Trí tuệ kinh doanh và lý thuyết trò chơi (Phần 2)

73 trang ngocly 40 Free

Download

Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Trí tuệ kinh doanh và lý thuyết trò chơi (Phần 2)", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

tri_tue_kinh_doanh_va_ly_thuyet_tro_choi_phan_2.pdf

Nội dung text: Trí tuệ kinh doanh và lý thuyết trò chơi (Phần 2)

CHƯƠNG 8: TRÁNH THIỆT CHỌN LỢI GIỮA HAI CÁI HẠI, CHỌN CÁI HẠI ÍT HƠN • TINH HOA TRÍ TUỆ Khi đứng trước hai lựa chọn tồi và không có cách gì hay hơn có thể giúp bạn vừa thoát khỏi tình thế vừa bảo toàn được uy tín, bạn chỉ có thể chọn cái hại ít hơn. • GIAI THOẠI Chiến Quốc sách có ghi lại một câu chuyện như sau: Ngũ Tử Tư, nhà quân sự kiệt xuất của nước Ngô thời Xuân Thu, là người tính tình kiên cường. Tổ phụ ông là Ngũ Cử, cha ông là Ngũ Xa, anh trai là Ngũ Thượng, đều là những trung thần nước Sở. Năm Chu Cảnh Vương thứ 23 (năm 522 trước Công nguyên), Sở Bình Vương do nghi ngờ thái tử "ngoại giao chư hầu, tương nhân vi loạn" (ngoại giao với các nước chư hầu để làm loạn) đã trút giận lên Ngũ Xa, thầy dạy học của thái tử, lừa Ngũ Xa và Ngũ Thượng đến Sính đô rồi cho người sát hại. Thế nên, Ngũ Tử Tư đã một mình chạy trốn sang nước Ngô. Chạy đến biên giới thì Ngũ Tử Tư bị quan trấn giữ cửa ải bắt được. Người này bảo Ngũ Tử Tư: "Nhà ngươi là tội phạm bỏ trốn, ta buộc phải giải ngươi về chỗ vua Sở!". Ngũ Tử Tư nói: "Không sai, đúng là vua Sở đang cho người lùng bắt tôi. Nhưng anh có biết vì sao không? Là bởi có người nói với vua Sở rằng tôi có một viên ngọc quí. Vua Sở vẫn muốn chiếm viên ngọc đó, không may là tôi làm mất nó rồi. Nhưng nhà vua không tin, khăng khăng cho rằng tôi lừa dối ngài. Không còn cách nào khác nên tôi mới phải bỏ trốn. Giờ nếu anh đem giao nộp tôi cho vua Sở, tôi sẽ nói với nhà vua rằng anh đã cướp viên ngọc đó rồi nuốt chửng vào bụng. Để có viên ngọc ấy, vua Sở ắt sẽ ra lệnh cho người giết anh, rồi mổ bụng moi ruột anh ra tìm ngọc. Lúc đó, tôi sống cũng chẳng được, mà anh chết lại càng thảm hơn". Quan trấn giữ của ải tin lời Ngũ Tử Tư nói là thật, vô cùng khiếp sợ, đã thả Ngũ Tử Tư đi. Cuối cùng, Ngũ Tử Tư trốn thoát sang nước Ngô. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Bị Sở vương truy bắt, Ngũ Tử Tư rơi vào tình thế lưỡng nan: hoặc để viên quan trấn giữ cửa ải dẫn giải mình đến chỗ vua Sở, hoặc tìm cách uy hiếp đối phương để thoát thân. Nếu chọn cách đầu, Ngũ Tử Tư ắt sẽ mất mạng; chọn cách sau, danh tiếng và chữ tín của Ngũ Tử Tư tiêu tan. Và cuối cùng, ông đã chọn cách sau, bởi đó chính là lựa chọn ít thiệt hại hơn. Trong lý thuyết trò chơi, sách lược Ngũ Tử Tư áp dụng trên đây có tên gọi là song đề tù nhân hay còn gọi là thế tiến thoái lưỡng nan của người tù. Đây là lý thuyết nhập môn kinh điển nhất trong lý thuyết trò chơi, được nhà toán học Albert W. Tucker, giáo sư thỉnh giảng của Đại học Stanford, đưa ra vào năm 1950. Mô hình cơ bản của lý thuyết này là: Một tên nhà giàu nọ bị sát hại ngay trong chính nhà mình, cảnh sát bắt được hai nghi can tên là A và B. Do hai nghi can không có đủ chứng cớ để chứng mình vô tội nên cảnh sát quyết định cho cách li cả hai để lấy lời khai. Trong quá trình thẩm vấn, A và B đều là bị cáo, nếu một trong hai tên nói thật thì tên kia là kẻ nói dối, tên nói thật sẽ nhận mức án 5 năm tù, còn tên nói dối là 10 năm tù. Còn nếu cả hai tên đều thành thực thú nhận tội lỗi thì mỗi tên sẽ nhận được 15 năm tù. Tất nhiên, còn một khả năng nữa tuy cảnh sát không nói song cả A và B cũng đều biết và đã thống nhất với nhau từ trước, đó là nếu cả hai đều không thành khẩn nhận tội thi chúng sẽ được thả tự do bởi phía cảnh sát thiếu chứng cứ
buộc tội. Là người lí trí, khi rơi vào tình thế lưỡng nan như hai nghi phạm trên, bạn cần cân nhắc các mặt lợi hại, được mất giữa các khả năng để lựa chọn một sách lược phù hợp, có thể giảm thiểu tổn thất cho mình.
ĐỪNG VÌ GIỮ THỂ DIỆN MÀ ĐÁNH MẤT CƠ HỘI • TINH HOA TRÍ TUỆ Khi thể diện và cơ hội mâu thuẫn nhau, đa số mọi người đều chọn giữ thể diện. Song trong một vài trường hợp, chiến thuật quay đầu lại rất có ích cho bạn. Bởi nếu không quay đầu, bạn sẽ đánh mất không ít cơ hội tốt cho bản thân. • GIAI THOẠI Vị huấn luyện viên nọ rất có năng lực, nhưng từ khi ông về dẫn dắt, đội bóng vốn đã rất tệ vẫn giậm chân tại chỗ. Chủ đội bóng này là kẻ ăn xổi ở thì, chỉ muốn đội bóng của mình nhanh tăng thứ hạng nên đã nhiều lần can thiệp vào công việc của huấn luyện viên trưởng. Một vài cầu thủ năng lực tầm tầm được nhận vào đội bóng nhờ biết cách quan hệ, một số huấn luyện viên xoàng cũng được mời về phụ tá huấn luyện viên trưởng. Nhưng tư tưởng, chiến lược và chiến thuật tiên tiến của huấn luyện viên trưởng thường bị gạt bỏ. Mỗi lần đội bóng ra sân thi đấu, chủ câu lạc bộ đều chỉ muốn đội mình chiến thắng, nhưng lại không giao toàn bộ quyền chỉ đạo cho huấn luyện viên trưởng. Ông này vừa mới mạnh dạn chỉ đạo các cầu thủ tiến công đã bị mắng là làm liều nên mấy lần đội bóng dẫn trước đối phương rồi lập tức rút về sân phòng thủ mà đến phút cuối vẫn bị đối phương san bằng tỉ số hay thậm chí bị lội ngược dòng. Nếu thắng, thành tích là của chung; nếu thua, vị huấn luyện viên là kẻ đầu tiên phải giơ đầu chịu báng trước dư luận. Sau cùng, vì uy tín và lòng tự trọng nghề nghiệp của bản thân, huấn luyện viên trưởng nộp đơn xin từ chức. Trong buổi họp báo công bố tin "chia tay", ông vẫn giữ nét mặt tươi cười, thân thiện, không hề oán trách phía câu lạc bộ dù chỉ một lời. Kể từ khi huấn luyện viên trưởng ra đi, lối chơi của đội bóng càng thêm phần bảo thủ, mọi người chỉ nhằm đến mục tiêu "thủ hòa". Do thiếu khí thế, không có tinh thần chiến đấu, luôn bị đối phương dồn vào thế bị động nên thành tích của đội cũng mau chóng trượt dốc. Sau cùng, ban giám đốc của câu lạc bộ đã hiểu ra, các biện pháp hành chính không thể nào thay thế được một vị huấn luyện viên chuyên nghiệp. Cuối buổi họ bàn lấy biểu quyết chung, câu lạc bộ thống nhất sẽ mời vị huấn luyện viên cũ trở về đảm nhận vai trò dẫn dắt đội bóng, đồng thời cam kết sẽ không can thiệp vào bất cứ chỉ định, phân công nào của ông nữa. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Trong thực tế, ta vẫn thường hay gặp những tình huống kiểu thế này: Nhân viên A của công ty B phải nghỉ việc vì chủ. Một tuần sau chủ công ty gọi điện đến cho nhân viên A giải thích lí do sa thải và mời anh ta quay về song nhân viên A đã tức giận từ chối. Câu hỏi đặt ra ở đây là nhân viên này có nên
vì sự tức giận nhất thời mà bỏ qua cơ hội hay tạm gác khúc mắc này sang một bên để tiến tới? Sẽ có không ít người chọn cách đầu tiên với lời giải thích rằng ngựa hay không quay đầu ăn cỏ cũ. Song trong một vài trường hợp, chiến thuật quay đầu lại rất có ích cho bạn. Bởi nếu một mực giữ thể diện, bạn sẽ đánh mất không ít cơ hội xoay chuyển tình thế có lợi cho mình.
ĐỪNG VÌ NHÂN TỪ MÀ DUNG DƯỠNG CÁI ÁC • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong trò chơi đối chọi, một khi đã chọn cách tiến công thì đừng mềm lòng. Vì sự mềm lòng có khi gây hại cho mình lẫn người khác. • GIAI THOẠI Một con sói lẻn vào bãi chăn, định đánh cắp một con cừu mang đi. Chó săn đánh hơi sói liền chạy ra đuổi. Thấy đối phương to và dữ qua, sói tự lượng sức mình, biết bản thân không thể đánh bại cũng chẳng thể chạy thoát. Nó liền nằm rạp xuống đất, vừa khóc vừa kêu than, thề thốt rằng sẽ không bao giờ còn dám bén mảng vào đây trộm cừu nữa. Chó săn nghe sói thề thốt, khóc lóc thảm thương nên đã động lòng, tha cho sói. Không ngờ khi chó săn vừa quay đầu lại, con sói đã chồm lên ngoạm một miếng to vào ngay cổ họng chó săn. Trước lúc chết, chó săn hối hận nghĩ: "Lẽ ra mình không nên động lòng trước lời van xin của sói!". • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Ở phần trên, ta có đề cập đến trường hợp khi hai đối thủ gặp nhau nơi ngõ hẹp, muốn tránh tổn thất, mỗi bên đều có hai lựa chọn là: tự rút lui hoặc tiến công. Nhưng một khi đã chọn cách tiến công thì đừng mềm lòng. Bởi sự mềm lòng sẽ chỉ làm hại người hại ta. Song trên thực tế lại có không ít người hành xử như con chó săn trong câu chuyện trên. Họ cứ tưởng lòng nhân từ của mình sẽ cảm hóa được kẻ khác mà đâu hay điều đó chẳng những không khiến đối phương động lòng mà còn tạo thêm nhiều cơ hội để họ tái phạm. Khi gặp phải người ác, tốt nhất nên hành xử khôn ngoan và "mạnh tay" dạy bảo họ.
CHIẾN THẮNG BẰNG ĐÒN TÂM LÝ • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong trò chơi đối chọi, không nhất thiết phải dựa vào vũ lực thì mới giành được phần thắng. Biết dùng tâm lý chiến, khiến tâm lý của đối phương bị rối loạn hóa ra lại là cách có thể giúp bạn dễ thành công hơn. • GIAI THOẠI Thời Tam Quốc, Tào Ngụy và Thục Hán đối đầu nhau, Tào Chân dẫn đại quân đến Trường An, qua phía tây sông Vị hạ trại. Tào Chân và Vương Lãng, Quách Hoài bàn kế lui binh. Vương Lãng nói: "Ngày mai nên sắp xếp đội ngũ chỉnh tề, dàn bày tinh kỳ rợp đất. Lão phu chỉ dùng một câu chuyện, tự khắc Gia Cát Lượng phải chắp tay lạy hàng, quân Thục không đánh cũng phải tan". Ngày hôm sau, hai quân dàn thế trận ở trước Kỳ Sơn. Khổng Minh trông sang trận địa quân Ngụy, thấy trước trận che cái lọng, trên cờ đề tên họ rõ ràng. Một người ở giữa, đầu bạc phơ, biết là quân sư Vương Lãng. Vương Lãng nói với Khổng Minh rằng: "Lâu nay nghe đại danh của ngài, nay được gặp mặt, thật là may lắm! Ngài đã là người biết mệnh trời, hiểu được việc đời, cớ sao lại cất quân vô danh làm vậy?". Khổng Minh đáp: "Ta phụng chiếu ra đánh giặc, sao gọi là vô danh?". Ban đầu, Vương Lãng nói lí một thôi một hồi, thậm chí còn khuyên Gia Cát Lượng: "Ông nên quay gươm cởi giáp, đem lễ lại hàng, không đến nỗi mất tước hầu đâu mà sợ". Gia Cát Lượng ngồi trên xe nghe thấy thế thì cười ầm lên, rằng: "Ta tưởng ngươi là một lão thần nhà Hán, có lời cao luận gì chăng? Ai ngờ ăn nói ngu dốt đến vậy Ta biết ngươi vốn người ở bến Đông Hải, trước đỗ hiếu liêm, được vào làm quan. Đáng lẹ phải phò vua giúp nước, dựng lại cơ nghiệp họ Lưu mới phải, không ngờ ngươi lại giúp giặc, đồng mưu cướp ngôi. Tội nhiều, ác nặng, trời tất không dung. Người trong thiên hạ, ai cũng muốn xé xác ngươi ra. Ngươi là tên xiểm nịnh thì chỉ nên giấu đầu rụt cổ, cầu lấy cơm áo no đủ là xong; sao dám ra nơi trận mạc, nói năng càn rỡ, đổ tại số trời làm vậy? Thằng lão tặc râu trắng kia! Nay mai nhà ngươi cũng sắp xuống suối vàng, còn mặt mũi nào nhìn 24 vị vua nhà Hán nữa? Lão tặc bước ngay, bảo quân phản thần ra đây cùng với ta quyết trận sống chết!". Vương Lãng nghe thấy thì uất nghẹn cổ, chỉ gầm lên một tiếng rồi ngã từ trên yên ngựa xuống đất chết tươi. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Trong cuộc sống, có người giỏi kiểm soát cảm xúc, tâm trạng của bản thân; có người sống đúng với cảm xúc của mình, nói khóc là khóc, nói cười là cười; và cũng có những người chỉ vì vài câu chửi
mắng của kẻ khác cũng uất đến chết như nhân vật Vương Lãng ở trên. Thế nên, hãy học cách đánh bằng đòn tâm lí. Bạn hãy đánh mà vờ như không đánh, lợi dụng đối phương mà như không lợi dụng, xuất thủ ngay bên cạnh mà vờ như xuất thủ ở nơi xa, xuất thủ ở chỗ xa mà vờ như ở gần. Với kẻ địch hám lợi, bạn hãy lấy mối lợi nhỏ ra mà dụ dỗ. Với kẻ địch đang trong trạng thái rối loạn, bạn hãy nhân cơ hội đó mà tấn công; với kẻ địch giỏi hơn, bạn phải đề phòng gấp bội. Với kẻ địch mạnh hơn, bạn phải tạm thời né tránh. Với kẻ địch hòa nhã, hiền lành, bạn phải tìm cách ly gián đối phương. Thường thì chỗ nước đục mới dễ bắt được cá. Khuấy chọc vùng "nước" của đối phương, khiến đối phương rối loạn, bạn sẽ dễ dàng giành được chiến thắng.
