Module Trung học phổ thông 23: Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh - Phạm Văn Hoan

Nội dung text: Module Trung học phổ thông 23: Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh - Phạm Văn Hoan

1. PHẠM VĂN HOAN MODULE THPT 4 KIỂM TRA, ĐÁNH 23 GlA KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HOC SINH 7
2. A. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN Tù những năm cuổi thập kỉ 90 cửa thế kỉ XX, hoạt động đổi mỏi đánh giá nói chung và đánh giá kết quả học tập cửa học sinh ù Việt Nam bất đầu được chú ý. Các trung tâm đánh giá đuợc thành lập ù một sổ truững đại học và viện nghìên cứu. Mộtsổ công trình nghìên cứu vê đánh giá đã làm rõ những vấn đỂ lí luận và thục tiễn về đánh giá. Một sổ phuơng pháp và kĩ thuật đánh giá, các kết quả nghiên cứu đã buỏc đầu được áp dụng trong việc đổi mỏi đánh giá ù nhà trưững phổ thông trong tất cả các cáp học. Hoạt động đổi mới đánh giá cũng được đặt ra như một trong các nội dung quan trọng trong việc thục hiện các đỂ án, dụ án. Thục tế giáo dục phổ thông những năm qua cho thấy, mặc dù chương trình giáo dục phổ thông đã cỏ những đổi mới theo hướng tích cục hoá hoạt động cửa người học, hướng đến việc phát triển và hoàn thiện năng lục cửa mỗi cá nhân, nhưng vấn đỂ đánh giá vẫn còn nhìỂu điểm bất cập (tù mục đích, phương pháp, quy trinh và một sổ kỉ thuật cụ thể). Cách đánh giá vẫn chua đảm bảo được tính chính sác, khách quan; chua vận dụng linh hoạt các hình thúc kiểm tra; chua coi trọng đánh giá, giúp đỡ học sinh học tập thông qua kiểm tra, đánh giá mà chỉ tập trung chú ý việc cho điỂm bài kiểm tra. Nội dung đánh giá vẫn còn nặng vê yêu cầu học sinh học thuộc lòng, nhớ máy móc, ít yêu cầu ù các múc độ cao như hiểu, vận dụng kiến thúc, rèn luyện kỉ năng và giáo dục tình cảm, thái độ. Cán bộ quân lí và giáo viên chưa đuợc trang bị một cách đầy đủ về các phương pháp và kỉ thuật đánh giá Đổi mói giáo dục đòi hối phải cỏ sụ đổi mới đồng bộ tù mục tìêu, nội dung, phương pháp, phuơng tiện, đánh giá Đánh giá không thể là một hoạt động nằm ngoài quá trình này. Đánh giá cỏ ảnh huờng trục tiếp tới cách dạy cửa thầy, cách học cửa trò. Module THPT 23 giúp giáo viên trung học phổ thông tìm hiểu cụ thể tù lí luận đến thục trạng việc kiểm tra, đánh giá hiện nay. Tù đỏ, cỏ thể đưa ra đuợc những kiến nghị, đỂ xuất và những giải pháp mang tính khả thi nhằm phát huy vai trò và hiệu quả cửa hoạt động đánh giá trong quá trình dạy học ờ nhà truững phổ thông Việt Nam. 8
3. n B. MỤC TIêU 1. Kiến thức Qua module 23, giáo viên trung học phổ thông cỏ thể: - Nhận biết/ Phân biệt đuợc một sổ khái niệm cơ bản về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. - Trình bày được một sổ phương pháp và công cụ kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. - N êu được quy trình, cách xủ lí kết quả kiểm tra (đánh giá chẩn đoán, đánh giá tổng kết và đánh giá quá trình). 2. Kĩ năng Giáo viên trung học phổ thông sú dụng phù hợp một sổ kỉ năng sau: - Thiết kế được một sổ công cụ kiểm tra, đánh giá. - Sú dụng được một sổ phương pháp và công cụ kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. - Vận dụng được quy trình vầ xủ lí kết quả đánh giá chẩn đoán, đánh giá tổng kết và đánh giá quá trình. 3. Thái độ Học viên tích cục áp dụng đổi mỏi kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cửa học sinh trong quá trình dạy học tích cục tại truủmg trung học phổ thông. (oỳ c. NỘI DUNG Hoạt động 1: Tìm hiểu các khái niệm vẽ đánh giá trong giáo dục. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo thông tin cơ bản dưới đây và cho biết: - Thế nào là “đánh giá"? 9
4. - “Đánh giá kết quả họ c tập " là như thế nào? 2. THÔNG TIN cơ BÀN 2.1. Đánh giá Đánh giá trong giáo dục là quá trình thu thập và lí giải kịp thời, cỏ hệ thong thông tin vê hiện trạng, khả nàng hay nguyên nhân vê chất lương và hiệu quả giáo dục cân cú vào mục tiêu dạy học, mục tiêu đào tạo, làm cơ sờ cho những chú trương, biện pháp và hành động giáo dục tiếp theo. 2.2. Đánh giá kẽt quà học tập Là quá trình thu thập thông tin, xủ lí thông tin và dìến giải hiện trạng, nguyên nhân, hiệu quả, chất lượng giáo dục theo hai khia cạnh khác nhau: kết quả học tập đạt được của học sinh so với kết quả học tập cửa học sinh khác và kết quả học tập đạt được cửa học sinh so với mục tìêu giáo dục dã đật ra. Một trong những hướng đổi mới đánh giá kết quả học tập ờ Việt Nam hiện nay là kết hợp hình thúc tụ luận với trắc nghiệm khách quan. Vê công dụng và cách soạn thảo các câu hối tụ luận, giáo viên đỂu biết rõ nên ờ đây chỉ giới thiệu vê trắc nghiệm khách quan. Hoạt động 2: Tìm hiểu mục tiêu đánh giá. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo thông tin cơ bản duỏi đây và cho biết nội dung cơ bản cửa mục tìêu đánh giá. 10
5. 2. THÔNG TIN cơ BÀN - Theo Từăiển gĩâo dục học, mục tìêu giáo dục là một mô hình nhân cách cần đạt được, thông qua tập hợp những kết quả cửa quá trình giáo dục và được thông báo duỏi dạng những chú đích mong muốn đổi với các chú thể khi kết thúc quá trình. Mục tìêu giáo dục nói vê kết quả đạt được trong thục tế. - Mục tìêu đánh giá cần phải cân cú và thống nhất với mục tìêu giáo dục. Mục tìêu tổng quát của đánh giá cỏ thể bao gồm: +- Xác định trình độ nhận thúc, những cho thiếu hụt kiến thúc (cỏ thể cỏ) cửa học sinh trước khi bước vào một giai đoạn học tập mỏi; chẩn đoán những khò khăn các em cồ thể gặp phải để lầp kế hoach giúp đỡ. Đáp úng mục tìêu này gọi là đánh giá chẩn đoán (hay còn gọi là đánh giá sơ bộ). 4- Đánh giá hiện trạng chất luợng dạy và học tại một thời điểm nhất định hoặc đánh giá sụ phát triển đuợc dìến ra vào hai thời điểm (đầu, cuổi) khi mà giữa hai thòi điểm đỏ tiến hành một tác động sư phạm nào đỏ. Đáp úng mục tìêu này gọi là đánh giá quá trình. 4- Xác định kết quả, chất lương học tập sau một học kì, một năm hoặc cả cẩp học. Đáp úng mục tìêu này gọi là đánh giá tổng kết. Căn cú vào tính chất cửa giai đoạn giáo dục và thòi điểm tiến hành hoạt động đánh giá để lụa chọn mục tìêu đánh giá thích hợp. Hoạt động 3: Tìm hiểu các hình thức đánh giá. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo những thông tin cơ bản dưới đây và liệt kê các hình thúc đánh giá. 2. THÔNG TIN cơ BÀN - Đảnh gũi chẫn đoản đuợc tiến hành trước khi dạy một nội dung nào đỏ, nhằm giúp giáo viên nắm được tình hình vê những kiến thúc cỏ lìên quan với bài học. Tù đỏ 11
6. cỏ kế hoạch dạy học phù hợp. - Đảnh gĩíĩ tìm.2, phần được tiến hành nhiều lần trong quá trình dạy học, nhằm cung cáp những thông tin ngược để giáo viên và học sinh kịp thời điỂu chỉnh cách dạy và cách học. - Đảnh gũi tổng kết được tiến hành khi kết thúc kì học hay năm học, khoá học (thi). - Rũ. quyết ẩmh: Đây là khâu cuối cùng trong quá trình đánh giá. Giáo viên quyết định những biện pháp cụ thể để giúp đỡ học sinh cỏ sai sót đặc biệt. Hoạt động 4. Tìm hiểu chức năng của đánh giá. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo thông tin cơ bản dưới đây và cho biết chúc nàng cửa kiểm tra, đánh giá trong dạy học ờ truủmg trung học phổ thông. 12
7. 2. THÔNG TIN cơ BÀN * Đánh giá kết quả học tập thục chất là một quá trình thu thập, phân tích vầ xủ lí các thông tin vê kiến thúc, kỉ nàng, thái độ cửa học sinh ; trên cơ sờ đỏ xem xét múc độ đạt đuợc cửa hoạt động học cửa học sinh so với mục tìêu đỂ ra đổi với tùng môn học, tùng lớp học, tùng cẩp học; nhằm đỂ xuất các giải pháp để đạt được mục tìêu cửa môn học. 13
8. * Kiểm tra, đánh giá cỏ ba chúc năng: Sơđẳi Ba chứcnăng của ỉdếm tra, đánh giá - Chúc năng đánh giá: Đánh giá kết quả học tập cửa học sinh là sác nhận thành tích học tập cửa học sinh so với học sinh khác hoặc làm sáng tố múc độ đạt được và chua đạt đuợc cửa học sinh vê kiến thúc, kỉ năng và thái độ so với mục tìêu dạy học dã đuợc sác định. - Chúc năng phát hiện lệch lạc: Trên cơ sờ đánh giá kết quả học tập, giáo viên cỏ thể phát hiện những mặt tổt, mặt chua tổt, những khỏ khăn, vướng mác cửa học sinh và tìm ra nguyên nhân cửa những sai sót trong quá trình dạy học. - Chúc năng điỂu chỉnh: Tù cho phát hiện đuợc những lệch lạc, sai sót trong quá trình, giáo viên sẽ tìm ra biện pháp điều chỉnh quá trinh học tập của học sinh, đồng thời bổ sung, tụ hoàn thiện hoạt động dạy học cửa mình. Ba chúc năng này lìên kết, thong nhất với nhau. Đổi với học sinh, việc công khai hữá kết quả học tập giúp các em nhận ra những thành tích và thiếu sót cửa minh để rút ra bài học cho chính bản thân. Như vậy, kết quả đánh giá là căn cú để quyết định giái pháp cải thiện thục trạng, nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học và giáo dục thông qua việc điỂu chỉnh phương pháp dạy học cửa giáo viên và hướng dẫn học sinh biết tụ đánh giá để điỂu chỉnh phương pháp học tập. * Thông qua các chúc năng này, đánh giá kết quả học tập sẽ là điỂu kiện cần thiết để: 14
