiếp tục xảy ra được, ta cần phải nghĩ biện pháp tốt để ngăn chặn sư thúc”. Chờ khi màn đêm buông xuống, tăng chấp pháp lại diễn lại trò cũ. Chú tiểu nhấc chiếc ghế sang bên cạnh, khom lưng đứng đợi ở chỗ cũ. Một lúc sau, sư thúc Huệ Minh trèo tường trở về, phát hiện dưới chân mình có vật gì khác khác. Hóa ra là sư thúc dẫm lên lưng chú tiểu chứ không phải là cái ghế. - “Ngộ Không, sao anh lại ở đây?” - Tăng chấp pháp bỗng thấy bối rối, không biết làm như thế nào. Chú tiểu ranh mãnh nói: “Sư thúc ơi, sư thúc dẫm lên tôi đau lắm”. Sau đó, chú tiểu lắc lắc đầu, xem như không có việc gì xảy ra, đi vào ngủ. Từ đó về sau, Huệ Minh không dám trèo tường đi chơi đêm nữa. Điều làm cho sư thúc ngạc nhiên, hình như không có bất kỳ người nào biết bí mật của đêm hôm ấy. Nhiều năm trôi qua, Huệ Minh từ tăng chấp pháp lên làm trụ trì, cuối cùng trở thành một thế hệ tông sư. Hoàng Thừa Sâm kể xong chuyện: “Con người không phải là thánh hiền, ai mà không có sai lầm? Người lãnh đạo cũng có thể có sai