DÙNG ĐIỂM YẾU ĐỂ KHỐNG CHẾ ĐỐI PHƯƠNG • TINH HOA TRÍ TUỆ Phàm người lo xa tính kĩ đều biết đã nắm dao thì phải nắm đằng chuôi, còn muốn khắc chế đối phương thì phải bắt được thóp của họ. Trong trò chơi mặc cả, khi đã xác định được điểm yếu của đối phương thì bạn hãy lợi dụng điểm yếu đó để mưu lợi cho mình. • GIAI THOẠI Chu Bác đời Hán vốn xuất thân là một võ tướng, về sau được điều về địa phương làm quan văn. Ở vùng Trương Lăng có kẻ xuất thân từ gia đình giàu có, tên là Thượng Phương Cấm. Hồi trẻ vì làm nhục vợ người khác nên Thượng Phương Cấm đã bị người ta dùng dao chém lên má. Tội ác ghê tởm này đáng ra phải bị trừng phạt thật nặng nhưng vì nhà hắn đút tiền hối lộ quan phủ nên Thượng Phương Cấm chẳng những không bị cách chức hay bị điều tra xét hỏi mà ngược lại còn được thăng làm thủ úy. Sau khi Chu Bác về đây nhận chức, có người tố cáo vụ việc này lên ông. Chu Bác cho gọi Thượng Phương Cấm đến. Bị quan triệu tập, Thượng Phương Cấm thấp thỏm, miễn cưỡng đến trình diện. Chu Bác thấy trên má đối phương quả có một vết sẹo, liền cho hộ vệ lui, giả vờ quan tâm hỏi Thượng Phương Cấm nguyên do. Đúng là kẻ có tật thì giật mình. Biết đối phương đã rõ mọi chuyện, Thượng Phương Cấm liền sụp xuống cúi lạy Chu bác như tế sao, thành khẩn kể lại đầu đuôi sự việc, van xin Chu Bác tha tội. "Ha ha ha ", Chu Bác đột nhiên phá ra cười, "Nam tử hán đại trượng phu vốn khó tránh khỏi những chuyện này. Bản quan muốn xóa tội cho nhà ngươi, cho nhà ngươi cơ hội lập công chuộc tội, ngươi sẽ cố hết sức chứ?". Sau đó, Chu Bác lệnh cho Thượng Phương Cấm không được tiết lộ nội dung cuộc nói chuyện này, bắt hắn phải ghi chép lại những câu nói của các vị quan khác khi có cơ hội rồi báo cáo lại. Thượng Phương Cấm quả nhiên đã trở thành tai mắt cho Chu Bác. Kể từ khi được Chu Bác khoan hồng và trọng dụng, Thượng Phương Cấm khắc cốt ghi tâm đại ân đại đức của Chu Bác, ra sức hoàn thành thật tốt nhiệm vụ được giao. Chẳng bao lâu sau, rất nhiều vụ trộm cắp, cưỡng hiếp đã được đưa ra ngoài ánh sáng, giúp tình hình trị an ở địa phương cải thiện đáng kể. Vì thành tích này, Chu Bác thăng hắn lên làm huyện lệnh huyện Liên Thủ. Sau một khoảng thời gian nữa, Chu Bác bất ngờ cho triệu kiến Công Tào, viên quan nhận của hối lộ của Thượng Phương Cấm năm xưa, đến khiển trách thật nặng, rồi đưa giấy bút bắt viên quan này viết lại toàn bộ chuyện mình nhận của hối lộ. Công Tào vốn đã sợ run như cầy sấy, đành cầm bút lên ghi chép lại từng tội lỗi của bản thân.
Do đã biết rõ chuyện nhận hối lộ của Công Tào từ trước qua Thượng Phương Cấm nên khi thấy đối phương thành khẩn khai báo nhận tội, Chu Bác mới bảo: "Ngươi về nhà tự kiểm điểm lại bản thân, đợi phán quyết. Từ giờ trở đi, nhà ngươi phải tu tâm dưỡng tính, sửa mình, không được phép làm chuyện xằng bậy nữa!". Nói xong, Chu Bác liền rút dao ra. Trước cảnh đó, hai chân Công Tào bỗng nhiên mềm nhũn như bún. Hắn vừa cúi đầu vừa chắp tay vái lạy, van xin Chu Bác tha tội chết. Chỉ thấy Chu Bác cầm dao huơ một nhát, rạch nát tờ ghi lời khai của Công Tào rồi vứt đi. Kể từ đó trở đi, Công Tào lúc nào cũng thận trọng dè chừng, nhìn trước ngó sau, dốc lòng làm việc, không dám để xảy ra sơ suất gì nữa. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Câu chuyện trên chủ yếu kể lại hai cuộc đàm phán, trao đổi giữa Chu Bác với Thượng Phương Cấm và giữa Chu Bác với Công Tào. Nhờ nắm rõ điểm yếu, Chu Bác đã nắm được quyền khống chế đối phương trong tay. Con người ai cũng có điểm yếu, đó thường là cảm giác bất an, tâm trạng không thể kiểm soát hay là một sở thích bí mật nho nhỏ. Dù trong hoàn cảnh nào, chỉ cần tìm ra điểm yếu của đối phương là bạn có thể trở thành người dẫn dắt cuộc chơi.
CẦN CÓ LỜI NÓI DỐI TÍCH CỰC • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong vài hoàn cảnh nhất định, những "lời nói dối trắng" sẽ mang lại hiệu quả tích cực. • GIAI THOẠI Vào những năm Bắc Tống, Địch Thanh là viên tướng giỏi chinh chiến được triều đình cử làm chỉ huy cuộc nam chinh. Khi đó, thế lực của phe chủ hòa, thỏa hiệp trong triều đình rất mạnh. Ngay trong đội quân do Địch Thanh chỉ huy cũng có một vài tướng lĩnh sợ chiến đấu, một số kẻ còn gieo rắc, tung tin đồn nhảm, rằng mình "nằm mộng thấy thần linh hiện về báo rằng cuộc nam chinh lần này binh lính nước Tống sẽ bị thua". Những kẽ mê tín trong hàng ngũ quân lính nghe thấy thế thì đều khiếp vía, một mực tin cuộc chiến lần này "lành ít dữ nhiều, khó có thể giành được chiến thắng", khiến lòng quân chẳng mấy chốc đã loạn. Địch Thanh đã giải thích nhiều lần rằng: "Quân ta là đội quân chính nghĩa nên cứ chiến ắt sẽ thắng, cứ tấn công ắt sẽ được". Nhưng vì quân lính quá mê tín nên lời nói của Địch Thanh chẳng thể lọt vào tai họ. Lúc đó, Địch Thanh cùng các đại tướng tâm phúc đều đang đau đầu, không biết làm thế nào. Lúc đại quân đi qua Quế Lâm, gặp phải trận mưa to. Suốt mấy ngày liền, bầu trời đều âm u vần vũ khiến đoàn quân không thể tiếp tục lên đường. Lúc này, tin đồn nhảm trong hàng ngũ quân lính càng rộ hơn, rằng xuất binh bất lợi, trời đổ mưa báo điều hung, ý trời muốn họ phải rút quân Chiều tối hôm đó, Địch Thanh dẫn một vài phó tướng đội mưa đi kiểm tra. Lúc đi ngang qua ngôi miếu cổ, cả bọn thấy không ít người dân đội mưa đến đây dâng hương bốc quẻ nên mới vào miếu hỏi thăm. Vị hòa thượng trụ trì cho biết đây là ngôi miếu rất linh nghiệm, cứ cầu ắt sẽ ứng nên đến cuối năm, mọi người lại lũ lượt về đây dâng hương lễ Phật. Địch Thanh nghe thấy thế liền nảy ra một kế. Sáng sớm ngày hôm sau, vị tướng khoác áo đội mũ, dẫn tướng sĩ vào miếu lễ Phật, thành kính dâng hương cúng bái rồi bảo với vị hòa thượng trụ trì rằng: "Xin thầy hãy bốc cho chúng con một quẻ, xem chuyến nam chinh lần này hung cát thế nào?". Nói xong, Địch Thanh mời ông từ mang ra một trăm đồng tiền, một mặt sơn đỏ, một mặt sơn đen, rồi chắp tay khấn: "Địch Thanh con lần này xuất binh nam chiến, nếu được toàn thắng, nguyện xin thần Phật hãy khiến cả trăm đồng tiền này đều ngửa mặt đỏ lên trên!". Dứt lời, Địch Thanh tung tiền lên. Lúc rơi xuống đất, quả nhiên các đồng tiền đều ngửa ở mặt sơn đỏ. Tướng lĩnh, binh sĩ thấy thế thì vô cùng kinh ngạc, hớn hở hò reo, vội vàng chạy đi loan tin cho những người chưa biết. Tinh thần, khí thế của binh lính chẳng mấy chốc đã dâng lên ngùn ngụt. Sau khi giành được chiến thắng, trên đường hồi triều, Địch Thanh dẫn đại quân quay lại ngôi miếu lễ tạ thần Phật. Một viên tướng vừa cầm đồng tiền lên xem đã kinh ngạc kêu lên: "Quái lạ thật!
Sao hai mặt của cả trăm đồng tiền này đều được sơn đỏ nhỉ?". Lúc bấy giờ, Địch Thanh mới cười, nói: "Việc này chẳng phải thần linh định đoạt, thực ra là bổn tướng quân đã mượn tạm danh thần Phật để khích lệ, cổ vũ tinh thần chiến đấu cho binh sĩ đó thôi!". Khi đó, mọi người mới vỡ lẽ, hiểu ra đầu đuôi mọi chuyện. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Có người cho rằng chỉ những kẻ vô đạo đức mới nói dối, người thành thật thì luôn ngay thẳng, liệu có đúng như vậy không? Liên quan đến mối quan hệ biện chứng giữa đạo đức và nói dối, Socrates, triết gia lỗi lạc của Hy lạp cổ đại, từng có bài luận bàn sâu sắc như sau: Vào một ngày, Socrates đi chân trần ra ngoài khu chợ. Chợt ông túm lấy một người qua đường và hỏi: - Có một vấn đề mà mãi tôi vẫn chưa hiểu được, mong ngài chỉ dạy dùm. Mọi người đều nói ta phải làm người có đạo đức, nhưng rốt cuộc thì cái đạo đức đó nó mặt mũi thế nào? - Trung thành, thật thà, không dối trá, đấy chính là những phẩm chất đạo đức được mọi người công nhận - người kia trả lời. Socrates hỏi: - Ngài nói người đạo đức thì không được nói dối, nhưng nếu tướng sĩ quân ta tìm cách đánh lừa quân địch trong lúc giao chiến với kẻ thù thì có phải họ là người thiếu đạo đức chăng? Người kia đáp: - Nói dối để đánh lừa quân địch thì không phải là hành vi vô đạo đức, nhưng dối gạt người bên mình thì đúng là vậy. Socrates lại hỏi: -Vậy nếu trong lúc đánh nhau với kẻ thù, quân mình bị bao vây, tình thế rất nguy ngập. Để cổ vũ tinh thần chiến đấu cho binh lính, có vị tướng lừa họ rằng: "Viện quân sắp đến rồi, mọi người hãy cố phá vòng vây", và họ đã thành công. Thế viên tướng nói dối đó có phải là kẻ vô đạo đức không? Người kia trả lời: - Đấy chỉ là vì bất đắc dĩ, chúng ta không thể làm thế trong cuộc sống hằng ngày. Socrates vẫn tiếp tục hỏi: - Ta vẫn thường gặp tình huống thế này, đứa con bị ốm nhưng không chịu uống thuốc nên người cha mới phải đánh lừa nó rằng: "Con à, thứ này có phải là thuốc đâu, là kẹo mà, ngon lắm đấy!". Lẽ nào nếu nói vậy thì người cha cũng là người thiếu đạo đức? Người kia đành phải công nhận: - Người nói dối với thiện ý tốt thì không phải là kẻ vô đạo đức. Socrates vặn lại:
- Người không nói dối người khác là có đạo đức, lừa dối người khác cũng là có đạo đức, vậy hóa ra đạo đức của một người không thể phân định qua việc anh ta có nói dối hay không. Vậy rốt cuộc ta phải dựa vào tiêu chí nào để xét, ngài cho tôi biết đi? Người kia đành nói: - Kẻ không biết thế nào là đạo đức thì không thể làm người có đạo đức, người biết đạo đức là gì là người có đạo đức. Socrates vỗ tay nói: - Ngài quả là một triết gia vĩ đại! Ngài đã cho tôi biết đạo đức chính là sự nhận thức về đạo đức, giúp tôi hiểu ra vấn đề mà bấy lâu nay tôi vẫn còn thắc mắc. Xin chân thành cảm tạ ngài. Qua câu chuyện trên, ta hiểu ra rằng: nói dối không liên quan gì đến đạo đức mà chỉ là một kiểu chiến thuật. Đương nhiên, lời nói dối ta đề cập đến ở đây cần nằm trong giới hạn nhất định. Bất kỳ lời nói dối nào, dù xuất phát từ thiện ý hay ác ý, một khi vượt quá giới hạn cho phép cũng đều phản tác dụng. —————«««»»»—————
CHƯƠNG 9: GIẤU KỸ ÁT CHỦ BÀI KHÔNG CHO ĐỐI PHƯƠNG CƠ HỘI LỢI DỤNG ĐIỂM YẾU CỦA MÌNH • TINH HOA TRÍ TUỆ Dù quan hệ hiện tại giữa bạn và đối phương khá tốt, song rất có thể đến một ngày nào đó, xung đột về lợi ích sẽ đẩy hai bạn về hai thế đối đầu. Do đó, nếu không muốn mình là kẻ bị đả thương, đừng cho đối phương cơ hội lợi dụng điểm yếu của mình. • GIAI THOẠI Vương Bình và Lý Tiến cùng là nhân viên của một công ty, cả hai thường chẳng giấu nhau chuyện gì. Một lần, nhân lúc tửu hứng dâng cao, Vương Bình đã kể cho Lý tiến nghe một bí mật trước giờ vẫn giấu kín. Hồi trẻ vì xô xát với người khác mà Vương Bình đã phải ngồi tù hai năm. Sau khi ra tù, anh sửa chữa lỗi lầm, thay đổi bản tính, quay trở lại làm người tốt, thi đỗ đại học rồi sau đó vào làm cho công ty hiện giờ. Cuối năm đó, công ty gặp khó khăn, phải cắt giảm nhân viên. Vương Bình và Lý tiến vì cùng làm ở một bộ phận nên một trong hai người sẽ phải ra đi. Xét về khả năng thì Vương Bình là người nổi trội hơn. Không lâu sau, các đồng nghiệp trong công ty đều xì xầm to nhỏ về chuyện Vương Bình từng phải ngồi tù và nhìn anh với con mắt hoàn toàn khác hẳn. Ai lại muốn làm việc chung với một kẻ từng phải vào tù ra tội chứ? Kết quả là Lý Tiến được giữ lại còn Vương Bình thì phải ra đi. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Trong quá khứ, ai cũng từng mắc phải lỗi lầm và ai cũng có một vài bí mật riêng. Dù là bạn bè tốt đến đâu, bạn cũng không nên tâm sự, thổ lộ chuyện quá khứ, bí mật của mình với đối phương. Romain Rolland đã nói: "Tận sâu trong tâm can mỗi người đều có một hòn đảo nhỏ - nơi cất giữ những kỷ niệm không thể cho người khác biết". Mark Twain cũng từng nói: "Tâm hồn con người cũng giống như mặt trăng, mặt sáng của nó ai cũng biết, nhưng mặt tối thì chưa ai thấy bao giờ". Ai cũng có điều bí mật - những điều không nên tùy tiện chia sẻ với người khác. Đương nhiên không chia sẻ chuyện khá khứ với mọi người không có nghĩa là bạn không nói gì. Bạn có thể kể về những chuyện không quan trọng như chuyện hồi nhỏ, chuyện đi học để hai bên thêm hiểu và gắn bó hơn. Còn những bí mật quan trọng thì bạn cần phải giữ kín.
THẢ CON SĂN SẮT, BẮT CON CÁ RÔ • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong trò chơi mặc cả, chịu thiệt chút ít để thu lợi là sách lược được xem là khôn ngoan và có tầm nhìn xa trông rộng. Bởi nếu không chịu thả con săn sắt, bạn sẽ không bao giờ bắt được con cá rô. • GIAI THOẠI Hồ Tuyết Nham, một viên quan nhưng đồng thời cũng là một nhà buôn ở Chiết Giang, Hàng Châu. Ông không những có tài kinh doanh mà còn rất tốt bụng, thường giúp đỡ những người xung quanh. Hồi mới bắt đầu lập nghiệp, Hồ Tuyết Nham cho mở hiệu buôn tiền Phụ Khang. Dù cửa hiệu được Vương Hữu Linh đứng sau ủng hộ và được nhiều người kinh doanh cùng ngành giúp đỡ song Hồ Tuyết Nhan vẫn đau đáu nghĩ cách khiến các hộ gửi tiền mới chịu gửi nhiều tiền hơn. Cuối cùng, ông đã nghĩ ra một diệu kế: "Thả con săn sắt, bắt con cá rô". Hồ Tuyết Nhan cho gọi tổng quản Lưu Khánh Sinh đến gặp mình, lệnh cho người này đứng ra mở 16 cuốn sổ gửi tiền với mức gửi là 20 lạng bạc mỗi cuốn, tổng cộng tất thảy là 320 lạng bạc, rồi ghi lại vào sổ thu chi của chính Hồ Tuyết Nham. Lưu Khánh Sinh không rõ vì sao ông chủ vội bắt mình mở nhiều sổ gửi tiền như thế, nhưng vì chủ đã bảo nên đành làm theo. Sau khi Lưu Khánh Sinh hoàn tất mọi thủ tục, mang 16 cuốn sổ gửi tiền đến chỗ mình, Hồ Tuyết Nham mới nói cho đối phương biết ý đồ của ông. Hóa ra những cuốn sổ gửi tiền này đều được Hồ Tuyết Nham lập ra cho bà con thân thích của các quan lại. Trước khi gửi đi, Hồ Tuyết Nham cũng lấy tiền của mình ra ứng trước tiền gốc cho 16 cuốn sổ đó. - Tuy vốn riêng của các tiểu thư chẳng nhiều nhặn gì - Hồ Tuyết Nham nói - nhưng chúng ta đã mở sổ miễn phí cho họ, ứng trước tiền gốc và đã gửi sổ đi, nên chắc hẳn lúc nhận sổ họ sẽ rất vui. Tiếng lành đồn xa, rồi đây các quan lại quyền quý sao có thể bỏ qua? Danh tiếng cửa hiệu của ta sao chẳng lan xa và không làm ăn tốt hơn? Lưu Khánh Sinh vừa lẳng lặng nghe vừa gật đầu tán thành, lòng thầm khâm phục tài kinh doanh của Hồ Tuyết Nham. Vài ngày sau khi mấy cuốn sổ được gửi đi, quả nhiên mấy hộ giàu có đã đến cửa hiệu Hồ Tuyết Nham mở sổ. Các cửa hiệu khác thấy chỉ trong vẻn vẹn mấy ngày, Phụ Khang đã cướp được những hộ lớn vốn là khách quen nhiều năm bên mình thì vô cùng sửng sốt. Không chỉ dừng lại ở đối tượng khách hàng là các phu nhân hay các tiểu thư, Hồ Tuyết Nham còn rất chú trọng thu hút vốn tích lũy từ tầng lớp dưới. Ông biết tiền tích lũy của những người này tuy không nhiều nhưng cứ tích tiểu thì ắt sẽ thành đại. Trong 16 cuốn sổ gửi tiền kể trên, Hồ Tuyết Nham đặc biệt cho chuẩn bị một cuốn sổ cho Lưu nhị gia, người gác cổng thành của tuần phủ nha môn. Hồ Tuyết Nham xem đây vừa như một chút quà nhỏ
vừa là lời cậy nhờ sự giúp đỡ của Lưu nhị gia sau này. Về sau, trong một lần tình cờ, Hồ Tuyết Nham đã nhận được một thông tin vô cùng quan trọng (về việc triều đình cho phát hành quan phiếu) từ chỗ Lưu nhị gia, nhờ đó ông càng trở nên giàu có hơn. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Người hiểu rõ sự thâm thúy của câu tục ngữ: "Thả con săn sắt, bắt con cá rô" sẽ cảm nhận được cái hay, cái sâu sắc của câu nói này. Tuy nhân tố mặc cả trong trò chơi giữa Hồ Tuyết Nham với các vị phu nhân, tiểu thư và Lưu nhị gia không rõ lắm, song cái đích Hồ Tuyết Nham nhắm đến là những lợi ích lâu dài mà những người kia có thể mang đến cho mình. Một khi "lợi ích" đã được nhắc đến thì yếu tố cơ bản của trò chơi cũng xuất hiện. Ở đây, Hồ Tuyết Nham đã đạt được cái lợi lâu dài nhờ biết chịu thiệt trước mắt. Đương nhiên, khi nhận phần thua thiệt về mình, bạn cũng cần khéo léo và có kĩ xảo để đối phương không nghi ngờ mục đích của bạn.