9. - Giúp giáo viên nắm đuợc tình hình học tập, múc độ phân hoá vê trình độ học lục cửa học sinh trong lớp, tù đỏ cỏ biện pháp giúp đỡ học sinh yếu kém và bồi dương học sinh giỏi; giúp giáo viên điỂu chỉnh và hoàn thiện phương pháp dạy họ c. - Giúp học sinh biết đuợc khả nàng học tập cửa mình so với yéu cầu cửa chương trình, xắc định nguyên nhân thành công cũng như chưa thành còng, tù đỏ điỂu chỉnh phương pháp học tập, phát triển kỉ năng tụ đánh giá. - Giúp cán bộ quân lí giáo dục đẺ ra phuơng pháp quản lí phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục. - Giúp cha mẹ học sinh và cộng đong biết được kết quả giáo dục cửa tùng học sinh, tùng lớp và cửa cả cơ sờ giáo due. Hoạt động 5. Tìm hiểu mục đích, ý nghĩa và vai trò của kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo thông tin cơ bản duỏi đây và cho biết mục đích, ý nghĩa và vai trò cửa kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cửa học sinh. 2. THÔNG TIN cơ BÀN 2.1. Mục đích cùa việc kiềm tra, đánh giá - Công khai hoá nhận định vê nàng lục và kết quả học tập cửa moi học sinh và tập thể lớp, tạo cơ hội cho học sinh phát triển kỉ nàng tụ đánh giá, giúp học sinh nhận ra sụ tiến bộ cửa mình; khuyến khích, động viên việc học tập. - Giúp cho giáo viên cỏ cơ sờ thục tế để nhận ra những điểm mạnh và điỂm yếu cửa minh, tụ hoàn thiện hoạt động dạy, phấn đẩu không ngùng nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học. Như vậy, đánh giá không chỉ nhằm nhận định thục trạng và định hương, điỂu chỉnh hoạt động cửa trò mà còn đồng thòi tạo điẺu kiện nhận định ra thục trạng và điẺu chỉnh hoạt động dạy của thầy. 2.2. Ý nghĩa cùa việc kiếm tra, đánh giá Kiểm fra, đánh giá cỏ ý nghĩa vô cùng quan trọng đổi với học sinh, giáo viên và đặc biệt là đổi với cán bộ quân lí. - Đổi với học sinh: Việc đánh giá cỏ hệ thong và thường xuyên, cung cáp kịp thời những thông tin “lìên hệ ngựợc" giúp nguửi học điỂu chỉnh hoạt động học. 15
10. +- Vê giáo dương: Kiểm tra, đánh giá chỉ cho học sinh thấy mình đã tiếp thu điỂu vừa học đến múc độ nào, còn thiếu sót nào cần bổ khuyết. 4- Vê mặt phát triển năng lục nhận thúc: Kiểm tra, đánh giá giúp học sinh cỏ điỂu kiện tiến hành các hoạt động trí tuệ như ghi nhớ, tái hiện, chính xác hoá, khái quát hoá, hệ thống hoá kiến thúc, tạo điểu kiện cho học sinh phát triển tư duy sáng tạo, linh hoạt vận dụng kiến thúc để giải quyết các tình huổng thục tế. 4- Vê mặt giáo dục: Kiểm tra, đánh giá giúp học sinh cỏ tĩnh thần trách nhiệm cao trong học tập; cỏ ý chí vươn lên đạt nhũng kết quả cao hon; củng cổ lòng tin vào khả năng của mình; nâng cao ý thúc tụ giác; khắc phục tính chú quan tụ mãn trong học tập. - Đ ổi với giáo viên: Kiểm tra, đánh giá cung cấp cho giáo viên những thông tin “lìên hệ ngược ngoài" giúp nguửi dạy điỂu chỉnh hoạt động dạy. - Đổi với cán bộ quân lí giáo dục: Kiểm fra, đánh giá cung cấp cho cán bộ quân lí giáo dục những thông tin vê thục trạng dạy và học trong một đơn vị giáo dục để cỏ những chỉ đạo kịp thời, uổn nắn được những lệch lạc, khuyến khích, ho trợ những sáng kiến hay, bảo đẳm thục hiện tổt mục tìêu giáo dục. 2.3. ưai trò cùa kiềm trar đánh giá Trong nhà truủmg hiện nay, việc dạy học không chỉ chú trọng đến dạy cái gì mà cần quan tâm đến dạy học như thế nào. Đổi mỏi phương pháp dạy học là một yêu cầu cấp bách cỏ tính chất đột phá để nâng cao chất luợng dạy học. Đổi mói phương pháp dạy học đòi hối phẳi tiến hành một cách đồng bộ tù đổi mỏi nội dung chương trình sách giáo khoa, phuơng pháp dạy học cho đến kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học. Kiểm tra, đánh giá cỏ vai trò rất to lớn trong việc nâng cao chất lương đầo tạo. KỂt quả cửa kiểm tra, đánh giá là cơ sờ để điỂu chỉnh hoạt động dạy, hoạt động học và quản lí giáo dục. NỂu kiểm tra, đánh giá sai sẽ dẫn đến nhận định sai vê chất lượng đầo tạo, tác hại to lớn trong việc sú dụng nguồn nhân lục. Vậy đổi mỏi kiểm tra, đánh giá trờ thành nhu cầu búc thiết cửa ngành Giáo dục và toàn xã hội ngày nay. Kiểm tra, đánh giá đứng thục tế, chính sác và khách quan sẽ giúp người học tụ tin, hăng say, nâng cao năng lục sáng tạo trong họ c tập. Hoạt động 6. Tìm hiểu vị trí của hoạt động kiểm tra, đánh giá trong quá trình giáo dục. 1. NHIỆM vụ 16
11. Bạn hãy tham khảo những thông tin cơ bản dưới đây, trao đổi với đồng nhìệp, để 3QC định vị tri của hoat động kiểm tra, đánh giá trong quá trình giáo dục. 2. THÔNG TIN cơ BÀN Đầu tìên, dụa vào mục tìêu cửa dạy học, giáo viên đánh giá trinh độ xuất phát của học sinh (kiểm tra đầu vào) trên cơ sờ lập kế hoạch dạy học vê kiến thúc, rèn kỉ năng bộ môn và phát triển tư duy bộ môn. Kiến thúc khoá học lại được kiểm tra, đánh giá (đánh giá đầu ra) để phát hiện trình độ học sinh, điỂu chỉnh mục tìêu và đua ra chế độ dạy học tiếp theo. Quá trình này được thể hiện qua sơ đồ sau: Bản chất cửa khái niệm kiểm tra thuộc phạm tru phương pháp. Nỏ giữ vai trò lìên hệ ngược trong hệ điỂu hành quá trình dạy học. Nỏ cho biết những thông tin vê kết quả vận hành. N ỏ góp phần quan trọng quyết định cho sụ điỂu khiển tổi ưu cửa hệ (cả giáo viên và họ c sinh). Kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học là hết súc phúc tạp, luôn luôn chứa đụng những nguy cơ sai lầm, không chính xác. Do đồ người ta thường nói: “KiỂm tra, đánh giá" hoặc “đánh giá thông qua kiểm tra" để chúng tủ mổi quan hệ tương hỗ và thúc ítíy lẫn nhau giữa hai công việc này. 17
12. Hoạt động 7. Tìm hiểu mối quan hệ giữa giảng dạy và đánh giá. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo thông tin cơ bản duỏi đây , kết hợp với những điỂu đã biết, hãy nêu moi quan hệ giữa giảng dạy và đánh giá. 2. THÔNG TIN cơ BÀN * Giảng dạy và đánh giá thường được xem là hai mặt không thể tách rời cửa hoạt động dạy học và chứng cỏ tác dụng tương hỗ lẫn nhau. Hình 1 dưới đây giới thiệu một mô hình vê sụ tương tác giữa giảng dạy và các hoạt động khác nhau trong đánh giá cửa Rowntree - một trong những nhà nghìên cứu giáo dục lớn cửa Hoa Kỳ. 18
13. G G - - G - Ậ + ý*D\ /*D\ yrD\ '■ r ►A 1»T ►A ỊT T. ►A *T ►A ( A U G Ì X X X / X N Í - 417—-it *H—JE ifmii i. Mo hmh tiamg tác giữa giáng dạy với ỉdếm tra, đánh giả Ghi chú: - T (Teaching): giảng dạy. - A: đánh giá quá trình (Formative Assessment). - N: các tác động khác cửa hoạt động giảng dạy. - E (Evaluation): đánh giá tính hiệu quả cửa hoạt động giảng dạy. - D: (DiagnGsticappraẼaL): tìmhiỂuyéu cầu,ưu nhược điểm củanguửihọc. - G (Grading): cho điểm, xếp loại (hạng). * Những đặc điểm chính cửa mô hình: - Đánh giá học tập cần phải dụa trên nỂn tảng thông tin mà hoạt động giảng dạy cung cáp. - Chất lương giảng dạy đuợc phát triển lìên tục trên cơ sờ thưững xuyên xủ lí thông tin tù đánh giá học tập; tù sụ tìm hiểu yêu cầu, uu - nhược điểm cửa người học và tù đánh giá giảng dạy cùng các yếu tổ tác động đến học tập của nồ. - Điểm/xếp loại (hạng) chung cần phải dụa trên kết quả cửa chuỗi những đánh giá quá trình. 19
14. Hoạt động 8. Yêu cãu đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo thông tin cơ bản dưới đây để nêu yêu cầu cần phải đổi mỏi công tác kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thúc, kỉ năng trong Chương trình giáo dục phổ thông. 2. THÔNG TIN cơ BÀN * chuẫn ỉà nhũngỵêu cấir tiêu chí (gọi chung là yéu cầu) tuân theo những nguyên tấc nhất định, được dùng làm thước đo đánh giá hoạt động, công việc, sản phẩm cửa lĩnh vục nào đỏ. YêU cầu cồ thể đo được thông qua chỉ sổ thục hiện. YêU cầu được XEm như những “chốt kiểm soát" để đánh giá chất lượng đầu vào, đầu ra cũng như quá trình thục hiện. 20
15. * chuẫn ỉãến ứiúc, kĩ năng của chương trinh mòn học là yêu cầu cơ bản, tổi thiểu vê kiến thúc, kỉ năng cửa môn học mà học sinh cần phải và cỏ thể đạt được sau mãi chú đỂ của chương trình mòn học. chuẩn kiến thúc, kĩ năng của chương trình môn học đuợc trình bày theo chú đỂ ờ tùng lớp và ờ các lĩnh vục học tập. Rìêng yêu cầu về thái độ được sác định chung ờ phần “Mục tìêu" đổi với tùng khổi lớp hoặc đổi với cả cẩp học. Chuẩn kiến thúc, kỉ năng cửa chương trình môn học là thành phần cửa Chương trình giáo dục phổ thông nên việc chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo Chuẩn kiẾn thút; kỉ nàng sẽ tạo nên sụ thổng nhất, hạn chế tình trạng dạy học quá tải, đưa thêm nhiều nội dung nâng nỂ, quá cao so với Chuẩn kiến thúc, kỉ năng vào dạy học, kiểm tra, đánh giá; góp phần làm giảm tiêu cục cửa dạy thiêm, học thêm; tạo điểu kiện Cữ bản, quan trong để tổ chúc day học, kiểm tra, đánh giá và thi theo chuẩn kiến thúc, kỉ năng. Hoạt động 9. Tìm hiểu yêu cãu của Bộ Giáo dục và Đào tạo vẽ đổi mới oông tác kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo thông tin cơ bản sau để nêu những yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo vê đổi mỏi công tác kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thúc, kĩ năng cửa môn họ c. - Yêu cầu đổi mỏi công tác kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến ứiúc, kĩ năng cửa môn học: - Định hướng chỉ đạo đổi mới kiểm tra, đánh giá: 21
