Giáo trình Định mức kinh tế kỹ thuật cơ sở của quản trị kinh doanh - Bài 6: Quản lý chất lượng sản phẩm - Nguyễn Thị Xuân Hương

pdf 32 trang ngocly 230
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Định mức kinh tế kỹ thuật cơ sở của quản trị kinh doanh - Bài 6: Quản lý chất lượng sản phẩm - Nguyễn Thị Xuân Hương", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pdfgiao_trinh_dinh_muc_kinh_te_ky_thuat_co_so_cua_quan_tri_kinh.pdf

Nội dung text: Giáo trình Định mức kinh tế kỹ thuật cơ sở của quản trị kinh doanh - Bài 6: Quản lý chất lượng sản phẩm - Nguyễn Thị Xuân Hương

  1. TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA THƯƠNG MẠI ĐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT- CƠ SỞ CỦA QUẢN TRỊ KINH DOANH Người biên soạn: PGS.TS. Nguyễn Thị Xuân Hương 1
  2. BÀI 6: QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM I. Tổng quan về quản lý chất lượng sản phẩm II. Phương pháp đánh giá chất lượng sản phẩm III. Đánh giá sự phù hợp của chất lượng sản phẩm IV. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm 2
  3. BÀI 6: QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM I. Tổng quan về quản lý chất lượng sản phẩm 1. Khái quát về chất lượng sản phẩm 2. Phân loại chất lượng của sản phẩm 3. Sự hình thành và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm 4. Quản lý chất lượng sản phẩm 5. Nội dung quản lý chất lượng 3
  4. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 1. Khái quát về chất lượng sản phẩm a. Quan niệm về chất lượng sản phẩm Chất lượng sản phẩm là tổng hợp các tính chất, đặc trưng của một sản phẩm tạo nên giá trị sử dụng, thể hiện khả năng mức độ thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng với hiệu quả cao, trong những điều kiện của sản xuất, kinh tế - xã hội nhất định. 4
  5. 1. Khái quát về chất lượng sản phẩm a. Quan niệm về chất lượng sản phẩm Cần lưu ý Thứ nhất, chất lượng được đo bởi sự thỏa mãn nhu cầu của khách hàng và người sử dụng Thứ hai, nhu cầu của con người luôn biến động theo thời gian, không gian và điều kiện sử dụng Thứ ba, giữa các đối tượng khác nhau luôn tồn tại những nhu cầu khác nhau Thứ tư, nhu cầu cũng có thể công bố dưới dạng các quy định tiêu chuẩn rõ ràng hoặc không rõ ràng hoặc chỉ cảm nhận và phát hiện được trong quá trình sử dụng Thứ năm, khái niệm chất lượng không chỉ dùng đối với hàng hóa mà có thể áp dụng cho mọi thực thể: một sản phẩm, một hoạt động, một quá trình, một doanh nghiệp hoặc một con người Thứ sáu, chất lượng sản phẩm vừa có tính chủ quan vừa có tính khách quan 5
  6. 1. Khái quát về chất lượng sản phẩm a. Quan niệm về chất lượng sản phẩm Một số đặc trưng của sản phẩm: Mỗi sản phẩm sản xuất ra đều nhằm mục đích thoả mãn một nhu cầu nào đó của con người. Giá trị sử dụng được hình thành từ các tính chất của sản phẩm đó Dựa vào giá trị sử dụng của sản phẩm, có thể xem xét trên một số tính chất cơ bản 6
  7. 1. Khái quát về chất lượng sản phẩm b. Vai trò của chất lượng trong hoạt động kinh doanh Sản phẩm hàng hoá và dịch vụ có chất lượng cao, giá hạ sẽ giúp doanh nghiệp có điều kiện mở rộng và phát triển kinh doanh một cách bền vững Nâng cao chất lượng hàng hoá, dịch vụ cung cấp sẽ làm tăng độ thoả mãn nhu cầu của người tiêu dùng, nâng cao chất lượng sống của mọi thành viên trong xã hội Hàng hoá có chất lượng cao, người tiêu dùng sẽ yên tâm cũng như được an toàn khi sử dụng sản phẩm Chất lượng ngày nay đã trở thành phương tiện cạnh tranh mạnh mẽ để thu hút khách hàng, để hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới 7
  8. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 2. Phân loại chất lượng của sản phẩm Chất lượng thiết kế Chất lượng chuẩn Chất lượng thực tế Chất lượng cho phép Chất lượng tối ưu 8
  9. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 3. Sự hình thành và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm a. Sự hình thành chất lượng sản phẩm Quá trình hình thành chất lượng sản phẩm thường được chia thành ba giai đoạn: nghiên cứu thiết kế, sản xuất và giai đoạn sau sản xuất 9
  10. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM CHU TRÌNH HÌNH THÀNH CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM Marketing và nghiên cứu thị trường Xử lý cuối chu kỳ Thiết kế và phát triển sử dụng Dịch vụ sau bán hàng Hoạch định quá trình và Chu trình triển khai chất lượng Trợ giúp kỹ thuật Cung ứng Lắp đặt đưa vào sử dụng Sản xuất hay chuẩn bị dịch vụ Bán, phân phối Kiểm tra, xác nhận Đóng gói lưu kho 10