GIÀNH CHIẾN THẮNG NHỜ ĐI TRƯỚC NGƯỜI KHÁC MỘT BƯỚC • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong những hoàn cảnh hiểm nghèo, chỉ cố gắng thôi vẫn chưa đủ, bởi ai cũng ra sức ganh đua để có cơ hội sinh tồn. Chỉ khi nhanh tay nhanh chân hơn đối thủ, bạn mới có thể giành được thứ tốt hơn cho mình. • GIAI THOẠI Có hai người kia rủ nhau lên núi chơi. Đương lúc cả hai đang thích thú ngắm cảnh núi non, bất ngờ một con gấu không hiểu từ đâu chui ra lại nhìn họ chằm chằm ngay gần đó. Hai người vô cùng run sợ, bởi khi đó họ đều chẳng có bất kỳ thứ vũ khí gì trong tay. Còn khả năng đấu tay đôi và hạ gục gấu lại càng hoang đường hơn. Sau giây phút sợ hãi ngắn ngủi, một trong hai người đã lấy lại bình tĩnh. Anh ta từ từ cúi xuống, buộc lại dây giày cho thật chặt, chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc chạy đua sắp tới. Người kia thấy thế liền bảo: - Anh làm thế có ích gì, anh đâu thể chạy nhanh hơn gấu? Anh chàng thắt dây giày đáp: - Tôi không cần phải chạy nhanh hơn gấu mà chỉ cần chạy nhanh hơn anh thôi! • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Câu chuyện cho ta thấy: trong những hoàn cảnh hiểm nghèo, chỉ cố gắng thôi vẫn chưa đủ, bởi ai cũng đều ra sức ganh đua để có được cơ hội sinh tồn. Chỉ khi nhanh tay nhanh chân hơn đối thủ, bạn mới có thể giành được thứ tốt hơn mình. Ở đây, ta tạm gác vấn đề đạo nghĩa sang một bên. Biết rõ đâu là đối thủ thực sự của mình trong cuộc cạnh tranh sinh tồn khốc liệt vô cùng quan trọng. Đôi khi bạn không cần làm tốt hơn "đối phương", song ít nhất cũng phải làm tốt hơn đồng nghiệp. Muốn xác định được vị trí của bản thân, bạn cần chọn cho mình đối tượng tham chiếu bởi con người thường luôn đạt được sự phát triển khi thi đua, so sánh mình với người khác. Nó cũng giống như khi bạn và nhóm bạn bị một đàn sói đuổi theo. Nếu không chạy nhanh hơn những người còn lại thì kẻ đen đủi làm mồi cho sói sẽ là bạn. Cơ hội sinh tồn, phát triển là phần thưởng giành cho một số người nhanh trí và liều lĩnh hơn những kẻ khác.
THAY VÌ KHIẾN MỌI NGƯỜI CẢM ƠN, HÃY KHIẾN HỌ CẦN ĐẾN BẠN • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong cuộc chơi, thay vì khiến đối phương cảm ơn mình, bạn hãy khiến đối phương cần đến bạn vì nó có nghĩa là họ sẽ không thể quên bạn; trong khi đó, lời cảm ơn một khi được nói ra thì cuối cùng cũng sẽ bay theo chiều gió. • GIAI THOẠI Vào năm 1847, Otto von Bismarck trở thành nghị sĩ Quốc hội Phổ, và cũng là kẻ bị cô lập trong Quốc hội. Tuy nhiên, điều khiến mọi người bất ngờ là ông lại liên kết với Friedrich Wilhelm IV, vị vua không quyền lực thời bấy giờ - điều hoàn toàn trái ngược với dự đoán của tất cả mọi người. Friedrich Wilhelm IV tuy là vua song tính tình rất nhu nhược, thường chọn cách nhượng bộ trước phái tự do trong Quốc Hội. Những người hiểu Bismarck đều biết ông luôn coi khinh kiểu người nhu nhược như vậy. Bởi thế, lựa chọn này của Bismarck thực sự khiến mọi người vô cùng khó hiểu. Khi những nghị sĩ khác đứng lên công kích các biện pháp ngớ ngẩn của người đứng đầu nhà nước, chỉ có Bismarck ủng hộ nhà vua. Năm 1851, nỗ lực mà Bismarck bỏ ra cuối cùng đã được đền đáp: Friedrich Wilhelm IV bổ nhiệm ông vào làm việc trong cơ quan lập pháp. Song ông vẫn chưa hài lòng. Bismarck vẫn tiếp tục thỉnh cầu nhà vua tiến hành củng cố lực lượng quân đội, đáp trả lại phái tự do bằng một thái độ cứng rắn. Ông ủng hộ nhà vua giữ sự tự trọng của bản thân để lãnh đạo nước nhà, đồng thời từ từ khôi phục lại vương quyền, biến chế độ quân chủ chuyên chế thành sức mạnh lớn nhất của nhà nước Phổ. Thấy Bismarck ủng hộ mình tích cực như vậy nên nhà vua tin tưởng ông, xem ông như cánh tay phải đắc lực, việc gì cũng đem ra bàn bạc, trao đổi với Bismarck. Năm 1861, sau khi Friedrich Wilhelm qua đời, em trai ông là Wilhelm lên ngôi kế vị. Song hoàng đế mới lại ghét cay ghét đắng Bismarck, không muốn giữ ông bên cạnh mình. Phái tự do thì vẫn tiếp tục công kích cả hai người như trước và còn tìm cách tước đoạt quyền lực của họ. Vị quốc vương non trẻ do cảm thấy bất lực, không thể gánh vác trọng trách của đất nước nên đã bắt đầu nghĩ đến việc thoái vị. Đúng lúc đó, Bismarck xuất hiện. Ông kiên định ủng hộ nhà vua trẻ tuổi, khích lệ quốc vương đáp trả lại nhóm phản đối bằng những hành động kiên định, dứt khoát cùng thủ đoạn bức hại cực độ nhằm triệt hạ gốc rễ phái tự do. Dù căm ghét Bismarck, Wilhelm hiểu mình rất cần đối phương, chỉ Bismarck mới có thể giải quyết nguy cơ về quyền thống trị của bản thân. Do đó, Wilhelm đã bổ nhiệm Bismarck làm thủ tướng.
Mặc dù có sự chia rẽ về đường lối chính sách song điều đó không ảnh hưởng gì đến sự trọng dụng mà quốc vương dành cho Bismarck. Sự khôn ngoan đã giúp Bismarck leo lên được đỉnh cao nhất của quyền lực. Tuy là trợ thủ đắc lực của quốc vương song trên thực tế, Bismarck không chỉ nắm quyền làm chủ số phận của mình mà còn nắm quyền kiểm soát của cả một đất nước. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Sở dĩ Bismarck - người ở giữa - giành được chiến thắng trong trò chơi này là bởi ông biết liên minh với kẻ yếu hơn thay vì về hùa với kẻ mạnh và cũng bởi ông biết rằng khi khiến đối phương vì cần ông nên phải phụ thuộc vào ông, ông sẽ trở thành sức mạnh trọng yếu của họ. Sách lược này không chỉ phù hợp với trò chơi đối chọi. Bạn có thể áp dụng nó trong bất kỳ lĩnh vực nào khác. Cách kiểm soát cuộc chơi hiệu quả nhất là hãy khiến đối phương vì cần đến bạn nên không thể tách rời khỏi bạn. Dù bản lĩnh của bạn không cao, tài năng không nhiều, bạn cũng vẫn là người vô giá nếu biết biến mình thành nhân vật quan trọng không thể thay thế trên một phương diện nào đó.
KẺ THÙ NGUY HIỂM NHẤT LUÔN LÀ NGƯỜI GẦN BÊN BẠN • TINH HOA TRÍ TUỆ Mỗi một cuộc giao tiếp đều có thể được xem như một cuộc chơi. Để chiến thắng trong những cuộc chơi này, bạn cần nâng cao ý thức cảnh giác của bản thân với "bạn bè", tính đến một số sách lược đề phòng nhằm giữ lại cho mình một "lối thoát hiểm". • GIAI THOẠI Tiêu Tiêu là một cô gái xinh đẹp, lạc quan, phóng khoáng. Ngày đầu tiên đặt chân vào giảng đường đại học, cô đã kết thân với các bạn trong kí túc xá. Ngay như Tiểu Khiết - một cô gái hướng nội - cũng không thể kháng cự trước sức hút cùng nhiệt tình tỏa ra từ nụ cười của Tiêu Tiêu. Hai cô gái có tính cách hoàn toàn trái ngược đó đã nhanh chóng kết thành một đôi bạn thân. Xinh đẹp, năng động, hoạt bát, lại có nhiều tài lẻ nên chẳng mấy chốc Tiêu Tiêu đã trở thành "hot girl" của trường. Sang năm thứ hai, Tiêu Tiêu được bầu làm trưởng ban văn nghệ của hội sinh viên. Là cán bộ, tất nhiên Tiêu Tiêu cũng bận rộn hơn. Cô bận lo tổ chức các hoạt động văn nghệ của nhà trường đến mức quên cả ăn uống, nghỉ ngơi hay thậm chí là việc học tập. Vì Tiểu Khiết là bạn thân nhất nên Tiêu Tiêu đều nhờ bạn giúp rất nhiều việc. "Tiểu Khiết này, trưa nay cậu mua giúp mình một suất cơm nhé!", "Tiểu Khiết ơi, cậu đi photo bài này giùm mình được không?". Lúc đầu, Tiểu Khiết còn nhiệt tình giúp đỡ bạn, nhưng khi những việc Tiêu Tiêu nhờ ngày càng nhiều lên thì một Tiểu Khiết nhạy cảm lại cảm thấy mình giống như người hầu của Tiêu Tiêu. Sang học kỳ 2 của năm thứ hai, trường có kế hoạch đưa hai sinh viên đi nước ngoài thì Tiêu Tiêu là một trong hai người đó. Trong buổi tiệc tiễn chân Tiêu Tiêu, Tiểu Khiết ngoài mặt thì gượng cười song trong lòng thì vô cùng khó chịu. Tối đó, vì không thể kiềm chế tình cảm của bản thân, Tiểu Khiết đã mạo danh bạn thời còn trung học của Tiêu Tiêu, viết ba bức thư nặc danh đặt điều nói xấu Tiêu Tiêu gửi lên ban giám hiệu nhà trường, khoa cùng hội sinh viên. Do thường ngày Tiêu Tiêu tâm sự với Tiểu Khiết rất nhiều chuyện nên Tiểu Khiết bịa chuyện rất trơn tru. Sau khi thư được gửi đi, ban giám hiệu nhà trường vì tin vào điều bịa đặt đó nên đã đình chỉ suất xuất ngoại của Tiêu Tiêu. Thầy cô và bạn bè cũng nhìn Tiêu Tiêu với con mắt hoàn toàn khác hẳn trước. Với bản thân Tiêu Tiêu mà nói, cú đánh đó tựa như một đòn chí mạng. Từ một cô gái lạc quan, năng nổ, khỏe mạnh xưa kia, Tiêu Tiêu dần trở thành cô gái trầm lặng, khép kín và gầy gò. Về sau, tuy nội dung những bức thư nặc danh đó đã được chứng minh là vô căn cứ, Tiêu Tiêu vẫn chọn cách thôi học. Bởi chỉ cần nhìn qua những chi tiết như thật trong bức thư nặc danh, cô đã đoán ra ngay ai là người viết chúng. Với Tiêu Tiêu, nếu đem so với cảm giác thất vọng khi bị
chính người bạn thân nhất của mình bán đứng thì cảm giác thất vọng vì không được ra nước ngoài chỉ là chuyện nhỏ. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Có thể xem mỗi cuộc trò chuyện giữa ta với bạn bè là một trò chơi. Nếu muốn giành được thế chủ động trong những trò chơi đó, bạn cần rút ra cho mình một bài học từ câu chuyện của Tiêu Tiêu: đừng bao giờ quá tin tưởng đối phương. Lúc vui vẻ, hai bạn có thể cùng giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau; nhưng một khi xảy ra mâu thuẫn lớn, tình bạn khăng khít đó sẽ khó mà giữ được. Hơn nữa, đòn đánh lén của người hiểu và gần gũi với ta nhất luôn là cú đánh chí tử nhất. Bởi vậy, trong thực tế cuộc sống, nếu bạn đã học cách thận trọng, đề phòng với người lạ thì tại sao bạn lại không thận trọng, cảnh giác với bạn bè? Những kiểu bạn bè nên đề phòng, cảnh giác: 1. Đã lợi dụng còn hay khoe mẽ: Kiểu người này thường tìm cách lợi dụng bạn rồi sau đó lại nói bạn mắc nợ họ. 2. Cố tình gây sự: Kiểu người này thường rất thích đàm tiếu người khác, hay thêm mắm dặm muối 3. Hai mặt: Là kiểu người đáng sợ nhất và cần phải đề phòng. 4. Lời nói không đi đôi với việc làm. 5. Hay đố kị, ghen ghét. 6. Hay giẫm đạp lên lòng tự trọng của người khác.