16. - Định hướng và yêu cầu chung vê đổi mới đánh giá trong chương trình giáo dục phổ thông: 2. THÔNG TIN cơ BÀN 2.1. Yêu cãu đối mới công tác kiềm tra, đánh giá theo chuẩn kiẽn thức, kĩ năng cùa môn học - Giáo viên đánh giá sát đúng trình độ học sinh với thái độ khách quan, công minh và hướng dẫn học sinh biết tụ đánh giá năng lục cửa mình; - Trong quá trình dạy học, cần kết hợp một cách hợp lí hình thúc tụ luận với hình thúc trắc nghiệm khách quan trong kiểm fra, đánh giá kết quả học tập cửa học sinh, chuẩn bị tổt cho việc đổi mói các kì thi theo chú trương cửa Bộ Giáo dụcvàĐào lạo. - Thục hiện đúng quy định cửa quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sờ, học sinh trung học phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hanh, tiến hành đú sổ lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kì, kiểm tra học kì cả lí thuyết và thục hành (vởicảcmôn thựcn^iiệm). - Điểm kiểm fra thục hành ịyôĩ cấc môn thực nghiệm): điểm hệ sổ 1; giáo viên cân cú vào quy trình thí nghiệm một bài thục hành (được thổng nhất trước trong toàn tỉnh) theo hướng dẫn, nồi thu và chấm lấy điểm thục hành. - Các bài kiểm tra định kì (kiểm tra 1 tiết kiểm tra học kì và kiểm tra cuổi năm học) cần được biên soạn trên cơ sờ thiết kế ma trận cho moi đẺ. - Bài kiểm tra 45 phút nên thục hiện ờ cả hai hình thúc: trắc nghiệm khách quan và tụ luận (tỉ lệ nội dung kiến thúc và điỂm phần trắc nghiệm khách quan tổi đa là 50%). Bài kiểm tra cuổi học kì nên tiến hành dưới hình thúc 100% tụ luận. Trong quá trình dạy học, giáo viên cần phải luyện tập cho học sinh thích úng với cẩu trúc đỂ thi và hình thúc thi tổt nghiệp phổ thông mà Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chúc hằng năm. 2.2. Định hướng chì đạo vê đối mới kiếm tra, đánh giá a. Các yêu cầu cơ bản của việc đánh giá - Đảm bảo tính khách quan, chính sác: Phản ánh chính sác kết quả như nỏ tồn tại, trên cơ sờ đổi chiếu với mục tìêu đỂ ra, không phụ thuộc vào ý muổn chú quan cửa người đánh giá. - Đảm bảo tính toàn diện: Đầy đủ các khia cạnh, các mặt cần đánh giá theo yéu cầu và mục đích. 22
17. - Đảm bảo tính hệ thống: Tiến hành lìên tục và đỂu đận theo kế hoạch nhất định, đánh giá thường xuyén, cỏ hệ thống sẽ thu được những thông tin đầy đủ, rõ ràng và tạo cơ sờ để đánh giá một cách toàn diện. - Đảm bảo tính công khai và tính phát triển: Đánh giá được tiến hành công khai, kết quả đuợc công bổ kịp thời, tạo ra động lục để thúc đẩy đổi tượng được đánh giá mong muốn vươn lên, cỏ tác dụng thúc đẩy các mặt tốt, hạn chế mặt xấu. - Đảm bảo tính công bằng: Đảm bảo lằng những học sinh thục hiện các hoạt động học tập với cùng một múc độ và thể hiện cùng một no lục sẽ nhận được kết quả đánh giá như nhau. b. Đmh hitóngchỉ đạo đốimới ỉdấĩi tra, đánh giá - Phải cỏ sụ hướng dẫn, chỉ đạo chãt chẽ cửa các cáp quản lí giáo dục. ĐổimớikiỂmtra, đánh giá lầ một bộ phận cửa đổi mới phương pháp dạy học nói liêng và đổi mới giáo dục phổ thông nói chung. Việc đổi mới phải đi tù tổng kết thục tiến để phát huy ưu điểm, khắc phục các biểu hiện hạn chế, lạc hậu, yếu kém trên cơ sờ đỏ tiếp thu vận dụng các thành tụu hiện đại cửa khoa học giáo dục trong nước và quổc tế vào thục tiến nước ta. Các cấp quân lí giáo dục chỉ đạo chãt chẽ, coi trọng hương dẫn các cơ quan quân lí giáo dục cắp dưới đến các truửng học, các tổ chuyên môn và tùng giáo viên trong việc tổ chúc thục hiện, sao cho đi đến tổng kết, đánh giá đuợc hiệu quả cuổi cùng. Thước đo thành công cửa các giải pháp chỉ đạo là sụ đổi mỏi cách nghĩ, cách làm cửa tùng giáo viên và các chỉ sổ nâng cao chất lượng dạy học. - Phải cỏ sụ ho trợ cửa đồng nghiệp, nhất là giáo viên cùng bộ môn: Đơn vị tổ chúc thục hiện đổi mỏi phương pháp dạy học, đổi mỏi kiểm tra, đánh giá là truủmg học, môn học với một điỂu kiện tổ chúc dạy học cụ thể. Do việc đổi mỏi kiểm tra, đánh giá phải gắn với đặc trung moi môn học, nên phải coi trọng vai trò của các tổ chuyên môn, là nơi trao đổi kinh nghiệm giải quyết mọi khỏ khăn, vương mấc. Trong việc tổ chúc thục hiện đổi mỏi kiểm tra, đánh giá, cần phát huy vai trò cửa đội ngũ giáo viên giỏi cỏ nhìỂu kinh nghiệm, giáo viên cổt cán chuyên môn để ho trợ giáo viên mủi, giấo viên tay nghề chưa cao, không để giáo viên nào phải đơn độc. Phải coi trọng hình thúc hội thảo, thao giảng, dụ giờ thăm lớp để rút kinh nghiệm kịp thòi, đánh giá hiệu quả tùng giải pháp cụ thể trong việc đổi mới phương pháp dạy học và đổi mỏi kiểm tra, đánh giá: kinh nghiệm ra đỂ sao cho bảo đâm chất lương, kinh nghiệm kết hợp hình thúc tụ luận với trắc nghiệm cho phù hợp với đặc trung bộ môn. - Cần lẩy ý kiến xây dụng cửa học sinh để hoàn thiện phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá: Đổi mới phương pháp dạy học vầ đổi mỏi kiểm tra, đánh giá chỉ mang lại kết quả khi 23
18. học sinh phát huy được vai trò tích cục, chú động, sáng tạo; biết đổi mủi phuơng pháp học tập; biết tụ học, tụ đánh giá kết quả học tập. Trong môi truững sư phạm thân thiện, việc thu thập ý kiến xây dung cửa học sinh để giúp giáo viên đánh giá đứng vê mình, tìm ra con đưững khấc phục các hạn chế, thiếu sót, hoàn thién phuơng pháp dạy học, đổi mỏi kiểm trạ đánh giá là hết súc cần thiết và là cách lầm mang lại nhiều lợi ích, phát huy mổi quan hệ thúc đẩy tương ho giữa người dạy và nguửi học. - Đổi mới kiểm tra, đánh giá phẳi đồng bộ với các khâu lìên quan và nâng cao các điỂu kiện bảo dâm chất lượng dạy học: Đổi mỏi kiểm tra, đánh giá gắn lìỂn với đổi mỏi phương pháp dạy học cửa giáo viên và đổi mỏi phương pháp học tập cửa học sinh; kết hợp đánh giá trong với đánh giá ngoài. Ở cáp độ thấp, giáo viên cỏ thể dùng đỂ kiểm tra cửa nguửi khác (cửa đồng nghiệp, do nhà trường cung cáp, tù nguồn dữ liệu trên các Website chuyên ngành) để kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cửa học sinh lớp minh. Ở cấp độ cao hơn, nhà trường cỏ thể trung cầu một truủmg khác, cơ quan chuyên mòn bên ngoài tổ chúc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cửa học sinh truửng mình. Đổi mới kiểm tra, đánh giá chỉ cỏ hiệu quả khi kết hợp đánh giá cửa giáo viên với tụ đánh giá cửa học sinh. Sau moi kì kiểm tra, giáo viên cần bổ tri thời gian trả bài, hướng dẫn học sinh tụ đánh giá kết quả làm bài, tụ cho điểm bài làm cửa minh, nhận xét múc độ chính sác trong chấm bài cửa giáo viên. Trong quá trình dạy học và khi tiến hành kiểm tra, đánh giá, giáo viên phải biết “khai thác lỗi" để giúp học sinh tụ nhận nõ sai sót nhằm rèn luyện phương pháp học tập, phuơng pháp tư duy. Chỉ đạo đổi mỏi kiểm tra, đánh giá phải đong thời với nâng cao phẩm chất và năng lục cửa đội ngũ giáo viên, đầu tư nâng cấp cơ sờ vật chất, trong đỏ cỏ thiết bị dạy học và tổ chúc tổt các phong trào thi đua mỏi phát huy đầy đủ hiệu quả. - Phát huy vai trò thúc đẩy cửa đổi mỏi kiểm tra, đánh giá đổi với đổi mỏi phương pháp dạy họ c: Trong mổi quan hệ hai chìỂu giữa đổi mỏi kiểm tra, đánh giá với đổi mỏi phương pháp dạy học, khi đổi mỏi mạnh mẽ phương pháp dạy học sẽ đật ra yêu cầu khách quan phải đổi mod kiểm tra, đánh giá, bảo đâm đồng bộ cho quá trinh hướng tới nâng cao chất lượng dạy học. Khi đổi mỏi kiểm tra, đánh giá bảo đảm yêu cầu khách quan, chính 3QC, công bằng sẽ tạo tìỂn đẺ 3ốy dụng mỏi trưững sư phạm thân thiện, tạo động lục mỏi thúc đẩy đổi mới phuơng pháp dạy học và đổi mói công tác quân lí. Tù đỏ, sẽ giúp giáo viên và các co quan quân lí sác định đứng đắn hiệu quả giảng dạy, tạo cơ sờ để giáo viên đổi mỏi phương pháp dạy học và các cấp quân lí đỂ ra giải pháp quân lí phủ hợp. 24
19. - Phải đua nội dung chỉ đạo đổi mỏi kiểm fra, đánh giá gắn với các phong trào khác trong nhà truửng: Phải đua nội dung chỉ đạo đổi mỏi kiểm tra, đánh giá vào trọng tâm cuộc vận động “Môi ứiầycô giảo ỉà mật tẩm gutmgẩcỊO đúc, tựhọc và sảng ừỹo " và phong trầo thi đua “XâyàựngtrKÒnghọc thân thiện, họcsmh tích cực1". Trong nhà truửng, hoạt động dạy họ c là trung tâm để thục hiện nhiệm vụ chính trị được giao, thục hiện sú mệnh “trồng nguửi". Hoạt động dạy học chỉ đạt hiệu quả cao khi tạo lập được mỏi truửng sư phạm lầnh mạnh, bầu không khí thân thiện, phát huy ngày càng cao vai trò tích cục, chủ động, sáng tạo của học sinh. Do đồ, phải đua nội dung chỉ đạo đổi mỏi phuơng pháp dạy học nói chung và đổi mới kiểm tra, đánh giá nói liêng thành trọng lâm cửa cuộc vận động “Môi ứiầycô giảo ỉà một tấm guong đạo đúc, tụ học và sảng tạo" và phong trào thi đua “Xây dựng tnàmg học thân ữiiện, học smh tích cực1". Cũng trong mổi quan hệ đỏ, bước phát triển cửa cuộc vận động và phong trào thi đua này sẽ tạo động lục thúc đẩy quá trình đổi mỏi phương pháp dạy họ c và đổi mỏi kiểm tra, đánh giá đạt được mục tìêu cuối cùng là thúc đẩy nâng cao chất lương giáo dục toàn diện. c. Mậtsốnhìêm vụ trong chỉ đạo đốimới kiểm tra, đánh gài * Các cáp quản lí giáo dục và các truửng phổ thông cần cỏ kế hoạch chỉ đạo đổi mỏi phuơng pháp dạy học, trong đỏ cỏ đổi mỏi kiểm tra, đánh giá trong tùng năm học và trong 5 năm tồi. KỂ hoạch cần quy định rõ nội dung các bước, quy trình tiến hành, công tác kiểm tra, thanh tra chuyên môn và biện pháp đánh giá chãt chẽ, hiệu quả cuối cùng thể hiện thông qua kết quả áp dụng cửa giáo viên. ĐỂ làm nõ cân cú khoa học cửa việc kiểm tra, đánh giá, cần tổ chúc cho đội ngũ giáo viên cổt cán và toàn thể giáo viên nắm vững công tác giáo dục phổ thông cửa cáp học, tù mục tìêu cáp học, cẩu trúc chương trình, chương trình các môn học, các hoạt động giáo dục và đặc biệt là chuẩn kiến thúc, kĩ năng, yêu cầu về thái độ đổi với người học. Phải khắc phục tình trạng giáo viên chỉ dụa vào sách giáo khoa để làm cân cú soạn bài, giảng dạy và kiểm tra, đánh giá đã thành thỏi quen, tình trạng này dẫn đến dìến giảng dàn trải dài dòng chua thục sụ bám sát chuẩn kiến thúc, kỉ năng, bám sát trọng tâm bài học. ĐỂ vừa coi trọng nâng cao nhận thúc vùa coi trọng đổi mỏi trong hoạt động kiểm tra, đánh giá cửa tùng giáo viên, phẳi lấy đơn vị trưững học và tổ chuyên môn là 25