  11. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 3. Sự hình thành và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm b. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm - Về nguyên vật liệu - Về kỹ thuật - công nghệ - Về phương pháp tổ chức quản lý - Yếu tố con người - Nhu cầu của nền kinh tế - Phong tục, tập quán và thói quen tiêu dùng - Sự phát triển của khoa học công nghệ - Về cơ chế quản lý 11
  12. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 4. Quản lý chất lượng sản phẩm a. Khái niệm và chức năng Quản lý chất lượng sản phẩm là tất cả những hoạt động có chức năng quản lý chung nhằm đề ra chính sách, mục tiêu, trách nhiệm và thực hiện chúng bằng các biện pháp khác nhau. Quản lý chất lượng là trách nhiệm của tất cả các cấp, liên quan đến mọi thành viên trong doanh nghiệp. Chức năng của quản lý chất lượng sản phẩm: Chức năng qui định chất lượng Chức năng tổ chức thực hiện và nâng cao chất lượng Chức năng đánh giá chất lượng 12
  13. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 5. Nội dung quản lý chất lượng Theo quá trình hình thành chất lượng sản phẩm, nội dung quản lý chất lượng bao gồm: quản lý chất lượng trước quá trình sản xuất; quản lý chất lượng trong quá trình sản xuất; quản lý chất lượng trong khâu lưu thông, sử dụng (quản lý chất lượng sau quá trình sản xuất). 13
  14. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 5. Nội dung quản lý chất lượng Quản lý chất lượng trước quá trình sản xuất: Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến các giai đoạn tiếp theo của quá trình hình thành chất lượng. Trong giai đoạn này tập trung vào quản lý các hoạt động như: nghiên cứu thị trường, xác định tiêu chuẩn chất lượng cần đạt được của doanh nghiệp 14
  15. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 5. Nội dung quản lý chất lượng Quản lý chất lượng trong quá trình sản xuất: Nhằm đảm bảo chất lượng trong quá trình sản xuất, các nhà quản lý cần xác định rõ chức năng kiểm tra chất lượng trong quá trình sản xuất, xác định trách nhiệm của mỗi tổ chức, mỗi cấp trong doanh nghiệp, xác định những chỉ tiêu chất lượng quản lý, đồng thời cần ghi chép số liệu theo dõi và đánh giá đúng chất lượng. 15
  16. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 5. Nội dung quản lý chất lượng Quản lý chất lượng sau quá trình sản xuất: Đây là hoạt động quản lý chất lượng sản phẩm trong khâu lưu thông - sử dụng bao gồm: vận chuyển, dự trữ, bảo quản, bán hàng, bảo hành, dịch vụ kỹ thuật, thanh lý sau sử dụng và tổ chức hội nghị khách hàng 16
  17. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 5. Nội dung quản lý chất lượng Mô hình khái quát về hoạt động quản lý chất lượng Các chính sách, biện pháp quản lý của Nhà nước - Qui định chất lượng Những chỉ tiêu chất Nghiên cứu thị - Quản lý đảm bảo chất lượng thực tế của trường lượng sản phẩm Thiết kế sản xuất Đánh giá, nâng cao chất lượng Biến động của thị trường trong và ngoài nước 17
  18. I. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 5. Nội dung quản lý chất lượng Nội dung hoạt động quản lý chất lượng: - Xác định các mục tiêu, nhiệm vụ và lập kế hoạch chất lượng - Xác định phương pháp đạt mục tiêu - Huấn luyện đào tạo cán bộ - Triển khai thực hiện kế hoạch quản lý chất lượng - Kiểm tra kết quả các công việc - Thực hiện những tác động quản lý thích hợp 18
  19. BÀI 6: QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM II. Phương pháp đánh giá chất lượng sản phẩm 19
  20. II. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM a. Kiểm tra chất lượng - Sự phù hợp (Quality Control - Conformance - QC) Kiểm tra chất lượng là hoạt động như đo, xem xét, thử nghiệm và định cỡ một hay nhiều đặc tính của đối tượng và so sánh kết quả với yêu cầu nhằm xác định sự phù hợp của mỗi đặc tính. Đây là phương pháp phổ biến nhất nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm nhưng phương pháp này về thực chất chỉ là sự phân loại các sản phẩm đã sản xuất 20
  21. II. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM b. Phương pháp kiểm tra chất lượng toàn diện (Total Quality Control – TQC): Là phương pháp kiểm tra các hoạt động của các bộ phận trong doanh nghiệp từ hành chính, tổ chức, nhân sự đến các quá trình sản xuất như thiết kế, cung ứng, sản xuất, tiêu dùng 21