CHƯƠNG 10: TỪ NHẪN NHỊN ĐẾN CHIẾN THẮNG NHẪN MỘT GIÂY, THẮNG CẢ ĐỜI • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong trò chơi, khi hai bên không ngang sức nhau và bạn lại là người yếu thế hơn, nếu hiếu thắng, cố thể hiện mình thì kết cục chờ bạn phía trước chỉ là thất bại. • GIAI THOẠI Phạm Thư là nhà chính trị, nhà ngoại giao nổi tiếng thời Chiến Quốc. Song ông cũng là người trải qua rất nhiều trắc trở trên quan trường. Phạm Thư là người nước Ngụy. Ngay từ hồi trẻ, ông đã mong mỏi được dốc sức phò trợ vua Ngụy. Vì xuất thân từ tầng lớp bần hàn, Phạm Thư không có cơ hội diện kiến nhà vua nên ông mới phải làm đầy tớ cho trung đại phu Tu Giả. Một hôm, Tu Giả nhận lệnh sang sứ nước Tề, Phạm Thư cũng theo hầu. Khi sang nước Tề, Tề Tương Vương biết Phạm Thư là người tài đức nên đã sai người mang vàng bạc, trâu bò và rượu đến tặng Phạm Thư, nhưng ông chỉ cảm tạ chứ không nhận. Sau khi biết chuyện, Tu Giả nghĩ nhất định Phạm Thư đã tiết lộ tin mật của vua Ngụy nên báo việc này với tướng quốc Ngụy Tề của nước Ngụy. Tướng quốc chưa tra hỏi rõ đầu đuôi đã ra lệnh cho người nọc Phạm Thư ra đánh một trận thừa sống thiếu chết. Phạm Thư giả vờ chết thì bị quấn vào manh chiếu rách rồi vứt vào nhà xí. Tu Giả chứng kiến từ đầu đến cuối, đã vậy còn viện cớ say để tiểu lên người Phạm Thư. Phạm Thư cắn răng nhịn nhục. Đợi khi mọi người đi khỏi, ông liền nhô đầu ra khỏi manh chiếu rách, bảo người đứng canh nhà xí rằng: "Nếu anh có thể cứu tôi ra khỏi đây, tôi nhất định sẽ trả ơn anh". Người canh nhà xí liền chạy đi xin Ngụy Tề cho phép mình mang "xác chết" trong chuồng xí ra ngoài. Trải qua bao khó khăn, khổ cực, sau khi đến được kinh thành Hàm Dương nước Tần, Phạm Thư đã đổi tên thành Trương Lộc. Vua nước Tần lúc bấy giờ là Tần Chiêu Vương, song trên thực tế người nắm đại quyền lại là Tuyên thái hậu - mẹ Tần Chiêu Vương - cùng Nhương Hầu, Hoa Dương Quân - em trai Tuyên thái hậu - và hai người con trai khác của Tuyên thái hậu là Kinh Dương Quân và Cao Lăng Quân. Những nhân vật này dùng quyền lực như một phương tiện để mưu cầu lợi ích cho bản thân, trong khi đó Tần Chiêu Vương - vị vua bù nhìn - thì hoàn toàn bị bịt mắt. Phạm Thư nhận thấy Tần là nước có nhiều thực lực và Tần Chiêu Vương cũng là vị vua rất có
triển vọng nên đã quyết định ở lại nước Tần. Sau nhiều trắc trở, cuối cùng Phạm Thư cũng được yết kiến Tần Chiêu Vương. Bằng tài hùng biện của mình, ông chỉ ra cho nhà vua thấy những sai lầm về mặt sách lược chính trị, đồng thời đưa ra một loạt chủ trương về bộ máy triều đình, đường lối ngoại giao của đất nước. Ngay sau đó, Tần Chiêu Vương đã phong Phạm Thư làm tể tướng. Sách lược ngoại giao Phạm Thư đưa ra chính là "viễn giao cận công" (giao hảo với các nước ở xa, tấn công các nước ở gần) nổi tiếng sau này. Mục tiêu tấn công đầu tiên của Phạm Thư chính là nước Ngụy. Vua Ngụy hay tin nước Tần sang đánh thì vô cùng hoảng sợ. Vua cử sứ thần là Tu Giả sang cầu hòa với vua Tần. Tu Giả chỉ biết tướng quốc nước Tần tên là Trương Lộc mà không hay ấy là Phạm Thư. Hay tin Tu Giả sang, Phạm Thư liền cởi bỏ áo xống, thay bộ quần áo cũ rách, để tùy tùng ở nhà, một mình đi đến chỗ Tu Giả. Thấy Phạm Thư, Tu Giả vô cùng bất ngờ, hỏi: "Kể từ khi chia tay, Phạm Thúc vẫn khỏe chứ?". Phạm Thư đáp: "Cũng tàm tạm!". Tu Giả lại hỏi: "Phạm Thúc muốn đi thuyết khách ở nước Tần sao?". Phạm Thư trả lời: "Không! Sau khi đắc tội với tướng quốc nước Ngụy, tôi lưu vong tới đây có đâu dám đi thuyết khách nữa?". Tu Giả tiếp: "Giờ các hạ làm gì?". Phạm Thư đáp: "Tôi làm thuê cho người khác". Tu Giả bất giác cảm thấy đôi phần ngậm ngùi, xót thương nên đã giữ Phạm Thư ở lại dùng bữa. "Không ngờ Phạm thúc bần hàn đến vậy!" - nói đoạn, Tu Giả sai đầy tớ lấy một chiếc áo choàng lụa ra tặng Phạm Thư. Trong lúc ăn, Tu Giả hỏi: "Các hạ có quen tướng quốc Trương Lộc không? Tôi nghe nói mọi việc hiện giờ đều do Trương tướng quốc quyết định, sự thành bại chuyến đi lần này của tôi cũng phụ thuộc vào ông ấy. Các hạ có bạn bè nào quen tướng quốc không?". Phạm Thư đáp: "Chủ nhân của tôi rất thân với ông ấy, tôi cũng có gặp qua ngài rồi, tôi sẽ tìm cách sắp xếp cho ngài gặp tướng quốc". Ngày hôm sau, Phạm Thư tự đánh cỗ xe ngựa đưa Tu Giả đến phủ tướng quốc. Khi hai người vào đến trước đại sảnh trong tướng quốc phủ, Phạm Thư nói: "Ngài đợi một chút, tôi vào báo với tướng quốc hộ ngài". Đợi mãi không thấy Phạm Thư ra, Tu Giả hỏi người gác cửa gần đó thì mới biết Phạm Thư - người đánh xe ngựa đưa mình đến đây - là vị tướng quốc nước Tần. Sau khi tỏ tường, Tu Giả lết gối đến trước ghế ngồi của Phạm Thư, dập đầu nói: "Tiểu nhân đáng tội chết, xin ngài đày tiểu nhân đến một nơi thật xa. Tiểu nhân sống hay chết cũng do ngài định đoạt!". Phạm Thư hỏi: "Ngươi có mấy tội?". Tu Giả trả lời: "Tội lỗi tiểu nhân mắc phải nhiều hơn số tóc trên đầu tiểu nhân". Phạm Thư nói: "Ngươi có ba tội lớn. Song vì nể tình nhà ngươi vẫn chưa quên tình xưa nghĩa cũ, hôm qua đã tặng ta chiếc áo choàng nên ta tha mạng. Song ngươi phải thay ta chuyển lời về cho vua Ngụy là phải mau chóng chặt đầu Ngụy Tề mang sang đây, kẻo không ta sẽ lệnh cho đại quân sang đánh, khiến kinh đo nước Ngụy ngập trong biển máu!".
Ngụy Tề hay tin liền hốt hoảng tháo chạy. Nhưng nước Triệu lẫn nước Sở đều sợ uy danh nước Tần, không nước nào dám đứng ra thu nhận nên cuối cùng Ngụy Tề buộc phải tự sát. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Nhẫn nhịn thực sự là lựa chọn sáng suốt của kẻ yếu thế trong trò chơi đối chọi. Khi hai bên không ngang sức nhau và không may bạn lại là người yếu thế hơn trong trò chơi, nếu bạn lại là người hiếu thắng, cố thể hiện mình thì kết cục chờ đợi bạn phía trước chỉ có thất bại. Hãy nhẫn nhịn một giây để có được cái lợi lớn hơn sau này. Đương nhiên, tình thế của mỗi người mỗi khác. Việc gì nên nhịn, việc gì không vốn chẳng có tiêu chuẩn phân định rõ ràng. Nếu xét thấy bản thân yếu thế hơn thì tốt nhất bạn nên nhẫn nhịn. "Yếu thế hơn" ở đây có nghĩa là hoàn cảnh môi trường khách quan lúc đó không có lợi cho bạn, chẳng hạn như khi bạn bị cấp trên của công ty chèn ép hoặc bạn không hài lòng với môi trường làm việc song bạn lại không có công việc nào tốt hơn. Khi "yếu thế hơn" người khác, bạn sẽ khó mà thể hiện được tài năng của bản thân. Nhưng thay vì hành động dựa theo cảm tính, bất chấp mọi thứ, bạn hãy nghĩ đến mục tiêu lâu dài và cố gắng nhẫn nhịn.
TRÁNH THÁI ĐỘ NGỰA NON HÁU ĐÁ • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong trò chơi đối chọi, ai cũng muốn trở thành kẻ trội hơn. Song chiến lược tốt nhất mà một người thiếu kinh nghiệm và non nớt nên chọn là âm thầm rèn luyện, chờ thời để vươn lên nắm quyền chủ động. • GIAI THOẠI Có một sinh viên sắp ra trường nọ được một công ty lớn tuyển vào làm. Với sự tự tin tràn đầy cộng với cố gắng nỗ lực của bản thân, chàng trai trẻ hoàn thành tương đối xuất sắc nhiệm vụ được giao trên vị trí là nhân viên kinh doanh. Nhờ vào khả năng nhạy bén, sắc sảo, hay tìm tòi nghiên cứu, anh sớm nhận thấy những bất cập trong cách quản lý của công ty nên đã phản ánh lại với quản lý. Song lần nào anh cũng chỉ nhận được câu trả lời quen thuộc là: "Ý kiến này rất hay. Đến buổi họp tới, tôi sẽ đưa ý kiến của cậu ra để mọi người cùng thảo luận". Chàng trai rất khó chịu, có phần không phục trước sự tầm thường và nhu nhược của cấp trên. Mấy lần anh đã nảy ý định vượt quyền sếp. Trong một buổi hội nghị toàn công ty, anh thẳng thắn trình bày suy nghĩ của mình, đồng thời đề nghị công ty cho phép nhân viên cạnh tranh, thi đua với nhau: người có khả năng sẽ được thăng chức; kẻ yếu kém, thiếu khả năng sẽ bị giáng chức. Hội trường lức đó chợt im phăng phắc như tờ, người quản lý - cấp trên của anh - đã giận tím mặt từ lâu. Dù khen ngợi ý tưởng này của anh là mới lạ, song tổng giám đốc cũng không có ý định đề nghị mọi người bàn luận sâu thêm. Lúc hội nghị kết thúc anh mới chợt nhận ra mọi thứ đã đảo lộn. Các đồng nghiệp nhìn anh bằng con mắt kính nhi viễn chi; vị quản lý - cấp trên trực tiếp - thì càng ra mặt lạnh nhạt; nghiêm trọng hơn là có người đã cáo buộc lên tổng giám đốc rằng anh nhận tiền hoa hồng chui, vi phạm nội quy làm việc, để lộ tin cơ mật của công ty Bất kỳ tội danh nào trong số đó cũng đủ đánh gục một nhân viên kinh doanh non trẻ mới vào nghề. Lãnh đạo công ty đương nhiên rõ nguyên do ngọn ngành, song vẫn phải chiều theo nguyện vọng, mong muốn của số đông nên cuối cùng đã cho anh nghỉ việc. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Ai cũng đều có tham vọng, cũng muốn mình vượt trội hơn người khác, song bạn không nên bộc lộ quá nhiều. Một khi bạn thể hiện, chia sẻ mong muốn và chí hướng cho dù là đúng đắn của mình thì cũng có kẻ cảm thấy lo sợ, cảm thấy bị uy hiếp trước bạn. Những kẻ này sẽ sử dụng quyền lực hoặc khả năng ảnh hưởng của mình để tấn công, chĩa mũi dùi vào bạn, biến mọi cố gắng, nỗ lực trước đó của bạn thành bong bóng xà phòng. Kì thực, không nổi bật cũng có cái hay của nó. Việc bạn cần làm lúc này là âm thầm rèn luyện,
chờ thời rồi lặng lẽ vươn lên nắm quyền chủ động. Như thế, đối phương sẽ khó lòng nhận ra ý định của bạn trong khi bạn đã hiểu rõ đối phương từ lâu.
HỌC CÁCH KHIÊM TỐN • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong trò chơi, sự kiêu căng chỉ khiến bạn nhanh chóng chuốc lấy thất bại; ngược lại, sự khiêm tốn sẽ giúp cuộc sống của bạn tốt đẹp hơn. •GIAI THOẠI Tại bảo tàng Tượng binh mã Tần Thủy Hoàng, trước bức tượng người lính đang quỳ gối trong tư thế giương cung được gọi là "trấn quán chi bảo" luôn có rất nhiều khách tham quan. Mọi người đều cảm thán trước thế đứng và ý nghĩa sâu xa của bức tượng này. Theo lời hướng dẫn viên, tượng lính bắn tên ở tư thế quỳ được xem là tinh hoa trong các tượng binh mã, là kiệt tác điêu khắc cổ đại của Trung Quốc. Quan sát kỹ bức tượng này, ta thấy người lính mặc chiếc áo dài với phần cổ áo vắt chéo, vạt áo dài ngang đầu gối. Bên ngoài là áo giáp sắt, cẳng chân buộc bao che ống quyển, chân đi giày mũi vuông, tóc buộc đuôi tó. Đùi chân trái đặt song song với sàn nhà tạo thành góc vuông với phần cẳng chân để gập, chân phải chạm đất trong tư thế quỳ, bàn chân đặt sát đất với phần mũi chân bấm sâu. Thân trên hơi xoay về bên trái, mắt sáng ngời, chăm chú nhìn về phía tay trái ở đằng xa. Hai tay đưa về bên phải, một trên một dưới làm thành tư thế giương cung. Hướng dẫn viên giới thiệu rằng: Tư thế quỳ bắn tên được người xưa gọi là tư thế ngồi. Tư thế quỳ và tư thế đứng là hai tư thế cơ bản khi giương cung nhắm bắn. Muốn bắn tên thật chuẩn trong tư thế quỳ bắn, người bắn phải giữ vững trọng tâm cơ thể, tiết kiệm lực. Đồng thời ở tư thế này, người lính có thể thu mình lại trước tầm ngắm của quân địch nên cũng là tư thế lý tưởng khi cần phòng thủ hoặc mai phục quân thù. Trong số một nghìn tượng binh mã các loại mà Bảo tàng Tượng binh mã Tần Thủy Hoàng khai quật phục hồi được đến nay, đây là bức tượng được bảo tồn nguyên vẹn nhất. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Vì sao tượng đất nung hình binh sĩ trong tư thế quỳ gối, chuẩn bị giương cung được giữ lại nguyên vẹn như vậy? Trước câu hỏi này, người phụ trách Bảo tàng giải thích rằng tượng binh sĩ trong tư thế quỳ gối chỉ cao 1m20 trong khi các pho tượng ở tư thế đứng cao tầm 1m80 đến 1m97 nên khi đất rơi xuống, bức tượng quỳ đã được các tượng đứng che chở, chống đỡ hộ. Ngoài ra, do bức tượng này ở tư thế quỳ, ba điểm đầu gối phải, bàn chân phải và bàn chân trái tạo thành ba cột trụ chống đỡ thân đã làm gia tăng độ kiên cố cho bức tượng, nên khó đổ hơn so với các bức tượng đứng. Qua đây, ta có thể nhận ra hình bóng mờ nhạt của trò chơi đấu súng. Những bức tượng ở tư thế đứng với chiều cao nổi bật nhất là tay súng giỏi nhất trong trò chơi, các bức tượng ở tư thế đứng với
chiều cao "khiêm tốn" hơn một chút là tay súng B, còn bức tượng ở tư thế ngồi quỳ là tay súng C, kẻ bắn kém nhất. Song chính tư thế đó đã giúp bức tượng này giữ được nguyên vẹn tạo hình của mình. Người giành được chiến thắng sau cùng trong trò chơi đấu súng là kẻ khoe khoang, thích thể hiện hay người khiêm tốn, thu mình, chắc bạn đã rõ. Vậy nhưng, những người trẻ mới vào đời do không nắm được ẩn ý, sự uyên thâm trong đó nên mới làm ngược lại. Phải mất một thời gian sau đó, họ mới biết giữ chừng mực, bớt thể hiện bản thân và chuyên tâm làm việc hơn.
CHIẾN THẮNG NHỜ BIẾT CÁCH ẨN MÌNH • TINH HOA TRÍ TUỆ Âm Phù Kinh có câu: "Tinh hữu xảo chuyết, khả dĩ phục tàng". Nghĩa là với hai lực lượng ngang tài ngang sức, bên giỏi ẩn mình sẽ là người chiến thắng. • GIAI THOẠI Năm Cảnh Sơ thứ ba, Tào Ngụy Minh Đế qua đời, Tề vương Tào Phương lên ngôi kế vị. Chiếu theo di chúc của Minh Đế, đại tướng quân Tào Sảng và Thái úy Tư Mã Ý sẽ phụ giúp vua giải quyết việc triều chính. Mới đầu, do xét về kinh nghiệm, danh tiếng và tài năng, Tào Sảng đều kém hơn Tư Mã Ý nên Tào Sảng đành phải kính nhường đối phương. Tào Sảng luôn coi Tư Mã Ý như bậc bề trên, việc gì cũng hỏi ý kiến, không dám tự tiện quyết định nên quan hệ giữa hai người cũng xem như là hòa hảo. Lúc bấy giờ, môn khách nhà Tào Sảng có 500 người, trong đó Tất Quỹ, Hà Yến, Đặng Dương, Đinh Mật thường sát cánh gần bên giúp đỡ bày mưu tính kế. Họ liên tục nhắc Tào Sảng rằng Tư Mã Ý là mối đe dọa ngầm đối với hoàng thất và là kể không thể tin tưởng. Thế nên, đến tháng 2 năm Cảnh Sơ thứ ba, Tào Sảng ép Ngụy Đế hạ chiếu rằng Tư Mã Ý đức cao vọng trọng, đáng được ngồi ở ngôi cực phẩm nên được thăng từ chức Thái úy lên làm Thái phó. Theo đó, nếu xét trên danh nghĩa thì Tư Mã Ý được thăng chức song trên thực tế, ông đã bị tước mất binh quyền. Phàm tất thảy những việc thượng thư tấu trình lên vua sau này đều phải đưa Tào Sảng xem trước. Ngay sau đó, Tào Sảng lại sắp xếp cho ba người em trai cùng tâm phúc vào các vị trí tương đối quan trọng nhằm thâu tóm toàn bộ thực quyền về mình. Về việc Tào Sảng kết bè phái tranh đoạt quyền lực, Tư Mã Ý đã nhìn thấu dã tâm từ lâu. Tuy nhiên, ông không tỏ thái độ ra mặt. Sau khi xem xét tình thế, Tư Mã Ý thấy hiện giờ mình đang ở thế bất lợi. Tào Sảng là người thuộc dòng tôn thất, là con cháu công thần Tào Chân; trong khi đó, ông chỉ là người ngoài họ, là kẻ bị chính quyền Tào Thị nghi kị, đề phòng nên Tư Mã Ý không chọn cách đứng lên đối kháng ngay lúc đó. Bởi vậy, Tư Mã Ý nhường Tào Sảng một bước, cho đối phương nắm toàn quyền, còn mình lấy cớ tuổi cao sức yếu nên không muốn lo chuyện chính sự. Điều đó càng khiến Tào Sảng cùng phe cánh trở nên tự tung tự tác hơn. Dù vậy, Tào Sảng cũng chưa thực tin bệnh tình của Tư Mã Ý. Vừa hay lúc đó thân tín của Tào Sảng là Lý Thắng sắp về Kinh Châu nhận chức thứ sử nên Tào Sảng liền sai Lý Thắng đến tận nhà từ biệt Tư Mã Ý, rồi nhân cơ hội này thăm dò bệnh tình của đối phương. Tư Mã Ý đương nhiên biết rõ mục đích thực sự của cuộc đến thăm nên đã cố tình làm ra vẻ mình đang mắc bệnh nặng. Lý Thắng thưa với Tư Mã Ý: "Đội ơn trời biển của thánh thượng, lần này vi thần được cử về Kinh Châu nhận chức thử sử, hôm nay vi thần đến cáo từ Thái phó". Tư Mã Ý vờ chưa nghe rõ, cố tình nhầm "Kinh Châu" sang thành "Tịnh Châu", đoạn bảo: "Vậy thiệt cho anh quá, Tịnh Châu ở phía Bắc, gần chỗ người Hồ, anh nên cẩn thận đề phòng!". Lý Thắng lên giọng giải thích: "Vi thần về Kinh Châu, không phải Tịnh Châu". Tư Mã Ý vẫn vờ như chưa nghe ra: "À, anh mới từ Tịnh Châu về?". Lý Thắng phải nói thật to thì Tư Mã Ý mới vờ nghe ra rồi thở dài, than vãn: "Đúng tôi già thật rồi, tai đã điếc, chẳng thể nghe rõ lời anh nói nữa. Anh về Kinh Châu làm thứ sử thì tốt quá rồi, anh nên cố gắng lập công lập nghiệp".