20. đơn vị cơ bản triển khai thục hiện. - Các sờ giáo dục và đầo tạo cần chỉ đạo các truủmg phổ thông triển khai một sổ chuyên đỂ sinh hoạt chuyên môn sau đây (tD chúc theo cẩp: cẩp tổ chuyên môn, cáp trưững, theo các cụm và toàn tỉnh, thành phổ): - Vê nghiên cưu chương trình giáo dục phổ thông; Dụa vào chuẩn kiến thúc, kĩ năng và yéu cầu về thái độ đổi với nguửi học cửa các môn học và các hoạt động giáo dục; khai thác chuẩn để soạn bài, dạy học trên lớp và kiểm tra, đánh giá. - Vê phuơng pháp dạy học tích cục: Nhận diện phương pháp dạy học tích cục và cách áp dụng trong hoạt động dạy học, cỏ nghệ thuật bồi dưỡng tình cám húng thú học lập cho học sinh; phát huy quan hệ thúc đẩy giữa đổi mới kiểm tra, đánh giá vỏi đổi mới phương pháp dạy học. - Vê đổi mỏi kiểm tra, đánh giá: Nhận diện về kiểm tra, đánh giá trong phương pháp dạy học tích cục và cách áp dụng; kết họp đánh giá của giáo viên vỏi đánh giá của học sinh, kết họp đánh giá trong với đánh giá ngoài. - Vê kĩ thuật ra đỂ kiểm tra, đỂ thi: Kĩ thuật ra đỂ tụ luận, đỂ trắc nghiệm và cách kết hợp họp lí hình thúc tụ luận với hình thúc trắc nghiém cho phù hợp với nội dung kiểm tra và đặc trung mòn học; cách khai thác nguồn dữ liệu mò: Thư viện câu hỏi và bài tập, ngân hàng đỂ kiểm tra, đỂ thi trên các Website chuyên môn. - Vê sú dụng sách giáo khoa: Giáo viên sú dung sách giáo khoa và khai thác Chuẩn kiến thúc, kỉ năng cửa chương trình mòn học cho khoa học, sú dụng sách giáo khoa trên lớp và trong kiểm tra, đánh giá cho hợp lí. - Vê úng dụng công nghệ thông tin: úng dung công nghệ thông tin để sưu tàm tư liệu, úng dụng trong dạy học trên lớp, trong kiểm tra, đánh giá và quân lí chuyên môn cho khoa học, tránh lạm dụng công nghệ thông tin. 4- Vê hướng dẫn học sinh đổi mới phương pháp học tập: Giáo viên biết tụ đánh giá và thu thập ý kiến cửa học sinh đổi với phuơng pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá. Ngoài ra, cân cú tình hình cụ thể của minh, các truửng cỏ thể bổ sung một sổ chuy ên đẺ phù hợp, thiết thục đáp úng nhu cầu của giáo viên. Moi chuyên đỂ nhà truững cần chỉ đạo áp dụng thí điểm, xây dụng báo cáo kinh nghiệm và thảo luận, kết luận rồi nhân rộng kinh nghiém thành công, đánh giá hiệu quả moi chuyên đỂ thông qua dụ giờ thăm lớp, thanh tra, kiểm tra chuyên mòn. 26
21. Trên cơ sờ tiến hành của cáctruửng, các sờ giáo dục và đào tạo cỏ thể tổ chúc hội thảo khu vục hoặc toàn tỉnh, thành phổ, nhân rộng vững chắc kinh nghiệm tổt đã đúc kết được. Sau đỏ, tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên môn theo tùng chuyên đẺ để thúc đẩy giáo viên áp dung và đánh giá hiệu quả. * Phương pháp tD chúc thục hiện: Công tác đổi mỏi kiểm tra, đánh giá là nhiệm vụ quan trọng lâu dài nhưng phải cỏ biện pháp chỉ đạo cụ thể cỏ chìỂu sâu cho moi năm học, tránh chung chung theo kiểu phát động phong trào thi đua sôi nổi chỉ nhằm thục hiện một “chiến dịch" trong một thời gian nhất định. Đổi mới kiểm tra, đánh giá là một hoạt động thục tiến chuyên môn cỏ tính khoa học cao trong nhà trưững, cho nên phải đồng thời nâng cao nhận thúc, bổ sung kiến thúc, trang bị kỉ năng cho đội ngũ giáo viên, đông đáo học sinh và phải tổ chúc thục hiện đổi mod trong hành động, đổimcii cách nghĩ, cách làm, đồng bộ với đổi mới phương pháp dạy họ c, coi trong hưỏng dẫn, kiểm tra, giám sát, kiểm chứng kết quả để cúng cổ niỂm tin để tiếp tục đổi mỏi. Trong kế hoạch chỉ đạo, phẳi đỂ ra mục tìêu, bước đi cụ thể chỉ đạo đổi mỏi kiểm tra, đánh giá để thu được kết quả cuổi củng, phát động, xây dụng, cúng cổ thành nỂn nếp chuyên môn vững chắc trong hoạt động dạy học: - Trước hết, phải yỀu cầu và tạo điểu kiện cho tùng giáo viên nắm vững Chuẩn kiến thúc, kỉ năng và yêu cầu vê thái độ đổi với người học dã được quy định tại chương trình môn học vì đây là càn cứ phảp ỉí khảch quan để tiến hành kiểm tra, đánh giá. - FMi nâng cao nhận thúc vê mục tiêu, vai trò vầ tầm quan trong cửa kiểm tra, đánh gĩá, sụ cần thiết khách quan phẳi đổi mod kiểm tra, đánh giá, bảo đâm khách quan, chính sác, công bằng để nâng cao chất lương dạy học. - Phải trang bị các kiến thúc và kỉ năng tổi cần thiết cỏ tính kỉ thuật vê kiểm tra, đánh giá nòi chung và các hình thúc kiểm fra, đánh giá nòi riêng, trong đỏ đặc biệt là kỉ thuật ra đỂ trắc nghiệm, giới hạn áp dụng hình thúc trắc nghiệm trong kiểm tra, đánh giá. Đây là công tác cỏ tầm quan trọng đặc biệt vì trong thục tế, đa sổ giáo viên chua được trang bị kỉ thuật này khi được đầo tạo ờ truửng sư phạm, nhưng chưa phải địa phương nào, trường phổ thông nào cũng đã giải quyết tốt. vẫn còn một bộ phận không ít giáo viên phẳi tụ tìm hiểu để tiếp cận hình thúc trắc nghiệm, dẫn đến chất lượng đỂ trắc 27
22. nghiệm chua cao, chua phù hợp với nội dung kiểm tra và đặc trung bộ môn, không ít truủmg họp cỏ tình trạng lạm dụng trắc nghiệm. - Phải chỉ đạo đổi mỏi kiểm fra, đánh giá theo chuyên đẺ cỏ chiẻu sâu cần thiết, coi trọng phổ biến kinh nghiệm tổt và tàng cưững tháo gỡ khỏ khăn, vưóng mắc thông qua sinh hoạt tổ chuyên mòn giữa các giáo viên cùngbộmỏn. - Các cẩp quân lí phẳi coi trọng s ơ kết, tổng kết, đúc rút kinh nghiệm, nhân điểnhình tập thể, cá nhân tiên tiến trong đổi mủi kiểm tra, đánh giá. Trong mỗi năm học, các cấp quân lí tổ chúc các đọrt kiểm tra, thanh tra chuyên đẺ để đánh giá hiệu quả đổi mỏi kiểm tra, đánh giá ờ các trưững phổ thông, các tổ chuyên mòn và tùng giáo viên. Thông qua đỏ, rút ra kinh nghiệm chỉ đạo, biểu dương khen thường các đơn vị, cá nhân làm tốt, uổn nắn các biểu hiện bảo thú, ngại đổi mỏi hoặc thiếu trách nhiệm, bàng quan, thử ơ. * Trách nhiệm tổ chúc thục hiện: - Trách nhiệm cửa Sờ Giáo dục và Đào tạo: 4- Cụ thể hoá chú trương chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo vê đổi mỏi kiểm tra, đánh giá, đua công tác chỉ đạo đổi mỏi phương pháp dạy học, trong đỏ cỏ đổi mỏi kiểm tra, đánh giá làm trọng lâm cửa cuộc vận động “Môi thầy cà gũỉo ỉà một tấm guong đọa đúc, tựhọc HỂ sáng tạo "và phong trào thi đua “Xâyảựng trLÒmghọc thân thiện, học smh tích cực" vời mục tiêu xây dụng môi trưững sư phạm lành mạnh và phát huy vai trò tích cục, tinh thần húng thu, chú động, sáng tạo trong học tập cửa học sinh. +- Lập kế hoạch chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học, đổi mỏi kiểm fra, đánh giá dài hạn, trung hạn và năm học, cụ thể hoá các trọng tâm công tác cho tùng năm học: 4- Xác định rõ mục tìêu cần đạt được, nội dung, đổi tượng, phương pháp tổ chúc bồi dương, hình thúc đánh giá, kiểm định kết quả bồi dương; lồng ghép việc đánh giá kết quả bồi duõng với việc phân loại giáo viên, cán bộ quân lí cơ sờ giáo dục hằng năm theo chuẩn đã ban hành. 4- Xây dụng đội ngũ giáo viên cổt cán, vững vàng cho tùng bộ môn và tập huấn nghiệp vụ về đổi mỏi phương pháp dạy học, đổi mỏi kiểm tra, đánh giá cho những người làm công tác thanh tra chuyên môn. +- Tăng cường đầu tưdụng co sô vật chất, thiết bị dạy học để tạo điỂukiện thuận lơi diD việc đổi mỏi phương pháp dạy ho c, đổi mỏi kiểm tra, đánh giá. 4- Giới thiệu các điển hình, tổ chúc trao đổi, phổ biến và phát huy tác dụng cửa các gương điển hình vê đổi mỏi phương pháp dạy học, đổi mỏi kiểm tra, đánh giá. 4- TỔ chúc tổt việc bồi đưõng giáo viên; Trước hết, cần tổ chúc sú dụng tài liệu 28
23. “Hi.ởngdẫn ửiực. hiện chuẫn ỉãến ihúc, kĩ năng của chương trinh gịáo dục phổ thông" do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, sớm chấm dút tình trạng giáo viên chỉ dụa vào sách giáo khoa như một cân cú duy nhất để dạy học và kiểm tra, đánh giá, không cỏ điỂu kiện và thỏi quen tiếp cận nghiên cúu nắm vũng chuẩn kiến thúc, kỉ năng của chương trinh mòn ho c. 4- Tăng cường khai thác công nghệ thông tin trong công tác chỉ đạo và thông tin vê đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá: 4- Lập chuyên mục trên Website cửa sờ giáo dục và đầo tạo vê phuơng pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá, lập nguồn dữ liệu vê thư viện câu hỏi, bài tập, đẺ kiểm tra, giáo án, kinh nghiệm, các vân bản hướng dẫn đổi mỏi phương pháp dạy học, kiểm fra, đánh giá, các video bài giảng minh hoạ +- Thí điểm hình thúc dạy học qua mạng (Learning online) để hỗ trơ giáo viên, học sinh trong giảng dạy, học tập, ôn thi. 4- Chỉ đạo phong trào đổi mói phương pháp học tập để phát huy vai trò tích cục, chú động, sáng tạo trong học tập và rèn luyện đạo đúc cửa học sinh, gắn với chổng bạo lục trong trường học và các hành vĩ vĩ phạm quy định cửa ĐiỂu lệ nhà trường. - Trách nhiệm cửa nhà trưững, tổ chuyên mòn và giáo viên: +- Trách nhiệm cửa nhà truủmg; 4- Cụ thể hoá chú trương cửa Bộ Giáo dục và Đào tạo, sờ Giáo dục và Đào tạo vê chỉ đạo đổi mỏi phuơng pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá đua vào nội dung các kế hoạch dài hạn, trung hạn và năm học cửa nhà truủmg với các yêu cầu đã nêu. Phải đỂ ra mục tìêu phấn Mu tạo cho được buỏc chuyển biến trong đổi mói phuơng pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá; kiên trì hướng dẫn giáo viên thục hiện, kịp thời tổng kết, rút kinh nghiệm, nhân điển hình tìên tiến và chăm lo đầu tư sây dụng cơ sờ vật chất, thiết bị dạy học phục vụ đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiỂm tra, đánh giá. • Tổ chúc hợp lí việc lẩy ý kiến của giáo viên và học sinh vê chất lượng giảng dạy, giáo dục cửa tùng giáo viên; đánh giá sát dung trình độ, năng lục đổi mới phuơng pháp dạy học, đổi mỏi kiểm tra, đánh giá cửa tùng giáo viên trong trưững, tù đỏ kịp thời động viên, khen thường những giáo viên thục hiện đổi mới phương pháp dạy học cỏ hiệu quả. • Tổ chúc tổt công tác bồi dưỡng giáo viên: ■S Trước hết, phải tổ chúc cho giáo viên nghìên cứu nắm vững chuẩn kiến thúc, kĩ năng cửa chương trình, tích cục chuẩn bị thiết bị dạy học, tụ làm đồ dùng dạy học để triét để 29