  22. II. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM c. Phương pháp quản lý chất lượng toàn diện (Total Quanlity Managment - TQM): Thực chất TQM là quản trị một quá trình, một hệ thống hành chính kinh tế của doanh nghiệp để đạt được sự tăng trưởng lớn hơn. TQM là một hệ thống quản lý có hiệu quả, thống nhất hoạt động của những bộ phận khác nhau trong một tổ chức, chịu trách nhiệm khai thác các tham số chất lượng, duy trì mức chất lượng đã đạt được, nâng cao để đảm bảo sản xuất và sử dụng sản phẩm kinh tế nhất, thoả mãn yêu cầu toàn diện của người tiêu dùng. 22
  23. BÀI 6: QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM III. Đánh giá sự phù hợp của chất lượng sản phẩm 23
  24. III. ĐÁNH GIÁ SỰ PHÙ HỢP CỦA CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM §¸nh gi¸ sù phï hîp cña chÊt l­îng s¶n phÈm lµ sù xem xÐt mét c¸ch hÖ thèng ®Ó x¸c ®Þnh møc ®é mµ mét s¶n phÈm cã kh¶ n¨ng ®¸p øng c¸c yªu cÇu ®· qui ®Þnh hoÆc cam kÕt. 24
  25. III. ĐÁNH GIÁ SỰ PHÙ HỢP CỦA CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM Theo chủ thể tiến hành đánh giá và khẳng định sự phù hợp, có thể chia thành 3 loại đánh giá: Đánh giá của bên thứ nhất : Người cung ứng (bên thứ nhất) tự đánh giá sản phẩm của mình gọi là bản tự công bố của bên cung ứng. Đánh giá của bên thứ hai: Khách hàng là bên thứ hai tiến hành đánh giá bên thứ nhất, kết quả của hoạt động này là sự thừa nhận của khách hàng. Đánh giá của bên thứ ba: Một tổ chức trung gian độc lập với hai bên kia tiến hành đánh giá chất lượng sản phẩm thông qua việc thử nghiệm, giám định, chứng nhận, công nhận sau đó đưa ra các chứng chỉ cho đối tượng sản phẩm được đánh giá 25
  26. III. ĐÁNH GIÁ SỰ PHÙ HỢP CỦA CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM . Thñ tôc ®¸nh gi¸ chÊt l­îng s¶n phÈm bao gåm 1. Tù c«ng bè cña ng­êi cung cÊp 2. Chøng nhËn chÊt l­îng s¶n phÈm 3. Gi¸m ®Þnh kiÓm tra 4. Thö nghiÖm, hiÖu chuÈn 5. C«ng nhËn c¸c tæ chøc ®¸nh gi¸ sù phï hîp 26
  27. BÀI 6: QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM IV. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm 27
  28. IV. HỆ THỐNG CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 1. Chỉ tiêu tổng quát. Chất lượng sản phẩm mang tính lịch sử, do đó khi đánh giá chất lượng của một sản phẩm phải đánh giá gắn với thời gian, không gian và đối tượng cụ thể. 2. Chỉ tiêu chất lượng đặc trưng bao gồm hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu chất lượng trong chiến lược phát triển kinh tế và Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm trong sản xuất kinh doanh. 28
  29. IV. HỆ THỐNG CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 3. Mức chất lượng của sản phẩm Mức từng chỉ tiêu chất lượng riêng lẻ là tỷ lệ so sánh giữa mức chất lượng thực tế với mức qui định (tiêu chuẩn) của sản phẩm. Thông thường mức này được sử dụng để so sánh độ bền, độ co dãn, thành phần hoá học có thể đại diện cho chất lượng sản phẩm, được tính theo công thức sau: P Q itt r P Trong đó: Qi: Mức chất lượng riêngitc lẻ theo chỉ dẫn bên i; Pitt: Mức chất lượng thực tế của sản phẩm i; Pitc: Mức chất lượng tiêu chuẩn của sản phẩm i. 29
  30. IV. HỆ THỐNG CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM Mức chỉ tiêu chất lượng tổng hợp được biểu thị bằng hai phần: Phần mức tổng hợp chỉ mang tính kỹ thuật được tính theo công thức sau:  Pitt Qt  Pitc Trong đó: Qt : Mức chỉ tiêu chất lượng tổng hợp; Pitt :chỉ tiêu chất lượng thực tế loại i; Pitc : chỉ tiêu chất lượng loại i đã được tiêu chuẩn hoá của sản phẩm; 30
  31. IV. HỆ THỐNG CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM Chỉ tiêu chất lượng tổng hợp có kết hợp cả chỉ tiêu kinh tế và chỉ tiêu kỹ thuật là chỉ tiêu biểu thị mối quan hệ giữa giá trị sử dụng của sản phẩm với chi phí mua, bảo dưỡng trong sử dụng, được tính theo công thức: G Q sd t F(M Bdg) Trong đó: Qt: Mức chỉ tiêu chất lượng tổng hợp có kết hợp cả chỉ tiêu kinh tế và kỹ thuật; Gsd: Giá trị sử dụng của sản phẩm; F (M + Bdg): chi phí mua và bảo dưỡng sản phẩm 31
  32. Câu hỏi thảo luận và ôn tập 1. Quan niệm về chất lượng sản phẩm và vai trò của chất lượng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. 2. Quá trình hình thành chất lượng sản phẩm và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng. 3. Nội dung của quản lý chất lượng và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. 4. Trình bày các phương pháp quản lý chất lượng sản phẩm hiện nay. 5. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm. 32