Lý Thắng quay về chỗ Tào Sảng, thuật lại mọi điều tai nghe mắt thấy ở nhà Tư Mã Ý thì Tào Sảng mới tin Tư Mã Ý thực sự không còn là mối nguy hiểm của mình nữa. Tháng Giêng năm Gia Bình nguyên niên, vua Ngụy dẫn tôn thất cùng bá quan văn võ trong triều ra ngoài thành làm lễ trước lăng mộ vua Ngụy Minh Đế. Tào Sảng cùng các huynh đệ, bè lũ thân tín cũng tiền hô hậu ủng đi theo. Lúc bấy giờ, kẻ giả bệnh nặng đã lâu là Tư Mã Ý mới phát động chính biến. Ông cùng các con trai là Tư Mã Sư, Tư Mã Chiêu dẫn quân đến chiếm giữ vị trí chiến lược quan trọng và trọng yếu như cổng thành, kho vũ khí, đồng thời trình tấu lên thái hậu, phế truất chức đại tướng quân và tước đoạt binh quyền của Tào Sảng. Tư Mã Ý còn sai người trình lên Ngụy Đế tờ tấu yêu cầu bãi miễn Tào Sảng. Tào Sảng cùng bè lũ thân tín hoảng hốt, chưa kịp tổ chức phản công, lại nhẹ dạ tin nghe theo cáo dụ từ chức của Tư Mã Ý nên đã ngoan ngoãn giao nộp binh quyền, thúc thủ chịu trói. Khi về đến kinh thành, Tư Mã Ý chiếu theo tội danh mưu phản, tống Tào Sảng cùng bè lũ thân tín vào ngục. Không lâu sau đó, ông lại lệnh đưa tất cả ra chém đầu. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Trong sử sách, những nhân vật giỏi giấu mình nhìn bề ngoài như đã "rũ sạch bụi trần", không màng chuyện mưu tính, ăn nói thực bụng song thực tế thì ngược lại. Trông bề ngoài họ chỉ là kẻ tầm thường, bất tài vô dụng nhưng thực tế khó có người bì kịp. Trong trò chơi, khi đã rõ tình thế hiện giờ của bản thân cũng như ý đồ của đối phương song cơ hội vẫn chưa chín muồi, nếu muốn giành chiến thắng, bạn cần vờ nhẫn nhịn, ẩn mình, che mắt, bịt tai đối phương, đồng thời giữ kín ý đồ của bản thân.
GIÀNH PHẦN THẮNG NHỜ NHẪN NHỊN • TINH HOA TRÍ TUỆ Chúng ta đều biết trứng chọi với đá sẽ có kết cuộc thế nào. Kết quả cuộc đối chọi trực tiếp giữa những người yếu với kẻ mạnh cũng thế. Bởi vậy, khi đối đầu với kẻ mạnh, bạn cần biết né tránh đòn "độc" của đối phương. Có như vậy, bạn mới bảo toàn sức mạnh của bản thân và tìm ra cơ hội đánh thắng đối thủ. • GIAI THOẠI Sau khi đích thân nắm quyền xử lý việc triều chính, vua Khang Hy quyết định sẽ thâu tóm đại quyền về tay mình, xóa bỏ quyền can thiệp của đại thần phụ chính. Quyết định này của Khang Hy đã khiến quyền lực của Ngao Bái bị hạn chế, khiến mâu thuẫn ngày càng trở nên gay gắt. Song vì thế lực Ngao Bái trong triều đình còn rất lớn nên Khang Hy không dám manh động. Khang Hy biết mình cần phải dùng đến mưu kế chứ không thể đối chọi trực tiếp với đối phương. Mọi việc quan trọng trong triều thường đều do Ngao Bái quyết định. Ngao Bái cũng thường hay trách mắng đại thần ngay cả khi có nhà vua ở đấy. Chỉ cần hơi trái ý mình, Ngao Bái sẽ lớn tiếng quát mắng ngay trước mặt vua. Khang Hy biết vậy cũng vờ để mặc. Nhà vua nghĩ Ngao Bái làm vậy thì sớm muộn cũng chuốc vạ vào mình. Lúc bấy giờ, Ngao Bái đề nghị khép Tô Khắc Táp Cáp vào tội chết. Vì biết rõ Tô Khắc Táp Cáp vô tội, Khang Hy kiên quyết gạt đi. Song Ngao Bái lại kéo bè kéo cánh, thúc ép Khang Hy ban lệnh xử tội Tô Khắc Táp Cáp cho kỳ được mới thôi. Nhiều năm dựa vào thế lực của bản thân để mua chuộc, lôi kéo bè lũ tay sai thân tín, tiêu diệt người chống đối lại mình, cuối cùng Ngao Bái đã thâu tóm đại quyền trong tay. Ngao Bái đưa tâm phúc của mình vào nội viện cùng các ban bộ của triều đình. Trong triều đã hình thành nên thế lực vô cùng lớn mạnh với Ngao Bái là nhân vật trung tâm. Lúc này, Khang Hy vô cùng lo lắng. Sau thời gian vắt óc suy tính, cuối cùng ông cũng nghĩ ra cách diệt trừ Ngao Bái. Ngày 16 tháng 5 năm Khang Hy thứ 8, do có việc nên Ngao Bái phải vào cung tấu trình, Khang Hy đã nhân cơ hội thuận lợi này ra lệnh cho nhóm cận vệ trẻ do mình huấn luyện bắt Ngao Bái tống vào đại ngục. Tiếp đó, nhà vua ra lệnh cho Khang thân vương Kiệt Thư đứng ra thẩm vấn, liệt kê 30 tội chính yếu của Ngao Bái. Đại thần trong triều bàn bạc và quyết định giáng chức Ngao Bái, mang ra chém đầu; anh em của Ngao Bái cũng chịu chung hình phạt xử trảm; vợ cùng con cháu thì bị bán làm nô lệ, tịch biên gia sản; những người làm quan hay trong quân đội cùng họ với Ngao Bái đều bị khai trừ, giáng xuống làm thường dân. Xét thấy Ngao Bái từng là phù thần, lại từng có công lớn với triều đình nên Khang Hy đã tha chết và giam Ngao Bái vào ngục. Về sau, Ngao Bái chết rục trong ngục.
• PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Hẳn bạn đã nghe qua câu thành ngữ "lấy trứng chọi đá" và cũng đã biết phần thất bại của cuộc đấu chọi này sẽ nghiên về bên nào. Bởi thế, khi đứng trước đối thủ mạnh hơn, bạn cần tránh so tài cao thấp với đối phương ở những mặt mạnh của họ. Đây là cách vừa giúp bản thân bảo toàn lực lượng vừa đợi cơ hội để diệt trừ đối phương. Trong trường hợp thấy mình yếu thế hơn mà vẫn muốn giành phần thắng, bạn cần tiếp tục nhẫn nhịn, trau dồi, luyện rèn, chuẩn bị sẵn sàng cho cơ hội tốt sẽ đến.
NHƯỜNG NHỊN LÀ ÁO GIÁP BẢO VỆ KẺ YẾU • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong trò chơi, nếu xét thấy mình ở thế yếu hơn đối phương, bạn cần biết nhún nhường trong mọi chuyện. Nếu không, khi đối phương nổi giận thì việc diệt trừ bạn chỉ là việc dễ như trở lòng bàn tay. • GIAI THOẠI Tương quân là đội quân do chính tay Tăng Quốc Phiên lập nên. Từ binh lính đến tướng sĩ tất thảy đều chỉ tuân phục duy nhất một người là Tăng Quốc Phiên, triều đình Thanh rất khó có thể sai khiến, ra lệnh cho đội quân này. Khi khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc nổ ra, để trấn áp cuộc khởi nghĩa trong khi quân chính quy của triều đình không đủ khả năng, tháng 11 năm 1861, triều đình nhà Thanh cử Tăng Quốc Phiên quản lí việc quân của bốn tỉnh Giang Tô, An Huy, Giang Tây và Chiết Giang. Tuần phủ, đề đốc cùng văn võ bá quan trên dưới đều thuộc quyền chỉ huy của Tăng Quốc Phiên. Song Tăng Quốc Phiên không vì thế mà dương dương tự đắc hay quá vui mừng. Ông biết dù hiện tại mình đang ở vị trí cao, nắm trọng binh trong tay, song nếu đem ra so với hoàng thất thì ông vẫn chỉ là kẻ yếu thế hơn. Bởi thế, Tăng Quốc Phiên vẫn nhất mực nhún nhường, luôn đề cao cảnh giác, giả ngốc giả nghếch, không vì hiện tại mà lơi lỏng. Sau khi khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc bị trấn áp, nhờ lập công to nên Tăng Quốc Phiên được phong làm Dũng Nghị hầu, đồng thời con cháu ông đời sau cũng được kế thừa tước phong này. Song khi đó Tăng Quốc Phiên vẫn không vì chuyện này mà vênh vang tự đắc. Ngược lại, ông càng thấy lo và ra sức đề phòng cẩn thận hơn. Về sau, quân Tương dưới sự chỉ huy của em trai Tăng Quốc Phiên là Tăng Quốc Thuyên sau khi vào thành Thiên Kinh đã cướp bóc bữa bãi, trong đó em trai Tăng Quốc Phiên là kẻ cướp nhiều vàng bạc, châu báu nhất. Tả Tông Đường dâng tấu vạch tội anh em Tăng Quốc Phiên vơ vét tiền bạc, của cải. Triều đình vốn định điều tra song vì Tăng Quốc Phiên rất biết ý. Sau khi về kinh, vì sợ cây to phải đón gió lớn nên Tăng Quốc Phiên đã vội làm ba việc: một là xây cống viện, năm đó tổ chức thi hương, tuyển chọn nhân sĩ Giang Nam; hai là kiến tạo doanh trại kì binh Nam Kinh, mời binh kì nhàn tản của Bắc Kinh về đóng, đồng thời phát tiền lương cho mọi người; ba là giải tán 4 vạn lính của Tương quân, nhằm chứng tỏ mình không có mưu toan giành quyền thế. Bởi thế, kẻ chuẩn bị dâng tấu vạch tội ông đã từ bỏ ý định nên triều đình nhà Thanh cũng không truy xét nữa. Tăng Quốc Phiên lại dâng tấu lên triều đình rằng do được thành lập và chinh chiến đã lâu nên binh lính Tương quân khó tránh khỏi những thói hư tật xấu, không còn giữ được khí thế như ngày nào nên xin phép được tiến hành cắt giảm, giải tán. Tuy dâng tấu đề nghị vậy song Tăng Quốc Phiên không đả động gì đến vấn đề đi ở của cá nhân
mình. Bởi ông biết, nếu mình xin ở lại để đóng góp cho triều đình, tất sẽ bị nghi ngờ là kẻ tham quyền cố vị; còn nếu xin từ quan về quê thì cũng bị nghi ngờ kiểu khác. Dự đoán của Tăng Quốc Phiên quả không sai. Kỳ thực, sau khi khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc được dẹp yên, triều đình nhà Thanh đã nghĩ đến việc giải quyết vấn đề về Tăng Quốc Phiên, bởi ông có cánh quân mạnh mà triều đình không thể điều động. Đúng lúc này, Tăng Quốc Phiên lại đưa ra lời thỉnh cầu trên nên triều đình liền hạ lệnh giải tán toàn thể Tương quân. Và vì ông là người chủ động đề xuất nên sau vụ việc này, triều đình vẫn giao cho ông làm tổng đốc Lưỡng Giang. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Mục đích thực của sự "giả ngây giả ngô" không phải để che giấu mà để nắm quyền kiểm soát sau này. Bạn cần xác định đúng thời cơ, biết tùy cơ ứng biến khi cần. Đương nhiên, "che giấu" không có nghĩa là bạn phải ngụy trang toàn bộ con người mình theo cách bị động mà là trong "tàng" có "lộ", khi ẩn khi tỏ. Như vậy thì khi cơ hội đến, bạn mới có thể xuất đòn trúng mục tiêu.
VỪA BIẾT ẨN NHẪN, VỪA BIẾT THỂ HIỆN TÀI NĂNG • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong cuộc sống, người khôn ngoan thương là những người khiêm tốn, giỏi che giấu tài năng. Song khi áp dụng sách lược trò chơi này, người dùng cần biết kết hợp hài hòa giữa "ẩn nhẫn" và "thể hiện tài năng" sao cho ẩn nhẫn không trở thành nhẫn nhục, còn tài năng thì bộc lộ đúng lúc. • GIAI THOẠI Thời tam quốc, Bàng Thống và Gia Cát Lượng là hai người tài nổi tiếng. Song vì tướng mạo Bàng Thống xấu xí, quái đản nên ông không được nhiều người yêu mến. Khi Bàng Thống sang nước Ngô, vì chê tướng mạo Bàng Thống mà Tôn Quyền đã không giữ ông ở lại. Thế nên, Bàng Thống lại sang nước Thục đầu quân cho Lưu Bị. Trước lúc đi, Khổng Minh đưa cho Bàng Thống một lá thư giới thiệu với đại ý Lưu bị cần trọng dụng người cầm lá thư này. Song khi đến gặp Lưu Bị, Bàng Thống không đưa lá thư Khổng Minh giới thiệu mình cho Lưu Bị, chỉ xin gặp với thân phận là một kẻ tìm việc tầm thường. Bởi thế Lưu Bị chỉ cử Bàng Thống về cai quản một tiểu huyện nhỏ. Dù vậy, Bàng Thống vẫn không vì chuyện này mà nghĩ ngợi. Ông biết nếu chỉ dựa vào sự tiến cử của người khác thì khó lòng che được mắt của tất cả mọi người, còn ông chỉ muốn xuất đầu lộ diện đúng lúc. Về sau, khi Lưu Bị phái Trương Phi đi thị sát, Bàng Thống đã giải quyết hết các vụ án dồn lại từ hơn trăm ngày trong vòng non nửa ngày ngay trước mặt Trương Phi một cách vô cùng thỏa đáng, rạch ròi, khiến ai nấy đều tâm phục, khẩu phục. Nhờ biết khi nào nên ẩn, khi nào nên lộ, lại vừa biết nhẫn nhịn, thể hiện đúng lúc nên không lâu sau đó, Bàng Thống đã được Lưu Bị cất nhắc lên làm phó quân sư trung lang tướng. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Trong cuộc sống, người khôn ngoan thường là những người khiêm tốn, cẩn trọng, giỏi che giấu tài năng bản thân. Song khi áp dụng sách lược này, bạn cần lưu ý điều tiết cân bằng mối quan hệ giữa "ẩn nhẫn" và "thể hiện tài năng". Mục đích của ẩn nhẫn là để đợi thời cơ tốt hơn. Một khi cơ hội đó đến, bạn hãy nhanh chóng nắm lấy và bộc lộ toàn bộ tài năng của mình. Bởi vậy, sách lược này đòi hỏi người vận dụng cần để ý đến một số yếu tố nhất định, điều tiết tốt quan hệ biện chứng giữa "ẩn" và "lộ", không nên "ẩn" quá mức, nên "lộ" đúng thời cơ. —————«««»»»—————
CHƯƠNG 11: BIẾT NHÌN XA TRÔNG RỘNG ĐỔI LỢI ÍCH TRƯỚC MẮT LẤY LỢI ÍCH LÂU DÀI • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong lý thuyết trò chơi có phép suy luận ngược, nghĩa là khi làm bất cứ việc gì, ta cũng cần nhìn xa trông rộng, căn cứ vào kết quả để suy đoán sách lược mình nên áp dụng. Nói cách khác, nghĩa mở rộng của thuật ngữ này là: muốn được lợi về lâu dài, bạn cần biết cách bỏ qua những cái lợi nhỏ trước mắt. • GIAI THOẠI Sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, nguyên thủ phe Đồng minh là Mỹ, Anh, Pháp đã họp bàn và quyết định thành lập Liên Hợp Quốc, tổ chức có trách nhiệm đứng ra xử lý các vấn đề quốc tế, tại thành phố New York, Mỹ. Khi mọi sự chuẩn bị đã đâu vào đấy, họ mới phát hiện ra chưa chọn trụ sở cho tổ chức quốc tế tối cao này. Nếu bảo Liên Hợp Quốc phải tự bỏ tiền túi ra mua một khu đất thì vào lúc thành lập ban đầu đó họ lấy đâu ra tiền, còn nếu bảo các nước đóng góp thì cũng không ổn. Hơn nữa, đại chiến thế giới vừa kết thúc nên quốc khố của chính phủ các nước đều trống rỗng; trong khi đó, New York lại là nơi tấc đất tấc vàng. Giải quyết bài toán hóc búa này quả thật không dễ. Khi hay tin, gia tộc tài chính nổi tiếng Rockefeller của Mỹ đã bàn bạc và quyết định bỏ 8,7 triệu USD ra mua một mảnh đất ở New York, tặng Liên Hợp Quốc - tổ chức quốc tế vừa mới thành lập - một cách vô điều kiện. Song song đó, gia tộc Rockefeller cũng mua mảnh đất rộng tiếp giáp gần đó. Hành động nghĩa hiệp bất ngờ của gia tộc Rockefeller khiến không ít tập đoàn tài chính lớn của Mỹ khi đó ngỡ ngàng. Sau khi tin tức truyền đi, những người đứng đầu các tập đoàn tài chính lớn khác cũng như các ông trùm bất động sản của Mỹ mỉa mai gia tộc Rockefeller: "Đứng là hành động ngốc nghếch!" và rằng "Làm ăn chưa đến 10 năm, tập đoàn tài chính nổi tiếng của gia tộc Rockefeller đã biến thành tập đoàn dân nghèo nổi tiếng!". Song điều bất ngờ là khi tòa nhà Liên Hợp Quốc vừa mới xây xong, giá đất ở khu vực gần đó lập tức tăng vọt. Khối của cải khổng lồ, xấp xỉ bằng mấy chục, gần một trăm lần khoản tiền quyên tặng ào ào chảy về hầu bao của tập đoàn Rockefeller. Còn những kẻ chế nhạo, mỉa mai họ trước kia giờ chỉ biết tiếc ngẩn tiếc ngơ. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI
Câu chuyện trên là ví dụ điển hình về bỏ lợi ích trước mắt chọn lợi ích lâu dài. Nếu không bỏ ra 8,7 triệu USD lúc đầu, tập đoàn Rockefeller chẳng thể thu về gần trăm tỉ lợi nhuận sau đó. Giữa bỏ và lấy luôn tồn tại mối quan hệ biện chứng thống nhất. Song trong đời sống thực, không ít người chỉ biết chú trọng lợi ích trước mắt, quên mất lợi ích lâu dài. Bạn cần nhớ rằng kẻ chỉ biết chăm chăm nhìn vào lợi ích thu được trước mắt thì cuối cùng sẽ trắng tay. Khi đứng trước hai lựa chọn, bạn cần học cách buông tay. Hãy nhớ rằng từ bỏ không có nghĩa là thất bại. còn nếu như bạn muốn cả hai, chỉ e rằng bạn sẽ chẳng được cái nào. Cuộc đời cũng tựa như cuộc chiến. Nếu muốn thu hoạch thứ gì, sách lược thông minh nhất chính là học cách nhìn xa trông rộng, bỏ lợi ích trước mắt để đổi lấy lợi ích lâu dài.