24. chổng “dạy chay", khai thác hồ sơ chuyên môn, chọn lọc tư liệu lìên hệ thục tế nhằm kích thích húng thú học tập cho học sinh. ■S Nghìên cứu áp dụng phuơng pháp dạy học tích cục vào điỂu kiện cụ thể cửa lớp; nghìên cứu tâm lí lứa tuổi để vận dụng vào hoạt động giáo dục và giáng dạy. Nghiên cứu các kỉ nàng, kỉ thuật dạy học và kỉ nâng tổ chúc các hoạt động cho học sinh. Tổ chúc cho giáo viên học ngoại ngũ, tin học để làm chú các phương tiện dạy học, úng dụng công nghé thông tin, khai thác internet phục vụ việc học tập nâng cao trình độ chuyên môn. ■S Hướng dẫn giáo viên lập hồ sơ chuyên môn và khai thác hồ sơ để chú động lìên hệ thục tế dạy học, bồi dưỡng tình cám húng thú học tập cho học sinh. • Tổ chúc dìến đần vê đổi mói phương pháp dạy học, đổi mới kiỂm tra, đánh giá cửa giáo viên, diên đan đổi mỏi phương pháp học tập cho học sinh; ho trơ giáo viên về kỉ thuật ra đỂ tụ luận, trắc nghiệm, cách kết hợp hình thúc tụ luận với trắc nghiệm sao cho phù hợp với nội dung kiểm tra và đặc trung của môn học. • Kiểm tra các tổ chuyên mòn và đánh giá hoạt động sư phạm của giáo viên: ■S Kiểm tra công tác b ồi dưỡng và tụ b ồi dưỡng cửa giáo viên, kịp thời động viên mọi cổ gắng sáng tạo, uổn nắn các biểu hiện chú quan tụ mãn, bảo thú vầxủli mọi hành vĩ thiếu tinh thần trách nhiệm. ■S Tiến hành đánh giá phân loại giáo viên theo chuẩn đã ban hành một cách khách quan, chính xác, công bằng và sú dụng làm cân cú để thục hiện chính sách thi đua, khen thường. • Phổi hợp với ban đại diện cha me học sinh để quản lí học tập học sinh ờ nhà, bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh học lục yếu kém, giảm lưu ban, bỏ học. • Duy trì kỉ cương, nền nếp và kỉ luật tích cục trong nhà trường, kiên quyết chổng bạo lục trong truửng học và mọi vĩ phạm quy định cửa ĐiỂu lệ nhà truủmg, củng cổ vàn hoá học đuửng tạo thuận lợi để tiếp tục đổi mỏi phương pháp dạy họ c, kiểm tra, đánh giá. • Tổ chúc phong trào đổi mới phương pháp học tập để thúc đẩy tinh thần tích cục, chú động, sáng tạo và lẩy ý kiến phân hồi cửa học sinh vê phương pháp dạy họ c, kiểm tra, đánh giá cửa giáo viên. • Khai thác công nghệ thông tin trong công tác chỉ đạo đổi mỏi phuơng pháp dạy họ c, kiểm tra, đánh giá: ■S Lập chuyên mục trên website cửa truững về phương pháp dạy họ c và kiểm tra, đánh giá, lập nguồn dữ liệu về câu hối và bài tập, đỂ kiểm tra, giáo án, kinh nghiệm, các vàn bản huỏng dẫn đổi mỏi phuơng pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, các video bài 30
25. giảng minh hoạ ■S Thí điểm hình thúc dạy học qua mạng LAN cửa trường (Learning online) để giáo viên giỏi, chuyên gia ho trơ giáo viên, học sinh trong giảng dạy, học tập, ôn thi. 4- Trách nhiệm cửa tổ chuyên môn: • Đơn vị tổ chúc bồi dưỡng thường xuyên quan trọng nhất là các tổ chuyên mòn. cần coi trọng hình thúc tổ chúc cho giáo viên tụ học, tụ nghiên cúu, sau đỏ giáo viên cỏ kinh nghiệm hoặc giáo viên cổt cán chú trì thảo luận, giải đáp thắc mấc, trao đổi kinh nghiệm. Sau khi nghìên cứu moi chuyên đỂ, cần tổ chúc dụ giờ, rút kinh nghiệm để hỗ trơ giáo viên thục hiện đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá. • Tổ chúc cho giáo viên nghìên cúu nắm vũng chuẩn kiến thúc, kỉ năng cửa chương trình môn học và hoạt động giáo dục minh phụ trách và tổ chúc đỂu đận việc dụ giữ và rút kinh nghiêm, giáo dục ý thúc khiêm tổn học hỏi và sẵn sàng chia se kinh nghiệm; thảo luận cách giải quyết những vấn đỂ mỏi, vấn đỂ khò , phát huy các hoạt động tương tác và hợp tác trong chuyên môn. • ĐỂ xuất với ban giám hiệu về đánh giá phân loại chuyên môn giáo viên một cách khách quan, công bằng, phát huy vai trò giáo viên giỏi trong việc giúp đỡ giáo viên năng lục yếu, giáo viên mỏi ra trưững. • Phản ánh, đẺ xuất vỏi nhà truững vê công tác chuyên môn và công tác bồi duõng giáo viên, phát hiện và đỂ nghị nhân điển hình tìên tiến vê chuyên môn, cung cáp các giáo án tốt, đỂ kiểm tra tổt để các đồng nghiệp tham khảo. • Đánh giá đứng đắn và đẺ xuất khen thuờng những giáo viên thục hiện đổi mỏi phương pháp dạy họ c, đổi mỏi kiểm tra, đánh giá cỏ hiệu quả. 4- Trách nhiệm cửa giáo viên: • Moi giáo viên cần sác định thái độ cầu thị, tinh thần học suổt đòi, không chú quan thỏa mãn; tụ giác tham gia các lớp bồi dưỡng, tụ bồi dương thường xuyên và sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ giáo viên cổt cán chuyên môn khi được lụa chọn; kiên trì vận dụng những điỂu đã học để nâng cao chất lượng dạy học. • Phấn đấu thục sụ nắm vững nội dung chương trình, đổi mới phuơng pháp dạy học và kiỂm fra, đánh giá, rèn luyện kỉ năng, kỉ thuật dạy học (trong đỏ cỏ kĩ năng úng dụng công nghệ thông tin, khai thác Internet ), tích luỹ hồ sơ chuyên môn, tạo đuợc uy tín chuyên môn trong tập thể giáo viên và học sinh, không ngùng nâng cao trình độ các lĩnh vục hỗ trơ chuyên môn như ngoại ngũ, tin học. • Thục hiện đổi mới phương pháp dạy học cửa giáo viên phẳi đi đôi với hướng dẫn học sinh lụa chọn phương pháp học tập họp lí, biết tụ học, tụ đánh giá, tụ chú, khìêm tổn tiếp thu ý kiến cửa đồng nghiệp và cửa học sinh về phương pháp dạy học, kiểm fra, đánh giá của minh để điỂu chỉnh. 31
26. • Tham gia dụ giữ cửa đồng nghiẾp, tiếp nhận đồng nghiép dụ giữ của minh, thẳng thắn góp ý kiến cho đong nghiệp và khìêm tổn tiếp thu góp ý cửa đồng nghiệp; tụ giác tham gia hội giảng, thao giảng, thi giáo viên giỏi, báo cáo kinh nghiệm để chia se, học hối kinh nghiệm nhằm trau dồi năng lục chuyên môn. Trong quá trình đổi mỏi sụ nghiệp giáo dục, việc đổi mỏi phuơng pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá là giải pháp then chổt để nâng cao chất lượng dạy học nói liêng và chất luợng giáo dục toàn diện nói chung. Đây là một yêu cầu vùa cáp bách vừa lâu dài, đòi hỏi phải chỉ đạo chãt chẽ, lìên tục và phải động viên mọi sụ kiên trì no lục sáng tạo cửa đội ngũ giáo viên, lôi cuổn sụ hường úng của đông đảo học sinh. ĐỂ tạo điỂu kiện thục hiện cỏ hiệu quả chú trương đổi mỏi phuơng pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá, phải tùng bước nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên, đồng thòi tàng cường đầu tư xây dụng cơ sờ vật chất, nhất là thiết bị dạy học. Các cơ quan quản lí giáo dục phẳi lồng ghép chãt chẽ công tác chỉ đạo đổi mỏi phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá với việc tổ chúc thục hiện cuộc vận động “Moi thầy cô giáo là một tán gương đạo đúc, tụ học và sáng tạo" và phong trào thi đua “Xây dụng trưững học thân thiện, học sinh tích cục" để tùng buỏc nâng cao chất luợng giáo dục toàn diện, đáp úng yêu cầu cửa sụ nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nuỏc và hội nhâp quổc tế. ả. Nội ảimg đành giá N ôi dung đánh giá là sụ cụ thể hoá mục tìêu đánh giá và được biểu đạt thành các chuẩn đánh giá. Theo định nghĩa khái quát nhất, chuẫn ỉà cải đểỉàm cân cứ so sành. - Chuẩn được hiểu theo nghĩa là múc tổi thiểu mà học sinh cỏ thể và cần phải đạt được, là cụ thể hoá cửa mục tìêu giáo dục mà người học cần đạt. - c huẩn kiến thúc, kỉ năng của chương trình môn họ c được trình bầy theo chú đỂ ờ tùng lớp và ờ các lĩnh vục học tập. Rìêng yêu cầu vê thái độ được xác định chung ờ phần “Mục tìêu" đổi với tùng khiổĩ lớp hoặc đổi với cả cáp học. - Chuẩn còn là cân cú để biên s Gạn sách giáo khoa, để quân lí chỉ đạo thục hiện Chương trình giáo dục phổ thông và để đánh giá kết quả học tập cửa học sinh nhằm đâm bảo sụ thống nhất trên phẹm vĩ toàn quổc. Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chuẩn kiến thúc, kỉ năng cho các bậc học tù Mầm non đến Trung học phổ thông làm cơ sờ để giáo viên và học sinh định hướng hoạt động dạy và học của minh. 2.3. Định hướng và yêu cãu chung vê đối mới đánh giá trong chương trình giáo dục phô'thông 32
27. * Định hướng và yéu cầu chung vê đổi mới đánh giá được trình bầy nõ trong chuơng trình giáo dục phổ thông (ban hành theo Quyết định sổ 16 /2006 /QĐ- BGDĐT ngày 05/5/2006). Cụ thể là: - Đánh giá kết quả giáo dục cửa học sinh ờ các môn học và hoạt động giáo dục trong moi lóp và cuổi cấp học nhằm sác định múc độ đạt đuợc mục tìêu giáo dục phổ thông, làm cân cú để điỂu chỉnh quá trình giáo dục, góp phần nâng cao chất luợng giáo dục toàn diện, động viên, khuyến khích học sinh chăm học và tụ tin trong học tập. - Đánh giá kết quả giáo dục các mòn học, hoạt động giáo dục trong moi lớp họ c và cuổi cáp cần phải: 4- Bảo đảm tính khách quan, toàn diện, khoa học và trung thục. 4- Căn cú vào Chuẩn kiến thúc, kỉ năng và yêu cầu vê thái độ cửa tùng môn học và hoạt động giáo dục ờ tùng lớp, cẩp học. 4- Phổi hợp giữa đánh giá thuửng xuyên và đánh giá định kì, giữa đánh giá cửa giáo viên và tụ đánh giá của học sinh, giữa đánh giá cửa nhà trưững và đánh giá cửa gia đình, cộng đồng. 4- KỂt hợp giữa hình thúc trắc nghiệm khách quan, tụ luận và các hình thúc đánh giá khác. - Sú dụng công cụ đánh giá thích hợp. - Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định việc đánh giá bằng điểm kết hợp với nhận xét cửa giáo viên hoặc chỉ đánh giá bằng nhận xét cửa giáo viên cho tùng môn học và hoạt động giáo dục. Sau mãi lớp và sau cáp học cỏ đánh giá, xếp loại kết quả giáo dục cửa học sinh. * Định hướng và yéu cầu chung vê đổi mỏi đánh giá còn đuợc trình bầy nõ trong Thông báo sổ 2S7/TB-BGDĐT ngày 05/5/3009 cửa Bộ Giáo dục và Đào tạo, cụ thể là: - Đổi mới đánh giá phải gan với việc thục hiện cuộc vận động “Nôi không vời tiêu cục ữvng íhi cử và bệnh thành tích ữvng giáo dục" và gắn với phong trào thi đua “Xây dựng ũuòng học ứiân thiện, học smh tích cục". Coi trọng việc phân tích kết quả kiểm tra, qua đỏ giáo viên điẺu chỉnh hoạt động dạy học, hướng dẫn giúp đỡ học sinh phát huy điỂm mạnh, khắc phục điỂm yếu trong học tập. Các cẩp quân lí cũng điỂu chỉnh các hoạt động dạy và học, kiểm tra, đánh giá một cách kịp thời. 33