ĐỪNG ĐỂ TẦM NHÌN HẠN HẸP CẢN TRỞ THÀNH CÔNG • TINH HOA TRÍ TUỆ Quy luật phát triển của sự vật không vì sự tốt xấu tạm thời của mình mà đổi khác. Xác định rõ đường hướng sau này, không để tầm nhìn hạn hẹp cản trở bước đường thành công là yếu tố cốt lõi, là tinh hoa của phép suy luận ngược. • GIAI THOẠI Trong một lần tình cờ, một nhân viên chào bán máy đánh sữa tên là Ray Kroc sau khi xem xét bảng kê khai hàng hóa lợi nhuận thấy của hàng McDonald's đặt mua liền một lúc 8 chiếc máy đánh sữa trong khi các tiệm bình thường khác chỉ cần một đến hai chiếc. Qua manh mối nhỏ đó, anh đoán chắc đây chẳng phải là một cửa hàng tầm tầm nên liền vội vàng đến đó thăm dò. Vừa bước chân vào cửa hàng, Kroc đã ấn tượng mạnh trước bầu không khí ở đó. Với thông tin cùng vốn kinh nghiệm phong phú được tích lũy qua nhiều năm bán hàng, anh nhận ra trong thời đại công nghiệp, các cửa hàng bán đồ ăn nhanh như McDonald's rồi sẽ sớm trở thành một trào lưu. Kroc vội vàng tìm gặp anh em nhà McDonald's, những người chủ cửa hàng, nói về kế hoạch khuếch trương của bản thân với mong muốn nhân rộng mô hình của hàng kiểu này ra khắp nước Mỹ. Song anh em nhà McDonald's không hứng thú với đề nghị đó. Sau quá trình đàm phán vất vả cộng thêm những điều kiện ngặt nghèo, Kroc mới giành được sự ủy quyền của hai anh em họ và bắt đầu chào bán thương hiệu McDonald's trên toàn nước Mỹ. Năm đó, Kroc đã 53 tuổi. Không những không chịu từ bỏ công việc của mình đã quen thuộc, Kroc còn tự gánh phí tiêu thụ của chuỗi cửa hàng này. Do đi lại quá nhiều trong khi tiền kiếm được chẳng là bao nên ông đã bị vợ bỏ. Mặc dù phải chịu tổn thất nặng, Kroc vẫn không từ bỏ. 6 năm sau, tổng số cửa hàng McDonald's trên khắp nước Mỹ lên tới con số trên 200. Tiếp đó, ông lại liều lĩnh đi vay mượn 2,7 triệu USD để mua lại toàn bộ thương hiệu và trở thành ông chủ đích thực của McDonald's. 10 năm sau, tổng số cửa hàng thuộc thương hiệu McDonald's trên toàn nước Mỹ đã lên tới hơn 700, đồng thời cổ phiếu của nó cũng đã bắt đầu được bán ra ngoài thị trường. Đến năm 2007, giá trị của thương hiệu McDonald's là hơn 28 tỉ USD. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Khi tàu hỏa mới được phát minh, giá thành chế tạo tàu hỏa thì cao trong khi tàu lại chạy chậm và còn phải bỏ tiền ra xây dựng đường ray. Do tốn công tốn của là vậy nên hiệu suất của tàu hỏa vào thời điểm đó kém xa xe ngựa truyền thống. Song sau này tàu hỏa lại là phương tiện giao thông tốt hơn xe ngựa. Đó chính là quy luật phát
triển của sự vật và quy luật này sẽ thay đổi chỉ vì ưu khuyết điểm tạm thời của tàu hỏa. Vì lẽ đó, bạn cần xác định rõ đường hướng sau này. Đừng để tầm nhìn hạn hẹp che mắt trên bước đường đi đến thành công chính là yếu tố cốt lõi, là tinh hoa của phép suy luận ngược. Muốn làm được điều đó, bạn cần có sự chuẩn bị sẵn sàng. Một trong những công đoạn then chốt nhất ở phần này là thu thập, xử lý và tận dụng thông tin.
THẢ DÂY CÂU DÀI ĐỂ BẮT CON CÁ LỚN • TINH HOA TRÍ TUỆ Muốn thành công, bạn cần chú trọng đến mô thức tư duy nhìn xa trông rộng. Bạn hãy hoạch định cho mình một kế hoạch lâu dài, đồng thời liên tục điều chỉnh tư duy cùng cách hành động của bản thân sao cho phù hợp với mục tiêu lâu dài đó. • GIAI THOẠI Các nhà tâm lý học đã tiến hành cuộc thí nghiệm "sự thỏa mãn bị trì hoãn" (nghĩa là không thỏa mãn ngay lập tức với cảm giác khao khát, thèm muốn hiện tại để đợi một thành quả lớn hơn) với đối tượng tham gia là các em nhỏ. Lúc bắt đầu thí nghiệm, nhân viên phụ trách dẫn các em vào phòng chơi rồi bảo rằng vì có việc đột xuất nên phải rời phòng một lát. Trước khi đi, người phụ trách này đặt một viên kẹo và chiếc chuông bấm trước mặt từng trẻ, đoạn nói: "Nếu các em kiên nhẫn chờ đến lúc anh quay về phòng, các em sẽ được tặng rất nhiều kẹo, còn nếu các em không muốn chờ lâu thì có thể bấm chuông và anh sẽ quay trở lại ngay, nhưng trong trường hợp này, các em sẽ chỉ nhận được một viên kẹo". Sau khi giải thích cặn kẽ, người phụ trách mới rời khỏi phòng. Lúc này, những đứa trẻ đứng trước hai lựa chọn: một là bấm chuông và chỉ có một viên kẹo, hai là phải chờ 20 phút để có nhiều kẹo hơn. Trong quá trình thực hiện thí nghiệm, có trẻ kiên nhẫn chờ đợi suốt 20 phút song cũng có những em nóng vội hơn, người phụ trách mới ra khỏi phòng vài giây, các em đã bấm chuông ngay, thậm chí một số ít em không chờ người phụ trách ra khỏi phòng đã lấy kẹo cho vào túi. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Người tiến hành thí nghiệm theo dõi tình hình của những trẻ tham gia cho đến khi trưởng thành. Hơn 10 năm sau, kết quả cho thấy những trẻ biết nhẫn nại chờ đợi, kìm nén ham muốn nhất thời của bản thân để nhắm tới một lợi ích lớn hơn đều thành công ở các mức độ khác nhau. Bởi vậy, muốn thành công, bạn cần chú trọng mô thức tư duy có tầm nhìn xa trông rộng, liên tục điều chỉnh phương pháp tư duy cùng hành động của bản thân sao cho phù hợp với mục tiêu lâu dài đó.
CHỊU THIỆT NHỎ ĐỔI LẤY LỢI ÍCH LÂU DÀI • TINH HOA TRÍ TUỆ Sách lược này tuy khiến bạn chịu chút ít thiệt thòi song lại có rất nhiều lợi ích về lâu dài. Hãy vui vẻ nhận về mình chút thiệt thòi đó. • GIAI THOẠI Tháng 6 năm 1812, sau khi chinh phục được gần toàn bộ Châu Âu, Napoleon cho tập hợp đại quân lên đến 50 vạn binh lính tiến đánh nước Nga, nhanh chóng cắt đứt liên lạc giữa hai quân đoàn của Nga, dẫn quân thẳng tiến một mạch, chiếm lĩnh Moscow. Nước Nga trong cơn nguy khốn sống còn đã ra sức chống cự. Đại tướng Kutuzov được phong làm tổng tư lệnh quân đội Nga. Napoleon và Kutuzov từng là địch thủ của nhau trong cuộc chiến 5 năm về trước, song lần này rõ ràng Kutuzov đang ở vào thế yếu. Sau khi hai bên vội vàng sắp xếp, chiến tranh đã châm ngòi gần làng Borodino. Trận chiến lớn giữa hai đối thủ ngang sức ngang tài này kéo dài suốt một ngày một đêm, nhưng cuối cùng quân Nga đã buộc phải rút lui, Napoleon chiếm được trận địa của Kutuzov. Sau khi phân tích lại tình hình và so sánh thực lực giữa hai bên, đại tường Kutuzov nhận thấy dù Napoleon chiếm được cứ điểm quan trọng của quân đội Nga song sức mạnh của đối phương cũng bị hao hụt nên đã phải chuyển từ thế tấn công sang thế phòng ngự. Thêm nữa, quân Pháp thẳng tiến một mạch sang Nga, đơn thương chiến đấu, nên nếu cuộc chiến kéo dài thì tất đối phương sẽ gặp bất lợi. Sau khi suy tính kỹ, đại tướng Kutuzov đã đưa ra một quyết định khiến tất cả mọi người vừa ngạc nhiên, sững sờ vừa không hiểu vì sao. Quyết định đó là từ bỏ Moscow. Sau khi tin này lan truyền, lời hô hào kêu gọi "nguyện quyết tử ở Moscow chứ quyết không giao cho kẻ thù" lan rộng khắp cả nước. Sa Hoàng cũng hạ lệnh kiên quyết giữ vững kinh thành. Trong khi đó, Kutuzov hiểu rất rõ rằng nếu chỉ dựa vào sự quyết tâm nhất thời thì rất có thể toàn quân sẽ bị tiêu diệt sạch và cuối cùng là nước mất nhà tan. Vì toàn cục, Kutuzov đã phải hứng chịu sức ép cùng búa rìu dư luận của cả nước để hạ lệnh: Rút lui! Kẻ vừa chiến thắng là Napoleon khi đó thì lại không ngờ kết cục thất bại dành cho mình đã được quyết định bởi chính quyết định của Kutuzov. Bởi người Nga để lại cho binh lính Pháp một tòa thành trống. Sự thiếu thốn về lương thực, cái đói cái rét đã nhanh chóng tìm đến đối phương, trong khi đó quân lính Pháp cũng đang nhớ nhà nên lòng quân cũng rệu rã. Do đó, Napoleon đành phải hạ lệnh rút khỏi Moscow, nhưng lúc đó thì đã muộn. Người Nga không để cho những kẻ xâm lược đã chiếm lĩnh thủ đô của họ dễ dàng tháo chạy như vậy. Một cuộc chiến ác liệt đã nổ ra, quân Pháp bị bao vây bốn phía, hoàn toàn thất bại. Chiếm đóng Moscow là thất bại đáng nhớ nhất trong cuộc đời Napoleon.
Napoleon vì tham một tòa thành để cuối cùng rơi vào thảm họa. Kutuzov nhờ biết đánh giá toàn cục, nhận trước chút thiệt nhỏ về mình và chờ đợi thời cơ nên cuối cùng đã chuyển bại thành thắng. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI. Sự kiện lịch sử trên nhắc chúng ta rằng nếu muốn làm kẻ chiến thắng cuối cùng của cuộc đời thì trước hết, chúng ta cần phải có cái nhìn bao quát về tình thế. Hồi William Harrison - vị tổng thống thứ chín của Mỹ - còn nhỏ, gia đình ông rất nghèo. Ông là người trầm lặng, ít nói nên mọi người ở làng thậm chí còn nghĩ ông là đứa ngốc. Một lần, có người đã trêu ông, đặt hai đồng 5 cent và 1 usd trước mặt ông rồi cho ông chọn bất kì đồng nào mình thấy là đối phương sẽ tặng. Harrison ngó qua rồi chọn lấy đồng 5 cent. Mọi người xung quanh thấy thế đều ồ lên cười, tưởng đâu Harrison là thằng ngốc. Chuyện này nhanh chóng lan ra khắp vùng, rất nhiều người tò mò muốn đến xem mặt "thằng ngốc" này và tận mắt chứng kiến nó chọn đồng 5 cent thay vì đồng 1 USD. Lần nào cũng thế, Harrison chỉ chọn mỗi đồng 5 cent. Một người phụ nữ thấy đứa trẻ tội nghiệp nên đã hỏi: "Nhẽ nào cháu thực sự không biết là giữa đồng 5 cent và đồng 1 USD, đồng nào giá trị hơn ư?". Harrison liền trả lời: "Đương nhiên là cháu biết chứ! Nhưng nếu cháu chọn đồng 1 USD thì họ sẽ không bảo cháu làm như thế nữa. Lúc đó chẳng phải đến đồng 5 cent cháu cũng chẳng có sao?". Xét tổng thể, nếu sách lược nào đó khiến bạn chịu chút ít thiệt thòi ngay bây giờ song lại có rất nhiều lợi ích về lâu dài thì hãy vui vẻ nhận về mình chút thiệt thòi đó.
BỎ LỢI NHỎ CHỌN LỢI LỚN • TINH HOA TRÍ TUỆ Nếu muốn làm nên nghiệp lớn, bạn cần phân định rõ cái lợi nhỏ với cái lợi lớn, lúc cần buông tay cũng phải biết buông tay. Đó chính là tư tưởng biện chứng mà Lão Tử từng truyền bá và cũng là một kiểu trí tuệ trò chơi của phép suy luận ngược. • GIAI THOẠI Năm Gia Tĩnh thứ 42 (năm 1563), Vương Hải Phong chia tay diêm nghiệp để về quê nhà an hưởng tuổi già. Tại đây, ông định cho xây nhà mới. Đất xây nhà đã được đo đạc xong đâu vào đó, hiềm một nỗi chen chân giữa khu đất nơi ông định xây cất là một ngôi nhà cũ. Chủ nhân ngôi nhà cũ này là một người bán đậu phụ, còn nơi người này đang ở chính là tài sản thừa kế từ dòng họ. Người phụ trách thi công ngôi nhà mới cho Vương Hải Phong đã đến thương lượng với người bán đậu phụ, ngỏ ý được mua lại ngôi nhà. Nhưng cho dù có ra mức giá cao thế nào thì chủ nhân cũng kiên quyết từ chối. Người này rất tức giận, quay về báo lại với Vương Hải Phong, đề nghị ông lên báo quan để quan trừng trị chủ nhà kia. Sau khi đã rõ đầu đuôi, Vương Hải Phong chỉ cười nhạt bảo: "Không cần đâu, chỉ cần anh cứ cho xây nhà ở ba phía kia lên thôi!". Nghe lời Vương Hải Phong, người này liền bảo thợ bắt đầu xây nhà. Trong thời gian thi công, ngày nào người chịu trách nhiệm nấu đồ ăn cho thợ xây cũng cần mùa nhiều đậu phụ. Vương Hải Phong mới dặn người này ra chỗ người bán đậu phụ là chủ ngôi nhà cũ mua, đồng thời phải thanh toán hoàn toàn bằng tiền mặt. Từ lúc đó, việc làm ăn của người bán đậu phụ trở nên tất bật. Vì một mình lo chẳng xuể nên anh ta đành phải mướn thêm người giúp. Chẳng lâu sau, xưởng sản xuất đậu phụ càng lúc càng phải tuyển thêm nhiều người làm. Về phần anh ta cũng đã kiếm được không ít tiền, của cải chật đầy nhà, đồ nghề làm hàng cũng nhiều nên ngôi nhà bỗng trở nên chật chội. Để tạ ơn Vương Hải Phong giúp mình thoát nghèo, người này tặng lại cho ông toàn bộ văn khế mua bán, sở hữu ngôi nhà tổ tiên để lại. Còn Vương Hải Phong thì lệnh cho người đi mua một ngôi nhà to rộng hơn ngôi nhà cũ ở gần đó để tặng cho người bán đậu phụ như một sự đền đáp. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI
Trong lịch sử Trung Quốc, Lưu Bang và Hạng Vũ - hai vị hoàng đế - từng một thời xưng hùng tranh ba, kiến công lập nghiệp nhưng do khác nhau về thái độ nên kết quả sau cùng mỗi người nhận được cũng khác nhau. Khi nhìn nhận cuộc chiến tranh Sở - Hán, Tô Đông Pha đã nói: Hạng Vũ sở dĩ thất bại là vì thiếu tầm nhìn, không chịu từ bỏ mối lợi cỏn con; Hán Cao Tổ Lưu Bang sở dĩ giành được phần thắng là vì ông biết bỏ cái lợi nhỏ để chọn cái lợi lớn hơn, chuẩn bị tinh thần, phát triển lực lượng, chờ khi cơ hội chín muồi thì mới xuất chiêu. Trong cuộc sống, muốn đạt được mục tiêu đề ra thì bạn chỉ còn cách là từ bỏ những cái lợi nhỏ, đồng thời phải biết tính toán, suy xét dài lâu.
ĐỪNG BAO GIỜ "THAM BÁT BỎ MÂM" • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong cuộc chơi, chúng ta rất dễ bị cái lợi hiện tại làm cho mờ mắt mà bỏ qua mối họa tiềm ẩn sau này để rồi vô tình chuốc lấy thất bại. Thành công quả là trái ngọt đầy hứa hẹn, song bóng dáng thấp thoáng của mối ẩn họa về sau càng đáng sợ hơn. Bởi thế, bạn càng cần phải biết nhìn xa trông rộng, đừng bao giờ " tham bát bỏ mâm". • GIAI THOẠI Năm 431 trước Công nguyên, mấy trăm thành bang đã bị cuốn vào cuộc chiến với quy mô lớn chưa từng thấy trong lịch sử Hy Lạp cổ đại. Cuộc chiến nổ ra trên gần khắp vùng Địa Trung Hải. Liên quân Peloponnesus được lãnh đạo bởi thành bang Sparta và liên quân Athens được kết hợp từ hai thành bang lớn, người xưng hùng trên đất liền, kẻ xưng bá ngoài biển khơi. Cả hai đều khéo léo bày mưu tính kế, chuẩn bị cho cuộc chiến kéo dài và dai dẳng. Do phải gánh chịu tổn thất nặng nề trong chiến tranh với phe Peloponnesus nên vào năm 415 trước Công nguyên, liên quân Athens đã phát động cuộc tiến công Sicilia nhằm bổ sung nguồn lực với ý nghĩ cuộc chiến này sẽ mang lại cho sự giàu có và quyền lực. Song vì tầm nhìn hạn hẹp, thiển cận hoặc vì hoa mắt bởi mối lợi trước mắt mà liên quân Athens hoàn toàn không tính đến tính rủi ro của chiến tranh và sự chống trả đầy ngoan cường của người Sicilia. Do quá nôn nóng giành được chiến thắng, cộng thêm chiến tuyến lại quá dài nên lực lượng liên quân Athens bị phân tán, hơn nữa áp lực đến từ cuộc chiến với liên quân Peloponnesus khiến họ càng khó ứng phó hơn. Cuối cùng, vương quốc Athens hùng mạnh trên biển đã sụp đổ hoàn toàn trong cuộc tấn công đến từ hai phía là Sicila và liên quân Peloponnesus. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Trong cuộc chơi, chúng ta rất dễ bị cái lợi hiện tại làm cho mờ mắt mà bỏ qua mối họa tiềm ẩn sau này để rồi vô tình chuốc lấy sự thất bại. Thành công quả là trái ngọt đầy hứa hẹn, song bóng dáng thấp thoáng của mối ẩn họa về sau càng đáng sợ hơn. Bởi thế, bạn cần phải biết nhìn xa trông rộng. Chúng ta thường nghĩ mình đã tính đến lợi ích sau này, song cảm giác chính là thứ luôn đánh lừa bạn. Trên thực tế, những người tự cho rằng họ luôn hành động trên cơ sở lợi ích lâu dài đều chỉ là những kẻ lầm đường lạc lối trong ham muốn và tưởng tượng của chính mình. Bởi thế, nếu muốn tránh cái bẫy này, bạn cần phải giữ đầu óc tỉnh táo, suy xét và cân nhắc mọi khả năng, kịp thời thay đổi, điều chỉnh kế hoạch sao cho phù hợp. Để đạt được mục đích của mình, bạn có rất nhiều sự lựa chọn nên đừng khư khư bám dính vào một lựa chọn nào.
—————«««»»»—————
CHƯƠNG 12: ĐỀ CAO TINH THẦN TỰ LỰC CÁNH SINH THẾ GIỚI KHÔNG NGỒI CHỜ BẠN TRƯỞNG THÀNH • TINH HOA TRÍ TUỆ Xã hội sẽ không và cũng không có nghĩa vụ phải chờ cho đến khi bạn trưởng thành. Bởi vậy, một khi đã bước chân ra thế giới bên ngoài, bạn đừng giữ lại những cách nghĩ, thói quen "trẻ con" bất di bất dịch trước đây mà hãy học cách bắt kịp thế giới, học cách trưởng thành và chín chắn hơn. • GIAI THOẠI Trong mắt mọi người, Hiểu Trí và Hiểu Nghiên là một cặp đôi hoàn mỹ. Bất chấp mọi khó khăn trắc trở trong suốt 6 năm dài bên nhau, họ vẫn luôn giữ được tình yêu nồng đượm. Hiểu Trí là một chàng trai ưu tú, tài hoa, song sự quan tâm và óc hài hước của anh mới chính là điều khiến Hiểu Nghiên thích nhất. Còn về phần Hiểu Nghiên, cô giống như một nàng công chúa quen được mọi người cưng chiều, chăm sóc. Chuyện tình cảm giữa Hiểu Trí và Hiểu Nghiên vẫn sẽ mãi bình lặng và êm ấm như vậy, cho đến một ngày Vì bận việc, Hiểu Trí không thể thường xuyên ở cạnh Hiểu Nghiên như trước. Thường thì khi nhìn thấy ánh mắt đong đầy mong mỏi của người yêu, sau chút phân vân do dự thế nào Hiểu Trí cũng sẽ ở lại. Song hôm đó, anh đã kiên quyết từ chối Hiểu Nghiên và bảo cô rằng anh còn có công việc của mình, anh rất bận nên không thể lúc nào cũng ở bên cô, và rằng cho anh xin lỗi. Vậy nhưng "công chúa" Hiểu Nghiên kiêu kỳ không muốn nghe bất kì lý do nào người yêu mình đưa ra. Sau một hồi im lặng, Hiểu Trí cuối cùng lên tiếng: - Anh chỉ muốn được quay về với con người của chính mình trước kia. Vì em, anh đã phải cố gắng thay đổi rất nhiều trong 6 năm qua, liệu giờ em có thể thay đổi đôi chút tính cách của mình vì anh không? - Em không dám hứa. - Em không nghĩ là mình đang làm khó anh quá mức ư? Đáp lại câu hỏi của anh chỉ là sự im lặng đáng sợ. - Vậy mình chia tay đi, em sẽ để anh được tự do, không trói buộc anh nữa. - Em có biết mình đang nói gì không? Dù Hiểu Nghiên rất muốn rút lại lời vừa thốt ra, song cô là công chúa kiêu kỳ, không từng nhận
mình sai trước anh bao giờ. Thế nên, cô chỉ nói: - Em hoàn toàn có ý đó đấy! - Nếu em đã nghĩ kỹ rồi thì anh thực lòng chúc em hạnh phúc. Lúc thốt lên câu này, Hiểu Trí thấy đau nhói nơi tim. Anh không hiểu vì sao đã 6 năm mà cô không chịu trưởng thành? "Công chúa" Hiểu Nghiên kiêu kỳ vẫn tự nhủ với mình rằng anh sẽ lại trở về là anh thuở xưa, lại thương yêu và chiều chuộng cô như trước đây. Nhưng khi đọc được lời nhắn anh để lại: "Anh vẫn luôn hy vọng rồi sẽ đến một ngày em trưởng thành, song đã qua từng đó năm mà em vẫn chẳng hề thay đổi. Anh thực sự không đủ tự tin để tiếp tục chờ đợi nữa", Hiểu Nghiên mới nhận ra lần này cô thực sự sai rồi. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Khi bước chân ra ngoài xã hội, mọi người chúng ta đều được nhìn nhận như nhau, bất kể bạn vừa mới tốt nghiệp hay đã tốt nghiệp từ lâu, có hay không có kinh nghiệm. Với xã hội, mỗi một người đều bình đẳng như bao người khác. Bởi vậy, nếu không muốn trở thành kẻ "có tài năng không được trọng dụng" hay thậm chí là kẻ lạc lõng trong trò chơi cuộc đời, bạn không nên giữ lại những cách nghĩ, thói quen "trẻ con" bất di bất dịch trước đây của bản thân. Muốn hòa nhập với xã hội, bạn cần làm mấy việc sau đây: - Thứ nhất: Biết lúc yên hàn lo lúc nguy nan. - Thứ hai: Biết thế nào là đủ. - Thứ ba: Biết khoan dung, độ lượng với người khác. - Thứ tư: Biết đặt mình vào vị trí của người khác để nghĩ cho đối phương.
CẢNH GIÁC TRƯỚC NHỮNG CÁI BẪY • TINH HOA TRÍ TUỆ Cuộc sống luôn giăng bẫy chờ đợi con mồi. Vì thế bạn phải luôn cảnh giác, đừng để mình trở thành miếng mồi "ngon" cho kẻ khác và cũng đừng tham bất kỳ miếng mồi "ngon" nào. • GIAI THOẠI Người Inuit sống ở Bắc Cực đã lợi dụng điều kiện thời tiết của vùng này để phát minh ra cách bẫy sói đặc biệt của riêng họ. Đầu tiên, họ sẽ khoét một cái hố ngoài đồng băng, bỏ một lưỡi dao thật sắc và tạm cố định vào đó, tiếp đấy họ sẽ lấy một ít máu tươi rảy lên lưỡi dao rồi phủ kín tuyết lên trên. Chẳng mấy chốc, tiết trời lạnh sẽ biến chỗ này thành một cục đá. Cuối cùng, họ chỉ cần lấy chút máu tươi rảy lên cục đá đó là gần như đã có thể nắm chắc phần thắng trong tay; tiếp đến, họ chỉ cần chờ đến lúc thu hoạch bẫy. Con sói đói ngoài thảo nguyên ngửi thấy mùi máu tươi liền mò đến cái hố người săn đặt bẫy. Sói tưởng bên trong cục đá là con thú nhỏ đã chết vì bị thương nên liếm lên vết máu, hi vọng sẽ làm cục đá này tan ra, hòng ăn được con vật này bên trong. Chẳng mấy chốc, sói đã liếm đến lưỡi dao. Nhưng sau một khoảng thời gian dài liếm đá lạnh, lưỡi nó đã mất cảm giác nên không cảm thấy đau nữa, khứu giác đang mách bảo nó là: mùi máu càng lúc càng nồng hơn chứng tỏ sắp chạm tới con mồi. Thế là sói càng ra sức liếm, nó càng bị chảy máu và khi ngửi thấy mùi máu tanh càng nồng hơn, nó lại càng cố gắng liếm Cuối cùng, do mất máu quá nhiều, sói gục ngã và trở thành thức ăn cho người Inuit! • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Trong trò chơi giữa người và sói, người Inuit chỉ dùng một mẹo nhỏ đã có thể đánh lừa được sói. Có người nói cuộc sống vốn luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, bất trắc. Trong cuộc sống thường ngày, ta vẫn luôn phải đối mặt với vô số rủi ro, nguy hiểm (như khả năng gặp tai nạn giao thông trên đường, ở nhà hay ở nơi làm việc) đến từ môi trường sống. Mỗi lần đương đầu với hiểm nguy đều là cuộc chơi đối chọi giữa bạn và đối phương, trong đó bạn hoặc sẽ vào vai người Inuit hoặc sẽ sắm vai con sói.
TÙY CƠ ỨNG BIẾN • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong tình thế tiến thoái lưỡng nan, bạn cần trang bị cho mình khả năng ứng biến, biết chọn đúng thời cơ ra tay hành động. Chỉ khi làm được điều đó, bạn mới có thể giúp mình vươn xa tới những nấc thang cao hơn. • GIAI THOẠI Trong cuộc tuyển dụng cho vị trí CEO của một công ty lớn có hơn 200 ứng cử viên bị đánh trượt và chỉ có duy nhất một người được chọn. Nhằm đánh giá khả năng tùy cơ ứng biến của các ứng viên, phía nhà tuyển dụng yêu cầu những người đến tham gia ứng tuyển phải hoàn thành trắc nghiệm sau đây: Một buổi tối trời mưa to, bạn đang lái xe về ngang qua một trạm xe buýt thì chợt nhìn thấy có ba người đang ngồi co ro ở đó: người thứ nhất là vị bác sĩ từng cứu sống bạn, người thứ hai đang bị bệnh nặng, người thứ ba là người yêu bạn. Hỏi rằng nếu xe bạn chỉ chứa được tối đa hai người, bạn sẽ chọn ai trong ba người đó? Trong số những người tham gia ứng tuyển, có người chọn người bệnh nặng và lý luận rằng trước hết phải chở người bệnh đi cấp cứu rồi tính tiếp; có người chọn vị bác sĩ bởi đó là ân nhân từng cứu mạng mình, cứ đưa bác sĩ đến bệnh viện rồi gọi xe cấp cứu đến cứu bệnh nhân sau; có người chọn người yêu Song phía nhà tuyển dụng vẫn chưa chấp nhận bất kỳ câu trả lời nào. Đúng lúc đó, một chàng trai trẻ bước vào phòng, chăm chú đọc bài thi rồi ngẩng đầu tự tin đáp: "Tôi sẽ giao xe của mình cho vị bác sĩ để ông ấy đưa người đến bệnh viện cấp cứu, về phần mình tôi sẽ ngồi với người yêu lại đợi xe buýt với người yêu". Vừa nghe thấy câu trả lời này, mọi người trong ban giám khảo đã vui mừng mỉm cười và quyết định chọn chàng trai này. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Thay đổi là đặc trưng bản chất của sự vật. Trước thế giới đầy biến động, người thông minh chỉ có thể chọn cho mình ba thái độ sống: Một là lấy bất biến ứng vạn biến. Trong trường hợp bạn không thể tự chèo chống một mình và lựa chọn này chẳng phải là sách lược bạn đã suy tính kỹ thì nó chỉ là một thái độ sống tiêu cực nhất. Hai là dĩ biến ứng biến, thực ra nó chỉ có thể được xem là một lựa chọn bất đắc dĩ. Ba là dùng chính sự thay đổi khắc chế lại nó. Ngay chữ "khắc chế" này đã phản ánh rõ tinh thần chủ động tiến công, khả năng đánh giá và kiểm soát tình thế của người thực hiện, do đó kết quả lựa chọn này mang lại chính là cơ hội, sự phát triển mới. Có thể thấy trong một thế giới đầy biến động và luôn thay đổi như hiện tại, muốn gặt hái thành công và mọi việc mình làm đều xuôi chèo mát mái, bạn cần trang bị cho mình khả năng ứng biến linh
CHUYÊN TÂM VÀO VIỆC CHÍNH YẾU • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong cuộc sống thực tại, bạn luôn phải đương đầu và chống chọi lại sự ảnh hưởng đến từ vô số tác nhân nhỏ bên ngoài. Muốn giành được phần thắng, bạn cần chuyên tâm vào việc chính yếu, đừng để những việc lặt vặt khác lôi kéo rời khỏi quỹ đạo. • GIAI THOẠI Thời Xuân Thu, Sở vương theo học bắn cung với Dưỡng Thúc. Sau khi học được một thời gian, Sở vương cho rằng mình đã học kết kỹ thuật bắn nên rủ Dưỡng Thúc đi săn, thấy bóng một con vịt trời bay đến, Sở vương liền giương cung tên lên ngắm. Nhưng chưa kịp bắn thì nhà vua đã phát hiện thấy một con sơn dương trong lùm cây bụi bên cạnh, Sở vương mới dịch chuyển mục tiêu sang con sơn dương. Nhưng khi tên còn chưa ra khỏi cung, Sở vương lại phát hiện thấy có một con hươu sao rất đẹp xuất hiện ở phía trước Sau nhiều lần như vậy, cuối cùng khi kết thúc buổi săn, Sở vương chẳng bắn hạ được con nào. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Trên thực tế, hiện tượng vì mải chạy theo việc phụ mà quyên mất việc chính yếu (ví dụ như đang nấu cơm thì phát hiện ra là hết muối, đi mua muốn thì phát hiện ra hàng bán dao bên cạnh, trước khi quyết định chọn mua dao thì phải ra chợ khảo giá thêm, khi ra chợ thì lại phát hiện thấy có một cửa hàng đang bán giảm giá bộ quần áo mình thích từ lâu để rồi cuối cùng từ ý định đi mua muối ban đầu chuyển sang thành mặc áo mới đi xem phim), không phải hiếm gặp trong cuộc sống hàng ngày. Cố thủ tướng Anh Benjamin Disraeli từng nói: "Cuộc sống quá ngắn ngủi cho những điều vụn vặt". Vì thế, ta đừng để những việc nhỏ, không đáng bận tâm đó dẫn dắt và lôi kéo mình chệch khỏi quỹ đạo, đường đi đã định. Ta không nên lãng phí thời gian ngắn ngủi của cuộc đời vào những việc tầm thường, vô nghĩa mà nên dành nó để làm những việc có ích. Nếu muốn thành công, bạn cần chuyên tâm vào việc chính, không để bị tác động bởi những điều tầm thường, vô nghĩa mà nên dành nó để làm những việc có ích. Nếu muốn thành công, bạn cần chuyên tâm vào việc chính, không để bị tác động bởi những điều tầm thường.