28. - Thục hiện đứng quy định cửa quy chế đánh giá, xếp loại học sinh; đâm bảo tính khách quan, chính sác, công bằng. - Phải đâm bảo sụ cân đổi các yéu cầu kiểm tra về kiến thúc (nhớ, hiểu, vận dung), rèn luyện kỉ năng và yéu cầu về thái độ với học sinh và huóng dẫn học sinh biết tụ đánh giá kết quả học tập, rèn luyện năng lục tụ học và tư duy dộc lập. Hoạt động 10. Tìm hiểu những cơ sở của việc đánh giá kết quả học tập của học sinh. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo những thông tin cơ bản dưỏi đây , nêu cơ sờ để đánh giá kết quả học tập cửa học sinh. 2. THÔNG TIN cơ BÀN ĐỂ đánh giá kết quả học tập cửa học sinh cần dụa vào mục tìêu môn học, mục đích học tập và mổi quan hệ giữa mục tìêu cửa mòn học, mục đích học tập và đánh giá kết quả học tập: - Mục tìêu cửa môn học là những điểu học sinh cần phẳi đạt đuợc sau khi học xong môn học, bao gồm các thành tổ: 4- Hệ thổng các kiến thúc khoa học, gồm cả các phương pháp nhận thúc. 4- Hệ thổngkĩnăng, kĩ sảo. +- Khả năng vận dụng kiến thúc vào thục tế. 4- Thái độ, tình cám đổi với nghỂ nghiệp, đổi với xã hội. - Mục đích học tập là những điỂu học sinh cần cỏ được sau khi đã học XDng một đơn vị kiến thúc, một quy tấc nào đỏ. Mục đích học tập cỏ thể bao gồm các phần sau íêy: 4- Lính hội tri thúc cửa nhân loại nhằm đáp úng nhu cầu nhận thúc về tụ nhìên và xã hội. +- Trang bị kiến thúc để đắp úng nhu cầu vê thi tuyển, nghề nghiệp và nhu cầu cuộc sổng. 4- Thu thập những kinh nghiệm sáng tạo để cỏ thể độc lầp nghiên cứu và hoạt động sau này. Giữa mục tiêu cửa môn học, mục đích học lập và đánh giá kết quả học tập cỏ mổi quan hệ chãt chẽ với nhau. NỂu mục tìêu cửa môn học và mục đích học tập được sác định đứng đắn thì chứng ho trợ cho nhau trong việc đánh giá, đạt được yêu cầu đỂ ra 34
29. cửa công việc đánh giá kết quả học tập của học sinh. Mục tìêu của môn học và mục đích học tập là cơ sờ cho việc xác định nội dung chương trình, phương pháp và quy trình dạy học và học tập. Đồng thòi nỏ cùng là Cữ sờ để chọn phuơng pháp và quy trình đánh giá kết quả học tập cửa học sinh. Đánh giá kết quả học tập dụa trên tìêu chí cửa mục tìêu dạy học sẽ nhận đuợc thông tin phân hồi chính xác nhằm bổ sung, hoàn thiện quá trình giáo dục. Hoạt động 11. Tìm hiểu những yêu cãu cãn đạt được của việc kiểm tra, đánh giá. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo những thông tin cơ bản dưỏi đây và cho biết những yêu cầu cần đạt được cửa việc kiểm tra, đánh giá. 2. THÔNG TIN cơ BÀN 35
30. Trong một phúc trình cửa uỷ ban Quổc tế về giáo dục cho thế kỉ XXI cửa UNESCO cồ xác định bổn trụ cột của một nền giáo dục là: Học để biết, học để làm, học để chung sống và học để khẳng định mình - Học để biết nói lên yéu cầu về mặt trí tuệ, bao gồm những kiến thúc cỏ thể giúp người học cỏ thể vuơn lên trong học tập, trong hoạt động nghề nghiệp, và họ c tập suổt đừi. - Học để ỉàm đòi hỏi sụ thành thạo của các kỉ năng, thao tác cũng như phương pháp tư duy. Việc học để làm yêu cầu học toàn diện về chất, nhằm giúp người học phát triển nhân cách hoàn chỉnh. - Học đổ chung sổng nhấn mạnh mục đích đầo tạo ra những con người biết cách sổng và biết cách làm việc với những người xung quanh. - Học đổ khẳng đĩnh nành nhài mạnh đến giá trị sổng: dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước tập thể và xã hội. Bổn trụ cột nói trên là định hướng cho hoạt động giáo dục ờ mọi cẩp, trong đỏ cỏ hoạt động đánh giá. Như vậy, ngoài các yêu cầu vê sụ đa dạng cửa năng lục nhận thúc (nhận biết, hiểu, áp dụng, phân tích, đánh giá ), phương pháp và nội dung đánh giá còn cần phải huỏng đến những mục tìêu đắp úng cả bổn trụ cột trên, cỏ thể xem đây là những định hướng thể hiện tính nhãn bản cửa đánh giá học tập vì chứng huỏng đến sụ phát triển toàn diện cửa con người. Lâu nay, hoạt động đánh giá ờ mọi cẩp học thuửng tập trung chú yếu vào mục tìêu “học để biết", thú yếu cho “học để làm". Yêu cầu “học để chung sổng" và “học để tụ khẳng định mình" hầu như không được đỂ cập tới. ĐiỂu này đã góp phần không ít vào một thục trạng hiện nay là rất nhìỂu sinh viên ờ các trưững đại học học tập thụ động, rất nhìỂu sinh viên tổt nghiệp kém năng động trong môi truửng làm việc tập thể. Lục luợng lao động Việt Nam cồ ưu điểm là khéo léo, cần cù chịu khỏ, nhưng ngược lại tinh thần họp tác trong lao động thì lại yếu. cỏ một thục tế hiện nay là lao động Việt Nam khi làm việc theo nhỏm, tập thể, tính hợp tác rất kém. Tất nhìên, để đánh giá được hai mục tìêu sau, cần phải cỏ tương úng các phương pháp giáo dục thích hợp. chứng ta không thể đánh giá vê những điỂu mà nguửi học không đuợc trang bị. cỏ nhìỂu cách tổ chúc dạy học hướng đến sụ phát triển toàn diện cửa người học. ỈVghiên cứu tnàmghợp (Case Study) và Dạy học dựa tìén vấn đề (Problem - based Learning) cỏ thể được coi là những phương pháp dạy học hướng đến mục tìêu giúp người học biết cách sổng và làm việc củng vỏi nhau. 36
31. Hoạt động 12. Tìm hiểu việc triển khai kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh trung học phổ thông. 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tìm hiểu quy trình đánh giá kết quả học tập cửa học sinh trung học phổ thông và các thông tin cơ bản dưới đây để cho biết: - Quy trình đánh giá là gì? - Quy trình biên soạn đỂ kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh trung học phổ thông là như thế nào? 2. THÔNG TIN cơ BÀN 2.1. Quy trình đánh giá chung Quy trình đánh giá gồm những nội dung sau: * Trinh bày vấn đề và mực đích đảnh gũi: - Đánh giá cái gì? 37
32. - Đánh giá để làm gì? - KỂt quả đánh giá s ẽ đuợc sú dụng thế nào? - Ai cỏ khả năng sú dụng kết quả đánh giá? * xảc ẩmh đối Íĩíọrig, phạm vĩ và ữnh vực đảnh gĩả: Đổi tương, phạm vĩ và lĩnh vục đánh giá cần đuợc mò tả kĩ để tránh nhàm lẫn, thu hẹp hoặc mờ rộng việc đánh giá (ví dụ một ngành học, một cấp học hoặc một môn học, một dụ án; trong 10 năm hoặc một năm, một tháng; trong cả nước hay một tỉnh ). * Lỉệt kê cảc ổiều ỉdện tổi thiểu: Đây không phải là công đoạn nằm trong quy trinh 38
33. nhưng lại cỏ vai trò quyết định sụ thành bại hay chất lượng cửa việc đánh giá. Các điẺu kiện đỏ là: những nguửi trong nhỏm đánh giá, những nhiệm vụ của tùng nguữi; kinh phí và các phương tiện vật chai; khung thời gian; phạm vĩ thu thập các thông tin cần thiết * xảc đĩnh cảc ỉoại hình và kĩ ứiuậtẩảnh gũi: Trong giáo dục phổ thông, chứng ta thấy cỏ nhìỂu loại đánh giá; - Đánh giá chẩn đoán. - Đánh giá tổng kết. - Đánh giá hình thành. Phân tích kĩ, loại nào cũng xuất phát tù chúc năng, nhiệm vụ hay mục đích nầo đồ. * Khai ứiảc và xử ỉí thông tm: Việc khai thác dìến ra trên cơ sờ những hiểu biết von cỏ bằng những phương pháp, công cụ phù họp với đổi tương và tình huống cụ thể. Khâu xủ lí thông tin với các quá trình định lượng và định tính vùa phụ thuộc vào mục đích, chất lương của khâu trước, vùa phải cân cú vào những quan niệm, nguyên tấc khoa học. 2.2. Quy trình biên soạn đề kiếm tra trong jk/ê>7í tra, đánh giá tồng kẽt * xảc đĩnh mực tiêu của đề ỉdểm tra: ĐỂ kiểm tra là một công cụ đánh giá kết quả học lập sau khi học xong một chú đỂ, một chương, một học kì hay toàn bộ chương trình một lớp, một cáp học. Căn cú vào chuẩn chương trinh và thục tế học tập cửa học sinh để chọn lụa mục tìêu. * xảc đĩnh chuẫn ỉãSi thức, kĩ năng: ĐỂ xác định nội dung đỂ kiểm tra cần liệt kê chi tiết các chuẩn kiến thúc, kĩ năng cửa phần chương trình tương úng để đánh giá kết quả học tập cửa học sinh. * Thiết ỉập ma trận hai chiều: - Lập một bảng cỏ hai chìỂu. Một chìỂu thuửng ]à nội dung hay mạch kiến thúc chính cần đánh giá. Một chìỂu là các cẩp độ nhận thúc của học sinh đánh giá theo các cẩp độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng. - Trong moi ô là sổ lượng câu hỏi và hình thúc câu hỏi. Quyết định sổ lượng câu hối cho tùng mục tìêu tuy thuộc vào cáp độ quan trọng cửa mục tìêu đỏ và lương thời gian 39
34. làm bài kiểm tra và trọng sổ điỂm quy định cho tùng mạch kiến thúc, tùng cáp độ nhận thúc. - Công đoạn trên được tiến hành qua những bước cơ bản sau: 4- Bước 1: Xác định trọng sổ điểm cho tùng mạch kiến thúc: Căn cú vào sổ tiết quy định trong phân phổi chương trinh, cân cú vào cáp độ quan trọng của moi mạch kiến thúc trong chương trình mà sác định sổ điểm tương úng cho tùng mạch. 4- Bước 2: xác định trọng sổ điểm cho tùng hình thúc câu hối: nếu kết hợp cả hai hình thúc trắc nghiệm khách quan và tụ luận trong cùng một đỂ thì cần sác định tỉ lệ trọng sổ điỂm giữa chúng sao cho thích hợp. 4- Bước 3: Xấc định trọng sổ điễm cho tùng cấp độ nhận thúc: ĐỂ dâm bảo phân phổi điểm sau khi kiểm tra cỏ dang chuẩn hoặc tương đổi chuẩn, việc xác định trọng sổ điễm giữa ba cẩp độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng theo thú tụ đỏ nên theo tỉ lệ: 3 : 4 : 3, túc là cẩp độ nhận thúc trung bình (thông hiểu) sẽ đuợc dành cho nhìỂu điểm hơn hoặc bằng các cấp độ khác. 4- Bước 4: xác định sổ lương câu hối cho tùng ô trong ma trận. Căn cú vào các trọng sổ điểm đã sác định ờ trên mà định sổ câu hối tương úng, trong đỏ moi câu hối dạng trắc nghiệm khách quan phải cỏ sổ điỂm như nhau. Tuy nhìên cân cú vào mục đích của kì kiểm tra, tình hình cụ thể ờ tùng địa phương mà cỏ thể sác định các tỉ lệ trên sao cho thích hợp. • 'ĩìũ-ết kếaầỉ hói theo ma trận: Cấp độ khỏ cửa câu hối được thiết kế theo hệ thống chuẩn kiến thúc, kĩ năng đã được xác định ờ bước 2; hình thúc câu hối dạng tụ luận hay trắc nghiệm khách quan dụa trên ma trận đã sác định ờ bước 3. • xâydựngẩảp ấn và hiểu điểm. • Phân tích và xử ỉí kết quả bài trểc n$ỷiĩệm\ - Phân tích câu hối: 4- Sau khi chấm bài, ghi điỂm một bài kiểm tra trắc nghiệm khách quan cần đánh giá hiệu quả tùng câu hối. Muiổn vậy, cần phải phân tích các câu trả lòi cửa học sinh cho mãi câu hỏi trắc nghiệm khách quan. Việc phân tích này cỏ hai mục đích: • Kết quả bài kiểm tra giúp giáo viên đánh giá cấp độ thành công cửa phương pháp dạy học cỏ biện pháp bổ sung hoặc rút kinh nghiệm cho lần sau. • Việc phân tídi câu hỏi còn để xem học sinh toả lòi mãi câu hỏi như thế nào, tù đỏ sủa 40