SỨC KHỎE LÀ TẤT CẢ • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong quá trình kiếm sống và tích lũy tiền bạc, rất nhiều người đã để mất sự cân bằng giữa tiền bạc và sức khỏe. Trên thực tế, tiền bạc và sức khỏe là hai thứ vừa đối lập, vừa thống nhất, bổ trợ cho nhau. Vì thế, chỉ cần lên kế hoạch kiểm soát, bạn hoàn toàn có thể cân bằng được chúng. • GIAI THOẠI "Đương nhiên, tôi biết sức khỏe là quan trọng, nhưng có quá nhiều công việc, những điều đòi hỏi tôi phải suy tính hàng ngày nên tôi chẳng còn thời gian nào để nghĩ đến sức khỏe nữa". Cô gái tên Vương Lãng, 27 tuổi, là nhân viên cốt cán của một công ty liên doanh tại Bắc Kinh giải thích, đồng thời liệt kê thời gian biểu trong một ngày của mình: sáng dậy lúc 7 giờ rưỡi, thường bỏ qua bữa sáng để cho kịp giờ đến công ty, ngồi lì trước màn hình máy tính suốt từ lúc đấy đến tận trưa, đến trưa thì ăn qua loa chỗ cơm hộp mang theo ban sáng hoặc mì tôm; buổi chiều cũng tất bật như vậy; buổi tối thì phải đi quan hệ với khách hàng và thường chỉ được về nhà vào lúc tờ mờ sáng. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Ngày 8 tháng 4 năm 2004, tổng giám đốc khu vực Trung Quốc của Ericsson qua đời do làm việc quá căng thẳng trong thời gian dài. Ngày 18 tháng 9 năm 2015, Ted Sun, vị CEO 38 tuổi của đại lý NetEase đột ngột qua đời, dù ngày hôm trước anh vẫn miệt mài làm việc Họ đều là người nổi tiếng, là tinh hoa của xã hội, là người giàu sang và có địa vị cao, được nhiều người ngưỡng mộ. Họ đáng lẽ có thể cống hiến, sống một cuộc đời tốt hơn song tất cả đều đã kết thúc, để lại vô vàn sự tiếc thương cùng lời cảnh tỉnh cho mỗi người chúng ta. Chúng ta đều biết nhu cầu ăn mặc, ở, đi lại là một trong những nhu cầu cơ bản của con người. Để thỏa mãn những nhu cầu này, chúng ta cần phải có tiền bạc. Nói cách khác, nếu không có tiền, bạn sẽ không thể tồn tại, càng chẳng thể có điều kiện chăm sóc và bảo vệ sức khỏe bản thân. Xét trên góc độ này, tiền bạc là điều kiện cần thiết để có được sức khỏe tốt. Song thế vẫn chưa đủ, bởi những nhân vật được nhắc đến ở trên tuy đều là những người giàu có nhưng cuối cùng họ vẫn qua đời vì nguyên nhân liên quan đến sức khỏe. Nói theo cách ngược lại, nếu có sức khỏe tốt, họ sẽ có đủ sức khỏe để làm việc kiếm tiền. Bởi thế, tiền bạc chưa phải là điều kiện cần và đủ để có được sức khỏe, nhưng sức khỏe lại là điều kiện cần thiết để có được tiền bạc. Người khôn ngoan sẽ biết điều chỉnh cân bằng quan hệ giữa hai yếu tố này sao cho chúng có thể vừa bổ sung vừa hỗ trợ cho nhau. —————«««»»»—————
CHƯƠNG 13: XÂY DỰNG CÁC MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI DÙNG LỢI ÍCH ĐỂ XÂY DỰNG MỐI QUAN HỆ • TINH HOA TRÍ TUỆ Muốn làm nên nghiệp lớn mà chỉ dựa vào sức mình là điều không tưởng. Vì thế, bạn cần biết tận dụng sự hỗ trợ, sức mạnh từ người khác. Điều này đã góp phần tạo nên các mối quan hệ xã hội dựa trên cơ sở lợi ích. • GIAI THOẠI Ngay khi mới lên nắm binh quyền Tăng Quốc Phiên đã yêu cầu cấp dưới tuân thủ những quy định nghiêm ngặt. Song ông đối xử với thuộc hạ khá "hà tiện". Khi báo công lên triều đình, ông chỉ báo theo đúng thực tế, một là một, hai là hai, có nhiều báo nhiều, có ít báo ít, không hề thêm bớt dù chỉ chút ít. Bởi thế, thuộc hạ dưới quyền ông dần đánh mất nhuệ khí và ý chí chiến đấu trong những trận chiến tiếp theo. Tăng Quốc Phiên không hiểu lý do cho đến mãi một hôm, em trai ông là Tăng Quốc Thuyên nói: "Đại huynh, giờ các anh em chẳng chịu cố gắng là do thói quen "có gì nói nấy" của huynh cả đấy! Huynh là quan to của triều đình, huynh có thể tu thân tề gia trị quốc bình thiên hạ, huynh có thể lưu tiếng thơm ngàn đời, đó là điều huynh theo đuổi. Song các anh em khác thì không đòi hỏi điều đó, cái họ cần là lợi ích trước mắt. Họ đổ máu liều chết chiến đấu vì muốn có tiền bạc của cải, một chức quan nhỏ để có thể phong thê ấm tử. Huynh không giúp họ thì ai có thể liều chết vì huynh?". • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Với người có tài năng xuất chúng thì đó là hoài bão, lý tưởng và mục tiêu chung. Với đại đa số những người bình thường thì ngoài lý tưởng, sự tương đồng về tính cách, có lẽ lợi ích thực tế là thứ quan trọng hơn cả. Bởi thế, muốn chiếm được cảm tình của đối phương, trước hết bạn cần phải biết mình có thể mang lại lợi ích gì cho họ, đối phương muốn gì và liệu xem mình có thể đáp ứng được yêu cầu của họ không. Nói một cách khác ngắn gọn thì muốn chiếm được cảm tình của đối phương, bạn cần suy xét xem bạn có thể mang lại những lợi ích gì cho đối phương trong khả năng của mình.
ĐẦU TƯ VÀO TÌNH CẢM • TINH HOA TRÍ TUỆ Trong trò chơi đối đầu, nếu thực lực hai bên ngang bằng nhau và bạn muốn gia tăng tỉ lệ thành công của mình thì đầu tư vào tình cảm sẽ là chiến lược mang lại nhiều hiệu quả hơn là đầu tư vào sản xuất. • GIAI THOẠI Do ngư thôn nhỏ nằm ở vị trí hẻo lánh, ít người và còn nhiều khó khăn về giao thông đi lại nên chỉ có hai chuyến xe buýt 101 và 102 đi qua đây. Người lái chuyến 101 là một đôi vợ chồng, và người lái chuyến 102 là đôi vợ chồng khác. Khách đi hai chuyến xe buýt phần nhiều là ngư dân. Do đã sống lênh đênh trên thuyền trong thời gian dài nên đến những dịp vào thành phố, cả nhà họ sẽ kéo nhau đi hết. Bà chủ chuyến xe 101 là người thông minh, nhanh nhạy. Bà ta hiếm khi bắt vợ chồng ngư dân có con nhỏ phải mua vé cho con, dù cặp đôi ấy có dẫn theo mấy đứa thì bà ta cũng chỉ tính tiền vé của người lớn. Có người thấy vậy áy náy không yên, khăng khăng đòi mua vé cho đứa con trai lớn thì bà liền cười bảo đứa bé: "Lần sau cháu bắt cho cô một con trai nhé! Còn lần này, cô sẽ miễn phí cho cháu". Còn bà chủ chuyến xe 102 thì hoàn toàn ngược lại, dù là trẻ con cũng phải mua vé, đứa lớn một chút thì một vé như người lớn, đứa nhỏ thì nửa vé. Bà ta luôn miệng bảo đây chỉ là xe thuê, hàng tháng mình phải trả bao nhiêu tiền cho công ty vận hành xe khách, tháng nào không nộp đủ là sẽ bị đình chỉ ngay lập tức. Những ngư dân cũng hiểu chuyện, đi mấy người họ trả tiền ngần ấy vé nên mọi chuyện cũng xuôi chèo mát mái. Vậy nhưng ba tháng sau, không ai còn thấy chuyến xe 102 xuất hiện nữa. Nghe nói chuyến xe này đã ngừng hoạt động vì có quá ít người đi. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Đầu tư bào tình cảm là chiến lược có hiệu quả cao hơn so với đầu tư vào sản xuất. Thực ra, chỉ cần để ý đôi chút là bạn sẽ làm được. Tình cảm là một dạng đầu tư lâu dài. Do đó, bạn không nên nóng vội muốn gặt hái ngay thành quả mà cần tiếp tục đầu tư và kiên nhẫn chờ đợi, rồi sẽ đến một ngày bạn nhận lại sự đền đáp ấy gấp trăm gấp nghìn lần.
DÙNG TÂM THU PHỤC LÒNG NGƯỜI • TINH HOA TRÍ TUỆ Thế nào là người thắng cuộc đích thực trong trò chơi đối chọi? Là người khiến đối phương phải tan tác, tơi bời? Hoàn toàn sai. Cách chinh phục dựa trên sự ỷ mạnh hiếp yếu chỉ dẫn đến cảm giác căm ghét và thù hận của đối phương, kẻ thắng cuộc đích thực là người khiến đối phương thán phục từ tận đáy lòng. • GIAI THOẠI Theo ghi chép trong Hậu Hán thư - Lưu Bồn Tử liệt truyện: Năm 27 Công nguyên, để bình định khởi nghĩa Xích Mi, Lưu Tú đích thân dẫn đại quân tiến về Nghi Dương, cắt đứt đường lui của quân Xích Mi. Nhìn thấy tình thế khó khăn trước mắt, tiểu hoàng đế Lưu Bồn Tử của quân Xích Mi liền quay sang cầu cứu Lưu Cung, một người huynh đệ khác: "Chúng đệ tuy là đại quân 10 vạn người, song từ lâu đã như còn chim bị thương sợ cành cong, không còn hơi sức đâu để tiếp tục chiến đấu. Đệ đã vắt óc suy tính đủ mọi cách rồi, mong huynh trưởng hãy đến cứu giúp. Lưu Cung là người rất tài trí, liền gật đầu bảo: "Chiến đấu nữa cũng vô ích, hiện thời việc cấp bách là phải bảo toàn tính mạng của mình. Lưu Tú dù gì cũng là tôn thân nhà họ Lưu chúng ta, để huynh cầu xin hắn mở cho đại quân 10 vạn người một con đường sống". Lưu Bồn Tử mang việc này ra bàn bạc với các tướng lĩnh, có người lo lắng bảo: " Ý kiến này tuy hay thật, chỉ sợ rằng Lưu Tú không đồng ý thôi. Hiện thời, địch mạnh ta yếu nên không thể đem so với hồi trước. Để diệt trừ mầm họa về sau này thì sao hắn có thể thật lòng tha mạng cho chúng ta? Thay vì chịu nhục vẫn không thoát khỏi tội chết chi bằng ta cứ quyết một trận". Lưu Cung nói: " Để bảo toàn tính mạng cho 10 vạn tướng sĩ, ta vẫn giữ ý kiến cầu xin Lưu Tú mở lượng khoan hồng. Nếu mọi việc không như mong muốn, Lưu Cung ta nguyện sẽ chiến đấu đến hơi thở cuối cùng với các ngươi". Sau khi cầu xin, trình bày rõ ý muốn được quy hàng với Lưu Tú, Lưu Cung còn nói: " Bệ hạ biết vì sao mình có được thành tựu ngày hôm nay chăng?". Lưu Tú cười, bảo: "Tên tướng của quân bại trận thì có tư cách gì mà đánh giá trẫm?". Lưu Cung đáp: "Bệ hạ có biết vì sao một đại quân Xích Mi gồm trăm ngàn người trước đây lại đến nông nỗi như ngày hôm nay?". Lưu Tú nghiêm sắc mặt, đanh giọng phán: "Đã từ lâu nghe nói ngươi là kẻ hiểu biết, trẫm tạm cho phép ngươi trình bày rõ nguyên cớ. Nếu ngươi nói không đúng sự thật, dùng lời lẽ đường mật phỉnh nịnh, lừa gạt lòng người, trẫm nhất định sẽ xử tội thật nghiêm". Lưu Cung đau khổ cười thưa: "Quân Xích Mi quá tàn ác với trăm họ bách tính, khiến nhân dân
sinh lòng oán hận, nên cuối cùng mới không hoàn thành được việc lớn. Bệ hạ là người nhân từ, hòa nhã, biết thu phục lòng dân, được trăm họ ủng hộ nên mới có thể thành công như hôm nay. Tuy đã chiếm được thiên hạ, song nếu bệ hạ vẫn có thể thi chút ân nghĩa, miễn tội chết cho bọn tướng sĩ chúng thần thì một là danh tiếng bệ hạ sẽ càng thêm lừng lẫy, hai là bệ hạ có thể bảo đảm được giang sơn của người sẽ chẳng bị mất, biến loạn sẽ chẳng nổi lên. Không rõ ý bệ hạ thế nào?". Lúc nghị sự với văn võ bá quan, Lưu Tú đem thuật lại một lượt từ đầu chí cuối những lời Lưu Cung đã nói với mình rồi thở dài bảo: "Thiên hạ vẫn chưa thực yên, những lời Lưu Cung nói ta không thể không nghe. Ta muốn tiêu diệt quân Xích Mi thì dễ, song định dùng nó để chinh phục lòng dân thì thật là sai lầm. Bách tính không phục thì liệu thiên hạ có thực sự thái bình, đấy mới chính là điều làm trẫm lo lắng nhất". Bởi thế, Lưu Tú cho gọi Lưu Cung vào gặp, chấp nhận lời xin hàng của đối phương. Không những vậy, Lưu Tú còn ban tặng lương thực cho quân Xích Mi và an ủi Lưu Bồn Tử rằng: "Các ngươi tuy mắc tội lớn, song vẫn có ba điều đáng khen: một là các ngươi công thành chiếm đất nhưng lúc phú quý giàu sang cũng không từ bỏ người vợ thuở xưa; hai là lúc lập thiên tử vẫn dùng tôn thất họ Lưu; ba là quân tướng của ngươi không giết ngươi để tranh công lấy lòng, bán đứng chủ mình để cầu vinh". Khi thấy thuộc hạ lo ngại quân Xích Mi tiếp tục nổi loạn, Lưu Tú liền bảo: "Nhân nghĩa xuất phát từ cái tâm chân thành thì mới thực sự có hiệu quả. Trẫm đối với hắn không bạc, nếu sau này hắn tiếp tục làm phản thì đó là hắn tự chuốc lấy cái chết cho mình; nếu trẫm bất tín, chẳng giữ lời thì đó là cái sai của trẫm". Lưu Tú còn ban thưởng hậu hĩnh cho Lưu Bồn Tử, còn phong làm lang trung của Triệu vương. Nhân dân trăm họ ca tụng sự hiền đức của Lưu Tú, cục diện rối ren trong thiên hạ đã lắng xuống và cuộc sống cũng dần trở nên thái bình, yên ổn hơn. • PHÂN TÍCH THEO LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI Binh pháp Tôn Tử viết: "Dụng binh chi đạo, công tâm vi thượng, công thành vi hạ; tâm chiến vi thượng, binh chiến vi hạ". (Trong đạo dùng binh, tấn công nhân tâm là thượng sách, tấn công thành là hạ sách; tâm chiến là thượng sách, chiến đầu bằng vũ lực là hạ sách). Cổ nhân cũng nói người có được lòng người sẽ có được cả thiên hạ. Nhưng làm thế nào để thu phục được lòng người? Trước tiên, bạn cần biết "giành được cảm tình" để khiến đối phương tâm phục. Vào thời Sở - Hán tranh hùng, nếu chỉ luận bàn về khả năng cá nhân thì Lưu Bang chẳng thể sánh kịp Hạng Vũ. Hạng Vũ muốn công thành nào, thành đó ắt bị vỡ, muốn tiêu diệt kẻ địch nào, kẻ đó ắt sẽ chết. Lưu Bang chỉ là kẻ trói gà còn chưa chặt. Trong toàn bộ tiến trình khởi binh diệt Tần và Sở - Hán tranh hùng, không kế sách nào là do Lưu Bang tự nghĩ ra, không có tòa thành nào do Lưu Bang tự mình chiếm được, không có trận chiến nào là Lưu Bang đích thân tự chỉ huy. Bản lĩnh duy nhất của Lưu