35. lại nội dung câu hối để trắc nghiệm khách quan cỏ thể đo lường thành quả, khả năng học tập cửa học sinh một cách hữu hiệu hơn. 4- Phân tích các câu trả lời cửa học sinh trong một bài trắc nghiệm là việc làm cần thiết và hữu ích cho nguửi soạn trắc nghiẾm. Nỏ giúp cho người soạn thâo: • Biết được những câu nào là quá khỏ, câu nào là quá dễ. • Lụa ra các câu cỏ độ phân cách cao, nghĩa là phân biệt đuợc học sinh giốivớihọc sinh kém. • Biết được lí do vì sao câu trắc nghiệm không đạt đuợc hiệu quả mong muổn và cần phải sủa đổi như thế nào cho tổt hơn. Trong phuơng pháp phân tích câu hối cửa một bài kiểm tra trắc nghiẾm khách quan, chứng ta thường so sánh câu trả lòi cửa học sinh ờ moi câu hối với điểm sổ chung cửa toàn bài kiểm tra, với sụ mong muốn cỏ nhìỂu học sinh ờ nhỏm điểm cao và ít học sinh ờ nhỏm điểm thấp trả IM đứng một câu hối. Việc phân tích thong kê nhằm xác định các chỉ số độ khỏ, độ phân biệt cửa một câu hối như sau: 41
36. Độ ỉdió cửa câu hối đuợc tính bằng công p= ^ X100% n thúc: Trong đỏ: K=ậ xlOO% C: sổ người trong nhỏm cao trả lời đứng câu T hối trắc nghiệm (nhỏm cao là nhỏm 25% học (0 30%. - Phân tích vầxủli một bài trắc nghiệm: Hai đại lượng quan trọng thường đuợc dụa vào để đánh giá một bài trắc nghiệm là độ giá trịvàđậ tin cậy. 42
37. Độgiátiị: Đ ộ giá trị cửa bài trắc nghiệm là đại lượng biểu thị múc độ đạt được mục tìêu đỂ ra cho phép đo nhử bài trắc nghìẾm. ĐỂ bài trắc nghiệm cỏ độ giá trị cao, cần phải sác định tỉ mỉ các chuẩn kiến thúc, kĩ năng cần đo qua bài trắc nghiệm. NỂu không làm kỉ điỂu này thì phép đo sẽ phân ánh một kết quả khác điỂu mà ta muổn đo bằng bài trắc nghiệm đỏ. Một trong những phuơng pháp cỏ thể dùng để nâng cao độ giá trị cửa bài trắc nghiệm là phuơng pháp chuyên gia. Độ tin cậy: Một bài trắc nghiệm được xem là đáng tin cậy khi nỏ cho ra những kết quả cỏ tính chất vững chãi. ĐiỂu này cỏ nghĩa là, nếu làm bài trắc nghiệm ẩy nhìỂu lần, moi học sinh vẫn giữ đuợc thú hạng tương đổi cửa mình trong nhỏm (theo Duơng Thiệu Tổng), hoặc độ tin cậy cửa một bài trắc nghiệm là đại luợng biễu thị múc độ chính sác cửa phép đo nhử bài trắc nghiệm (theo Lâm Quang Thiệp). Công thúc phổ biến để tính độ tin cậy cửa một bài trắc nghiệm là “công thứcKR20" của Kuder- Fi-chardson: K Zpi'fc R = K i=l K-l s2 Trong đỏ: R: hệ sổ ước lượng cửa độ tin cậy; K: sổ câu hối trong bài trắc nghiệm; Pii sổ học sinh trả lời đứng ờ câu hối thú i; sổ học sinh trả lời sai ờ câu hối thúi; S: độ lệch chuẩn cửa bài kiểm tra, S = V7 ; Phươngsai: s = — y^(X - X)2 ; 43
38. - Trung bình cộng: X = n Một bài trắc nghiệm cỏ thể chấp nhận đuợc nếu nỏ thoả đấng vê nội dung và cỏ độ tin cậy ũ,ú < R < 1 . Tỏm ỉại, một bài trắc nghiệm khách quan hay là: - Bài trắc nghiệm đỏ phải cỏ độ giá trị, tức là nỏ đo được những cái cần đo, định đo, muổn đo. - Bài trắc nghiệm khách quan phải cỏ độ tin cậy. Một bài trắc nghiẾm khách quan cồ độ tin cậy không cao thì không cỏ ích, một bài trắc nghiệm khách quan cỏ độ tin cậy cao nhung vẫn cỏ thể cỏ độ giá trị thấp. Như vậy, một bài trắc nghiệm khách quan cỏ độ tin cậy thấp thì không thể cỏ độ giá trị cao. Hoạt động 13. Tìm hiểu xu thế "đánh giá là để học". 1. NHIỆM vụ Bạn hãy tham khảo thông tin cơ bản dưới đây để trả lời các câu hối sau: - Xu thế mới trong đánh giá kết quả học tập cửa học sinh hiện nay là gì? - Bạn cỏ đồng ý với nội dung cửa thông tin cơ bản hoặc cỏ nhận xét và bổ sung thêm gi cho thông tin cơ bản dưới đây khônế? 44
39. 2. THÔNG TIN cơ BÀN 2.1. Giới thiệu vê vai trò cùa tự đánh giá * Quan niệm: - Tụ đánh giá là người học đánh giá chất lượng công việc học tập cửa minh trên cơ sờ các bằng chúng và tìêu chí nõ ràng với mục đích học tập tổt hơn trong tương lai. - Với tư cách là một bộ phận cửa quá trinh đánh giá, cỏ thể xem tụ đánh giá thuộc loại đánh giá hình thành. Tuy nhìên, đôi khi nỏ cũng cỏ thể mang tính chất chẩn đoán hoặc tổng kết. - Với tư cách là một hoạt động học tập, tụ đánh giá là một hoạt động tụ phân ánh về quá trinh học cửa bản thân nguửi học vê những vấn đỂ như: họ đã học được những gì, họ đã học như thế nào và họ cần làm những gì để họctổthơn * Sự cần thiết của việc tự đảnh gũi: Theo ý kiến của một sổ chuyên gia thì cỏ ít nhất 6 lí do khiến hoạt động tụ đánh giá trờ nên cần thiết đổi với quá trình dạy học: - Tụ đánh giá giúp cho giáo viên và học sinh đánh giá đuợc múc độ năng lục nhận thúc cửa học sinh. Rèn luyện tụ đánh giá thậm chí ù dang đơn giản nhất, chẳng hạn bằng những câu hối như “chúng ta đã học được những gì" cũng cỏ tác dụng khuyến khích người học nhìn thấy nõ hơn mục tìêu học tập. - Đẩy mạnh tính hướng đích, tạo điỂu kiện để nguửi học đạt đuợc mục tiêu học tập. - Quá trình học tập đuợc mô rộng thông qua việc sú dụng phương pháp tụ đánh giá, kĩ thuật đánh giá trong việc đánh giá quá trình và kết quả học tập cửa mình. Người học cỏ thêm kinh nghiệm trong lĩnh vục đánh giá. - Bằng việc thục hành tụ đánh giá, ngưòi học tham gia đánh giá chinh bản thân họ và chia se gánh nặng đánh giá đổi với giáo viên. - Với việc thành công trong đánh giá bản thân, họ sẽ khẳng định ảnh hường tích cục cửa tụ đánh giá đổi với quá trình học tập cửa minh. - Theo AAIA (The Association for Achievement and Improvement through Assessment - Hiệp hội vì Thành tích và cải thiện thành tích học tập thông qua đánh giá) thì tụ đánh giá là một thành tổ cơ bản chú không phải là “thú hàng xa xí" trong dạy học. cỏ nghĩa, nỏ là phuơng tiện để học sinh cỏ trách nhiệm hơn đổi với việc học tập cửa chính minh. Chứng ta cỏ thể tham khảo hình minh hoạ về các câu hối và các câu trả lòi cửa quá trình tụ đánh giá của AAIA sau: 45
40. * Một sổ biện phảp quan tỉvng phảt trĩển ỉã năng tự đảnh gĩả mà gĩâo viên ẩãsủdựngcỏ hiệu quả-. - Chia se các mục tìêu học tập cửa bài học với học sinh. - Lập kế hoạch và khuyến khích phân ánh vê việc học đã sảy ra và sảy ra như thế nào. - Khuyến khích học sinh ước định công việc cửa chính mình. - Cổ gắng tạo ra bầu không khí thuận lơi bèn trong lớp học sao cho việc mác loi đuợc nhìn nhận như là cách thúc cải thiện việc học chú không phải lầ ghì nhận sụ thất bại của cá nhân. - Lồngghép các mục tìêu học tập vào các cuộc thảo luận với họcsinh. - Hỗ trơ học sinh nhận thúc được các bước tiếp theo cửa họ và chia se các chuẩn môn học mà học sinh cần dạt. - Cỏ những ho trợ, động viên cần thiết và kịp thời giúp học sinh cải thiện việc học cửa minh. 2.2. Khái niệm kiếm tra, đánh giá kẽt quà học tập cùa học sinh * Kiểm tra : Trong Đại từ ẩiển tiếng Việt, Nguyễn Như Ý định nghĩa: kiểm tra là xem xét thục chất, thục tế. Theo Búu KỂ, kiểm fra là tra xét, xem xét, kiểm tra là soát xét lại công việc, kiểm tra là xem xét tình hình thục tế để đánh giá, nhận xét. còn theo Trần Bá Hoành, kiểm tra là cung cáp những dữ kiện, những thông tin làm cơ sờ 46
41. cho việc đánh giá. Như vậy, các nhà khoa học và các nhà giáo dục đỂu cho rằng kiểm tra với nghĩa là nhằm thu thập sổ liệu, chúng cú, xem xét, soát lai công việc thục tế để đánh giá và nhận xét. Trong giáo dục, kiểm tra cỏ các hình thúc như kiểm tra thường xuyên (kiểm tra hằng ngày), kiểm tra định kì (kiểm tra hết chương, hết phần ) và kiỂm tra tổng kết (kiểm tra cuối học kì). * Đánh gừỉ: Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán vê kết quả công việc dụa vào sụ phân tích những thông tin thu được, đổi chiếu với những mục tìêu, tìêu chuẩn đỂ ra, nhằm đỂ xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thục trạng, điỂu chỉnh nâng cao chất luợng và hiệu quả cửa công việc. Theo Đọi- từẩiển tiếng Việt cửa Nguyễn Như Ý, đánh giá là nhận xét, bình phản vê giá trị. Theo Từ ẩĩẩĩ ỉĩếng Việt cửa Vãn Tân thì đánh giá là nhận thúc cho rõ giá trị cửa một nguửi hoặc một vật. Đánh giá trong giáo dục, theo Dương Thiệu Tổng là quá trình thu thập và xủ lí kịp thời, cỏ hệ thong thông tin vê hiện trạng và hiệu quả giáo dục cân cú vào mục tìêu dạy học, làm cơ sờ cho những chú trương, biện pháp và hành động trong giáo dục tiếp theo. Cững cỏ thể nói lằng đánh giá là quá trình thu thập, phân tích và giải thích thông tin một cách hệ thong nhằm sác định múc độ đạt đến cửa các mục tìêu giáo dục về phía học sinh. Đánh giá cỏ thể thục hiện bằng phuơng pháp định lương hay định tính. Như vậy, đánh giá là việc đưa ra những kết luận nhận định, phán xét vê trình độ học sinh. Muiổn đánh giá kết quả học tập cửa học sinh thì việc đầu tìên là phải kiểm tra, soát xét lại toàn bộ công việc học tập cửa học sinh, sau đỏ tiến hành đo lưững để thu thập những thông tin cần thiết cuổi cung là đưa ra một quyết định. Do vậy, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập cửa học sinh là hai khâu cỏ quan hệ mật thiết với nhau. Kiểm tra nhằm cung cáp thông tin để đánh giá và đánh giá thông qua kết quả cửa kiểm fra. Hai khâu đỏ hợp thành một quá trình thong nhất là kiểm tra, đánh giá. * Các ỉoạiổảnh gũi kết quả học tập củahọcsmh: Đánh giá kết quả học tập cửa học sinh cỏ các loại sau: đánh giá chẩn đoán, đánh giá tùng phàn, đánh giá tổng kết và ra quyết định. Đánh giá chẩn đoán được tiến hành trước khi dạy một chương hay một vấn đẺ quan trọng nào đỏ giúp cho giáo viên nắm đuợc tình hình những kiến thúc kiên quan cỏ trong học sinh, những điỂm học sinh nắm vũng, những lo hổng cần bổ khuyết., để quyết định cách dạy cho thích hợp. Đánh giá tùng phần được tiến hành nhiều lần trong 47
42. giảng dạy nhằm cung cáp nhưng thông tin ngược để giáo viên và học sinh kịp thời điỂu chỉnh cách dạy và cách học, ghi nhận xét kết quả tùng phần để tiếp tục thục hiện chương trình một cách vững chắc. Đánh giá tổng kết tiến hành khi kết thúc môn học, khoá học bằng những kì thi nhằm đánh giá tổng quát kết quả học tập, đổi chiếu với những mục tiêu đỂ ra. Ra quyết định là khâu cuối cùng cửa kiểm tra, đánh giá. Dụa vào những định hướng trong khâu đánh giá, giáo viên quyết định những biện pháp cụ thể để giúp đỡ học sinh hay cả lóp vê những sai sót đặc biệt hay những thiếu sót phổ biến. 2.3. Những yẽu câu sư phạm cần tuân thù khi đánh giá kẽt quà học tập cùa học sinh Khi đánh giá kết quả học tập của học sinh, giáo viên cần phải tuân thú những yêu cầu sau: - Đánh giá phải xuất phát tù mục tĩêu dạy học. - Công cụ đánh giá phải đảm bảo múc độ chính sác nhất định. - Đánh giá phải mang tính khách quan, toàn diện, cồ hệ thổng và công khai. - Đánh giá phải đâm bảo tính thuận tiện của việc sú dung công cụ đánh giá. 2.4. Những nguyên tắc khi đánh giá kẽt quà học tập cùa học sinh Khi đánh giá kết quả học tập cần dụa vào những nguyên lắc mang tính tổng quát và cụ thể. - Đánh giá là quá trinh tiến hành cồ hệ thong để 3QC định phạm vĩ đạt được cửa các mục tìêu đỂ ra. Vậy, phải sác định rõ mục tìêu đánh giá. - Khi đánh giá phải chọn mục tiêu đánh giá nõ ràng, các mục tiêu phải được biểu hiện dưới dang những điỂu cỏ thể quan sát được. - Giáo viên cần phải biết rõ những hạn chế cửa tùng công cụ đánh giá để sú dụng công cụ đánh giá một cách cỏ hiệu quả. - Khi đánh giá, giáo viên phải biết đây chỉ là phuơng tiện để đi đến mục đích, chú không phẳi là mục đích. Mục đích đánh giá là dể cồ những quyết định đứng đắn, tổi ưu nhất cho quá trình dạy học. - Đánh giá bao giờ cũng gắn với việc học tập của học sinh, nghĩa là trước tìên phải chú ý đến việc học tập cửa học sinh. Sau đỏ mới kích thích sụ no lục học tập cửa học sinh, cuổi cùng mỏi đánh giá bằng điểmsổ. 48
43. - Đánh giá bao giờ cũng đi kèm theo nhận xét để học sinh nhận biết những sai sót cửa mình vê kiến thúc, kỉ năng, phuơng pháp dể học sinh nghìên cứu, trau dồi thêm kiến thúc. - Qua những loi mác phải cửa học sinh, giáo viên cần rút kinh nghiệm để phát hiện ra những sai sót trong quá trình dạy và đánh giá cửa mình để thay đổi cách dạy sao cho phù hợp. - Trong đánh giá, nênsú dụng nhìỂu phuơng pháp và hình thúc khác nhau nhằm tâng độ tin cậy và chính xác. - Lòi cuổn và khuyến khi ch học sinh ứiam gia vào quá trinh đánh giá. - Giáo viên phải thông báo rõ các loại hình câu hối để kiểm tra, đánh giá giúp họ c sinh định hướng khi trả lời. - Phải dụa trên những cơ sờ cửa phương pháp dạy học mà xem xét kết quả cửa một câu trả IM, cửa một bài kiểm tra, kết hợp với chúc năng chẩn đoán hoặc quyết định vê mặt sư phẹm. - Trong các câu hối 3QC định vê mặt định lượng, giáo viên thông qua các câu hối yêu cầu học sinh giải thích bằng lòi để sác định rõ nhận thúc cửa học sinh. - Phương pháp và cách thúc tiến hành kiểm tra, đánh giá phải diễn ra trong không khí thoẳĩmáĩ, học sinh cảm thấy tụ nguyén, không lũ lắng hay sợ sệt - Không nên đặt những câu hỏi mà bản thân giáo viên không thể trả lòi một cách chắc chắn được. - Nên luôn nghĩ ngờ về tính khách quan và múc độ chính sác cửa bộ câu hối để tù đỏ chứng ta cỏ thể đua ra kết quả toi ưu nhất. 2.5. Cơ sở đánh giá kẽt quà học tập cùa học sinh ĐỂ đánh giá kết quả học tập cửa học sinh, cần dụa vào mục tìêu môn học, mục đích học tập và mổi quan hệ giữa mục tìêu của môn học, mục đích học tập và kết quả học tập. Mục tìêu cửa môn học là những gì học sinh cần phải đạt được sau khi học xong môn học, nỏ bao gồm các thành tổ: - Hệ thổng các kiến thúc khoa học gồm cả các phương pháp nhận thúc. - Hệ thổngkĩnăng, kĩ sảo. - Khả năng vận dụng kiến thúc vào thục tế. - Thái độ, tình cám đổi với nghỂ nghiệp, đổi với xã hội. Mục đích học tập là những gì học sinh cần cỏ được sau khi đã học XDng một đơn 49
44. vị kiến thúc, một quy tấc nào đỏ. Mục đích học tập cỏ thể bao gồm các phần sau đây; - Lính hội tri thúc cửa nhân loại nhằm đáp úng nhu cầu nhận thúc về tụ nhìên và xã hội. - Trang bị kiến thúc để đắp úng nhu cầu vê thi tuyển, nghề nghiệp và nhu cầu cuộc sổng. - Thu thập những kinh nghiệm sáng tạo để cỏ thể độc lầp nghiên cứu và hoạt động sau này. Giữa mục tiêu cửa môn học, mục đích học lập và đánh giá kết quả học tập cỏ mổi quan hệ chãt chẽ với nhau. NỂu mục tìêu cửa môn học và mục đích học tập được sác định đứng đắn thì chứng ho trợ cho nhau trong việc đánh giá, đạt được yêu cầu đỂ ra cửa công việc đánh giá kết quả học tập của học sinh. Mục tìêu của môn học và mục đích học tập là cơ sờ cho việc xác định nội dung chương trình, phương pháp và quy trình dạy học và học tập. Đồng thòi nỏ cũng là Cữ sờ để chọn phuơng pháp và quy trình đánh giá kết quả học tập cửa học sinh. Đánh giá kết quả học tập dụa trên tìêu chí cửa mục tìêu dạy học sẽ nhận đuợc thông tin phân hồi chính xác nhằm bổ sung, hoàn thiện quá trình giáo dục. 2.6. Quy trình cùa việc đánh giá kẽtquà học tập * Quy trình đánh giá kết quả học tập gồm các bước: - Căn cú vào mục tìêu dạy học và mục đích học tập để sác định mục tìêu đánh giá. - Lương hữá các mục tiêu dạy học dể đặt ra các múc độ cần đạt vê kiến thúc, kĩ nàng, thái độ nhằm sác định nội dung và các tìêu chí đánh giá. - Lụa chọn phương pháp đánh giá phù hợp với mục tìêu, nội dung dã đề ra trên cơ sờ các đặc điểm cửa đổi tượng được đo lương, thần định và trên Cữ Sữ hoàn cánh xã hội. - Soạn thảo công cụ: Viết câu hỏi, đặt bài toán dựa trên mục tìêu đỂ ra vầ nội dung cần đánh giá. - Sấp xếp câu hối, bài toán tù dế đến khỏ, chú ý đến tính tương đương cửa các đỂ (nếu cỏ nhìỂu đỂ) và duyệt lại đáp án. - Tiến hành đo lường. - Phân tích kết quả, đánh giá độ tin cậy và độ giá trị cửa bài thi. - ĐiỂu chỉnh, b ổ sung để hoàn thiện công cụ đánh giá bài thi. 50
45. * Theo Guber và Stuffebeam, quy trình đánh giá kết quả học tập gồm các bước sau íêy: - Xác định mục tìêu đánh giá để xây dụng bộ câu hỏi. - Thu thập sổ liệu. - Tổ chúc, sấp xếp và phân loại sổ liệu. - Phân tích s ổ liệu. - Báo cáo kết quả để rút ra các kết luận cần thiết. * Đánh giá trong giáo dục là một vấn đẺ hết súc phúc tạp và khỏ khăn vì nỏ mang tính tổng hợp nhìỂu yếu tổ. vi vậy, để đánh giá chính xấc một học sinh, một lớp, hay một khoá học, điỂu đầu tìên nguửi giáo viên phải làm là xây dụng quy trình, lụa chọn một phương pháp cũng như thu thập các thông tin cần thiết cho việc đánh giá. Như vậy, quy trình đánh giá cỏ thể bao gồm bổn bước: đo , lượng giá, đánh giá và ra quyết định. - Đo: Kết quả bài kiểm tra của mãi học sinh đuợc ghi nhận bằng điểm sổ. Điểm sổ là những kí hiệu gián tiếp phản ánh trình độ cửa moi học sinh vê mặt định tính, nhưng nỏ không cỏ ý nghĩa về mặt định lương. - Lượng giá: Dụa vào các sổ đo để đua ra những tính toán về ước luomg, vê trình độ kiến thúc, kỉ năng kỉ xảo cửa một học sinh. Luợng giá là một bước trung gian giữa đo và đánh giá, cỏ thể luợng giá theo chuẩn, luợng giá theo tìêu chí. - Đánh giá; Bước này đòi hối giáo viên phẳi đua ra những nhận định phán đoán vê thục chất trình độ cửa một học sinh trước vấn đỂ được kiểm fra, đồng thời đỂ xuất những định hướng bổ khuyết sai sót hoặc phát huy hiệu quả. - Quyết định: Đây là buỏc cuổi cùng cửa quá trình đánh giá, giáo viên sẽ đua ra những biện pháp cụ thể để giúp họ c sinh tiến b ộ. D D. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Hoàng Đúc Nhuận - Lê Đúc Phúc, Cơ sỏ ỉí ỉuận của việc đảnh gũi chất ỈKọnghọc tập củahọcsmh phổthông, HàNội, 1996. 2. Dương Thiệu Tổng, Trắc nghiệm và đo ỈKÒng thành CỊLtả học tập, NXB Khoa học Xã hội, 2005. 3. Lâm Quang Thiệp, Trắc n$iiệm và ứng dựng, NXB Khoa học và Kĩ thuật, Hà Nội, 2000. 4. Trần Luận, chuyên đỂ bồi dương giáo viên Lào ù Học viện Quảnlí Giáo dụt; Đổi mởĩ ẩánh gũi hết quả học tệp mởn Toán ở Việt Nam, Hà Nội, 2000. 51
46. 5. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông báo sốỈ007/TB-BGDDT, ngày 13 /02 /20QB. 6. Bộ Giáo dục và Đào tạo, (^yểtẩmhsỐ65f2007/QĐ-BGnDT, ngay 01/11/3007. 7. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Công vãn số 1276/BGĐĐI; ngày 20/02/2000 hướng dẫn tổ chúc lẩy ý kiến phân hồi tù người học về hoạt động giảng dạy cửa giảng viên. S. Carnegie Mellon University, website: http:/ /www.anLLeduifce /studenls ,'facp.liiniL 9. Forsythe, I. Jolliffe, A. & Stevens, Dv Evaluating a Course. Practical strats^ssjbr teachers, lecturers and trainers, Kown page, London, 1995. 10. Teachmg Assessment and Evaluation Guide, York University, www.yorku.ca/se cretariat /senate /committees, 2000. 11. Theall, Michael and Franklin, Jennifer, Eds., Stuâsnt Ỉừỉtm$p of Instruction-. Issues jbrlmprovmg Practice, New Dữectìons in Teaching and Learning, No. 43, Jossey-Bass Inc, 1990. 52